VIENIDMY ဝင်မည် လေ့ကျင့်မည်

ပင်မစာမျက်နှာ › သင်ခန်းစာ › လျှပ်စစ်ပစ္စည်း တပ်ဆင်ခြင်း – ထိန်းချုပ်ဘုတ်ပြား 電気機器組立て (အဆင့် 2 သီအိုရီ)

လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုပစ္စည်းများ၊ စက်ဖြင့်ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု (လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၊ လျှပ်ကာပစ္စည်းများ၊ တိုင်းတာရေးကိရိယာများ၊ စက်ကိရိယာများ၊ QC ကိရိယာ 7 မျိုး)

လျှပ်စစ်ပစ္စည်း တပ်ဆင်ခြင်း – ထိန်းချုပ်ဘုတ်ပြား 電気機器組立て (အဆင့် 2 သီအိုရီ) · 技能検定「電気機器組立て」2級 学科(配電盤・制御盤組立て) · တရားဝင် သင်ရိုးစာအုပ်များကို အခြေခံ၍ Tokutei Pass က ရေးသားထားသည်; စကားလုံးအတိုင်း ကူးယူထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ (လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း အစဉ်လိုက် - ငွေ > ကြေးနီ > ရွှေ > အလူမီနီယမ် > သံ) နှင့် လျှပ်ကာဖုံးဝါယာကြိုးများ (IV, KIV, HIV)

အခန်းအပူချိန်တွင် သတ္တုများ လျှပ်စစ်စီးကူးနိုင်စွမ်း အကောင်းဆုံးမှ အနည်းဆုံးသို့ အစဉ်လိုက် (လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း အမြင့်ဆုံး = လျှပ်ခံနှုန်း အနိမ့်ဆုံး) မှာ "ငွေ (Ag) > ကြေးနီ (Cu) > ရွှေ (Au) > အလူမီနီယမ် (Al) > သံ (Fe)" ဖြစ်ပါသည် (ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အနိမ့်ဆုံးမှ အမြင့်ဆုံးသို့ "သံ < အလူမီနီယမ် < ရွှေ < ကြေးနီ < ငွေ" ဖြစ်ပါသည်)။

လျှပ်ကူးကြေးနီတွင် အအေးဆွဲနည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး စက်မှုခိုင်ခံ့အား မြင့်မား၍ ဘတ်စ်ဘား (Busbar) များအတွက် အသုံးပြုသော "ကြေးနီမာ (Hard-drawn copper)" နှင့် ကြေးနီမာကို "အပူပေးအအေးခံခြင်း (Annealing)" ဖြင့် ပျော့ပျောင်းစေကာ လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း (စံကြေးနီပျော့ = 100%) နှင့် ကွေးညွှတ်လုပ်ကိုင်ရ လွယ်ကူမှုကို မြှင့်တင်ထားသော "ကြေးနီပျော့ (ဝါယာကြိုးနှင့် ကွိုင်ပတ်ရန်အတွက်)" တို့ ပါဝင်ပါသည်။

လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများအတွက် ကွိုင်ပတ်သည့် လုပ်ငန်းတွင် ကြေးနီကြိုးကို ဆွဲအား (Tension) အလွန်အကျွံ ပေးမိပါက ဝါယာကြိုး ဆန့်ထွက်ပြီး ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာ ကျဉ်းသွားသဖြင့် ဝိုင်ဒင်၏ "လျှပ်စစ်ခုခံမှု (Resistance) မြင့်တက်လာတတ်သည် (ကြီးလာသည်)" ကို သတိပြုရပါမည် (လျှပ်ခံ လျော့နည်းသွားသည်ဟု ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

အလူမီနီယမ်သည် ကြေးနီ၏ လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း 61% ခန့်သာ ရှိသော်လည်း ၎င်း၏ သိပ်သည်းဆ (2.7 ခန့်) မှာ ကြေးနီ (8.9 ခန့်) ၏ 1/3 ခန့်သာရှိပြီး ပေါ့ပါးသောကြောင့် ဓာတ်အားပို့လိုင်းများနှင့် လျှပ်စီးကြောင်းမြင့် ဘတ်စ်ဘားများတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ထို့အပြင် "ဖော့စဖာကြေးညို (Phosphor bronze)" နှင့် "ကြေးဝါ (Brass)" ကဲ့သို့သော ကြေးနီသတ္တုစပ်များကို ကွန်တက်ပြားများနှင့် စပရင်များအတွက် အသုံးပြုပါသည်။

ထိန်းချုပ်ပုံးအတွင်း သွယ်တန်းသည့် ဝါယာကြိုးများအနက် "IV" သည် 600V ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံး ဝါယာကြိုး (အပူခံနိုင်ရည် 60℃)၊ "KIV" သည် သေးငယ်သော ကြေးနီပျော့ကြိုးမျှင်များစွာကို လိမ်ကျစ်ထားသည့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းသုံး ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး (60℃) နှင့် "HIV" သည် ဒုတိယအဆင့် အပူခံ ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး (75℃) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ ပျော့ပျောင်းမှု (Flexibility) အနေဖြင့် "KIV သည် IV ထက် ပိုမိုသာလွန်သောကြောင့်" ထိန်းချုပ်ပုံးအတွင်း ဝါယာသွယ်တန်းရာတွင် KIV ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • အခန်းအပူချိန်တွင် လျှပ်စစ်စီးကူးနိုင်စွမ်း အမြင့်ဆုံးမှ အနိမ့်ဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်မှာ "ငွေ > ကြေးနီ > ရွှေ > အလူမီနီယမ် > သံ" ဖြစ်ပါသည်

  • ကြေးနီကြိုးကို အပူပေးအအေးခံခြင်း (Annealing) သည် ပျော့ပျောင်းပြီး ကွေးရလွယ်ကူစေသော်လည်း ကွိုင်ပတ်စဉ် ဆွဲအားများလွန်းပါက ကြိုးသေးသွားပြီး လျှပ်စစ်ခုခံမှု မြင့်တက်လာပါသည်

  • 600V ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး၏ သင်္ကေတမှာ "IV" ဖြစ်ပြီး ကြိုးမျှင်သေးများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော "KIV (လျှပ်စစ်ပစ္စည်းသုံး ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး)" သည် IV ထက် ပိုမိုပျော့ပျောင်းပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
လျှပ်စစ်စီးကူးနိုင်စွမ်း အစဉ်လိုက် (ငွေ > ကြေးနီ > ရွှေ > အလူမီနီယမ် > သံ)
ကြေးနီပျော့ကြိုး အပူပေးအအေးခံခြင်းနှင့် ကွိုင်ပတ်ဆွဲအား
600V ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး (IV) နှင့် အပူခံ ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး (HIV)
လျှပ်စစ်ပစ္စည်းသုံး ဗီနိုင်းလျှပ်ကာဖုံးကြိုး (KIV: ပျော့ပျောင်းမှု မြင့်မားသည်)

လျှပ်ကာပစ္စည်းများ (ဓာတ်ငွေ့၊ အရည်၊ အခဲ)၊ အပူခံအဆင့်များ (Y, A, E, B, F, H) နှင့် သံလိုက်ပစ္စည်းများ

လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများတွင် အသုံးပြုသော "လျှပ်ကာပစ္စည်းများ" တွင် ဓာတ်ငွေ့လျှပ်ကာများ (လေ၊ နိုက်ထရိုဂျင်၊ SF6 ဓာတ်ငွေ့၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်)၊ အရည်လျှပ်ကာများ (တွင်းထွက်ဆီ၊ ဆီလီကွန်ဆီ) နှင့် အခဲလျှပ်ကာများ (လချေးပြား Mica၊ ဖန်မျှင်၊ အီပေါက်ဆီရက်ဇင်၊ ဖီနောရက်ဇင်၊ PTFE / တက်ထရာဖလူအိုရိုအက်သလင်း ရက်ဇင်၊ ဗီနိုင်း၊ ပိုလီအက်သလင်း၊ အက်ဘိုနိုက် Ebonite၊ ကြွေထည်) တို့ ပါဝင်ပါသည်။

ရေးဖြေစာမေးပွဲတွင် "အောက်ပါတို့အနက် မည်သည်က လျှပ်ကာပစ္စည်း မဟုတ်သနည်း" ဟူသော မေးခွန်းများ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပြီး သံအူတိုင်အတွက် သံလိုက်ပစ္စည်းဖြစ်သော "လျှပ်စစ်သံမဏိပြား (ဆီလီကွန်သံမဏိပြား)" နှင့် ဘရပ်ရှ်အတွက် လျှပ်ကူးပစ္စည်းဖြစ်သော "ကာဗွန် (Carbon)" တို့ကို အမှားရွေးချယ်စရာအဖြစ် ထည့်သွင်းလေ့ရှိပါသည်။

JIS C 4003 တွင် သတ်မှတ်ထားသော လျှပ်စစ်ပစ္စည်း လျှပ်ကာများ၏ "အပူခံအဆင့် (Thermal classes)" ကို အမြင့်ဆုံး ခွင့်ပြုအပူချိန် အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ အစဉ်လိုက် စီပါက "Y (90℃) → A (105℃) → E (120℃) → B (130℃) → F (155℃) → H (180℃) → N (200℃) → R (220℃)" ဖြစ်ပါသည်။

အထူးသဖြင့် အပူချိန်နိမ့်သော အဆင့် 4 ခုဖြစ်သည့် "Y (90℃)၊ A (105℃)၊ E (120℃)၊ B (130℃)" တို့၏ အစဉ်လိုက်မှာ အလွန်အရေးကြီးပြီး စာမေးပွဲတွင် A နှင့် B ကို နေရာလဲ၍ "Y, B, E, A အစဉ်လိုက် အပူချိန်မြင့်တက်သည် (မှားသည်)" ဟု လှည့်စားမေးလေ့ရှိပါသည်။

ထို့အပြင် ထရန်စဖော်မာနှင့် မော်တာများ၏ သံအူတိုင်အတွက် အသုံးပြုသော "ဆီလီကွန်သံမဏိပြား (လျှပ်စစ်သံမဏိပြား)" သည် သံတွင် ဆီလီကွန်အနည်းငယ် ရောစပ်ထားသော သံလိုက်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး သံလိုက်စိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ကာ Hysteresis ဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချပေးသည့်အပြင် မျက်နှာပြင်လျှပ်ကာသုတ်ထားသော အပြားပါးများကို ထပ်၍ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် "Eddy current ဆုံးရှုံးမှု" ကိုပါ လျှော့ချပေးပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • လချေးပြား (Mica)၊ အီပေါက်ဆီရက်ဇင်၊ အက်ဘိုနိုက်နှင့် PTFE ရက်ဇင်တို့သည် လျှပ်ကာပစ္စည်းများဖြစ်ကြပြီး "လျှပ်စစ်သံမဏိပြား (ဆီလီကွန်သံမဏိပြား)" မှာ သံလိုက်ပစ္စည်းနှင့် "ကာဗွန်" မှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်

  • လျှပ်ကာ အပူခံအဆင့်များကို ခွင့်ပြုအပူချိန် အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ စီပါက "Y (90℃) → A (105℃) → E (120℃) → B (130℃) → F (155℃) → H (180℃)" ဖြစ်ပါသည်

  • ဆီလီကွန်သံမဏိပြား (လျှပ်စစ်သံမဏိပြား) သည် သံအူတိုင်အတွင်း Hysteresis ဆုံးရှုံးမှုနှင့် Eddy current ဆုံးရှုံးမှု (သံအူတိုင်ဆုံးရှုံးမှု) တို့ကို လျှော့ချရန် အလွှာလိုက်ထပ်ထားသော သံလိုက်ပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဓာတ်ငွေ့၊ အရည်နှင့် အခဲ လျှပ်ကာပစ္စည်းများ (လချေးပြား၊ အက်ဘိုနိုက် စသည်)
အပူခံအဆင့်များ (Y: 90℃, A: 105℃, E: 120℃, B: 130℃, F: 155℃, H: 180℃)
ဆီလီကွန်သံမဏိပြား (လျှပ်စစ်သံမဏိပြား - သံအူတိုင်သုံး သံလိုက်ပစ္စည်း)
Hysteresis ဆုံးရှုံးမှုနှင့် Eddy current ဆုံးရှုံးမှု လျှော့ချခြင်း

သံမဏိပစ္စည်းများ (ကာဗွန်ပါဝင်နှုန်း၊ JIS ပစ္စည်းသင်္ကေတများ) နှင့် အပူပေးပြုပြင်ခြင်း (Quenching, Tempering, Annealing, Normalizing)

ကာဗွန်သံမဏိ၏ စက်မှုဂုဏ်သတ္တိများသည် ၎င်းတွင်ပါဝင်သော ကာဗွန်ပမာဏ (0.02% မှ 2% ခန့်) အလိုက် များစွာပြောင်းလဲပါသည် - ကာဗွန်ပါဝင်နှုန်း များလာသည်နှင့်အမျှ "မာကျောမှု (Hardness)" နှင့် "ဆွဲဆန့်ခံနိုင်ရည်အား (Tensile strength)" တို့ မြင့်တက်လာပြီး "ဆန့်ထွက်နိုင်စွမ်း (Elongation)" နှင့် "အကြမ်းခံနိုင်ရည် (Toughness)" တို့ လျော့နည်းသွားပါသည် ("ကာဗွန်ပါဝင်နှုန်း ပြောင်းလဲသော်လည်း စက်မှုဂုဏ်သတ္တိ မပြောင်းလဲပါ" ဟူသော ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

အဓိက JIS သံမဏိသင်္ကေတများမှာ အထွေထွေ တည်ဆောက်ရေးသုံး သံမဏိအတွက် "SS400"၊ ထိန်းချုပ်ပုံးကိုယ်ထည်များတွင် အသုံးပြုသော အအေးကြိတ် သံမဏိပြားအတွက် "SPCC"၊ စက်မှုတည်ဆောက်ရေးသုံး ကာဗွန်သံမဏိအတွက် "S45C (ကာဗွန် 0.45% ခန့်)" နှင့် သံချေးမတက်သော စတီးလ်အတွက် "SUS304 (18%Cr-8%Ni၊ သံလိုက်မဆွဲပါ)" တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

သံမဏိ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို မြှင့်တင်ပေးသော "အပူပေးပြုပြင်ခြင်း (Heat treatment)" တွင် "မီးဖမ်းခြင်း (Quenching)၊ မီးပြန်ပေးခြင်း (Tempering)၊ အပူပေးအပျော့ခံခြင်း (Annealing) နှင့် ပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်း (Normalizing)" အပြင် "မျက်နှာပြင်မာကျောစေခြင်း (Carburizing, Nitriding, Induction hardening)" တို့ ပါဝင်ပါသည်။ သံမဏိကို အပူချိန်မြင့်မားစွာ ပေးပြီး ရေ သို့မဟုတ် ဆီထဲတွင် လျင်မြန်စွာ အအေးခံ၍ မာကျောစေခြင်းကို "မီးဖမ်းခြင်း (Quenching)" ဟု ခေါ်ပါသည်။

မီးဖမ်းထားပြီးစ သံမဏိသည် အလွန်မာကျောသော်လည်း ကြွပ်ဆတ်နေသောကြောင့် အသွင်ပြောင်းအပူချိန်အောက်သို့ ပြန်လည်အပူပေးပြီး "မာကျောမှုကို အနည်းငယ်လျှော့ချကာ အကြမ်းခံနိုင်ရည် (Toughness) ရရှိစေခြင်း" ကို "မီးပြန်ပေးခြင်း (Tempering)" ဟု ခေါ်ပါသည် (Quenching နှင့် Tempering ကို အတွဲလိုက် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး "S45C ကို Tempering လုပ်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုမာကျောစေသည်" ဟူသော ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

ထို့အပြင် သံမဏိကို အပူပေးပြီး မီးဖိုအတွင်း ဖြည်းညင်းစွာ အအေးခံခြင်းဖြင့် အတွင်းဒဏ်အားများကို ဖယ်ရှားကာ "စက်ဖြင့်ပြုပြင်ရ လွယ်ကူစေရန် ပျော့ပျောင်းစေခြင်း" ကို "အပူပေးအပျော့ခံခြင်း (Annealing)" ဟုခေါ်ပြီး အပူပေးပြီးနောက် လေထဲတွင် သဘာဝအတိုင်း အအေးခံကာ သတ္တုပုံဆောင်ခဲဖွဲ့စည်းပုံကို ညီညာသိပ်သည်းစေခြင်းကို "ပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်း (Normalizing)" ဟု ခေါ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • သံမဏိတွင် ကာဗွန်ပါဝင်နှုန်း များလာသည်နှင့်အမျှ မာကျောမှုနှင့် ဆွဲဆန့်ခံနိုင်ရည်အား မြင့်တက်လာပြီး ဆန့်ထွက်နိုင်စွမ်းနှင့် ကြံ့ခိုင်အကြမ်းခံမှု လျော့နည်းသွားပါသည်

  • အပူပေးပြုပြင်ရာတွင် "Quenching (မီးဖမ်းခြင်း)" သည် သံမဏိကို လျင်မြန်စွာ အအေးခံ၍ မာကျောစေပြီး "Tempering (မီးပြန်ပေးခြင်း)" သည် မီးဖမ်းပြီးနောက် ကြွပ်ဆတ်မှုကို ဖယ်ရှားကာ ကြံ့ခိုင်အကြမ်းခံမှု ရရှိစေပါသည်

  • မီးဖိုအတွင်း ဖြည်းညင်းစွာ အအေးခံ၍ သံမဏိကို ပျော့ပျောင်းစေခြင်းကို "Annealing" ဟုခေါ်ပြီး လေဖြင့် အအေးခံ၍ ပုံဆောင်ခဲဖွဲ့စည်းပုံ ညီညာစေခြင်းကို "Normalizing" ဟု ခေါ်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ကာဗွန်သံမဏိ၏ ကာဗွန်ပါဝင်နှုန်းနှင့် စက်မှုဂုဏ်သတ္တိများ
JIS ပစ္စည်းသင်္ကေတများ (SS400, SPCC, S45C, SUS304)
Quenching (မာကျောစေခြင်း) နှင့် Tempering (ကြံ့ခိုင်အကြမ်းခံမှု ပေးခြင်း)
Annealing (ပျော့ပျောင်းစေခြင်း)၊ Normalizing နှင့် မျက်နှာပြင်မာကျောစေခြင်း

စက်အစိတ်အပိုင်းများ (ဝက်အူရစ် Pitch နှင့် Lead၊ ဝါရှာပြား)၊ ဂီယာအမြန်နှုန်း တွက်ချက်ခြင်းနှင့် စွမ်းအားပို့လွှတ်ခြင်း

ဝက်အူရစ်များတွင် "ကပ်လျက်ရှိသော ဝက်အူရစ်ထိပ်နှစ်ခုကြား အလျားလိုက်အကွာအဝေး" ကို "Pitch (P)" ဟုခေါ်ပြီး "ဝက်အူ 1 ပတ် အပြည့်လှည့်လိုက်ချိန်တွင် ရှေ့သို့တိုးသွားသော အကွာအဝေး" ကို "Lead (L)" ဟု ခေါ်ပါသည်။ ပုံမှန် တစ်ရစ်တည်းပါသော ဝက်အူတွင် "Lead = Pitch" ဖြစ်ပြီး n-ရစ်ပါသော ဝက်အူတွင် "Lead = n × Pitch" ဖြစ်ပါသည်။

ထိန်းချုပ်ပုံးအတွင်း၌ "ပလတ်စတစ် (Synthetic resin) အောက်ခံ" ပါရှိသော ကိရိယာများကို ဝက်အူဖြင့် တပ်ဆင်ရာတွင် ဖိအားတစ်နေရာတည်း စုပြုံပြီး ပလတ်စတစ်အောက်ခံ အက်ကွဲပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဝက်အူခေါင်းအောက်၌ ဖိအားဖြန့်ကျက်ပေးသော "ဝါရှာပြား (Plain washer)" ကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုရပါသည်။ "စပရင်ဝါရှာ" နှင့် "နပ်နှစ်ထပ် (Double nuts)" တို့ကိုမူ ဝက်အူပြေလျော့ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုပါသည်။

ဂီယာနှစ်ခု ချိတ်ဆက်လည်ပတ်သောအခါ လည်ပတ်နှုန်း N သည် ဂီယာသွားအရေအတွက် Z နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပါသည် - "N2 = N1 × (Z1 ÷ Z2)"။ ဥပမာအားဖြင့် သွားအရေအတွက် Z1 = 12 ရှိသော ဂီယာသည် "200 min⁻¹" ဖြင့် လည်ပတ်ပြီး သွားအရေအတွက် Z2 = 48 ရှိသော ဂီယာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားပါက လိုက်ပါလည်ပတ်သော ဂီယာ၏ အမြန်နှုန်းမှာ "200 × 12 ÷ 48 = 50 min⁻¹" ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် "ဟယ်လီကယ်ဂီယာ (Helical gear)" သည် ဝင်ရိုးနှင့် စောင်းနေသော သွားများပါရှိသဖြင့် ရိုးရိုးဂီယာ (Spur gear) ထက် ပိုမိုချောမွေ့စွာ ချိတ်ဆက်လည်ပတ်နိုင်ပြီး အသံနှင့် တုန်ခါမှု နည်းပါးပါသည်။ ဝင်ရိုးကို ထိန်းပေးသော ဘယ်ရင်များတွင် ဝင်ရိုးနှင့် ထောင့်မှန်ကျသော ဝန်ကို ခံနိုင်သည့် "Radial bearing" နှင့် ဝင်ရိုးအလျားလိုက် ဝန်ကို ခံနိုင်သည့် "Thrust bearing" တို့ ရှိပါသည်။

စွမ်းအားပို့လွှတ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများအနက် ဝင်ရိုးနှစ်ခုကို အမြဲတမ်း ဆက်သွယ်ပေးသော ကိရိယာမှာ "Shaft coupling" ဖြစ်ပြီး၊ စက်လည်ပတ်နေစဉ် စွမ်းအားပို့လွှတ်မှုကို ချိတ်ဆက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖြတ်တောက်ခြင်း ပြုလုပ်နိုင်သော ကိရိယာမှာ "ကလပ်ချ် (Clutch)" ဖြစ်ကာ လည်ပတ်ရွေ့လျားမှုကို အသွားအပြန် ရွေ့လျားမှုသို့ ပြောင်းလဲပေးသော ယန္တရားမှာ "Link mechanism (သို့မဟုတ် Cam mechanism)" ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ကပ်လျက် ဝက်အူရစ်ထိပ်နှစ်ခုကြား အကွာအဝေးမှာ "Pitch" ဖြစ်ပြီး 1 ပတ်လှည့်တိုင်း တိုးသွားသော အကွာအဝေးမှာ "Lead" ဖြစ်ကာ ပလတ်စတစ်အောက်ခံပါ ကိရိယာများ တပ်ဆင်ရာတွင် အက်ကွဲမှုကာကွယ်ရန် "ဝါရှာပြား (Plain washer)" ကို အသုံးပြုရပါသည်

  • 200 min⁻¹ ဖြင့် လည်ပတ်နေသော 12 သွားဂီယာနှင့် 48 သွားဂီယာတို့ ချိတ်ဆက်လည်ပတ်ပါက 48 သွားဂီယာ၏ လည်ပတ်နှုန်းမှာ "200 × 12 ÷ 48 = 50 min⁻¹" ဖြစ်ပါသည်

  • လည်ပတ်နေစဉ် ဝင်ရိုးစွမ်းအားကို ချိတ်ဆက်/ဖြတ်တောက်ပေးသော ကိရိယာမှာ "ကလပ်ချ် (Clutch)" ဖြစ်ပြီး လည်ပတ်မှုကို အသွားအပြန် ရွေ့လျားမှုသို့ ပြောင်းပေးသော ယန္တရားမှာ "Link သို့မဟုတ် Cam ယန္တရား" ဖြစ်ပါသည်

  • ဥပမာ - Pitch P = 2mm ရှိသော နှစ်ရစ်ပါ ဝက်အူ၏ Lead → L = 2 × 2 = 4mm / Z1 = 15 သွားရှိပြီး N1 = 360 min⁻¹ ဖြင့် လည်နေသော ဂီယာနှင့် Z2 = 45 သွားဂီယာ ချိတ်ဆက်ပါက → အမြန်နှုန်း N2 = 360 × 15 ÷ 45 = 120 min⁻¹
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဝက်အူ Pitch (အရစ်ထိပ်ချင်း အကွာအဝေး) နှင့် Lead (တစ်ပတ်လှည့်လျှင် တိုးသွားသော အကွာအဝေး)
ဝါရှာပြား (ပလတ်စတစ်အောက်ခံ ပျက်စီးမှုကာကွယ်ခြင်း) နှင့် စပရင်ဝါရှာ
ဂီယာသွားအချိုးနှင့် လည်ပတ်နှုန်း တွက်ချက်ခြင်း
Shaft coupling၊ ကလပ်ချ် (Clutch)၊ Link ယန္တရားနှင့် Radial bearing

အလုပ်ရုံသုံး တိုင်းတာရေးကိရိယာများ (ဗာနီယာ ကယ်လီပါ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ ဖတ်ရှုနည်း)

"ဗာနီယာ ကယ်လီပါ (Vernier caliper: အနည်းဆုံးဖတ်ရှုနိုင်မှု 0.05mm စသည်)" သည် ကိရိယာတစ်ခုတည်းဖြင့် တိုင်းတာမှု 4 မျိုး ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် - အပြင်အချင်းကို "အပြင်ညှပ်မေးရိုး (Outer jaws)" ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပေါက်အတွင်းအချင်းကို အပေါ်ဘက်ရှိ "အတွင်းညှပ်နှုတ်သီး (Inner jaws)" ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြောင်း သို့မဟုတ် အပေါက်အနက်ကို အနောက်ဘက်မှ ထွက်လာသော "အနက်တိုင်းတံ (Depth bar)" ဖြင့်လည်းကောင်း တိုင်းတာပါသည် ("အနက်တိုင်းတံဖြင့် အပေါက်အတွင်းအချင်းကို တိုင်းတာသည်" ဟူသော ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းပါသည်)။

သတ္တုပြားအထူ သို့မဟုတ် သံချောင်းလုံး အပြင်အချင်းကို "0.01 mm" အထိ တိကျစွာ တိုင်းတာနိုင်သော "အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ (Outside micrometer)" ၏ အတွင်းဝက်အူရစ် Pitch မှာ "0.5 mm" ဖြစ်သဖြင့် လှည့်တံ (Thimble) ကို 1 ပတ် အပြည့်လှည့်လိုက်ပါက တိုင်းတာရေးဝင်ရိုး (Spindle) သည် "0.5 mm" ရှေ့သို့ တိုးသွားပါသည်။

လှည့်တံ (Thimble) ၏ ပတ်လည်ကို အစိတ် 50 အညီအမျှ ပိုင်းခြားထားရာ 1 စိတ်လျှင် "0.5 ÷ 50 = 0.01 mm" ကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။ တိုင်းတာချက်ကို ဖတ်ရှုရာတွင် အသေတပ်ထားသော ပြွန် (Sleeve) ပေါ်ရှိ အခြေခံမျဉ်း၏ အပေါ်ဘက်မှ "1 mm အမှတ်အသားများ" နှင့် အောက်ဘက်မှ "0.5 mm အမှတ်အသားများ" ကို ဖတ်ရှုပြီး လှည့်တံ (Thimble) ပေါ်ရှိ "0.01 mm အမှတ်အသား" နှင့် ပေါင်းရပါမည်။

ဥပမာအားဖြင့် Sleeve အပေါ်ဘက် စကေးသည် 7 mm ကို ကျော်ပြီး အောက်ဘက် 0.5 mm မျဉ်းပေါ်နေကာ (7.5 mm)၊ Thimble ပေါ်ရှိ "15 (= 0.15 mm)" အမှတ်အသားသည် အခြေခံမျဉ်းနှင့် တည့်နေပါက တိုင်းတာရရှိသော တန်ဖိုးမှာ "7.5 + 0.15 = 7.65 mm" ဖြစ်ပါသည် (0.5 mm အမှတ်အသားကို မကျန်ခဲ့စေရန် သတိပြုပါ)။

မိုက်ခရိုမီတာဖြင့် တိုင်းတာရာတွင် တိုင်းတာသည့်ဖိအား တသမတ်တည်း ရှိစေရန် အဆုံးရှိ "ရက်ချက်စတော့ပ် (Ratchet stop)" ကို အသံမြည်၍ လွတ်လပ်စွာ လည်သွားသည်အထိ လှည့်ပေးရပါမည်။ အခြားတိုင်းတာရေးကိရိယာများမှာ မျက်နှာပြင် မညီညာမှု သို့မဟုတ် ဝင်ရိုးဗဟိုလွဲမှုကို တိုင်းသော "ဒိုင်ခွက်ဂေ့ချ် (Dial gauge)"၊ အမြင့်တိုင်းခြင်းနှင့် မျဉ်းသားခြင်းအတွက် "အမြင့်တိုင်းဂေ့ချ် (Height gauge)" နှင့် အဆက်ကြားအဟကို တိုင်းသော "အထူတိုင်းဂေ့ချ် (Feeler / Thickness gauge)" တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

အလုပ်ရုံသုံး တိုင်းတာရေးကိရိယာများ (ဗာနီယာ ကယ်လီပါ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ ဖတ်ရှုနည်း)

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဗာနီယာ ကယ်လီပါ၏ "အနက်တိုင်းတံ (Depth bar)" သည် အနက်တိုင်းရန်ဖြစ်ပြီး အပေါက်အတွင်းအချင်းကို တိုင်းတာရန် "အတွင်းညှပ်နှုတ်သီး (Inner jaws)" ကို အသုံးပြုရပါသည်

  • အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ (အနည်းဆုံးဖတ်ရှုနိုင်မှု 0.01mm) ကို Sleeve ပေါ်ရှိ "1mm + 0.5mm စကေး" နှင့် Thimble ပေါ်ရှိ "0.01mm စကေး" တို့ကို ပေါင်း၍ ဖတ်ရှုရပါသည်

  • မိုက်ခရိုမီတာဖြင့် တိုင်းတာသောအခါ တိုင်းတာသည့်ဖိအား တူညီစေရန် "Ratchet stop" ကို လှည့်၍ ထိကပ်စေရပါမည်

  • ဥပမာ - အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ (အနည်းဆုံးဖတ်ရှုနိုင်မှု 0.5 ÷ 50 = 0.01mm) ၏ Sleeve တွင် 12.5mm နှင့် Thimble တွင် 28 စိတ် ပြသနေပါက → တိုင်းတာရရှိတန်ဖိုး = 12.5 + 28 × 0.01 = 12.78mm
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဗာနီယာ ကယ်လီပါ (အပြင်ညှပ်မေးရိုး၊ အတွင်းညှပ်နှုတ်သီး၊ အနက်တိုင်းတံ)
အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ (အနည်းဆုံး 0.01mm ဖတ်ရှုနိုင်မှု၊ Ratchet stop)
Sleeve (0.5mm စကေး) နှင့် Thimble (0.01mm စကေး) ဖတ်ရှုခြင်း
Dial gauge၊ Height gauge နှင့် Feeler (Thickness) gauge

မျဉ်းသားမှတ်သားခြင်း၊ လက်ဖြင့်အချောကိုင်ခြင်း၊ စက်ကိရိယာများ (တွင်ခုံ၊ လွန်ဖောက်စက်)၊ ဒဏ်အားတွက်ချက်ခြင်းနှင့် အထစ်သက်ရောက်မှု

စက်ဖြင့်မပြုပြင်မီ "မျဉ်းသားမှတ်သားခြင်း (Layout / Scribing) လုပ်ငန်း" တွင် ရေးဆွဲထားသော မျဉ်းကြောင်း ပျောက်မသွားစေရန် ထိပ်ချွန်ထောင့် 30°–60° ရှိသော "ပရစ်ခ်ပန့်ချ် (Prick punch)" ဖြင့် အစက်ငယ်များ ရိုက်မှတ်ပြီး၊ လွန်ဖောက်မည့် အပေါက်ဗဟိုတွင် လွန်သွား ချော်မထွက်စေရန် ထိပ်ချွန်ထောင့် 90° ရှိသော "စင်တာပန့်ချ် (Center punch)" ဖြင့် ဗဟိုချိုင့်ရာ ရိုက်မှတ်ရပါသည်။

အတွင်းဝက်အူရစ်ဖော်သည့် "တက်ပ်လှည့်ခြင်း (Tapping) လုပ်ငန်း" တွင် ဝက်အူအပြင်အချင်းထက် Pitch ပမာဏ လျော့နည်းသော "အောက်ခံအပေါက် (Tap drill hole)" (ဥပမာ M6×1.0 အတွက် φ5.0mm) ကို အရင်ဖောက်ပြီး Tap wrench ကို ထောင့်မှန်ကျအောင် ထိန်း၍ လှည့်ရပါသည်။ စက်ကိရိယာများအနက် ပြုပြင်မည့်ပစ္စည်း (Workpiece) ကို လှည့်ပတ်စေပြီး ဖြတ်သွား (Cutting tool / Bite) ဖြင့် ဆလင်ဒါပုံစံ ရစ်ဖြတ်ပြုပြင်သော စက်ကို "တွင်ခုံ (Lathe)" ဟု ခေါ်ပါသည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် လွန်သွား သို့မဟုတ် ရီမာ (Reamer) ကို လှည့်ပတ်စေပြီး အပေါက်ဖောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အချောကိုင်ခြင်း ပြုလုပ်သော စက်မှာ "လွန်ဖောက်စက် (Drilling machine)" ဖြစ်ပြီး၊ သွားများစွာပါသော ဖြတ်သွား (Milling cutter) ကို လှည့်ပတ်စေပြီး မျက်နှာပြင်အပြား သို့မဟုတ် မြောင်းဖော်သော စက်မှာ "မီလင်စက် (Milling machine)" ဖြစ်ပါသည်။ ဖြတ်တောက်ရာတွင် ဖြတ်အနက် သို့မဟုတ် ရှေ့တိုးနှုန်းကို တိုးမြှင့်၍ "ဖြတ်တောက်သည့် ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာ ကြီးလာပါက ဖြတ်တောက်မှုခုခံအား (Cutting force) မြင့်တက်လာပါသည်"။

ယူနစ်ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာပေါ်တွင် သက်ရောက်သော အတွင်းအားမှာ "ဒဏ်အား (Stress) = ဝန် W ÷ ဧရိယာ A" ဖြစ်ပြီး ကျုံ့ဆန့်နိုင်သော ကန့်သတ်ချက်အတွင်း ဒဏ်အားသည် ပုံပျက်နှုန်း (Strain) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပါသည်။ ခွင့်ပြုဒဏ်အား 20N/mm² ရှိသော သံချောင်းလုံးဖြင့် ဆွဲအားဝန် 1000N ကို ထမ်းရန် လိုအပ်သော ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာမှာ "1000 ÷ 20 = 50mm²" ဖြစ်ပြီး စက်ဝိုင်းဧရိယာ "0.785 × d² ≥ 50" မှတစ်ဆင့် အချင်း d မှာ "8mm ခန့်" ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် သံချောင်းလုံး သို့မဟုတ် သတ္တုပြားတွင် "အထစ် (Notch: မြောင်း သို့မဟုတ် အဆင့်)" ပါရှိပါက ၎င်း၏အောက်ခြေတွင် ဒဏ်အားစုပြုံပြီး ကျိုးပဲ့လွယ်ပါသည် (Notch effect)။ အနက်တူညီသော အထစ်များတွင် ထောင့်ချွန်သော V-ပုံစံ သို့မဟုတ် လေးထောင့်အထစ်များထက် "အောက်ခြေအဝိုင်းအချင်းဝက် (R) ကြီးမားပြီး ချောမွေ့သော စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ အထစ်" က ဒဏ်အားစုပြုံမှု အနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး အခိုင်ခံ့ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

မျဉ်းသားမှတ်သားခြင်း၊ လက်ဖြင့်အချောကိုင်ခြင်း၊ စက်ကိရိယာများ (တွင်ခုံ၊ လွန်ဖောက်စက်)၊ ဒဏ်အားတွက်ချက်ခြင်းနှင့် အထစ်သက်ရောက်မှု

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • မျဉ်းကြောင်းပေါ် အမှတ်အသားရိုက်ရန် "Prick punch" ကို သုံးပြီး လွန်ဖောက်မည့်ဗဟိုအတွက် "Center punch" ကို အသုံးပြုပါသည်၊ ပစ္စည်းကို လှည့်ပတ်စေပြီး ဖြတ်သွားဖြင့် ဖြတ်တောက်သော စက်မှာ "တွင်ခုံ (Lathe)" ဖြစ်ပါသည်

  • ဆွဲအားဝန် 1000N နှင့် ခွင့်ပြုဒဏ်အား 20N/mm² အတွက် လိုအပ်သော ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာမှာ "1000 ÷ 20 = 50mm²" ဖြစ်ပြီး သံချောင်းလုံးအချင်းမှာ "8mm ခန့်" ဖြစ်ပါသည်

  • အထစ်ပါသော အစိတ်အပိုင်းများတွင် ထောင့်ချွန်သော အထစ်များထက် "အောက်ခြေအဝိုင်းအချင်းဝက် (R) ကြီးမားသော စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ အထစ်" က ဒဏ်အားစုပြုံမှု နည်းပါးပြီး ကျိုးပဲ့မှုကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိပါသည်

  • ဥပမာ - ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာ A = 90mm² ရှိသော သံချောင်းသည် ဆွဲအားဝန် W = 3,600N ကို ထမ်းထားပါက → ဆွဲဆန့်ဒဏ်အား = 3,600 ÷ 90 = 40N/mm² (Pitch 1.5mm ရှိသော M10 အတွက် Tap အောက်ခံအပေါက်အချင်း = 10 − 1.5 = 8.5mm)
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
Prick punch၊ Center punch နှင့် လက်လှည့် Tap
တွင်ခုံ (ပစ္စည်းလှည့်ပတ်သောစက်)၊ လွန်ဖောက်စက်နှင့် မီလင်စက်
ဆွဲဆန့်ဒဏ်အား တွက်ချက်ခြင်း (ဒဏ်အား = ဝန် ÷ ဧရိယာ) နှင့် ဟွတ်ခ်၏ နိယာမ
အထစ်များတွင် ဒဏ်အားစုပြုံခြင်းနှင့် ထောင့်အဝိုင်းအချင်းဝက် (R) ၏ သက်ရောက်မှု

ခဲဂဟေဆော်ခြင်း (ဖလပ်စ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ခဲမဲ့ဂဟေ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ)၊ သတ္တုပြားလုပ်ငန်းနှင့် ဂဟေဆော်ခြင်း

လျှပ်စစ်ဝါယာကြိုးများနှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ဘုတ်များ "ခဲဂဟေဆော်ခြင်း (Soldering)" တွင် အသုံးပြုသော "ဖလပ်စ် (Flux: ထင်းရှူးဆီအခြေခံ Rosin-based)" ၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်မှာ "အပူပေးစဉ် သတ္တုမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အောက်ဆိုဒ်အလွှာ (သံချေး သို့မဟုတ် အညစ်အကြေး) ကို ဓာတုနည်းဖြင့် ဖယ်ရှားပေးခြင်း၊ နောက်ထပ် အောက်ဆိုဒ်မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် အရည်ပျော်နေသော ခဲ၏ မျက်နှာပြင်တင်းအားကို လျှော့ချပေးပြီး စိုစွတ်ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်း (Wettability) ကောင်းမွန်စေခြင်း" တို့ ဖြစ်ပါသည်။

လျှပ်စစ်ပစ္စည်း ဝါယာကြိုးများအတွက် သံချေးမတက်စေသော "ထင်းရှူးဆီအခြေခံ ဖလပ်စ် (Rosin-core solder)" ကိုသာ အသုံးပြုရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဇင့်ကလိုရိုဒ် သို့မဟုတ် ဟိုက်ဒရိုကလိုရစ်အက်ဆစ် (သတ္တုပြားလုပ်ငန်းသုံး) ကဲ့သို့သော တိုက်စားတတ်သည့် ဖလပ်စ်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဝါယာကြိုးကို တိုက်စားပြတ်တောက်စေခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်ကာပျက်စီးစေခြင်းကြောင့် လုံးဝအသုံးမပြုရပါ။

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် (RoHS ညွှန်ကြားချက်အရ ခဲအသုံးပြုမှု ကန့်သတ်ခြင်း စသည်) သံဖြူ၊ ငွေ နှင့် ကြေးနီ (Sn-Ag-Cu) တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသော "ခဲမဲ့ဂဟေ (Lead-free solder)" ကို စံအဖြစ် အသုံးပြုလာကြပါသည်။

ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော သံဖြူ-ခဲ ဂဟေ (အရည်ပျော်မှတ် 183℃ ခန့်) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ခဲမဲ့ဂဟေသည် "အရည်ပျော်မှတ် ပိုမိုမြင့်မားခြင်း (217–220℃ ခန့်)"၊ "ဂဟေပျံ့နှံ့စိုစွတ်နိုင်စွမ်း (Wettability) အနည်းငယ် လျော့နည်းခြင်း" နှင့် "အအေးခံပြီးနောက် မျက်နှာပြင် အရောင်တောက်ပမှု နည်းပါးခြင်း (အရောင်မှိန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျုံ့ဝင်ချိုင့်ခွက်ငယ်များ ဖြစ်ပေါ်လွယ်ခြင်း)" စသည့် လက္ခဏာများ ရှိပါသည်။

ထို့အပြင် ထိန်းချုပ်ပုံးကိုယ်ထည်အတွက် သံမဏိပြားပါး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရာတွင် ဖြတ်တောက်ရန် Shearing စက်၊ ကွေးညွှတ်ရန် Press brake စက် (သတ္တုပြား ပြန်ကန်ထွက်သည့် "Springback" အတွက် အနည်းငယ် ပိုကွေးပေးရသည်) တို့အပြင် Spot welding (လျှပ်ခံဂဟေဆော်နည်း)၊ TIG ဂဟေဆော်နည်းနှင့် Arc ဂဟေဆော်နည်းတို့ကို အသုံးပြုပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ခဲဂဟေဆော်ရာတွင် "ဖလပ်စ် (Flux)" ၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်မှာ သတ္တုမျက်နှာပြင်မှ အောက်ဆိုဒ်အလွှာကို ဖယ်ရှားပေးရန်နှင့် အရည်ပျော်နေသော ဂဟေ၏ "ပျံ့နှံ့စိုစွတ်နိုင်စွမ်း (Wettability)" ကို မြှင့်တင်ပေးရန် ဖြစ်ပါသည်

  • ယခင် သံဖြူ-ခဲ ဂဟေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက "ခဲမဲ့ဂဟေ (Lead-free solder)" သည် "အရည်ပျော်မှတ် ပိုမြင့်ခြင်း၊ ပျံ့နှံ့စိုစွတ်နိုင်စွမ်း အနည်းငယ် လျော့နည်းခြင်းနှင့် မျက်နှာပြင် အရောင်တောက်ပမှု နည်းပါးခြင်း" တို့ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်

  • သတ္တုပြား ကွေးညွှတ်ရာတွင် ဖိအားလွှတ်လိုက်သောအခါ ကွေးထောင့် အနည်းငယ် ပြန်ကန်ထွက်သည့် "Springback" ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရပါမည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဖလပ်စ်၏ လုပ်ဆောင်ချက် (အောက်ဆိုဒ်အလွှာ ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ခြင်း)
ခဲမဲ့ဂဟေ (အရည်ပျော်မှတ် မြင့်မားခြင်း၊ ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်း၊ RoHS ကိုက်ညီမှု)
သတ္တုပြား ကွေးညွှတ်ခြင်းနှင့် Springback
Spot welding (လျှပ်ခံဂဟေဆော်ခြင်း) နှင့် Arc welding

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု (QC ကိရိယာ 7 မျိုး - အကြောင်းနှင့်အကျိုးပုံစံ၊ ပါရီတိုပုံစံ၊ ထိန်းချုပ်မှုဇယား၊ ပြန့်ကျဲမှုပုံစံ) နှင့် စစ်ဆေးခြင်း

စက်ရုံ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု (QC) တွင် အသုံးပြုသော "QC ကိရိယာ 7 မျိုး" အနက် "အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြပုံ (Cause-and-effect diagram / ငါးရိုးပုံစံ Fishbone diagram)" သည် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေး လက္ခဏာရပ် (အကျိုး/ရလဒ်) နှင့် ၎င်းအပေါ် သက်ရောက်သော အချက်များ (ပစ္စည်း၊ စက်၊ လုပ်ကိုင်နည်း စသည့် အကြောင်းရင်းများ) ကြား ဆက်နွှယ်မှုကို မြားခေါင်းများဖြင့် စနစ်တကျ စုစည်းဖော်ပြသော ပုံစံဖြစ်ပါသည်။

"ပါရီတိုဇယား (Pareto chart)" သည် အပြစ်အနာအဆာ သို့မဟုတ် တိုင်ကြားချက် အရေအတွက်ကို အမျိုးအစားအလိုက် အများဆုံးမှ အနည်းဆုံးသို့ စီထားသော တိုင်ပုံဇယား (Bar graph) နှင့် စုစုပေါင်းရာခိုင်နှုန်းပြ မျဉ်းကွေး (Cumulative curve) တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မည်သည့်အပြစ်အနာအဆာကို ဦးစားပေး ပြုပြင်ရမည်ကို ချက်ချင်းသိရှိနိုင်စေပါသည်။

"ထိန်းချုပ်မှုဇယား (Control chart: X-bar-R control chart စသည်)" သည် ဗဟိုမျဉ်း (CL) ၏ အပေါ်နှင့် အောက်တွင် အပေါ်ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မျဉ်း (UCL) နှင့် အောက်ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မျဉ်း (LCL) တို့ကို ဆွဲထားပြီး အချိန်အလိုက် တိုင်းတာချက်များကို အစက်ချမှတ်သားခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ် တည်ငြိမ်မှု ရှိမရှိနှင့် မူမမှန်သော အကြောင်းရင်းများ ရှိမရှိကို စောင့်ကြည့်ဆုံးဖြတ်ပေးပါသည်။

"ဟစ်စတိုဂရမ် (Histogram)" သည် တိုင်းတာရရှိသော တန်ဖိုးအပိုင်းအခြားကို အကန့်များခွဲပြီး ကြိမ်နှုန်းကို တိုင်အမြင့်ဖြင့် ဖော်ပြကာ ဒေတာများ၏ ပျံ့နှံ့ပုံနှင့် ပျမ်းမျှတန်ဖိုးကို လေ့လာပါသည်။ "ပြန့်ကျဲမှုပုံစံ (Scatter diagram)" သည် ဆက်စပ်နေသော ကိန်းရှင်နှစ်ခု (x နှင့် y) ကို အလျားလိုက်နှင့် ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးများပေါ်တွင် အစက်ချပြီး ဒေတာနှစ်ခုကြား "ဆက်စပ်မှု (Correlation)" ကို စစ်ဆေးပါသည်။

ရေးဖြေစာမေးပွဲတွင် နှစ်စဉ် "အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြပုံနှင့် ထိန်းချုပ်မှုဇယားတို့၏ ရှင်းလင်းချက်များကို ပြောင်းပြန်လဲ၍ မေးခြင်း" သို့မဟုတ် "ပါရီတိုဇယား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပြန့်ကျဲမှုပုံစံအဖြစ် မှားယွင်းဖော်ပြခြင်း" စသည့် လှည့်စားမေးခွန်းများ ပါဝင်လေ့ရှိပါသည်။ စစ်ဆေးမှုများတွင် "အားလုံးစစ်ဆေးခြင်း (100% inspection)" နှင့် "နမူနာကောက်စစ်ဆေးခြင်း (Sampling inspection: ဖျက်ဆီးစမ်းသပ်မှုများအတွက် မဖြစ်မနေသုံးရသည်)" တို့ ရှိပါသည်။

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု (QC ကိရိယာ 7 မျိုး - အကြောင်းနှင့်အကျိုးပုံစံ၊ ပါရီတိုပုံစံ၊ ထိန်းချုပ်မှုဇယား၊ ပြန့်ကျဲမှုပုံစံ) နှင့် စစ်ဆေးခြင်း

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • အရည်အသွေးဆိုင်ရာ "အကျိုး (လက္ခဏာရပ်)" နှင့် "အကြောင်း (သက်ရောက်သည့်အချက်များ)" တို့၏ ဆက်နွှယ်မှုကို ငါးရိုးပုံစံဖြင့် စုစည်းဖော်ပြသောပုံကို "အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြပုံ (Cause-and-effect diagram)" ဟု ခေါ်ပါသည်

  • အပြစ်အနာအဆာများကို အများမှအနည်းသို့ တိုင်ပုံဇယားနှင့် စုစုပေါင်းရာခိုင်နှုန်းမျဉ်းကွေးတွဲ၍ ပြသောပုံမှာ "ပါရီတိုဇယား (Pareto chart)" ဖြစ်ပြီး ကိန်းရှင် 2 ခုကြား ဆက်စပ်မှုကို စစ်ဆေးသောပုံမှာ "ပြန့်ကျဲမှုပုံစံ (Scatter diagram)" ဖြစ်ပါသည်

  • လုပ်ငန်းစဉ် တည်ငြိမ်မှုရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ရန် အပေါ်နှင့်အောက် "ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မျဉ်းများ (UCL, LCL)" ပါရှိသော ဇယားကို "ထိန်းချုပ်မှုဇယား (Control chart)" ဟု ခေါ်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြပုံ (အကျိုးနှင့် အကြောင်းရင်းများကို စနစ်တကျ စုစည်းခြင်း)
ပါရီတိုဇယား (တိုင်ပုံဇယား + စုစုပေါင်းရာခိုင်နှုန်းမျဉ်းကွေး) နှင့် ဟစ်စတိုဂရမ်
ထိန်းချုပ်မှုဇယား (အပေါ်/အောက် ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မျဉ်းများနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်တည်ငြိမ်မှု စောင့်ကြည့်ခြင်း)
ပြန့်ကျဲမှုပုံစံ (ဆက်စပ်မှု)၊ အားလုံးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် နမူနာကောက်စစ်ဆေးခြင်း

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများတွင် လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း အစဉ်လိုက် 'ငွေ > ကြေးနီ > ရွှေ > အလူမီနီယမ် > သံ' နှင့် ကြေးနီနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက အလူမီနီယမ်၏ ဂုဏ်သတ္တိ 'သိပ်သည်းဆ 1/3 ခန့်၊ လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း 61% ခန့်' တို့ကို မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။ ဝါယာကြိုးများအနက် ကြိုးမျှင်သေးများစွာပါသော KIV သည် ထိန်းချုပ်ပုံးအတွင်း သွယ်တန်းရန် IV ထက် ပိုမိုပျော့ပျောင်းပြီး အမြင့်ဆုံး ခံနိုင်ရည်အပူချိန်များမှာ IV/KIV = 60 °C၊ HIV = 75 °C နှင့် CV ကေဘယ် = 90 °C တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

လျှပ်ကာ အပူခံအဆင့်များ (JIS C 4003) ကို အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ အစဉ်လိုက် မှတ်သားထားပါ - 'Y (90 °C) → A (105 °C) → E (120 °C) → B (130 °C) → F (155 °C) → H (180 °C)'။ ထရန်စဖော်မာနှင့် မော်တာ သံအူတိုင်များတွင် Hysteresis နှင့် Eddy-current ဆုံးရှုံးမှုများကို လျှော့ချရန် ဆီလီကွန်သံမဏိပြားပါးများ (သံလိုက်ပစ္စည်း) ကို အလွှာလိုက်ထပ်၍ အသုံးပြုပါသည်။

စက်ဖြင့်ပြုပြင်ခြင်း၊ တိုင်းတာခြင်းနှင့် QC တို့တွင် - ဗာနီယာ ကယ်လီပါဖြင့် တိုင်းတာရာ၌ ညှပ်မေးရိုး၏ အရင်းပိုင်းအနီးတွင် နက်ရှိုင်းစွာ ညှပ်၍တိုင်းပါ၊ မိုက်ခရိုမီတာကို သိမ်းဆည်းရာတွင် တိုင်းတာသည့် မျက်နှာပြင်နှစ်ခုကြား 0.5–2 mm အဟချန်ထားပါ။ အတွင်းဝက်အူရစ်ဖော်ရန် အောက်ခံအပေါက်အချင်းကို 'သတ်မှတ်အချင်း D − Pitch P (M5 × 0.8 အတွက် 4.2 mm)' ဖြင့် တွက်ချက်ပြီး ပလတ်စတစ်အောက်ခံများ သို့မဟုတ် ကြေးနီဘတ်စ်ဘားများကို ဝက်အူစုပ်ရာတွင် ဝါရှာပြား (Plain washer) ကို အမြဲခံ၍ သုံးပါ။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း အစဉ်လိုက် - Ag > Cu > Au > Al > Fe (Al သည် Cu အလေးချိန်၏ 1/3၊ လျှပ်ကူးနိုင်စွမ်း 61%) / ဝါယာအပူခံကန့်သတ်ချက် - IV/KIV = 60 °C, HIV = 75 °C, CV = 90 °C

  • အပူခံအဆင့်များ (JIS C 4003) - Y (90 °C), A (105 °C), E (120 °C), B (130 °C), F (155 °C), H (180 °C) / သံအူတိုင် သံလိုက်ပစ္စည်း = ဆီလီကွန်သံမဏိပြား

  • သတ္တုများ - C1100 = Tough pitch ကြေးနီ (ဘတ်စ်ဘားသုံး)၊ ကြေးဝါ = Cu + Zn / အပူပေးပြုပြင်ခြင်း - Quenching = အမြန်အအေးခံ၍ မာကျောစေခြင်း၊ Annealing = မီးဖိုတွင် ဖြည်းညင်းစွာ အအေးခံ၍ ပျော့စေခြင်း

  • တိုင်းတာကိရိယာများ - ကယ်လီပါမေးရိုး အရင်းပိုင်းကို သုံးပါ၊ မိုက်ခရိုမီတာ Ratchet stop ကိုလှည့်ပြီး သိမ်းဆည်းချိန် အဟချန်ထားပါ / Thickness gauge = ဘတ်စ်ဘားအဆက်ကြား အဟကို စစ်ဆေးသည်

  • Tap အောက်ခံအပေါက် = အပြင်အချင်း D − Pitch P (M5 × 0.8 အတွက် 4.2 mm) / Scriber = တစ်ချက်တည်း ဆွဲရန်၊ QC ကိရိယာ 7 မျိုး - ပါရီတို = စုစုပေါင်းမျဉ်းကွေး၊ ငါးရိုးပုံ = အကြောင်းနှင့်အကျိုး
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
အပူခံအဆင့်များ (Y:90 °C, A:105 °C, E:120 °C, B:130 °C, F:155 °C, H:180 °C)
ဆီလီကွန်သံမဏိပြား (လျှပ်စစ်သံမဏိပြား) နှင့် Tough pitch ကြေးနီ (C1100)
Tap အောက်ခံအပေါက်အချင်း (အပြင်အချင်း D − Pitch P)
ပါရီတိုဇယားနှင့် အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြ ငါးရိုးပုံစံ (QC ကိရိယာ 7 မျိုး)

ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများ၊ ပုံဖော်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု

ဤအခန်းကို app တွင် လေ့ကျင့်ပါ

တရားဝင် ကိုးကားချက်များ

Zalo