Thiết bị điện, Khí cụ đóng cắt điều khiển và Dụng cụ đo điện (Máy điện quay, Máy biến áp, Máy cắt, Rơ-le, Đồng hồ đo)

電気機器でんききき・開閉制御器具かいへいせいぎょきぐ・電気計測器でんきけいそくき（回転機かいてんき・変圧器へんあつき・遮断器しゃだんき・継電器けいでんき・計器けいき）

Chứng chỉ Lắp ráp thiết bị điện – Tủ điện 電気機器組立て (2級 lý thuyết) · 技能検定「電気機器組立て」2級学科（配電盤・制御盤組立て） · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきの原理げんり・同期速度どうきそくど・すべり・回転方向かいてんほうこうの切換きりかえ

Nguyên lý, tốc độ đồng bộ, độ trượt và đảo chiều quay của động cơ không đồng bộ ba pha

工場こうじょうの動力源どうりょくげんとして最もっとも広ひろく使つかわれる「三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうき（かご形がた・巻線形まきせんがた）」は、固定子巻線こていしまきせんに三相交流さんそうこうりゅうを流ながして作つくられる「回転磁界かいてんじかい」によって回転子かいてんしに誘導電流ゆうどうでんりゅうを流ながし、電磁力でんじりょくで回転かいてんする機器ききです。

"Động cơ không đồng bộ ba pha (lồng sóc và dây quấn)" được dùng rộng rãi nhất làm nguồn động lực trong nhà máy là thiết bị cho dòng điện xoay chiều ba pha chạy qua cuộn dây stator để tạo ra "từ trường quay", qua đó cảm ứng dòng điện trong rotor và quay nhờ lực điện từ.

回転磁界かいてんじかいの回転速度かいてんそくどである「同期速度どうきそくど Ns（単位たんい：min⁻¹）」は、電源周波数でんげんしゅうはすう f（Hz）に比例ひれいし、磁極数じきょくすう p に反比例はんぴれいするため「Ns ＝ 120 × f ÷ p」の公式こうしきで求もとめられます。

Tốc độ quay của từ trường quay gọi là "tốc độ đồng bộ Ns (đơn vị: min⁻¹)", tỷ lệ thuận với tần số nguồn f (Hz) và tỷ lệ nghịch với số cực từ p nên được tính bằng công thức "Ns = 120 × f ÷ p".

例たとえば4極きょく（p＝4）の誘導電動機ゆうどうでんどうきでは、50Hz地域ちいきでの同期速度どうきそくどは「120 × 50 ÷ 4 ＝ 1500 min⁻¹」、60Hz地域ちいきでは「120 × 60 ÷ 4 ＝ 1800 min⁻¹」となります。したがつて60Hz用電動機ようでんどうきを50Hz電源でんげんで運転うんてんすると、回転速度かいてんそくどは約やく17%遅おそくなります（速はやくなるというのは誤あやまりです）。

Ví dụ với động cơ không đồng bộ 4 cực (p = 4), tốc độ đồng bộ ở vùng 50Hz là "120 × 50 ÷ 4 = 1500 min⁻¹", còn ở vùng 60Hz là "120 × 60 ÷ 4 = 1800 min⁻¹". Do đó khi vận hành động cơ dùng cho 60Hz bằng nguồn 50Hz thì tốc độ quay sẽ chậm đi khoảng 17% (nói quay nhanh hơn là sai).

誘導電動機ゆうどうでんどうきの実際じっさいの回転速度かいてんそくど N は同期速度どうきそくど Ns より少すこし遅おそくなり、その割合わりあいを「すべり s ＝（Ns − N）÷ Ns」といいます。また回転子かいてんしに流ながれる二次電流にじでんりゅうの周波数しゅうはすうは「f2 ＝ s × f」で表あらわされます。

Tốc độ quay thực tế N của động cơ không đồng bộ chậm hơn tốc độ đồng bộ Ns một chút, tỷ lệ chênh lệch đó gọi là "độ trượt s = (Ns − N) ÷ Ns". Ngoài ra tần số dòng điện thứ cấp chạy trong rotor được biểu thị bằng "f2 = s × f".

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきの回転方向かいてんほうこうを逆転ぎゃくてんさせるには、主回路しゅかいろの3本ぼんの電源線でんげんせん（R・S・T）のうち「いずれか2本ほんの接続せつぞくを入いれ替かえる」ことで回転磁界かいてんじかいの向むきを反転はんてんさせます。なお単相誘導電動機たんそうゆうどうでんどうきは電源でんげん2線せんを差さし替かえても逆転ぎゃくてんせず、始動巻線しどうまきせんと主巻線しゅまきせんの一方いっぽうの接続せつぞくを切換きりかえます。

Để đảo chiều quay động cơ không đồng bộ ba pha, ta "đổi chỗ đấu nối 2 trong 3 dây nguồn (R, S, T)" của mạch động lực nhằm đảo ngược chiều từ trường quay. Lưu ý động cơ không đồng bộ một pha dù có đổi 2 dây nguồn cũng không đảo chiều được mà phải đổi nối một trong hai cuộn dây khởi động hoặc cuộn dây chính.

Điểm cần nhớ

同期速度どうきそくどは「Ns ＝ 120 × f ÷ p」で求もとまり、4極機きょくきは50Hzで1500 min⁻¹、60Hzで1800 min⁻¹となる
Tốc độ đồng bộ tính bằng "Ns = 120 × f ÷ p"; máy 4 cực ở 50Hz là 1500 min⁻¹ và ở 60Hz là 1800 min⁻¹
すべりは「s ＝（Ns − N）÷ Ns」であり、60Hz用誘導電動機ようゆうどうでんどうきを50Hzで運転うんてんすると回転速度かいてんそくどは低下ていかする
Độ trượt là "s = (Ns − N) ÷ Ns"; khi chạy động cơ không đồng bộ 60Hz ở lưới 50Hz thì tốc độ quay giảm xuống
三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきの逆転ぎゃくてんは「三相電源線さんそうでんげんせん3本ぼんのうち2本ほんを入いれ替かえる」ことで行おこなう（単相電動機たんそうでんどうきは電源線入替でんげんせんいれかえでは逆転ぎゃくてんしない）
Đảo chiều động cơ không đồng bộ ba pha bằng cách "đổi chỗ 2 trong 3 dây nguồn ba pha" (động cơ một pha không đảo chiều bằng cách đổi dây nguồn)

Từ vựng	Nghĩa
三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきと回転磁界かいてんじかい	Động cơ không đồng bộ ba pha và từ trường quay
同期速度どうきそくど（Ns ＝ 120 × f ÷ p）	Tốc độ đồng bộ (Ns = 120 × f ÷ p)
すべり（s）と二次周波数にじしゅうはすう	Độ trượt (s) và tần số thứ cấp
正転せいてん・逆転ぎゃくてん（三相さんそうのうち2本ほんの入替いれかえ）	Quay thuận - quay ngược (đổi chỗ 2 trong 3 dây pha)

かご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきの始動法しどうほう（Y-△始動しどう）・速度制御そくどせいぎょ・制動法せいどうほう

Phương pháp khởi động động cơ lồng sóc (khởi động Y-△), điều khiển tốc độ và hãm dừng

三相さんそうかご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきを定格電圧ていかくでんあつのまま直接始動ちょくせつしどうする「じか入いれ始動法しどうほう（全電圧始動ぜんでんあつしどう）」は、小容量機しょうようりょうきで広ひろく使つかわれますが、定格電流ていかくでんりゅうの5〜7倍ばいの大おおきな始動電流しどうでんりゅうが流ながれて電源電圧降下でんげんでんあつこうかを招まねきます。

"Phương pháp khởi động trực tiếp (khởi động toàn điện áp)" đóng trực tiếp điện áp định mức vào động cơ không đồng bộ ba pha lồng sóc được dùng rộng rãi cho máy công suất nhỏ, nhưng dòng khởi động lớn gấp 5~7 lần dòng định mức gây sụt áp nguồn.

中容量以上ちゅうようりょういじょうのかご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきで始動電流しどうでんりゅうを抑おさえる方法ほうほうが「スター・デルタ（Y-△）始動法しどうほう」です。始動時しどうじに巻線まきせんをY結線けっせんにすると相電圧そうでんあつが1÷1.73倍ばいになり、始動電流しどうでんりゅうと始動しどうトルクは直入じかいれ（△結線けっせん）の「1/3（3分ぶんの1）」に減少げんしょうし、加速後かそくごに△結線けっせんへ切換きりかえます。

Phương pháp giảm dòng khởi động cho động cơ lồng sóc công suất trung bình trở lên là "khởi động sao - tam giác (Y-△)". Khi khởi động đấu cuộn dây hình sao (Y) làm điện áp pha giảm 1÷1.73 lần, dòng khởi động và mô-men khởi động đều giảm còn "1/3" so với khởi động trực tiếp (đấu △), sau khi tăng tốc sẽ chuyển sang đấu △.

その他ほか、かご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきの減電圧始動法げんでんあつしどうほうには、主回路しゅかいろに直列ちょくれつにリアクトルを入いれる「リアクトル始動法しどうほう」や、単巻変圧器たんまきへんあつきを用もちいる「補償器始動法ほしょうきしどうほう（コンドルファ始動法しどうほう）」があります。なお「二次抵抗始動法にじていこうしどうほう」は巻線形誘導電動機まきせんがたゆうどうでんどうきの始動法しどうほうであり、かご形がたには使つかえません。

Ngoài ra các phương pháp khởi động giảm áp cho động cơ lồng sóc còn có "khởi động bằng cuộn kháng" mắc nối tiếp cuộn kháng vào mạch chính và "khởi động bằng máy biến áp tự ngẫu (khởi động Korndorfer)". Lưu ý "khởi động bằng điện trở thứ cấp" là phương pháp dành cho động cơ dây quấn, không dùng được cho động cơ lồng sóc.

誘導電動機ゆうどうでんどうきの速度制御そくどせいぎょには、直流ちょくりゅうを任意にんいの周波数しゅうはすう・電圧でんあつの交流こうりゅうに変換へんかんする「インバータ（VVVF制御せいぎょ）」や極数変換法きょくすうへんかんほうが用もちいられます。電動機でんどうきの発生はっせいトルクは印加電圧いんかでんあつの2乗じょうに比例ひれいするため、インバータでは電圧でんあつVと周波数しゅうはすうfの比ひ（V/f）を一定いっていに保たもって制御せいぎょします。

Để điều khiển tốc độ động cơ không đồng bộ, người ta dùng "biến tần (inverter - điều khiển VVVF)" biến đổi điện một chiều thành xoay chiều có tần số và điện áp tùy ý hoặc phương pháp đổi số cực. Vì mô-men tỷ lệ với bình phương điện áp đặt vào nên biến tần điều khiển giữ tỷ số điện áp V và tần số f (V/f) không đổi.

電動機でんどうきを素早すばやく停止ていしさせる電気的制動法でんきてきせいどうほうには、発電機はつでんきとして電力でんりょくを電源でんげんへ返かえす「回生制動かいせいせいどう」、固定子巻線こていしまきせんに直流ちょくりゅうを流ながして運動うんどうエネルギーを熱ねつに変かえる「発電制動はつでんせいどう（ダイナミックブレーキ）」、回転中かいてんちゅうに逆転方向ぎゃくてんほうこうの磁界じかいをかける「逆相制動ぎゃくそうせいどう（プラッギング）」があります。

Các phương pháp hãm điện để dừng nhanh động cơ gồm: "hãm tái sinh" biến máy thành máy phát trả điện năng về nguồn, "hãm động năng (dynamic brake)" cho dòng một chiều vào cuộn stator biến động năng thành nhiệt, và "hãm ngược (plugging)" đặt từ trường chiều ngược lại khi đang quay.

Điểm cần nhớ

かご形誘導電動機がたゆうどうでんどうきの始動法しどうほうには「じか入いれ始動しどう・Y-△始動しどう・リアクトル始動しどう・補償器始動ほしょうきしどう」があり、二次抵抗始動にじていこうしどうは巻線形用まきせんがたようである
Phương pháp khởi động động cơ lồng sóc gồm "khởi động trực tiếp, khởi động Y-△, khởi động cuộn kháng, khởi động máy biến áp tự ngẫu"; khởi động điện trở thứ cấp chỉ dùng cho rotor dây quấn
Y-△（スター・デルタ）始動法しどうほうでは、始動電流しどうでんりゅうと始動しどうトルクがともに直入じかいれ始動時しどうじの「1/3」になる
Trong phương pháp khởi động Y-△ (sao - tam giác), cả dòng điện khởi động và mô-men khởi động đều giảm xuống bằng "1/3" so với khởi động trực tiếp
直流ちょくりゅうを可変周波数かへんしゅうはすう・可変電圧かへんでんあつの交流こうりゅうに変換へんかんする装置そうちを「インバータ」といい、誘導電動機ゆうどうでんどうきの円滑えんかつな速度制御そくどせいぎょに使つかわれる
Thiết bị biến đổi điện một chiều thành điện xoay chiều có tần số và điện áp thay đổi được gọi là "biến tần (inverter)", dùng để điều khiển tốc độ động cơ không đồng bộ mượt mà

Từ vựng	Nghĩa
じか入いれ始動法しどうほうとスター・デルタ（Y-△）始動法しどうほう	Khởi động trực tiếp và khởi động sao - tam giác (Y-△)
リアクトル始動法しどうほうと補償器始動法ほしょうきしどうほう	Khởi động bằng cuộn kháng và khởi động bằng biến áp tự ngẫu
インバータ（直流ちょくりゅうから交流こうりゅうへの変換へんかん・VVVF）	Biến tần / Inverter (biến đổi DC thành AC, điều khiển VVVF)
回生制動かいせいせいどう・発電制動はつでんせいどう・逆相制動ぎゃくそうせいどう	Hãm tái sinh, hãm động năng và hãm ngược

変圧器へんあつき（巻線比まきせんひ・鉄損てっそんと銅損どうそん・並行運転条件へいこううんてんじょうけん）と直流機ちょくりゅうき・サーボモータ

Máy biến áp (tỷ số vòng dây, tổn hao sắt và tổn hao đồng, điều kiện vận hành song song), máy điện một chiều và động cơ servo

変圧器へんあつき（トランス）は電磁誘導作用でんじゆうどうさようにより交流電圧こうりゅうでんあつを変成へんせいする静止機器せいしききです。一次巻数いちじまきすう N1 と二次巻数にじまきすう N2 の比ひ「a ＝ N1 ÷ N2」を巻数比まきすうひといい、電圧比でんあつひは「V1 ÷ V2 ＝ a」、電流比でんりゅうひは逆比ぎゃくひの「I2 ÷ I1 ＝ a」、二次にじインピーダンス Z2 の一次換算値いちじかんさんちは「Z1 ＝ a² × Z2」となります。

Máy biến áp là thiết bị tĩnh biến đổi điện áp xoay chiều nhờ hiện tượng cảm ứng điện từ. Tỷ số giữa số vòng sơ cấp N1 và thứ cấp N2 "a = N1 ÷ N2" gọi là tỷ số vòng dây; tỷ số điện áp là "V1 ÷ V2 = a", tỷ số dòng điện tỷ lệ nghịch "I2 ÷ I1 = a", và tổng trở thứ cấp Z2 quy đổi về sơ cấp là "Z1 = a² × Z2".

変圧器へんあつきの損失そんしつは、電圧でんあつをかけておくだけで鉄心てっしんに常時発生じょうじはっせいする「無負荷損むふかそん（＝鉄損てっそん：ヒステリシス損そんとうず電流損でんりゅうそんの和わ）」と、負荷電流ふかでんりゅうの2乗じょうに比例ひれいして巻線抵抗まきせんていこうで発生はっせいする「負荷損ふかそん（＝銅損どうそん）」に分わかれます。変圧器へんあつきの効率こうりつは「鉄損てっそんと銅損どうそんが等ひとしくなるとき」に最大さいだいになります。

Tổn hao của máy biến áp chia thành "tổn hao không tải (= tổn hao sắt: tổng tổn hao trễ từ và tổn hao dòng điện xoáy)" luôn phát sinh trong lõi sắt chỉ cần đặt điện áp vào, và "tổn hao có tải (= tổn hao đồng)" phát sinh trên điện trở cuộn dây tỷ lệ với bình phương dòng tải. Hiệu suất máy biến áp đạt cực đại khi "tổn hao sắt bằng tổn hao đồng".

変圧器へんあつきの冷却方式れいきゃくほうしきには油入自冷式あぶらいりじれいしき（ONAN）や乾式自冷式かんしきじれいしき（AN）などがあります。また2台だいの変圧器へんあつきを「並行運転へいこううんてん」するための条件じょうけんは、①極性きょくせいが一致いっちすること、②一次いちじ・二次定格電圧にじていかくでんあつ（巻数比まきすうひ）が等ひとしいこと、③百分率ひゃくぶんりつインピーダンス降下こうかが等ひとしいこと、④三相変圧器さんそうへんあつきでは角変位かくへんい（結線方式けっせんほうしきによる位相変位いそうへんい）が一致いっちすることです。

Phương thức làm mát máy biến áp gồm kiểu ngâm dầu tự làm mát (ONAN), kiểu khô tự làm mát (AN)... Điều kiện để "vận hành song song" 2 máy biến áp là: ① Cùng cực tính, ② Điện áp định mức sơ cấp và thứ cấp (tỷ số vòng dây) bằng nhau, ③ Điện áp ngắn mạch phần trăm (%Z) bằng nhau, ④ Với máy biến áp ba pha thì góc lệch pha (do tổ đấu dây) phải giống nhau.

直流電動機ちょくりゅうでんどうき・直流発電機ちょくりゅうはつでんきの電機子巻線でんきしまきせんには、並列回路数へいれつかいろすうが磁極数じきょくすうと同おなじになる「重かさね巻まき（低電圧ていでんあつ・大電流機向だいでんりゅうきむき）」と、磁極数じきょくすうに関係かんけいなく並列回路数へいれつかいろすうが常つねに2となる「波巻なみまき（高電圧こうでんあつ・小電流機向しょうでんりゅうきむき）」の2種類しゅるいがあります（試験しけんでは重かさね巻まきと波巻なみまきの用途ようとを入いれ替かえたひっかけが頻出ひんしゅつします）。

Dây quấn phần ứng của động cơ và máy phát điện một chiều có 2 loại: "quấn xếp (phù hợp máy điện áp thấp, dòng điện lớn)" có số mạch nhánh song song bằng số cực từ, và "quấn sóng (phù hợp máy điện áp cao, dòng điện nhỏ)" có số mạch nhánh song song luôn bằng 2 bất kể số cực từ (đề thi rất hay bẫy bằng cách tráo đổi công dụng của quấn xếp và quấn sóng).

また自動機械じどうきかいの位置決いちぎめ制御せいぎょには、入力にゅうりょくパルス数すうに比例ひれいした角度かくどだけ正確せいかくに回転かいてんする「ステッピングモータ（パルスモータ）」や、エンコーダ（回転検出器かいてんけんしゅつき）で位置いちや速度そくどを常時じょうじフィードバック制御せいぎょする「サーボモータ」が用もちいられます。

Ngoài ra trong điều khiển định vị máy tự động, người ta dùng "động cơ bước (stepping motor / pulse motor)" quay chính xác một góc tỷ lệ với số xung đầu vào, hoặc "động cơ servo" liên tục điều khiển phản hồi vị trí và tốc độ bằng encoder (bộ phát hiện vòng quay).

Điểm cần nhớ

変圧器へんあつきの無負荷損むふかそんは「鉄損てっそん（ヒステリシス損そん＋うず電流損でんりゅうそん）」、負荷損ふかそんは「銅損どうそん」であり、鉄損てっそん＝銅損どうそんのとき効率こうりつが最大さいだいとなる
Tổn hao không tải của máy biến áp là "tổn hao sắt (tổn hao trễ + tổn hao dòng xoáy)", tổn hao có tải là "tổn hao đồng"; hiệu suất đạt cực đại khi tổn hao sắt = tổn hao đồng
変圧器へんあつきの並行運転へいこううんてんでは「極性きょくせい・巻数比まきすうひ（定格電圧ていかくでんあつ）・百分率ひゃくぶんりつインピーダンス・三相角変位さんそうかくへんい」を一致いっちさせる
Khi vận hành song song máy biến áp phải thống nhất "cực tính, tỷ số vòng dây (điện áp định mức), tổng trở phần trăm và góc lệch pha ba pha"
直流機ちょくりゅうきの電機子巻線でんきしまきせんは、「重かさね巻まき＝低電圧ていでんあつ・大電流用だいでんりゅうよう」、「波巻なみまき＝高電圧こうでんあつ・小電流用しょうでんりゅうよう」である
Dây quấn phần ứng máy điện một chiều: "quấn xếp = dùng cho điện áp thấp, dòng điện lớn", "quấn sóng = dùng cho điện áp cao, dòng điện nhỏ"

Từ vựng	Nghĩa
変圧器へんあつきの巻数比まきすうひと鉄損てっそん・銅損どうそん	Tỷ số vòng dây máy biến áp và tổn hao sắt - tổn hao đồng
変圧器へんあつきの並行運転条件へいこううんてんじょうけん	Điều kiện vận hành song song máy biến áp
重かさね巻まき（低圧大電流ていあつだいでんりゅう）と波巻なみまき（高圧小電流こうあつしょうでんりゅう）	Quấn xếp (áp thấp dòng lớn) và quấn sóng (áp cao dòng nhỏ)
ステッピングモータとサーボモータ	Động cơ bước (stepping motor) và động cơ servo

遮断器しゃだんき（CB）と断路器だんろき（DS）の機能きのう・種類しゅるい・文字記号もじきごうと漏電遮断器ろうでんしゃだんき

Chức năng, phân loại, ký hiệu chữ của máy cắt (CB), dao cách ly (DS) và aptomat chống giật

「遮断器しゃだんき（CB）」は消弧装置しょうこそうちを備そなえ、平常時へいじょうじの負荷電流ふかでんりゅうの開閉かいへいだけでなく、短絡たんらくや地絡事故時ちらくじこじの大電流だいでんりゅうを安全あんぜんに遮断しゃだんできる機器ききです。これに対たいし「断路器だんろき（DS：ディスコン）」は消弧能力しょうこのうりょくを持もたないため、「負荷電流ふかでんりゅうが流ながれていない無負荷状態むふかじょうたい」で回路かいろを切きり離はなすためにのみ用もちいられます。

"Máy cắt (CB)" được trang bị buồng dập hồ quang, không chỉ đóng cắt dòng tải lúc bình thường mà còn cắt an toàn dòng điện lớn khi ngắn mạch hoặc chạm đất. Ngược lại, "dao cách ly (DS: disconnector)" không có khả năng dập hồ quang nên chỉ dùng để cách ly mạch điện ở "trạng thái không tải khi không có dòng điện tải chạy qua".

交流電流こうりゅうでんりゅうは1サイクルごとに2回かい「電流でんりゅうゼロ点てん（電流値でんりゅうちが0になる瞬間しゅんかん）」を通過つうかするためアークが消きえやすく、電流でんりゅうゼロ点てんがない直流電流ちょくりゅうでんりゅうに比くらべて「交流こうりゅうの方ほうが直流ちょくりゅうよりも電流でんりゅうを遮断しゃだんしやすい」という重要じゅうような性質せいしつがあります。

Dòng điện xoay chiều mỗi chu kỳ đi qua "điểm dòng điện bằng 0 (thời điểm giá trị dòng bằng 0)" 2 lần nên hồ quang dễ tắt, vì vậy có tính chất quan trọng là "dòng điện xoay chiều dễ cắt hơn dòng điện một chiều" (vốn không có điểm dòng bằng 0).

遮断器しゃだんきの種類しゅるいとJEM文字記号もじきごうは、消弧媒体しょうこばいたいにより「油遮断器あぶらしゃだんき＝OCB」「真空遮断器しんくうしゃだんき＝VCB」「ガス遮断器しゃだんき（SF6ガス）＝GCB」「磁気遮断器じきしゃだんき＝MBB」「気中遮断器きちゅうしゃだんき＝ACB」「配線用遮断器はいせんようしゃだんき＝MCCB」「漏電遮断器ろうでんしゃだんき＝ELCB（またはELB）」と定さだめられています。

Phân loại máy cắt và ký hiệu chữ JEM theo môi chất dập hồ quang được quy định như sau: "Máy cắt dầu = OCB", "Máy cắt chân không = VCB", "Máy cắt khí (khí SF6) = GCB", "Máy cắt từ = MBB", "Máy cắt không khí = ACB", "Aptomat (máy cắt vỏ đúc) = MCCB", "Aptomat chống rò (chống giật) = ELCB (hoặc ELB)".

学科試験がっかしけんでは、「磁気遮断器じきしゃだんきの記号きごうをMCBやACBとする」あるいは「ACBを界磁遮断器かいじしゃだんきとする」といった誤あやまりの選択肢せんたくしが毎年まいとしのように出題しゅつだいされるため、「磁気遮断器じきしゃだんき＝MBB、気中遮断器きちゅうしゃだんき＝ACB」を正確せいかくに区別くべつします。

Trong kỳ thi lý thuyết, các phương án sai như "ghi ký hiệu máy cắt từ là MCB hoặc ACB" hoặc "gọi ACB là máy cắt kích từ" xuất hiện hầu như hàng năm, vì vậy cần phân biệt chính xác "Máy cắt từ = MBB, Máy cắt không khí = ACB".

「漏電遮断器ろうでんしゃだんき（ELCB）」は、主回路しゅかいろの3本ぼん（または2本ほん）の電線でんせんを一括いっかつして貫通かんつうさせた「ゼロ相変流器そうへんりゅうき（ZCT）」によって地絡電流ちらくでんりゅう（漏電電流ろうでんでんりゅう）を検出けんしゅつし、回路かいろを遮断しゃだんして感電かんでんや火災かさいを防ふせぎます（「変圧器へんあつきによって地絡電流ちらくでんりゅうを検出けんしゅつする」という記述きじゅつは誤あやまりです）。

"Aptomat chống rò (ELCB)" phát hiện dòng điện chạm đất (dòng rò) nhờ "máy biến dòng thứ tự không (ZCT)" có cả 3 (hoặc 2) dây mạch chính xuyên qua chung một lõi từ, từ đó cắt mạch để phòng ngừa điện giật và hỏa hoạn (câu mô tả "phát hiện dòng chạm đất bằng máy biến áp" là sai).

Chức năng, phân loại, ký hiệu chữ của máy cắt (CB), dao cách ly (DS) và aptomat chống giật

Điểm cần nhớ

断路器だんろき（DS）は負荷電流ふかでんりゅうを遮断しゃだんできず無負荷時むふかじにのみ開閉かいへいし、交流こうりゅうは電流でんりゅうゼロ点てんがあるため直流ちょくりゅうより遮断しゃだんしやすい
Dao cách ly (DS) không cắt được dòng tải mà chỉ đóng cắt khi không tải; dòng xoay chiều có điểm dòng bằng 0 nên dễ cắt hơn dòng một chiều
遮断器しゃだんきの文字記号もじきごうは「真空しんくう＝VCB、ガス＝GCB、磁気じき＝MBB、気中きちゅう＝ACB、配線用はいせんよう＝MCCB、油あぶら＝OCB」である
Ký hiệu chữ của máy cắt là "Chân không = VCB, Khí = GCB, Từ = MBB, Không khí = ACB, Aptomat hạ áp = MCCB, Dầu = OCB"
漏電遮断器ろうでんしゃだんき（ELCB）は、変圧器へんあつきではなく「ゼロ相変流器そうへんりゅうき（ZCT）」によって地絡電流ちらくでんりゅうを検出けんしゅつする
Aptomat chống rò (ELCB) phát hiện dòng chạm đất bằng "máy biến dòng thứ tự không (ZCT)" chứ không phải bằng máy biến áp

Từ vựng	Nghĩa
遮断器しゃだんき（CB）と断路器だんろき（DS：無負荷開閉むふかかいへい）	Máy cắt (CB) và dao cách ly (DS: đóng cắt không tải)
VCB（真空しんくう）・GCB（ガス）・MBB（磁気じき）・ACB（気中きちゅう）	VCB (chân không), GCB (khí), MBB (từ), ACB (không khí)
配線用遮断器はいせんようしゃだんき（MCCB）と漏電遮断器ろうでんしゃだんき（ELCB）	Aptomat vỏ đúc (MCCB) và aptomat chống rò (ELCB)
ゼロ相変流器そうへんりゅうき（ZCT）と支持しじがいし	Máy biến dòng thứ tự không (ZCT) và sứ đỡ

電磁接触器でんじせっしょくき（MC）・電磁開閉器でんじかいへいき（MS）・半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR）とヒューズ

Công tắc tơ (MC), khởi động từ (MS), công tắc tơ bán dẫn (SSR) và cầu chì

「電磁接触器でんじせっしょくき（MC）」は、操作そうさコイルに電流でんりゅうを流ながして電磁石でんじしゃくで主接点しゅせってんおよび補助接点ほじょせってん（a接点せってん・b接点せってん）を開閉かいへいし、電動機等でんどうきとうの負荷電流ふかでんりゅうを頻繁ひんぱんにON/OFFできる器具きぐです。交流電磁石こうりゅうでんじしゃくの鉄心てっしんには、うなり音おんや振動しんどうを防ふせぐ「くま取とりコイル」が設もうけられています。

"Công tắc tơ (MC - tiếp xúc từ điện từ)" là khí cụ cho dòng điện qua cuộn dây điều khiển để nam châm điện đóng mở tiếp điểm chính và tiếp điểm phụ (tiếp điểm a, tiếp điểm b), giúp bật/tắt thường xuyên dòng tải của động cơ... Trên lõi sắt nam châm điện xoay chiều có lắp "vòng ngắn mạch (cuộn dây chống rung)" để chống tiếng ù và rung động.

「電磁開閉器でんじかいへいき（MS：マグネットスイッチ）」は、負荷ふかを開閉かいへいする「電磁接触器でんじせっしょくき（MC）」と、熱膨張率ねつぼうちょうりつの異ことなる2枚まいの金属きんぞくを貼はり合あわせたバイメタルで過負荷電流かふかでんりゅうを検出けんしゅつする「サーマルリレー（熱動継電器ねつどうけいでんき THR）」を一組ひとくみに組くみ合あわせたものです。

"Khởi động từ (MS: magnetic switch)" là tổ hợp kết hợp thành một bộ giữa "công tắc tơ (MC)" dùng để đóng cắt tải và "rơ-le nhiệt (THR)" dùng thanh lưỡng kim (ghép từ 2 tấm kim loại có hệ số giãn nở nhiệt khác nhau) để phát hiện dòng quá tải.

電磁接触器でんじせっしょくきやサーマルリレーには短絡大電流たんらくだいでんりゅうを遮断しゃだんする能力のうりょくがないため、その電源側でんげんがわには短絡保護用たんらくほごようとして必かならず「配線用遮断器はいせんようしゃだんき（MCCB）」または「ヒューズ」を設もうけます。なおJEMでは直流操作ちょくりゅうそうさの電磁接触器でんじせっしょくきが定格制御電源電圧ていかくせいぎょでんげんでんあつの85%〜110%で確実かくじつに動作どうさすることなどを定さだめています。

Vì công tắc tơ và rơ-le nhiệt không có khả năng cắt dòng điện ngắn mạch lớn, ở phía nguồn của chúng bắt buộc phải lắp "aptomat (MCCB)" hoặc "cầu chì" để bảo vệ ngắn mạch. Ngoài ra tiêu chuẩn JEM quy định công tắc tơ thao tác một chiều phải tác động chắc chắn trong dải 85%~110% điện áp nguồn điều khiển định mức.

サイリスタやトライアックなどの半導体素子はんどうたいそしを用もちいた無接点式むせってんしきの「半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR：ソリッドステートリレー）」は、可動部かどうぶがないため長寿命ちょうじゅみょうでアークや開閉騒音かいへいそうおんが出でず、電気炉でんきろのヒータ温度制御おんどせいぎょのような「高頻度開閉こうひんどかいへい」に極きわめて適てきしています。

"Công tắc tơ bán dẫn (SSR: solid state relay)" kiểu không tiếp điểm sử dụng linh kiện bán dẫn như thyristor hoặc triac không có bộ phận chuyển động nên tuổi thọ cao, không phát sinh hồ quang hay tiếng ồn đóng cắt, cực kỳ thích hợp cho "đóng cắt tần suất cao" như điều khiển nhiệt độ lò điện.

また「ヒューズ（配線用はいせんようヒューズ・高圧限流こうあつげんりゅうヒューズPF）」は、過大かだいな短絡電流たんらくでんりゅうが流ながれたときに内部ないぶの可溶体かようたい（エレメント）が瞬時しゅんじに溶断ようだんし、電流でんりゅうの波高値はこうちが最大さいだいに達たっする前まえに抑おさえ込こんで遮断しゃだんする優すぐれた「限流作用げんりゅうさよう」を持もっています。

Ngoài ra "cầu chì (cầu chì hạ áp, cầu chì hạn dòng cao áp PF)" có "tác dụng hạn chế dòng điện" ưu việt: khi dòng ngắn mạch quá lớn chạy qua, dây chảy (element) bên trong nóng chảy tức thời, kìm hãm và cắt dòng điện trước khi giá trị đỉnh đạt cực đại.

Công tắc tơ (MC), khởi động từ (MS), công tắc tơ bán dẫn (SSR) và cầu chì

Điểm cần nhớ

「電磁接触器でんじせっしょくき（MC）」と過負荷保護用かふかほごようの「サーマルリレー（熱動継電器ねつどうけいでんき THR）」を組くみ合あわせたものを「電磁開閉器でんじかいへいき（MS）」という
Tổ hợp kết hợp giữa "công tắc tơ (MC)" và "rơ-le nhiệt (THR)" bảo vệ quá tải được gọi là "khởi động từ (MS)"
半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR）は無接点むせってんで摩耗まもうや騒音そうおんがなく、ヒータ回路等かいろとうの「高頻度開閉こうひんどかいへい」に適てきしている
Công tắc tơ bán dẫn (SSR) không có tiếp điểm nên không mài mòn hay gây ồn, rất thích hợp để "đóng cắt tần suất cao" cho mạch điện trở sưởi
高圧限流こうあつげんりゅうヒューズや配線用はいせんようヒューズは、短絡電流たんらくでんりゅうを急速きゅうそくに溶断ようだんして抑制よくせいする「限流作用げんりゅうさよう」を持もち、短絡保護たんらくほごに用もちいられる
Cầu chì hạn dòng cao áp và cầu chì hạ áp có "tác dụng hạn dòng" làm nóng chảy nhanh để ức chế dòng ngắn mạch, dùng để bảo vệ ngắn mạch

Từ vựng	Nghĩa
電磁接触器でんじせっしょくき（MC）とくま取とりコイル	Công tắc tơ (MC) và vòng ngắn mạch (shading coil)
電磁開閉器でんじかいへいき（MC＋サーマルリレーTHR）	Khởi động từ (MS = MC + rơ-le nhiệt THR)
半導体接触器はんどうたいせっしょくき（SSR：無接点むせってん・高頻度開閉こうひんどかいへい）	Công tắc tơ bán dẫn (SSR: không tiếp điểm, đóng cắt tần suất cao)
配線用はいせんようヒューズと限流作用げんりゅうさよう	Cầu chì và tác dụng hạn dòng (current-limiting)

制御用せいぎょよう・保護継電器ほごけいでんきと操作用そうさようスイッチ類るい（回転形かいてんがたスイッチのハンドル形状けいじょう）

Rơ-le điều khiển, rơ-le bảo vệ và các loại công tắc thao tác (hình dạng tay nắm công tắc xoay)

制御回路せいぎょかいろで信号しんごうの中継ちゅうけいや増幅ぞうふく・接点増設せってんぞうせつを行おこなう「補助継電器ほじょけいでんき（制御せいぎょリレー）」のうち、不活性ふかっせいガスと磁性金属片じせいきんぞくへん（リード）をガラス管内かんないに封入ふうにゅうし、外部がいぶコイルの磁界じかいで開閉かいへいする「リードリレー」は、小形こがたで接触信頼性せっしょくしんらいせいが高たかく高速動作こうそくどうさできる特徴とくちょうがあります。

Trong các "rơ-le trung gian (rơ-le điều khiển)" làm nhiệm vụ chuyển tiếp, khuếch đại tín hiệu hoặc mở rộng tiếp điểm trong mạch điều khiển, "rơ-le lưỡi gà (reed relay)" hàn kín khí trơ và lá kim loại từ tính (reed) trong ống thủy tinh, đóng mở bằng từ trường cuộn dây ngoài có đặc điểm nhỏ gọn, độ tin cậy tiếp xúc cao và tác động tốc độ cao.

なお、絶縁物ぜつえんぶつの表面ひょうめんに接せっする銀電極間ぎんでんきょくかんに直流電圧ちょくりゅうでんあつが長時間ちょうじかんかかり湿気しっけが加くわわると、銀ぎんイオンが陰極側いんきょくがわへ樹枝状じゅしじょうに移動いどうして絶縁劣化ぜつえんれっかや短絡たんらくを起おこす「銀移行現象ぎんいこうげんしょう（シルバーマイグレーション）」が生しょうじることがあります。

Lưu ý, khi điện áp một chiều đặt lâu ngày giữa các điện cực bằng bạc tiếp xúc trên bề mặt vật cách điện cộng thêm độ ẩm, ion bạc sẽ di chuyển dạng cành cây về phía cực âm gây suy giảm cách điện hoặc ngắn mạch, gọi là "hiện tượng di cư bạc (silver migration)".

電力回路でんりょくかいろの異常いじょうを検出けんしゅつして遮断器しゃだんきに引外ひきはずし指令しれいを出だす「保護継電器ほごけいでんき」には、過電流継電器かでんりゅうけいでんき（OCR：器具番号きぐばんごう51）、不足電圧継電器ふそくでんあつけいでんき（UVR：27）、過電圧継電器かでんあつけいでんき（OVR：59）、地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき（DGR：67）、地絡過電圧継電器ちらくかでんあつけいでんき（OVGR：64）などがあります。

"Rơ-le bảo vệ" phát hiện bất thường của mạch điện lực và xuất lệnh cắt cho máy cắt gồm có: rơ-le quá dòng (OCR: số hiệu khí cụ 51), rơ-le kém áp (UVR: 27), rơ-le quá áp (OVR: 59), rơ-le chạm đất có hướng (DGR: 67), rơ-le quá áp chạm đất (OVGR: 64)...

盤面ばんめんで作業者さぎょうしゃが操作そうさする器具きぐには、指ゆびで押おしている間あいだだけ動作どうさする「押おしボタンスイッチ」や、つまみを回まわして切換きりかえる「回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチ（コントロールスイッチ・カムスイッチ）」があります。回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチには、手てを離はなすと元もとの位置いちに戻もどる「自動復帰形じどうふっきがた」と、回まわした位置いちを保たもつ「ノッチ形がた（手動復帰形しゅどうふっきがた）」があります。

Khí cụ để người vận hành thao tác trên mặt tủ gồm "nút nhấn (pushbutton switch)" chỉ tác động trong lúc ngón tay đang nhấn, và "công tắc điều khiển kiểu xoay (control switch / cam switch)" chuyển mạch bằng cách vặn núm. Công tắc xoay có "kiểu tự phục hồi (tự trả về)" khi buông tay sẽ quay về vị trí cũ và "kiểu nấc giữ (phục hồi bằng tay)" giữ nguyên vị trí đã vặn.

回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチの操作そうさハンドル（とって）の形状けいじょうには、用途別ようとべつの誤操作防止ごそうさぼうしのため「ピストル形がた（遮断器操作用等しゃだんきそうさようとう）」「オーバル形がた（卵形たまごがた・計器切替用等けいききりかえようとう）」「丸形まるがた（ロゼット形がた）」などが用もちいられます（「ステッキ形がた」というハンドル形状けいじょうは用もちいられません）。

Hình dạng tay nắm (handle) của công tắc điều khiển kiểu xoay dùng các kiểu như "kiểu báng súng (pistol - dùng thao tác máy cắt)", "kiểu bầu dục (oval - dùng chuyển mạch đồng hồ đo)", "kiểu tròn (rosette)" để chống thao tác nhầm theo từng mục đích (không sử dụng hình dạng tay nắm "kiểu gậy ba-toong / stick").

Điểm cần nhớ

ガラス管内かんないに磁性接点片じせいせってんへんを封入ふうにゅうした「リードリレー」は高速こうそく・高信頼性こうしんらいせいであり、銀電極ぎんでんきょくでは湿気しっけと直流電圧ちょくりゅうでんあつによる「銀移行現象ぎんいこうげんしょう」に注意ちゅういする
"Rơ-le lưỡi gà (reed relay)" hàn kín lá tiếp điểm từ tính trong ống thủy tinh có tốc độ và độ tin cậy cao; với điện cực bạc cần chú ý "hiện tượng di cư bạc" do độ ẩm và điện áp một chiều
回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチには、手てを離はなすと中立位置ちゅうりついちに戻もどる「自動復帰形じどうふっきがた」と位置いちを保持ほじする「手動復帰形しゅどうふっきがた（ノッチ形がた）」がある
Công tắc điều khiển kiểu xoay có "kiểu tự phục hồi" tự quay về vị trí trung gian khi buông tay và "kiểu phục hồi bằng tay (kiểu nấc)" giữ nguyên vị trí
制御せいぎょスイッチのとって（ハンドル）形状けいじょうには「ピストル形がた・オーバル形がた・丸形まるがた（ロゼット形がた）」などがあり、「ステッキ形がた」は用もちいられない
Hình dạng tay nắm công tắc điều khiển có "kiểu báng súng (pistol), kiểu bầu dục (oval), kiểu tròn (rosette)", không dùng "kiểu gậy (stick)"

Từ vựng	Nghĩa
リードリレーと銀移行現象ぎんいこうげんしょう（マイグレーション）	Rơ-le lưỡi gà (reed relay) và hiện tượng di cư bạc (migration)
保護継電器ほごけいでんき（OCR・UVR・OVR・DGR）	Rơ-le bảo vệ (OCR, UVR, OVR, DGR)
回転形制御かいてんがたせいぎょスイッチ（自動復帰形じどうふっきがた・手動復帰形しゅどうふっきがた）	Công tắc điều khiển kiểu xoay (tự phục hồi / phục hồi bằng tay)
ハンドル形状けいじょう（ピストル形がた・オーバル形がた・丸形まるがた）	Hình dạng tay nắm (kiểu báng súng, kiểu bầu dục, kiểu tròn)

計器用変成器けいきようへんせいき（CT・VT・PD）の変成比計算へんせいひけいさんとクランプメータの測定法そくていほう

Tính toán tỷ số biến đổi của máy biến đổi đo lường (CT, VT, PD) và cách đo bằng ampe kìm

大電流回路だいでんりゅうかいろの電流測定でんりゅうそくていに用もちいる「変流器へんりゅうき（CT）」には、一次導体いちじどうたい（母線ぼせんや電線でんせん）を鉄心中央てっしんちゅうおうの窓穴まどあなに通とおす「貫通形かんつうがたCT」や、一次巻線いちじまきせんを持もつ巻線形まきせんがたCTがあります。CTの二次定格電流にじていかくでんりゅうは標準ひょうじゅんで「5A（または1A）」です。

"Máy biến dòng điện (CT)" dùng để đo dòng điện trong mạch dòng lớn có loại "CT kiểu xuyên" luồn dây dẫn sơ cấp (thanh cái hoặc dây điện) qua lỗ cửa sổ ở giữa lõi sắt và loại CT kiểu dây quấn có cuộn sơ cấp. Dòng điện định mức thứ cấp tiêu chuẩn của CT là "5A (hoặc 1A)".

CTを用もちいた回路かいろの負荷電流ふかでんりゅう（一次電流いちじでんりゅう I1）は、二次側電流計にじがわでんりゅうけいの指示値しじち I2 に「変流比へんりゅうひ（一次定格電流いちじていかくでんりゅう ÷ 二次定格電流にじていかくでんりゅう）」を掛かけて求もとめます。例たとえば「変流比へんりゅうひ 100/5A（＝20倍ばい）」のCTで二次側電流計にじがわでんりゅうけいが「3.5A」を示しめしているとき、実際じっさいの負荷電流ふかでんりゅうは「3.5 ×（100 ÷ 5）＝ 70A」です。

Dòng điện tải (dòng sơ cấp I1) của mạch dùng CT được tính bằng cách lấy chỉ số ampe kế phía thứ cấp I2 nhân với "tỷ số biến dòng (dòng định mức sơ cấp ÷ dòng định mức thứ cấp)". Ví dụ với CT có "tỷ số biến dòng 100/5A (= 20 lần)", khi ampe kế thứ cấp chỉ "3.5A" thì dòng điện tải thực tế là "3.5 × (100 ÷ 5) = 70A".

同様どうように、「変流比へんりゅうひ 120/15A（＝8倍ばい）」の変流器へんりゅうきを接続せつぞくした回路かいろで二次側電流計にじがわでんりゅうけいが「5A」を示しめしているときの負荷電流ふかでんりゅうは、「5 ×（120 ÷ 15）＝ 40A」となります。このCT比例計算ひれいけいさんは2級学科試験きゅうがっかしけんで毎年必まいとしかならず出題しゅつだいされる最重要問題さいじゅうようもんだいです。

Tương tự, trong mạch đấu biến dòng có "tỷ số biến dòng 120/15A (= 8 lần)", khi ampe kế thứ cấp chỉ "5A" thì dòng điện tải là "5 × (120 ÷ 15) = 40A". Phép tính tỷ lệ CT này là câu hỏi cực kỳ quan trọng năm nào cũng ra trong đề thi lý thuyết bậc 2.

一方いっぽう、「計器用変圧器けいきようへんあつき（VT）」の二次定格電圧にじていかくでんあつは標準ひょうじゅんで「110V」です。また送電線そうでんせんや変電所へんでんしょなどの「特別高圧回路とくべつこうあつかいろ（超高圧回路ちょうこうあつかいろ）」では、巻線絶縁まきせんぜつえんが難むずかしいため、直列ちょくれつコンデンサによる静電容量分圧せいでんようりょうぶんあつを利用りようした「コンデンサ形計器用変圧器がたけいきようへんあつき（PD）」が用もちいられます。

Mặt khác, điện áp định mức thứ cấp tiêu chuẩn của "máy biến điện áp đo lường (VT)" là "110V". Ngoài ra, ở các "mạch siêu cao áp" như đường dây truyền tải hay trạm biến áp, do cách điện dây quấn rất khó khăn nên người ta dùng "máy biến điện áp kiểu tụ điện (PD)" tận dụng nguyên lý phân áp điện dung của các tụ điện mắc nối tiếp.

活線状態かっせんじょうたいのまま配線はいせんを切きらずに交流電流こうりゅうでんりゅうを測はかれる「クランプメータ」は、開閉式鉄心かいへいしきてっしんで「電線でんせん1本ぽんだけ」を挟はさんで測定そくていします。もし単相たんそう2線式せんしきの往復おうふく2本ほんの電線でんせんを同時どうじにクランプで挟はさむと、往復電流おうふくでんりゅうの磁界じかいが打うち消けし合あって指示値しじちは「0A」となり測定そくていできません。

"Ampe kìm (clamp meter)" đo được dòng điện xoay chiều ngay khi mạch đang mang điện mà không cần cắt dây, khi đo phải dùng lõi sắt mở kẹp vào "chỉ 1 sợi dây điện". Nếu kẹp đồng thời cả 2 dây đi và về của mạch 1 pha 2 dây vào ampe kìm, từ trường của dòng đi và về sẽ triệt tiêu nhau làm giá trị chỉ thị bằng "0A" và không đo được.

Tính toán tỷ số biến đổi của máy biến đổi đo lường (CT, VT, PD) và cách đo bằng ampe kìm

Điểm cần nhớ

変流器へんりゅうき（CT）の一次電流いちじでんりゅうは「二次電流計にじでんりゅうけいの読よみ ×（一次定格いちじていかく ÷ 二次定格にじていかく）」で計算けいさんする（例れい：100/5Aで3.5Aなら70A、120/15Aで5Aなら40A）
Dòng điện sơ cấp của biến dòng (CT) tính bằng "số đọc ampe kế thứ cấp × (định mức sơ cấp ÷ định mức thứ cấp)" (ví dụ: 100/5A chỉ 3.5A thì bằng 70A; 120/15A chỉ 5A thì bằng 40A)
コンデンサの分圧作用ぶんあつさようを利用りようした「コンデンサ形計器用変圧器がたけいきようへんあつき（PD）」は、主おもに「特別高圧とくべつこうあつ（超高圧ちょうこうあつ）回路かいろ」で用もちいられる
"Máy biến điện áp kiểu tụ điện (PD)" sử dụng tác dụng phân áp của tụ điện được dùng chủ yếu trong "mạch siêu cao áp"
クランプメータで電流でんりゅうを測はかるときは「電線でんせん1本ぽん」のみを挟はさむ（往復おうふく2本ほんを同時どうじに挟はさむと磁界じかいが相殺そうさいされて測はかれない）
Khi đo dòng điện bằng ampe kìm chỉ được kẹp "1 sợi dây điện" (nếu kẹp cùng lúc 2 dây đi và về thì từ trường triệt tiêu nhau không đo được)

Từ vựng	Nghĩa
貫通形変流器かんつうがたへんりゅうき（CT）と変流比計算へんりゅうひけいさん	Máy biến dòng kiểu xuyên (CT) và tính toán tỷ số biến dòng
計器用変圧器けいきようへんあつき（VT）と二次定格にじていかく110V	Máy biến điện áp đo lường (VT) và định mức thứ cấp 110V
コンデンサ形計器用変圧器がたけいきようへんあつき（PD：特別高圧用とくべつこうあつよう）	Máy biến điện áp kiểu tụ điện (PD: dùng cho siêu cao áp)
クランプメータ（1本ぽんずつ挟はさんで測定そくてい）	Ampe kìm (kẹp từng sợi dây một để đo)

電気計測器でんきけいそくきの単位たんい・階級かいきゅう（1.5級きゅう・2.5級きゅう）・動作原理どうさげんりと電力測定法でんりょくそくていほう

Đơn vị, cấp chính xác (cấp 1.5, cấp 2.5), nguyên lý hoạt động của dụng cụ đo điện và phương pháp đo công suất

電気計器でんきけいきの測定単位そくていたんいは、電圧計でんあつけいが「V（ボルト）」、電流計でんりゅうけいが「A（アンペア）」、有効電力ゆうこうでんりょくを測はかる電力計でんりょくけいが「W（ワット）またはkW」、電力量計でんりょくりょうけいが「WhまたはkWh」、皮相電力計ひそうでんりょくけいが「VA」、「無効電力計むこうでんりょくけいが var（バール）またはkvar」、周波数計しゅうはすうけいが「Hz」です（無効電力計むこうでんりょくけいの単位たんいをWや電力計でんりょくけいをkWhとするのは誤あやまりです）。

Đơn vị đo của dụng cụ đo điện: vôn kế là "V (vôn)", ampe kế là "A (ampe)", oát kế đo công suất tác dụng là "W (oát) hoặc kW", công tơ điện là "Wh hoặc kWh", đồng hồ công suất biểu kiến là "VA", "đồng hồ công suất phản kháng là var (var) hoặc kvar", tần số kế là "Hz" (ghi đơn vị đồng hồ công suất phản kháng là W hoặc oát kế là kWh là sai).

指示計器しじけいきの精度せいどを示しめす「階級かいきゅう（クラス）」において、配電盤はいでんばん・制御盤せいぎょばんの盤面ばんめんに取とり付つける監視用広角度計器等かんしようこうかくどけいきとうには「1.5級きゅうまたは2.5級きゅう」が用もちいられます（0.5級きゅうは実験室用じっけんしつようの精密標準計器せいみつひょうじゅんけいきであり、盤面用ばんめんようを0.5級きゅうとする記述きじゅつは誤あやまりです）。

Về "cấp chính xác (class)" biểu thị độ chính xác của đồng hồ chỉ thị, các đồng hồ góc rộng dùng để giám sát lắp trên mặt tủ phân phối và tủ điều khiển sử dụng "cấp 1.5 hoặc cấp 2.5" (cấp 0.5 là đồng hồ chuẩn chính xác dùng trong phòng thí nghiệm, nói đồng hồ mặt tủ dùng cấp 0.5 là sai).

計器けいきの動作原理どうさげんり（JISマーク記号きごう）により、永久磁石えいきゅうじしゃくと可動かどうコイルを用もちいる「可動かどうコイル形がた」は「直流ちょくりゅう（DC）専用せんよう」であり、交流回路こうりゅうかいろには使用しようできません。一方いっぽう、交流回路こうりゅうかいろの測定そくていには「可動鉄片形かどうてっぺんがた（交直両用こうちょくりょうよう・実効値指示じっこうちしじ）」「電流力計形でんりゅうりきけいがた（交直両用こうちょくりょうよう・電力計等でんりょくけいとう）」「整流形せいりゅうがた（交流用こうりゅうよう）」「誘導形ゆうどうがた（交流電力量計こうりゅうでんりょくりょうけい）」が用もちいられます。

Theo nguyên lý hoạt động (ký hiệu JIS), kiểu "cuộn dây động (từ điện)" dùng nam châm vĩnh cửu và cuộn dây quay là loại "chuyên dùng cho điện một chiều (DC)", không dùng được cho mạch xoay chiều. Ngược lại, để đo mạch xoay chiều người ta dùng "kiểu sắt từ động (dùng cả AC/DC, chỉ giá trị hiệu dụng)", "kiểu điện động (dùng cả AC/DC, làm oát kế...)", "kiểu chỉnh lưu (dùng cho AC)", "kiểu cảm ứng (công tơ điện xoay chiều)".

直流電流計ちょくりゅうでんりゅうけいの測定範囲そくていはんいを m 倍ばいに広ひろげるには内部抵抗ないぶていこう ra と並列へいれつに「分流器ぶんりゅうき Rs ＝ ra ÷（m − 1）」を接続せつぞくし、直流電圧計ちょくりゅうでんあつけいの測定範囲そくていはんいを m 倍ばいに広ひろげるには内部抵抗ないぶていこう rv と直列ちょくれつに「倍率器ばいりつき Rm ＝（m − 1）× rv」を接続せつぞくします。

Để mở rộng thang đo của ampe kế một chiều lên m lần, ta mắc song song với điện trở trong ra một "điện trở phân lưu (shunt) Rs = ra ÷ (m − 1)"; để mở rộng thang đo vôn kế một chiều lên m lần, ta mắc nối tiếp với điện trở trong rv một "điện trở phụ Rm = (m − 1) × rv".

また単相交流回路たんそうこうりゅうかいろの消費電力しょうひでんりょく P は「P ＝ V × I × cosφ」で求もとまるため、電力計でんりょくけいを使つかわずに電力でんりょくを知しるには「電圧計でんあつけい・電流計でんりゅうけい・力率計りきりつけい」の3つがあればよく、「周波数計しゅうはすうけい」や「磁束計じそくけい」は不要ふようです。三相さんそう3線式回路せんしきかいろの電力でんりょくは2台だいの単相電力計たんそうでんりょくけいの指示しじの和わ「P ＝ W1 ＋ W2」で求もとめる「二電力計法にでんりょくけいほう」で測定そくていできます。

Ngoài ra công suất tiêu thụ P của mạch xoay chiều một pha tính bằng "P = V × I × cosφ", nên để biết công suất mà không dùng oát kế thì chỉ cần 3 dụng cụ là "vôn kế, ampe kế, hệ số công suất kế (cosφ kế)", không cần "tần số kế" hay "từ thông kế". Công suất mạch 3 pha 3 dây có thể đo bằng "phương pháp hai oát kế" tính bằng tổng chỉ số của 2 oát kế một pha "P = W1 + W2".

Điểm cần nhớ

無効電力計むこうでんりょくけいの単位たんいは「var（バール）」、電力計でんりょくけいは「W」、電力量計でんりょくりょうけいは「Wh（kWh）」であり、盤面監視用計器ばんめんかんしようけいきには「1.5級きゅうまたは2.5級きゅう」を用もちいる
Đơn vị của đồng hồ công suất phản kháng là "var", oát kế là "W", công tơ điện là "Wh (kWh)"; đồng hồ giám sát lắp trên mặt tủ dùng "cấp 1.5 hoặc cấp 2.5"
「可動かどうコイル形計器がたけいき」は直流専用ちょくりゅうせんようで交流回路こうりゅうかいろには使つかえず、交流こうりゅうには「可動鉄片形かどうてっぺんがた・電流力計形でんりゅうりきけいがた・整流形せいりゅうがた・誘導形ゆうどうがた」を使つかう
"Đồng hồ kiểu cuộn dây động" chỉ dùng cho điện một chiều, không dùng được cho xoay chiều; mạch xoay chiều dùng "kiểu sắt từ động, kiểu điện động, kiểu chỉnh lưu, kiểu cảm ứng"
単相交流電力たんそうこうりゅうでんりょく（P ＝ V × I × cosφ）を求もとめるには「電圧計でんあつけい・電流計でんりゅうけい・力率計りきりつけい」を使つかい、周波数計しゅうはすうけいや磁束計じそくけいは不要ふようである
Để tìm công suất xoay chiều một pha (P = V × I × cosφ) cần dùng "vôn kế, ampe kế và hệ số công suất kế", không cần tần số kế hay từ thông kế

Từ vựng	Nghĩa
無効電力計むこうでんりょくけい（単位たんい：var）と電力量計でんりょくりょうけい（Wh）	Đồng hồ công suất phản kháng (đơn vị: var) và công tơ điện (Wh)
計器けいきの階級かいきゅう（盤面用ばんめんようは1.5級きゅう・2.5級きゅう）	Cấp chính xác của đồng hồ (lắp mặt tủ dùng cấp 1.5 và 2.5)
可動かどうコイル形がた（直流専用ちょくりゅうせんよう）と可動鉄片形かどうてっぺんがた（交流用こうりゅうよう）	Kiểu cuộn dây động (chuyên DC) và kiểu sắt từ động (dùng cho AC)
分流器ぶんりゅうき（電流計用でんりゅうけいよう）・倍率器ばいりつき（電圧計用でんあつけいよう）と二電力計法にでんりょくけいほう	Điện trở shunt (cho ampe kế), điện trở phụ (cho vôn kế) và phương pháp hai oát kế

Máy điện, khí cụ đóng cắt & đo lường

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

中央職業能力開発協会（JAVADA）「技能検定電気機器組立て 2級学科試験基準（回転電機・変圧器・開閉制御機器・パワーエレクトロニクス）」 — https://www.javada.or.jp/jigyou/gino/giken.html
厚生労働省「技能検定電気機器組立て職種学科試験科目及びその範囲」 — https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/koyou_roudou/shokugyounouryoku/ability_skill/ginou/index.html