လျှပ်စစ်စက်များ၊ အဖွင့်အပိတ်နှင့် ထိန်းချုပ်ကိရိယာများ၊ တိုင်းတာရေးကိရိယာများ (လည်ပတ်စက်များ၊ ထရန်စဖော်မာများ၊ ဆားကစ်ဘရိတ်ကာများ၊ ရီလေးများ၊ မီတာများ)

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきの原理げんり・同期速度どうきそくど・すべり・回転方向かいてんほうこうの切換きりかえ

သုံးဖေ့စ် အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ၏ အခြေခံသဘောတရား၊ ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်း၊ စလစ်ပ် (Slip) နှင့် လည်ပတ်မှုလားရာ ပြောင်းပြန်လှည့်ခြင်း

工場こうじょうの動力源どうりょくげんとして最もっとも広ひろく使つかわれる「三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうき（かご形がた・巻線形まきせんがた）」は、固定子巻線こていしまきせんに三相交流さんそうこうりゅうを流ながして作つくられる「回転磁界かいてんじかい」によって回転子かいてんしに誘導電流ゆうどうでんりゅうを流ながし、電磁力でんじりょくで回転かいてんする機器ききです。

စက်ရုံများတွင် စွမ်းအားအရင်းအမြစ်အဖြစ် အကျယ်ပြန့်ဆုံး အသုံးပြုသည့် "သုံးဖေ့စ် အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ (Squirrel-cage နှင့် Wound-rotor အမျိုးအစားများ)" သည် စတေတာဝိုင်ဒင် (Stator windings) သို့ သုံးဖေ့စ် AC လျှပ်စစ်စီးဆင်းစေခြင်းဖြင့် "လည်ပတ်နေသော သံလိုက်စက်ကွင်း (Rotating magnetic field)" ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ရိုတာ (Rotor) တွင် လျှပ်စီးကြောင်း ညှို့ယူစေကာ လျှပ်စစ်သံလိုက်အားဖြင့် လည်ပတ်စေပါသည်။

回転磁界かいてんじかいの回転速度かいてんそくどである「同期速度どうきそくど Ns（単位たんい：min⁻¹）」は、電源周波数でんげんしゅうはすう f（Hz）に比例ひれいし、磁極数じきょくすう p に反比例はんぴれいするため「Ns ＝ 120 × f ÷ p」の公式こうしきで求もとめられます。

လည်ပတ်နေသော သံလိုက်စက်ကွင်း၏ လည်ပတ်နှုန်းဖြစ်သည့် "ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်း Ns (ယူနစ်: min⁻¹)" သည် ပါဝါပေးသွင်းမှု ကြိမ်နှုန်း f (Hz) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး သံလိုက်ဝင်ရိုးစွန်း အရေအတွက် p နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသဖြင့် "Ns = 120 × f ÷ p" ပုံသေနည်းဖြင့် တွက်ချက်ပါသည်။

例たとえば4極きょく（p＝4）の誘導電動機ゆうどうでんどうきでは、50Hz地域ちいきでの同期速度どうきそくどは「120 × 50 ÷ 4 ＝ 1500 min⁻¹」、60Hz地域ちいきでは「120 × 60 ÷ 4 ＝ 1800 min⁻¹」となります。したがつて60Hz用電動機ようでんどうきを50Hz電源でんげんで運転うんてんすると、回転速度かいてんそくどは約やく17%遅おそくなります（速はやくなるというのは誤あやまりです）。

ဥပမာအားဖြင့် ဝင်ရိုးစွန်း 4 ခု (p = 4) ရှိသော အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာတွင် 50Hz ဒေသ၌ ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်းမှာ "120 × 50 ÷ 4 = 1500 min⁻¹" ဖြစ်ပြီး 60Hz ဒေသ၌ "120 × 60 ÷ 4 = 1800 min⁻¹" ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် 60Hz မော်တာကို 50Hz ပါဝါလိုင်းတွင် အသုံးပြုပါက လည်ပတ်နှုန်းမှာ 17% ခန့် နှေးကွေးသွားပါသည် (ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ လည်ပတ်သည်ဟု ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

誘導電動機ゆうどうでんどうきの実際じっさいの回転速度かいてんそくど N は同期速度どうきそくど Ns より少すこし遅おそくなり、その割合わりあいを「すべり s ＝（Ns − N）÷ Ns」といいます。また回転子かいてんしに流ながれる二次電流にじでんりゅうの周波数しゅうはすうは「f2 ＝ s × f」で表あらわされます。

အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ၏ အမှန်တကယ် လည်ပတ်နှုန်း N သည် ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်း Ns ထက် အနည်းငယ် လျော့နည်းပြီး ၎င်းအချိုးကို "စလစ်ပ် s = (Ns − N) ÷ Ns" ဟု ခေါ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ရိုတာအတွင်း စီးဆင်းသော ဒုတိယဘက် လျှပ်စီးကြောင်း၏ ကြိမ်နှုန်းကို "f2 = s × f" ဖြင့် ဖော်ပြပါသည်။

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきの回転方向かいてんほうこうを逆転ぎゃくてんさせるには、主回路しゅかいろの3本ぼんの電源線でんげんせん（R・S・T）のうち「いずれか2本ほんの接続せつぞくを入いれ替かえる」ことで回転磁界かいてんじかいの向むきを反転はんてんさせます。なお単相誘導電動機たんそうゆうどうでんどうきは電源でんげん2線せんを差さし替かえても逆転ぎゃくてんせず、始動巻線しどうまきせんと主巻線しゅまきせんの一方いっぽうの接続せつぞくを切換きりかえます。

သုံးဖေ့စ် အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ၏ လည်ပတ်မှုလားရာကို ပြောင်းပြန်လှည့်ရန် ပင်မဆားကစ်ရှိ "ပါဝါကြိုး 3 ချောင်း (R, S, T) အနက် မည်သည့် 2 ချောင်းကိုမဆို နေရာချင်းလဲလှယ်ဆက်သွယ်ခြင်း" ဖြင့် လည်ပတ်နေသော သံလိုက်စက်ကွင်း၏ လားရာကို ပြောင်းပြန်ဖြစ်စေရပါမည်။ တစ်ဖေ့စ် အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာတွင်မူ ပါဝါကြိုး 2 ချောင်းကို လဲလှယ်ရုံဖြင့် ပြောင်းပြန်မလည်နိုင်ဘဲ စတင်ဝိုင်ဒင် (Starting winding) သို့မဟုတ် ပင်မဝိုင်ဒင် (Main winding) တစ်ခုခု၏ ဆက်သွယ်မှုကို ပြောင်းလဲရပါမည်။

かご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきの始動法しどうほう（Y-△始動しどう）・速度制御そくどせいぎょ・制動法せいどうほう

Squirrel-Cage အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ စတင်နှိုးသည့် နည်းလမ်းများ (စတား-ဒယ်လ်တာ စတင်နည်း)၊ အမြန်နှုန်းထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဘရိတ်ဖမ်းခြင်း

三相さんそうかご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきを定格電圧ていかくでんあつのまま直接始動ちょくせつしどうする「じか入いれ始動法しどうほう（全電圧始動ぜんでんあつしどう）」は、小容量機しょうようりょうきで広ひろく使つかわれますが、定格電流ていかくでんりゅうの5〜7倍ばいの大おおきな始動電流しどうでんりゅうが流ながれて電源電圧降下でんげんでんあつこうかを招まねきます。

သုံးဖေ့စ် Squirrel-cage အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာကို သတ်မှတ်ဗို့အားအပြည့်ဖြင့် တိုက်ရိုက်စတင်နှိုးသည့် "တိုက်ရိုက်စတင်နည်း (Direct-on-line starting)" ကို စွမ်းအားသေးငယ်သော မော်တာများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသော်လည်း သတ်မှတ်လျှပ်စီးကြောင်း၏ 5 ဆမှ 7 ဆအထိ ကြီးမားသော စတင်လျှပ်စီးကြောင်း (Starting current) ဆွဲယူသဖြင့် ပါဝါလိုင်းဗို့အား ကျဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

中容量以上ちゅうようりょういじょうのかご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきで始動電流しどうでんりゅうを抑おさえる方法ほうほうが「スター・デルタ（Y-△）始動法しどうほう」です。始動時しどうじに巻線まきせんをY結線けっせんにすると相電圧そうでんあつが1÷1.73倍ばいになり、始動電流しどうでんりゅうと始動しどうトルクは直入じかいれ（△結線けっせん）の「1/3（3分ぶんの1）」に減少げんしょうし、加速後かそくごに△結線けっせんへ切換きりかえます。

အလတ်စားနှင့် အထက် Squirrel-cage အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာများတွင် စတင်လျှပ်စီးကြောင်းကို လျှော့ချရန် အဓိကအသုံးပြုသော နည်းလမ်းမှာ "စတား-ဒယ်လ်တာ (Y-△) စတင်နည်း" ဖြစ်ပါသည်။ စတင်ချိန်တွင် ဝိုင်ဒင်များကို စတား (Y) ဆက်သွယ်ခြင်းဖြင့် ဖေ့စ်ဗို့အားကို 1÷1.73 ဆသို့ လျှော့ချပေးရာ စတင်လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် စတင်ရုန်းအား (Starting torque) နှစ်ခုလုံးမှာ တိုက်ရိုက်စတင်နည်း (△ ဆက်သွယ်မှု) ၏ "1/3 (သုံးပုံတစ်ပုံ)" သို့ လျော့ကျသွားပြီး အရှိန်ရလာသောအခါမှ △ ဆက်သွယ်မှုသို့ ပြောင်းလဲပေးပါသည်။

その他ほか、かご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきの減電圧始動法げんでんあつしどうほうには、主回路しゅかいろに直列ちょくれつにリアクトルを入いれる「リアクトル始動法しどうほう」や、単巻変圧器たんまきへんあつきを用もちいる「補償器始動法ほしょうきしどうほう（コンドルファ始動法しどうほう）」があります。なお「二次抵抗始動法にじていこうしどうほう」は巻線形誘導電動機まきせんがたゆうどうでんどうきの始動法しどうほうであり、かご形がたには使つかえません。

Squirrel-cage အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာအတွက် အခြားဗို့အားလျှော့ချ စတင်နည်းများမှာ ပင်မဆားကစ်တွင် ရီအက်တာ (Reactor) ကို တန်းဆက်သွင်း၍ စတင်သော "ရီအက်တာ စတင်နည်း" နှင့် "အော်တိုထရန်စဖော်မာ စတင်နည်း (Korndorfer starting)" တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ "ဒုတိယဘက် လျှပ်ခံ စတင်နည်း (Secondary resistance starting)" မှာမူ Wound-rotor အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး Squirrel-cage မော်တာတွင် အသုံးမပြုနိုင်ပါ။

誘導電動機ゆうどうでんどうきの速度制御そくどせいぎょには、直流ちょくりゅうを任意にんいの周波数しゅうはすう・電圧でんあつの交流こうりゅうに変換へんかんする「インバータ（VVVF制御せいぎょ）」や極数変換法きょくすうへんかんほうが用もちいられます。電動機でんどうきの発生はっせいトルクは印加電圧いんかでんあつの2乗じょうに比例ひれいするため、インバータでは電圧でんあつVと周波数しゅうはすうfの比ひ（V/f）を一定いっていに保たもって制御せいぎょします。

အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာ၏ အမြန်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် DC ကို လိုအပ်သော ကြိမ်နှုန်းနှင့် ဗို့အားရှိသည့် AC သို့ ပြောင်းလဲပေးသော "အင်ဗာတာ (Inverter / VVVF ထိန်းချုပ်မှု)" သို့မဟုတ် ဝင်ရိုးစွန်းအရေအတွက် ပြောင်းလဲနည်းကို အသုံးပြုပါသည်။ မော်တာရုန်းအားသည် ပေးသွင်းဗို့အား၏ နှစ်ထပ်ကိန်းနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသဖြင့် အင်ဗာတာသည် ဗို့အား V နှင့် ကြိမ်နှုန်း f အချိုး (V/f) ကို ကိန်းသေထား၍ ထိန်းချုပ်ပါသည်။

電動機でんどうきを素早すばやく停止ていしさせる電気的制動法でんきてきせいどうほうには、発電機はつでんきとして電力でんりょくを電源でんげんへ返かえす「回生制動かいせいせいどう」、固定子巻線こていしまきせんに直流ちょくりゅうを流ながして運動うんどうエネルギーを熱ねつに変かえる「発電制動はつでんせいどう（ダイナミックブレーキ）」、回転中かいてんちゅうに逆転方向ぎゃくてんほうこうの磁界じかいをかける「逆相制動ぎゃくそうせいどう（プラッギング）」があります。

မော်တာကို လျင်မြန်စွာ ရပ်တန့်စေသော လျှပ်စစ်ဘရိတ်နည်းလမ်းများတွင် မော်တာကို ဂျင်နရေတာအဖြစ် စွမ်းအင်ပြန်ပို့ပေးသော "Regenerative braking"၊ စတေတာဝိုင်ဒင်သို့ DC လျှပ်စီးကြောင်း ပေးသွင်းပြီး ရွေ့လျားစွမ်းအင်ကို အပူအဖြစ် ပြောင်းလဲသော "Dynamic braking" နှင့် လည်ပတ်နေစဉ် ပြောင်းပြန်သံလိုက်စက်ကွင်း ပေးသွင်းသော "Plugging (ပြောင်းပြန်ဖေ့စ် ဘရိတ်ဖမ်းနည်း)" တို့ ပါဝင်ပါသည်။

変圧器へんあつき（巻線比まきせんひ・鉄損てっそんと銅損どうそん・並行運転条件へいこううんてんじょうけん）と直流機ちょくりゅうき・サーボモータ

ထရန်စဖော်မာများ (အပတ်ရေအချိုး၊ သံအူတိုင်ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကြေးနီဆုံးရှုံးမှု၊ ပြိုင်ဆက်မောင်းနှင်ခြင်း)၊ DC စက်များနှင့် ဆာဗိုမော်တာများ

変圧器へんあつき（トランス）は電磁誘導作用でんじゆうどうさようにより交流電圧こうりゅうでんあつを変成へんせいする静止機器せいしききです。一次巻数いちじまきすう N1 と二次巻数にじまきすう N2 の比ひ「a ＝ N1 ÷ N2」を巻数比まきすうひといい、電圧比でんあつひは「V1 ÷ V2 ＝ a」、電流比でんりゅうひは逆比ぎゃくひの「I2 ÷ I1 ＝ a」、二次にじインピーダンス Z2 の一次換算値いちじかんさんちは「Z1 ＝ a² × Z2」となります。

ထရန်စဖော်မာသည် လျှပ်စစ်သံလိုက်ညှို့ခြင်းဖြင့် AC ဗို့အားကို ပြောင်းလဲပေးသော တည်ငြိမ်စက်ဖြစ်ပါသည်။ ပထမဘက် အပတ်ရေ N1 နှင့် ဒုတိယဘက် အပတ်ရေ N2 တို့၏ အချိုး "a = N1 ÷ N2" သည် အပတ်ရေအချိုး (Turns ratio) ဖြစ်ပြီး ဗို့အားအချိုးမှာ "V1 ÷ V2 = a"၊ လျှပ်စီးကြောင်းအချိုးမှာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည့် "I2 ÷ I1 = a" နှင့် ဒုတိယဘက် အင်ပီဒန့်စ် Z2 ကို ပထမဘက်သို့ ပြောင်းလဲတွက်ချက်ပါက "Z1 = a² × Z2" ဖြစ်ပါသည်။

変圧器へんあつきの損失そんしつは、電圧でんあつをかけておくだけで鉄心てっしんに常時発生じょうじはっせいする「無負荷損むふかそん（＝鉄損てっそん：ヒステリシス損そんとうず電流損でんりゅうそんの和わ）」と、負荷電流ふかでんりゅうの2乗じょうに比例ひれいして巻線抵抗まきせんていこうで発生はっせいする「負荷損ふかそん（＝銅損どうそん）」に分わかれます。変圧器へんあつきの効率こうりつは「鉄損てっそんと銅損どうそんが等ひとしくなるとき」に最大さいだいになります。

ထရန်စဖော်မာ၏ ဆုံးရှုံးမှုများကို ဗို့အားပေးထားသရွေ့ သံအူတိုင်တွင် အမြဲဖြစ်ပေါ်နေသော "ဝန်မဲ့ဆုံးရှုံးမှု (= သံအူတိုင်ဆုံးရှုံးမှု Iron loss: Hysteresis ဆုံးရှုံးမှုနှင့် Eddy current ဆုံးရှုံးမှုတို့၏ ပေါင်းလဒ်)" နှင့် ဝန်လျှပ်စီးကြောင်း၏ နှစ်ထပ်ကိန်းနှင့်အမျှ ဝိုင်ဒင်လျှပ်ခံတွင် ဖြစ်ပေါ်သော "ဝန်ဆုံးရှုံးမှု (= ကြေးနီဆုံးရှုံးမှု Copper loss)" ဟူ၍ ခွဲခြားထားပါသည်။ ထရန်စဖော်မာ၏ စွမ်းဆောင်ရည် (Efficiency) သည် "သံအူတိုင်ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ကြေးနီဆုံးရှုံးမှု တူညီသည့်အချိန်" တွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပါသည်။

変圧器へんあつきの冷却方式れいきゃくほうしきには油入自冷式あぶらいりじれいしき（ONAN）や乾式自冷式かんしきじれいしき（AN）などがあります。また2台だいの変圧器へんあつきを「並行運転へいこううんてん」するための条件じょうけんは、①極性きょくせいが一致いっちすること、②一次いちじ・二次定格電圧にじていかくでんあつ（巻数比まきすうひ）が等ひとしいこと、③百分率ひゃくぶんりつインピーダンス降下こうかが等ひとしいこと、④三相変圧器さんそうへんあつきでは角変位かくへんい（結線方式けっせんほうしきによる位相変位いそうへんい）が一致いっちすることです。

ထရန်စဖော်မာ အအေးခံနည်းများတွင် ဆီစိမ် သဘာဝအအေးခံနည်း (ONAN) နှင့် အခြောက်ခံ သဘာဝအအေးခံနည်း (AN) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ထရန်စဖော်မာ နှစ်လုံးကို "ပြိုင်ဆက်မောင်းနှင်ခြင်း (Parallel operation)" ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ချက်များမှာ - ① ပိုလာရတီ (Polarity) တူညီခြင်း၊ ② ပထမဘက်နှင့် ဒုတိယဘက် သတ်မှတ်ဗို့အားများ (အပတ်ရေအချိုး) တူညီခြင်း၊ ③ ရာခိုင်နှုန်း အင်ပီဒန့်စ် (%Z) တူညီခြင်းနှင့် ④ သုံးဖေ့စ် ထရန်စဖော်မာများအတွက် ထောင့်ကွာခြားချက် (Angular displacement) တူညီခြင်းတို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

直流電動機ちょくりゅうでんどうき・直流発電機ちょくりゅうはつでんきの電機子巻線でんきしまきせんには、並列回路数へいれつかいろすうが磁極数じきょくすうと同おなじになる「重かさね巻まき（低電圧ていでんあつ・大電流機向だいでんりゅうきむき）」と、磁極数じきょくすうに関係かんけいなく並列回路数へいれつかいろすうが常つねに2となる「波巻なみまき（高電圧こうでんあつ・小電流機向しょうでんりゅうきむき）」の2種類しゅるいがあります（試験しけんでは重かさね巻まきと波巻なみまきの用途ようとを入いれ替かえたひっかけが頻出ひんしゅつします）。

DC မော်တာနှင့် ဂျင်နရေတာများ၏ အာမေချာဝိုင်ဒင် (Armature winding) တွင် ဝင်ရိုးစွန်းအရေအတွက်နှင့် ပြိုင်ဆက်လမ်းကြောင်းအရေအတွက် တူညီသော "Lap winding (ဗို့အားနိမ့်၊ လျှပ်စီးကြောင်းမြင့် စက်များအတွက် သင့်တော်သည်)" နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းမည်မျှရှိစေကာမူ ပြိုင်ဆက်လမ်းကြောင်း အမြဲ 2 ခုသာရှိသော "Wave winding (ဗို့အားမြင့်၊ လျှပ်စီးကြောင်းနိမ့် စက်များအတွက် သင့်တော်သည်)" ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပါသည် (စာမေးပွဲတွင် Lap နှင့် Wave ကို ပြောင်းပြန်လှည့်၍ မေးလေ့ရှိသဖြင့် သတိပြုပါ)။

また自動機械じどうきかいの位置決いちぎめ制御せいぎょには、入力にゅうりょくパルス数すうに比例ひれいした角度かくどだけ正確せいかくに回転かいてんする「ステッピングモータ（パルスモータ）」や、エンコーダ（回転検出器かいてんけんしゅつき）で位置いちや速度そくどを常時じょうじフィードバック制御せいぎょする「サーボモータ」が用もちいられます。

ထို့အပြင် အလိုအလျောက်စက်ပစ္စည်းများ၏ တည်နေရာထိန်းချုပ်မှုအတွက် အဝင် Pulse အရေအတွက်နှင့်အမျှ တိကျသောထောင့်ဖြင့် လည်ပတ်သည့် "စတက်ပင်မော်တာ (Stepping motor / Pulse motor)" နှင့် အင်ကိုဒါ (Encoder) ဖြင့် တည်နေရာနှင့် အမြန်နှုန်းကို အဆက်မပြတ် ပြန်လည်တုံ့ပြန် ထိန်းချုပ်သော "ဆာဗိုမော်တာ (Servo motor)" တို့ကို အသုံးပြုပါသည်။

遮断器しゃだんき（CB）と断路器だんろき（DS）の機能きのう・種類しゅるい・文字記号もじきごうと漏電遮断器ろうでんしゃだんき

ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (CB)၊ ဒစ္စကွန်နက်တာ (DS) နှင့် ဓာတ်လိုက်ကာကွယ်ရေး ဘရိတ်ကာများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်၊ အမျိုးအစားနှင့် သင်္ကေတစာလုံးများ

「遮断器しゃだんき（CB）」は消弧装置しょうこそうちを備そなえ、平常時へいじょうじの負荷電流ふかでんりゅうの開閉かいへいだけでなく、短絡たんらくや地絡事故時ちらくじこじの大電流だいでんりゅうを安全あんぜんに遮断しゃだんできる機器ききです。これに対たいし「断路器だんろき（DS：ディスコン）」は消弧能力しょうこのうりょくを持もたないため、「負荷電流ふかでんりゅうが流ながれていない無負荷状態むふかじょうたい」で回路かいろを切きり離はなすためにのみ用もちいられます。

"ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (CB)" တွင် လျှပ်စစ်မီးပွားငြှိမ်းသတ်သည့် ကိရိယာ (Arc-extinguishing device) တပ်ဆင်ထားသဖြင့် ပုံမှန်ဝန်လျှပ်စီးကြောင်းသာမက ရှော့ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် မြေစိုက်အပြစ်ဖြစ်ခြင်းတို့မှ ကြီးမားသော လျှပ်စီးကြောင်းများကိုပါ ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်တောက်နိုင်ပါသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် "ဒစ္စကွန်နက်တာ (DS: Disconnecting switch)" တွင် မီးပွားငြှိမ်းသတ်နိုင်စွမ်း မရှိသဖြင့် "ဝန်လျှပ်စီးကြောင်း စီးဆင်းခြင်းမရှိသော ဝန်မဲ့အခြေအနေ (No-load)" တွင်သာ ဆားကစ်ကို ပိုင်းခြားရန် အသုံးပြုပါသည်။

交流電流こうりゅうでんりゅうは1サイクルごとに2回かい「電流でんりゅうゼロ点てん（電流値でんりゅうちが0になる瞬間しゅんかん）」を通過つうかするためアークが消きえやすく、電流でんりゅうゼロ点てんがない直流電流ちょくりゅうでんりゅうに比くらべて「交流こうりゅうの方ほうが直流ちょくりゅうよりも電流でんりゅうを遮断しゃだんしやすい」という重要じゅうような性質せいしつがあります。

ပြန်လှန်လျှပ်စီး (AC) သည် တစ်ပတ်လည်တိုင်းတွင် "လျှပ်စီးကြောင်း သုညမှတ် (Current zero point)" ကို နှစ်ကြိမ်ဖြတ်သန်းသဖြင့် မီးပွားငြှိမ်းသတ်ရ လွယ်ကူသောကြောင့် သုညမှတ်မရှိသော တိုက်ရိုက်လျှပ်စီး (DC) ထက် "ပြန်လှန်လျှပ်စီး (AC) က ဖြတ်တောက်ရ ပိုမိုလွယ်ကူသည်" ဟူသော အရေးကြီးသည့် ဂုဏ်သတ္တိရှိပါသည်။

遮断器しゃだんきの種類しゅるいとJEM文字記号もじきごうは、消弧媒体しょうこばいたいにより「油遮断器あぶらしゃだんき＝OCB」「真空遮断器しんくうしゃだんき＝VCB」「ガス遮断器しゃだんき（SF6ガス）＝GCB」「磁気遮断器じきしゃだんき＝MBB」「気中遮断器きちゅうしゃだんき＝ACB」「配線用遮断器はいせんようしゃだんき＝MCCB」「漏電遮断器ろうでんしゃだんき＝ELCB（またはELB）」と定さだめられています。

မီးပွားငြှိမ်းသတ်သည့် ကြားခံပစ္စည်းအလိုက် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ အမျိုးအစားနှင့် JEM စာလုံးသင်္ကေတများမှာ "ဆီသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = OCB"၊ "လေဟာနယ် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = VCB"၊ "ဓာတ်ငွေ့သုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (SF6 ဓာတ်ငွေ့) = GCB"၊ "သံလိုက်အားသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = MBB"၊ "လေသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = ACB"၊ "မိုလ်ဒက်ကေ့စ် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = MCCB" နှင့် "မြေစိုက်ယိုစိမ့်မှု ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ = ELCB (သို့မဟုတ် ELB)" တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

学科試験がっかしけんでは、「磁気遮断器じきしゃだんきの記号きごうをMCBやACBとする」あるいは「ACBを界磁遮断器かいじしゃだんきとする」といった誤あやまりの選択肢せんたくしが毎年まいとしのように出題しゅつだいされるため、「磁気遮断器じきしゃだんき＝MBB、気中遮断器きちゅうしゃだんき＝ACB」を正確せいかくに区別くべつします。

ရေးဖြေစာမေးပွဲတွင် "သံလိုက်အားသုံး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာကို MCB သို့မဟုတ် ACB ဟု ပေးခြင်း" သို့မဟုတ် "ACB ကို ဖီးလ်ဒ် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာဟု ဖော်ပြခြင်း" စသည့် မှားယွင်းသော ရွေးချယ်စရာများ နှစ်စဉ်နီးပါး မေးလေ့ရှိသဖြင့် "သံလိုက်အားသုံး = MBB၊ လေသုံး = ACB" ကို တိကျစွာ ခွဲခြားမှတ်သားထားပါ။

「漏電遮断器ろうでんしゃだんき（ELCB）」は、主回路しゅかいろの3本ぼん（または2本ほん）の電線でんせんを一括いっかつして貫通かんつうさせた「ゼロ相変流器そうへんりゅうき（ZCT）」によって地絡電流ちらくでんりゅう（漏電電流ろうでんでんりゅう）を検出けんしゅつし、回路かいろを遮断しゃだんして感電かんでんや火災かさいを防ふせぎます（「変圧器へんあつきによって地絡電流ちらくでんりゅうを検出けんしゅつする」という記述きじゅつは誤あやまりです）。

"မြေစိုက်ယိုစိမ့်မှု ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (ELCB)" သည် ပင်မဆားကစ်ကြိုး 3 ချောင်းလုံး (သို့မဟုတ် 2 ချောင်းလုံး) စုပေါင်းဖြတ်သန်းသွားသော "သုညဖေ့စ် လျှပ်စီးထရန်စဖော်မာ (ZCT)" ဖြင့် မြေစိုက်အပြစ်လျှပ်စီးကြောင်း (ယိုစိမ့်လျှပ်စီးကြောင်း) ကို အာရုံခံပြီး ဓာတ်လိုက်မှုနှင့် မီးလောင်မှုကို ကာကွယ်ရန် ဆားကစ်ကို ဖြတ်တောက်ပေးပါသည် ("ဗို့အားထရန်စဖော်မာဖြင့် အာရုံခံသည်" ဟူသော ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

電磁接触器でんじせっしょくき（MC）・電磁開閉器でんじかいへいき（MS）・半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR）とヒューズ

သံလိုက်ကွန်တက်တာ (MC)၊ သံလိုက်ခလုတ် (MS)၊ ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ ကွန်တက်တာ (SSR) နှင့် ဖျူးစ်များ

「電磁接触器でんじせっしょくき（MC）」は、操作そうさコイルに電流でんりゅうを流ながして電磁石でんじしゃくで主接点しゅせってんおよび補助接点ほじょせってん（a接点せってん・b接点せってん）を開閉かいへいし、電動機等でんどうきとうの負荷電流ふかでんりゅうを頻繁ひんぱんにON/OFFできる器具きぐです。交流電磁石こうりゅうでんじしゃくの鉄心てっしんには、うなり音おんや振動しんどうを防ふせぐ「くま取とりコイル」が設もうけられています。

"သံလိုက်ကွန်တက်တာ (MC)" သည် လည်ပတ်ကွိုင်သို့ လျှပ်စီးကြောင်း စီးဆင်းစေပြီး လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြင့် ပင်မကွန်တက်များနှင့် အကူကွန်တက်များ (a-contact နှင့် b-contact) ကို အဖွင့်အပိတ်လုပ်ကာ မော်တာစသည်တို့၏ ဝန်လျှပ်စီးကြောင်းကို မကြာခဏ အဖွင့်အပိတ် ပြုလုပ်ပေးပါသည်။ AC လျှပ်စစ်သံလိုက်၏ သံအူတိုင်တွင် တုန်ခါမှုနှင့် အသံမြည်မှုကို ကာကွယ်ရန် "Shading coil (くま取りコイル)" တပ်ဆင်ထားပါသည်။

「電磁開閉器でんじかいへいき（MS：マグネットスイッチ）」は、負荷ふかを開閉かいへいする「電磁接触器でんじせっしょくき（MC）」と、熱膨張率ねつぼうちょうりつの異ことなる2枚まいの金属きんぞくを貼はり合あわせたバイメタルで過負荷電流かふかでんりゅうを検出けんしゅつする「サーマルリレー（熱動継電器ねつどうけいでんき THR）」を一組ひとくみに組くみ合あわせたものです。

"သံလိုက်ခလုတ် (MS: Magnetic switch)" သည် ဝန်ကို အဖွင့်အပိတ်လုပ်ပေးသော "သံလိုက်ကွန်တက်တာ (MC)" နှင့် အပူကြောင့် ပွားနှုန်းမတူညီသော သတ္တုနှစ်မျိုးကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဘိုင်မက်တယ် (Bimetal) ဖြင့် ဝန်ပိုလျှပ်စီးကြောင်းကို အာရုံခံသော "အပူသုံးရီလေး (THR: Thermal relay)" တို့ကို တစ်စုံတည်း ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

電磁接触器でんじせっしょくきやサーマルリレーには短絡大電流たんらくだいでんりゅうを遮断しゃだんする能力のうりょくがないため、その電源側でんげんがわには短絡保護用たんらくほごようとして必かならず「配線用遮断器はいせんようしゃだんき（MCCB）」または「ヒューズ」を設もうけます。なおJEMでは直流操作ちょくりゅうそうさの電磁接触器でんじせっしょくきが定格制御電源電圧ていかくせいぎょでんげんでんあつの85%〜110%で確実かくじつに動作どうさすることなどを定さだめています。

သံလိုက်ကွန်တက်တာနှင့် အပူသုံးရီလေးတို့သည် ကြီးမားသော ရှော့လျှပ်စီးကြောင်းကို မဖြတ်တောက်နိုင်သဖြင့် ရှော့ဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ၎င်းတို့၏ ပါဝါအဝင်ဘက်တွင် "မိုလ်ဒက်ကေ့စ် ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ (MCCB)" သို့မဟုတ် "ဖျူးစ် (Fuse)" ကို မဖြစ်မနေ တပ်ဆင်ရပါမည်။ ထို့အပြင် DC ဖြင့် မောင်းနှင်သော သံလိုက်ကွန်တက်တာသည် သတ်မှတ်ထိန်းချုပ်ဗို့အား၏ 85% မှ 110% အတွင်း သေချာစွာ အလုပ်လုပ်ရမည်ဟု JEM တွင် သတ်မှတ်ထားပါသည်။

サイリスタやトライアックなどの半導体素子はんどうたいそしを用もちいた無接点式むせってんしきの「半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR：ソリッドステートリレー）」は、可動部かどうぶがないため長寿命ちょうじゅみょうでアークや開閉騒音かいへいそうおんが出でず、電気炉でんきろのヒータ温度制御おんどせいぎょのような「高頻度開閉こうひんどかいへい」に極きわめて適てきしています。

Thyristor သို့မဟုတ် Triac ကဲ့သို့သော ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုထားသည့် ထိတွေ့ပွိုင့်မဲ့ "ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ ကွန်တက်တာ (SSR: Solid State Relay)" သည် လှုပ်ရှားသော အစိတ်အပိုင်း မပါဝင်သဖြင့် မီးပွားထွက်ခြင်းနှင့် အသံမြည်ခြင်းမရှိဘဲ သက်တမ်းရှည်ကြာသောကြောင့် လျှပ်စစ်မီးဖို အပူပေးကိရိယာ အပူချိန်ထိန်းချုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော "ကြိမ်နှုန်းမြင့် အဖွင့်အပိတ်လုပ်ခြင်း" အတွက် အလွန်သင့်လျော်ပါသည်။

また「ヒューズ（配線用はいせんようヒューズ・高圧限流こうあつげんりゅうヒューズPF）」は、過大かだいな短絡電流たんらくでんりゅうが流ながれたときに内部ないぶの可溶体かようたい（エレメント）が瞬時しゅんじに溶断ようだんし、電流でんりゅうの波高値はこうちが最大さいだいに達たっする前まえに抑おさえ込こんで遮断しゃだんする優すぐれた「限流作用げんりゅうさよう」を持もっています。

ထို့အပြင် "ဖျူးစ်များ (ဗို့အားနိမ့်ဖျူးစ်နှင့် ဗို့အားမြင့် လျှပ်စီးကန့်သတ်ဖျူးစ် PF)" တွင် အလွန်ကြီးမားသော ရှော့လျှပ်စီးကြောင်း စီးဆင်းချိန်၌ အတွင်းရှိ ဖျူးစ်သတ္တုကြိုးချောင်းသည် ချက်ချင်းအရည်ပျော်ပြတ်တောက်ပြီး လျှပ်စီးကြောင်း အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုးသို့ မရောက်မီ ထိန်းချုပ်ဖြတ်တောက်ပေးသော အလွန်ကောင်းမွန်သည့် "လျှပ်စီးကြောင်းကန့်သတ်နိုင်စွမ်း (Current-limiting action)" ရှိပါသည်။

制御用せいぎょよう・保護継電器ほごけいでんきと操作用そうさようスイッチ類るい（回転形かいてんがたスイッチのハンドル形状けいじょう）

ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး ရီလေးများ၊ မောင်းနှင်ခလုတ်များ (လှည့်ခလုတ် လက်ကိုင်ပုံသဏ္ဌာန်များ)

制御回路せいぎょかいろで信号しんごうの中継ちゅうけいや増幅ぞうふく・接点増設せってんぞうせつを行おこなう「補助継電器ほじょけいでんき（制御せいぎょリレー）」のうち、不活性ふかっせいガスと磁性金属片じせいきんぞくへん（リード）をガラス管内かんないに封入ふうにゅうし、外部がいぶコイルの磁界じかいで開閉かいへいする「リードリレー」は、小形こがたで接触信頼性せっしょくしんらいせいが高たかく高速動作こうそくどうさできる特徴とくちょうがあります。

ထိန်းချုပ်ဆားကစ်များတွင် အချက်ပြမှုများကို တစ်ဆင့်ပို့ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်တက်ပွားပေးခြင်း ပြုလုပ်သော "အကူရီလေးများ (Control relays)" အနက် ဖန်ပြွန်အတွင်း အင်နာ့တ်ဓာတ်ငွေ့နှင့် သံလိုက်သတ္တုပြားငယ် (Reed) များကို ပိတ်ထားပြီး ပြင်ပကွိုင်၏ သံလိုက်စက်ကွင်းဖြင့် အဖွင့်အပိတ်လုပ်သော "ရိဒ်ရီလေး (Reed relay)" သည် အရွယ်အစားသေးငယ်ခြင်း၊ ထိတွေ့မှု စိတ်ချရခြင်းနှင့် လျင်မြန်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ထူးခြားပါသည်။

なお、絶縁物ぜつえんぶつの表面ひょうめんに接せっする銀電極間ぎんでんきょくかんに直流電圧ちょくりゅうでんあつが長時間ちょうじかんかかり湿気しっけが加くわわると、銀ぎんイオンが陰極側いんきょくがわへ樹枝状じゅしじょうに移動いどうして絶縁劣化ぜつえんれっかや短絡たんらくを起おこす「銀移行現象ぎんいこうげんしょう（シルバーマイグレーション）」が生しょうじることがあります。

စိုထိုင်းဆရှိသော အခြေအနေတွင် လျှပ်ကာမျက်နှာပြင်နှင့် ထိကပ်နေသော ငွေ (Silver) လျှပ်ခေါင်းနှစ်ခုကြား DC ဗို့အားကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပေးထားပါက ငွေအိုင်ယွန်များသည် သစ်ကိုင်းပုံစံဖြင့် အမဓာတ်ဘက်သို့ ရွေ့လျားပြီး လျှပ်ကာပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ရှော့ဖြစ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ရာ ၎င်းကို "Silver migration (銀の移行)" ဟု ခေါ်ပါသည်။

電力回路でんりょくかいろの異常いじょうを検出けんしゅつして遮断器しゃだんきに引外ひきはずし指令しれいを出だす「保護継電器ほごけいでんき」には、過電流継電器かでんりゅうけいでんき（OCR：器具番号きぐばんごう51）、不足電圧継電器ふそくでんあつけいでんき（UVR：27）、過電圧継電器かでんあつけいでんき（OVR：59）、地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき（DGR：67）、地絡過電圧継電器ちらくかでんあつけいでんき（OVGR：64）などがあります。

ပါဝါဆားကစ်အတွင်း မူမမှန်မှုများကို အာရုံခံပြီး ဆားကစ်ဘရိတ်ကာသို့ ဖြတ်တောက်ရန် အမိန့်ပေးသော "ကာကွယ်ရေး ရီလေးများ" တွင် လျှပ်စီးပိုရီလေး (OCR: ကိရိယာနံပါတ် 51)၊ ဗို့အားနည်းရီလေး (UVR: 27)၊ ဗို့အားပိုရီလေး (OVR: 59)၊ လားရာသိ မြေစိုက်ရီလေး (DGR: 67) နှင့် မြေစိုက်ဗို့အားပိုရီလေး (OVGR: 64) တို့ ပါဝင်ပါသည်။

盤面ばんめんで作業者さぎょうしゃが操作そうさする器具きぐには、指ゆびで押おしている間あいだだけ動作どうさする「押おしボタンスイッチ」や、つまみを回まわして切換きりかえる「回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチ（コントロールスイッチ・カムスイッチ）」があります。回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチには、手てを離はなすと元もとの位置いちに戻もどる「自動復帰形じどうふっきがた」と、回まわした位置いちを保たもつ「ノッチ形がた（手動復帰形しゅどうふっきがた）」があります。

ထိန်းချုပ်ပုံး အရှေ့ဘက်တွင် လုပ်သားများ ကိုင်တွယ်မောင်းနှင်သော ကိရိယာများမှာ လက်ချောင်းဖြင့် ဖိထားစဉ်သာ အလုပ်လုပ်သော "တွန်းခလုတ် (Pushbutton switch)" နှင့် လက်ကိုင်ကို လှည့်၍ ဖွင့်ပိတ်ရသော "လှည့်ထိန်းချုပ်ခလုတ် (Control switch / Cam switch)" တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ လှည့်ထိန်းချုပ်ခလုတ်များတွင် လက်လွှတ်လိုက်ပါက မူလနေရာသို့ အလိုအလျောက် ပြန်ရောက်သော "စပရင်ပြန် (အလိုအလျောက်ပြန်) အမျိုးအစား" နှင့် လှည့်ထားသည့်နေရာတွင် ရပ်တန့်နေသော "နော့ချ် (လက်ဖြင့်ပြန်လှည့်ရသော) အမျိုးအစား" တို့ ရှိပါသည်။

回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチの操作そうさハンドル（とって）の形状けいじょうには、用途別ようとべつの誤操作防止ごそうさぼうしのため「ピストル形がた（遮断器操作用等しゃだんきそうさようとう）」「オーバル形がた（卵形たまごがた・計器切替用等けいききりかえようとう）」「丸形まるがた（ロゼット形がた）」などが用もちいられます（「ステッキ形がた」というハンドル形状けいじょうは用もちいられません）。

လှည့်ထိန်းချုပ်ခလုတ်များ၏ လက်ကိုင်ပုံသဏ္ဌာန်များအနေဖြင့် မှားယွင်းမောင်းနှင်မှု မဖြစ်စေရန် အသုံးပြုသည့်နေရာအလိုက် "ပစ္စတိုပုံစံ (Pistol type: ဆားကစ်ဘရိတ်ကာ အဖွင့်အပိတ်အတွက်)"၊ "ဘဲဥပုံစံ (Oval type: မီတာရွေးချယ်ခလုတ်အတွက်)" နှင့် "အဝိုင်းပုံစံ (Round / Rosette type)" တို့ကို အသုံးပြုပါသည် ("တုတ်ချောင်းပုံစံ Stick type" ကို အသုံးမပြုပါ)။

計器用変成器けいきようへんせいき（CT・VT・PD）の変成比計算へんせいひけいさんとクランプメータの測定法そくていほう

တိုင်းတာရေး ထရန်စဖော်မာများ (CT, VT, PD) ၏ အချိုးတွက်ချက်မှုနှင့် ကလန့်ပ်မီတာ (Clamp Meter) ဖြင့် တိုင်းတာခြင်း

大電流回路だいでんりゅうかいろの電流測定でんりゅうそくていに用もちいる「変流器へんりゅうき（CT）」には、一次導体いちじどうたい（母線ぼせんや電線でんせん）を鉄心中央てっしんちゅうおうの窓穴まどあなに通とおす「貫通形かんつうがたCT」や、一次巻線いちじまきせんを持もつ巻線形まきせんがたCTがあります。CTの二次定格電流にじていかくでんりゅうは標準ひょうじゅんで「5A（または1A）」です。

လျှပ်စီးကြောင်းကြီးမားသော ဆားကစ်များတွင် လျှပ်စီးကြောင်းတိုင်းတာရန် အသုံးပြုသည့် "လျှပ်စီးထရန်စဖော်မာ (CT)" များတွင် သံအူတိုင်အလယ်ပေါက်မှ ပင်မလျှပ်ကူးကြိုး (Busbar သို့မဟုတ် ဝါယာကြိုး) ဖြတ်သန်းသွားသော "အပေါက်ဖောက် အမျိုးအစား (Window-type CT)" နှင့် ပထမဘက်ဝိုင်ဒင် ပါရှိသော အမျိုးအစားတို့ ရှိပါသည်။ CT ၏ စံသတ်မှတ်ထားသော ဒုတိယဘက် လျှပ်စီးကြောင်းမှာ "5A (သို့မဟုတ် 1A)" ဖြစ်ပါသည်။

CTを用もちいた回路かいろの負荷電流ふかでんりゅう（一次電流いちじでんりゅう I1）は、二次側電流計にじがわでんりゅうけいの指示値しじち I2 に「変流比へんりゅうひ（一次定格電流いちじていかくでんりゅう ÷ 二次定格電流にじていかくでんりゅう）」を掛かけて求もとめます。例たとえば「変流比へんりゅうひ 100/5A（＝20倍ばい）」のCTで二次側電流計にじがわでんりゅうけいが「3.5A」を示しめしているとき、実際じっさいの負荷電流ふかでんりゅうは「3.5 ×（100 ÷ 5）＝ 70A」です。

CT အသုံးပြုထားသော ဆားကစ်၏ ဝန်လျှပ်စီးကြောင်း (ပထမဘက် လျှပ်စီးကြောင်း I1) ကို ဒုတိယဘက် အမ်မီတာဖတ်ရှုချက် I2 နှင့် "CT အချိုး (ပထမဘက် သတ်မှတ်လျှပ်စီး ÷ ဒုတိယဘက် သတ်မှတ်လျှပ်စီး)" မြှောက်ခြင်းဖြင့် ရရှိပါသည်။ ဥပမာ "အချိုး 100/5A (= 20 ဆ)" ရှိသော CT တွင် ဒုတိယဘက် အမ်မီတာက "3.5A" ပြသပါက အမှန်တကယ် ဝန်လျှပ်စီးကြောင်းမှာ "3.5 × (100 ÷ 5) = 70A" ဖြစ်ပါသည်။

同様どうように、「変流比へんりゅうひ 120/15A（＝8倍ばい）」の変流器へんりゅうきを接続せつぞくした回路かいろで二次側電流計にじがわでんりゅうけいが「5A」を示しめしているときの負荷電流ふかでんりゅうは、「5 ×（120 ÷ 15）＝ 40A」となります。このCT比例計算ひれいけいさんは2級学科試験きゅうがっかしけんで毎年必まいとしかならず出題しゅつだいされる最重要問題さいじゅうようもんだいです。

အလားတူပင် "အချိုး 120/15A (= 8 ဆ)" ရှိသော CT တပ်ဆင်ထားသည့် ဆားကစ်တွင် ဒုတိယဘက် အမ်မီတာက "5A" ပြသပါက ဝန်လျှပ်စီးကြောင်းမှာ "5 × (120 ÷ 15) = 40A" ဖြစ်ပါသည်။ ဤ CT အချိုးတွက်ချက်မှုသည် အဆင့် 2 ရေးဖြေစာမေးပွဲတွင် နှစ်စဉ်မေးလေ့ရှိသော အရေးကြီးဆုံး မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။

一方いっぽう、「計器用変圧器けいきようへんあつき（VT）」の二次定格電圧にじていかくでんあつは標準ひょうじゅんで「110V」です。また送電線そうでんせんや変電所へんでんしょなどの「特別高圧回路とくべつこうあつかいろ（超高圧回路ちょうこうあつかいろ）」では、巻線絶縁まきせんぜつえんが難むずかしいため、直列ちょくれつコンデンサによる静電容量分圧せいでんようりょうぶんあつを利用りようした「コンデンサ形計器用変圧器がたけいきようへんあつき（PD）」が用もちいられます。

တစ်ဖက်တွင် "ဗို့အားထရန်စဖော်မာ (VT)" ၏ စံသတ်မှတ်ထားသော ဒုတိယဘက် ဗို့အားမှာ "110V" ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဝိုင်ဒင်လျှပ်ကာပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲသော ဓာတ်အားပို့လိုင်းနှင့် ဓာတ်အားခွဲရုံများကဲ့သို့ "အထူးဗို့အားမြင့် (Extra-high-voltage) ဆားကစ်များ" တွင် ကယ်ပါစီတာများ တန်းဆက်ဆက်၍ ဗို့အားခွဲဝေယူသော "ကယ်ပါစီတာသုံး ဗို့အားထရန်စဖော်မာ (PD: Potential device)" ကို အသုံးပြုပါသည်။

活線状態かっせんじょうたいのまま配線はいせんを切きらずに交流電流こうりゅうでんりゅうを測はかれる「クランプメータ」は、開閉式鉄心かいへいしきてっしんで「電線でんせん1本ぽんだけ」を挟はさんで測定そくていします。もし単相たんそう2線式せんしきの往復おうふく2本ほんの電線でんせんを同時どうじにクランプで挟はさむと、往復電流おうふくでんりゅうの磁界じかいが打うち消けし合あって指示値しじちは「0A」となり測定そくていできません。

ဝါယာကြိုးဖြတ်တောက်ရန် မလိုဘဲ လျှပ်စစ်စီးနေသော လိုင်းပေါ်တွင် AC လျှပ်စီးကြောင်းကို တိုင်းတာသည့် "ကလန့်ပ်မီတာ (Clamp meter)" ဖြင့် တိုင်းတာရာတွင် အဖွင့်အပိတ်လုပ်နိုင်သော သံအူတိုင်အတွင်း "ဝါယာကြိုး 1 ချောင်းတည်းကိုသာ" ညှပ်၍ တိုင်းတာရပါမည်။ တစ်ဖေ့စ် 2 ကြိုးဆားကစ်၏ အသွားနှင့်အပြန် ကြိုး 2 ချောင်းလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် ညှပ်မိပါက ဆန့်ကျင်ဘက် လျှပ်စီးကြောင်းနှစ်ခု၏ သံလိုက်စက်ကွင်းများ အချင်းချင်း ချေဖျက်သွားပြီး "0A" သာ ပြသကာ တိုင်းတာ၍ မရနိုင်ပါ။

電気計測器でんきけいそくきの単位たんい・階級かいきゅう（1.5級きゅう・2.5級きゅう）・動作原理どうさげんりと電力測定法でんりょくそくていほう

တိုင်းတာရေးကိရိယာများ၏ ယူနစ်များ၊ တိကျမှုအဆင့် (အဆင့် 1.5၊ အဆင့် 2.5)၊ အလုပ်လုပ်ပုံ သဘောတရားနှင့် ပါဝါတိုင်းတာခြင်း

電気計器でんきけいきの測定単位そくていたんいは、電圧計でんあつけいが「V（ボルト）」、電流計でんりゅうけいが「A（アンペア）」、有効電力ゆうこうでんりょくを測はかる電力計でんりょくけいが「W（ワット）またはkW」、電力量計でんりょくりょうけいが「WhまたはkWh」、皮相電力計ひそうでんりょくけいが「VA」、「無効電力計むこうでんりょくけいが var（バール）またはkvar」、周波数計しゅうはすうけいが「Hz」です（無効電力計むこうでんりょくけいの単位たんいをWや電力計でんりょくけいをkWhとするのは誤あやまりです）。

လျှပ်စစ်တိုင်းတာရေးမီတာများ၏ ယူနစ်များမှာ - ဗို့မီတာအတွက် "V (ဗို့)"၊ အမ်မီတာအတွက် "A (အမ်ပီယာ)"၊ အမှန်သုံးပါဝါ တိုင်းတာသော ဝပ်မီတာအတွက် "W (ဝပ်) သို့မဟုတ် kW"၊ ဝပ်နာရီမီတာအတွက် "Wh သို့မဟုတ် kWh"၊ ထင်ရှားပါဝါမီတာအတွက် "VA"၊ "တုံ့ပြန်ပါဝါမီတာ (Reactive power meter) အတွက် var သို့မဟုတ် kvar" နှင့် ကြိမ်နှုန်းမီတာအတွက် "Hz" တို့ ဖြစ်ကြပါသည် (တုံ့ပြန်ပါဝါမီတာကို W ဟု ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ဝပ်မီတာကို kWh ဟု ပေးခြင်းမှာ မှားယွင်းပါသည်)။

指示計器しじけいきの精度せいどを示しめす「階級かいきゅう（クラス）」において、配電盤はいでんばん・制御盤せいぎょばんの盤面ばんめんに取とり付つける監視用広角度計器等かんしようこうかくどけいきとうには「1.5級きゅうまたは2.5級きゅう」が用もちいられます（0.5級きゅうは実験室用じっけんしつようの精密標準計器せいみつひょうじゅんけいきであり、盤面用ばんめんようを0.5級きゅうとする記述きじゅつは誤あやまりです）。

ညွှန်တံပါ မီတာများ၏ တိကျမှုကို ဖော်ပြသော "တိကျမှုအဆင့် (Accuracy class)" အနေဖြင့် ဓာတ်အားခွဲပုံးနှင့် ထိန်းချုပ်ပုံးများ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တပ်ဆင်သော စောင့်ကြည့်ရေး မီတာများအတွက် "အဆင့် 1.5 သို့မဟုတ် အဆင့် 2.5" ကို အသုံးပြုပါသည် (အဆင့် 0.5 မှာ ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး အထူးတိကျသော စံမီတာဖြစ်ပြီး ပုံးတွင်တပ်ဆင်သော မီတာအတွက် အဆင့် 0.5 ဟု ဖော်ပြခြင်းမှာ မှားယွင်းပါသည်)။

計器けいきの動作原理どうさげんり（JISマーク記号きごう）により、永久磁石えいきゅうじしゃくと可動かどうコイルを用もちいる「可動かどうコイル形がた」は「直流ちょくりゅう（DC）専用せんよう」であり、交流回路こうりゅうかいろには使用しようできません。一方いっぽう、交流回路こうりゅうかいろの測定そくていには「可動鉄片形かどうてっぺんがた（交直両用こうちょくりょうよう・実効値指示じっこうちしじ）」「電流力計形でんりゅうりきけいがた（交直両用こうちょくりょうよう・電力計等でんりょくけいとう）」「整流形せいりゅうがた（交流用こうりゅうよう）」「誘導形ゆうどうがた（交流電力量計こうりゅうでんりょくりょうけい）」が用もちいられます。

အလုပ်လုပ်ပုံ သဘောတရား (JIS သင်္ကေတ) အရ အမြဲတမ်းသံလိုက်နှင့် ရွေ့လျားကွိုင်ကို အသုံးပြုသော "ရွေ့လျားကွိုင် အမျိုးအစား (Moving-coil type)" သည် "တိုက်ရိုက်လျှပ်စီး (DC) သီးသန့်" ဖြစ်ပြီး AC ဆားကစ်တွင် အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် "ရွေ့လျားသံပြား အမျိုးအစား (Moving-iron: AC/DC သုံး၊ ထိရောက်တန်ဖိုးပြ)"၊ "လျှပ်စစ်ဒိုင်နမိုမီတာ အမျိုးအစား (AC/DC သုံး၊ ဝပ်မီတာစသည်)"၊ "ရက်တီဖိုင်ယာ အမျိုးအစား (AC သုံး)" နှင့် "အင်ဒပ်ရှင်း အမျိုးအစား (AC ဝပ်နာရီမီတာ)" တို့ကို AC ဆားကစ် တိုင်းတာမှုများတွင် အသုံးပြုပါသည်။

直流電流計ちょくりゅうでんりゅうけいの測定範囲そくていはんいを m 倍ばいに広ひろげるには内部抵抗ないぶていこう ra と並列へいれつに「分流器ぶんりゅうき Rs ＝ ra ÷（m − 1）」を接続せつぞくし、直流電圧計ちょくりゅうでんあつけいの測定範囲そくていはんいを m 倍ばいに広ひろげるには内部抵抗ないぶていこう rv と直列ちょくれつに「倍率器ばいりつき Rm ＝（m − 1）× rv」を接続せつぞくします。

DC အမ်မီတာ၏ တိုင်းတာနိုင်သော ပမာဏကို m ဆ ချဲ့ထွင်ရန် ၎င်း၏ အတွင်းလျှပ်ခံ ra နှင့် ပြိုင်ဆက်အဖြစ် "ရှန့်တ်လျှပ်ခံ (Shunt resistor) Rs = ra ÷ (m − 1)" ကို ဆက်သွယ်ရပြီး၊ DC ဗို့မီတာ၏ တိုင်းတာနိုင်သော ပမာဏကို m ဆ ချဲ့ထွင်ရန် ၎င်း၏ အတွင်းလျှပ်ခံ rv နှင့် တန်းဆက်အဖြစ် "မာလ်တီပလိုင်ယာလျှပ်ခံ (Multiplier resistor) Rm = (m − 1) × rv" ကို ဆက်သွယ်ရပါသည်။

また単相交流回路たんそうこうりゅうかいろの消費電力しょうひでんりょく P は「P ＝ V × I × cosφ」で求もとまるため、電力計でんりょくけいを使つかわずに電力でんりょくを知しるには「電圧計でんあつけい・電流計でんりゅうけい・力率計りきりつけい」の3つがあればよく、「周波数計しゅうはすうけい」や「磁束計じそくけい」は不要ふようです。三相さんそう3線式回路せんしきかいろの電力でんりょくは2台だいの単相電力計たんそうでんりょくけいの指示しじの和わ「P ＝ W1 ＋ W2」で求もとめる「二電力計法にでんりょくけいほう」で測定そくていできます。

ထို့အပြင် တစ်ဖေ့စ် AC ဆားကစ်၏ အမှန်သုံးပါဝါ P ကို "P = V × I × cosφ" ဖြင့် ရှာဖွေနိုင်သဖြင့် ဝပ်မီတာမပါဘဲ ပါဝါရှာဖွေရန် "ဗို့မီတာ၊ အမ်မီတာနှင့် ပါဝါဖက်တာမီတာ" ဟူသော မီတာ 3 လုံးသာ လိုအပ်ပြီး "ကြိမ်နှုန်းမီတာ" သို့မဟုတ် "သံလိုက်စက်ကွင်းတိုင်းမီတာ (Fluxmeter)" မလိုအပ်ပါ။ သုံးဖေ့စ် 3 ကြိုး ဆားကစ်၏ ပါဝါကို တစ်ဖေ့စ်ဝပ်မီတာ 2 လုံး၏ ဖတ်ရှုချက်ကို ပေါင်းသည့် "P = W1 + W2 (ဝပ်မီတာနှစ်လုံးသုံးနည်း)" ဖြင့် တိုင်းတာနိုင်ပါသည်။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきでは、同期速度どうきそくど「Ns＝120×f÷p」（4極きょくは50Hzで1500、60Hzで1800 min⁻¹）と実速度じつそくど「N＝Ns×(1−s)」が頻出ひんしゅつです。すべりsは停止時ていしじに1、同期速度付近どうきそくどふきんで0に近ちかづきます。Y-Δ始動しどうでは始動電流しどうでんりゅう・トルクとも直入ちょくにゅうの1/3になり、トルクは電圧でんあつの2乗じょうに比例ひれいします。

သုံးဖေ့စ် အင်ဒပ်ရှင်းမော်တာတွင် ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်း Ns = 120 × f ÷ p (ဝင်ရိုးစွန်း 4 ခု - 50 Hz တွင် 1500 min⁻¹၊ 60 Hz တွင် 1800 min⁻¹) နှင့် အမှန်တကယ် အမြန်နှုန်း N = Ns × (1 − s) တို့ကို စာမေးပွဲတိုင်းနီးပါး မေးလေ့ရှိပါသည်။ စလစ်ပ် s သည် ရပ်တန့်နေချိန် (N = 0) တွင် 1 ဖြစ်ပြီး ဆင့်ခရိုနပ်စ် အမြန်နှုန်းသို့ နီးကပ်လာပါက 0 သို့ ချဉ်းကပ်သွားပါသည်။ Y-Δ စတင်နည်းသည် စတင်လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် ရုန်းအား နှစ်ခုလုံးကို 1/3 သို့ လျှော့ချပေးပြီး ရုန်းအားသည် ဗို့အား၏ နှစ်ထပ်ကိန်းနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပါသည်။

変圧器へんあつきと計器用変成器けいきようへんせいきでは、巻数比まきすうひ「a＝N1÷N2＝V1÷V2＝I2÷I1」と、二次抵抗にじていこうの一次側換算いちじがわかんさん「R'＝a²×R（2乗じょうを掛かける）」に注意ちゅういしましょう。また「変流器へんりゅうき（CT）の二次側にじがわは開放厳禁かいほうげんきん（ヒューズ設置禁止せっちきんし）」、「計器用変圧器けいきようへんあつき（VT）の二次側にじがわは短絡厳禁たんらくげんきん（ヒューズ設置せっち）」の対比たいひは超重要ちょうじゅうようです。

ထရန်စဖော်မာနှင့် တိုင်းတာရေး ထရန်စဖော်မာများအတွက် အပတ်ရေအချိုး a = N1 ÷ N2 = V1 ÷ V2 = I2 ÷ I1 နှင့် ပထမဘက်သို့ ပြောင်းလဲထားသော လျှပ်ခံ R' = a² × R (နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ရန် သတိပြုပါ) တို့ကို မှတ်သားပါ။ အထူးသဖြင့် အရေးကြီးဆုံး စုံတွဲဖြစ်သည့် 'CT ဒုတိယဘက်ကို လုံးဝ အပွင့်မထားရ (ဖျူးစ်မတပ်ရ)' နှင့် 'VT ဒုတိယဘက်ကို လုံးဝ ရှော့မချရ (ဖျူးစ်တပ်ရမည်)' ကို သေချာစွာ ခွဲခြားမှတ်သားထားပါ။

開閉かいへい・保護機器ほごききと計器けいきでは、断路器だんろき（DS）は消弧能力しょうこのうりょくがないため「切きるときはCBが先さき・DSが後あと」、サーマルリレー（THR）は過負荷保護専用かふかほごせんようで短絡電流たんらくでんりゅうは遮断しゃだんできない点てん、3Eリレーの3機能きのう（過負荷かふか・欠相けっそう・逆相ぎゃくそう）を押おさえます。計器けいきのレンジ拡大かくだいは「電流計でんりゅうけい＝分流器ぶんりゅうきを並列へいれつ、電圧計でんあつけい＝倍率器ばいりつきを直列ちょくれつ」です。

ခလုတ်များ၊ ရီလေးများနှင့် မီတာများအတွက် - ဒစ္စကွန်နက်တာ (DS) တွင် မီးပွားငြှိမ်းသတ်ကိရိယာ မပါသဖြင့် CB ကို အရင်ပိတ်/ဖြုတ်ပြီးမှ DS ကို ဖွင့်ရပါမည်၊ အပူသုံးရီလေး (THR) သည် ဝန်ပိုခြင်းကိုသာ ကာကွယ်ပြီး ရှော့လျှပ်စီးကြောင်းကို မဖြတ်တောက်နိုင်ပါ၊ 3E ရီလေးသည် အပြစ် 3 မျိုး (ဝန်ပိုခြင်း၊ ဖေ့စ်ပြတ်ခြင်း၊ ဖေ့စ်ပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်း) ကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ မီတာပမာဏချဲ့ရာတွင် အမ်မီတာအတွက် ပြိုင်ဆက် ရှန့်တ်လျှပ်ခံနှင့် ဗို့မီတာအတွက် တန်းဆက် မာလ်တီပလိုင်ယာလျှပ်ခံကို အသုံးပြုပါသည်။