ဆန်စပါး၊ ယာသီးနှံနှင့် ပြင်ပစိုက်ခင်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းမှု (အဆင့် 2)

水稲すいとうの栽培様式さいばいようしき（移植いしょく・直播ちょくはん）と種子予措しゅしよそ・育苗管理いくびょうかんり

ရေစပါး စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ (ပျိုးထောင်ရွှေ့စိုက်ခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချခြင်း)၊ မျိုးစေ့ကြိုတင်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ပျိုးပင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု

水稲すいとうの栽培法さいばいほうには、育苗箱いくびょうばこで苗なえを育そだてて水田すいでんに植うえる「移植栽培いしょくさいばい」と、水田すいでんに直接種ちょくせつたねをまく「直播栽培ちょくはんさいばい（乾田直播かんでんちょくはん・湛水直播たんすいちょくはん）」があり、直播栽培ちょくはんさいばいは育苗いくびょうや田植たうえ作業さぎょうが不要ふようで大幅おおはばな省力化しょうりょくか・低ていコスト化かができる一方いっぽう、苗立なえだちの安定化あんていかや雑草防除ざっそうぼうじょ・倒伏対策とうふくたいさくが重要じゅうようです。

ရေစပါး စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များတွင် ပျိုးဗန်းဖြင့် ပျိုးပင်ကို ပြုစုပျိုးထောင်ပြီးမှ လယ်ကွက်ထဲသို့ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးသည့် ပျိုးထောင်ရွှေ့စိုက်ခြင်း (移植栽培) နှင့် လယ်ကွက်ထဲသို့ မျိုးစေ့ တိုက်ရိုက်ကြဲပက် စိုက်ပျိုးသည့် တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချ စိုက်ပျိုးခြင်း (直播栽培 - မြေခြောက် တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချနည်းနှင့် ရေသွင်း တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချနည်း) ဟူ၍ ရှိရာ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချ စိုက်ပျိုးခြင်းသည် ပျိုးထောင်ခြင်းနှင့် ကောက်စိုက်ခြင်း လုပ်ငန်းများ မလိုအပ်သဖြင့် လုပ်အားနှင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို များစွာ လျှော့ချနိုင်သော်လည်း အပင်ပေါက် ညီညာတည်ငြိမ်စေရေး၊ ပေါင်းမြက်နှိမ်နင်းရေးနှင့် အပင်ယိုင်လဲမှု ကာကွယ်ရေးတို့မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

種たねまき前まえの「種子予措しゅしよそ」では、まず比重ひじゅう「1.13」の塩水えんすい（または芒硝水ぼうしょうすい）に種たねもみを入いれ、浮ういた不稔籾ふねんもみを除のぞいて沈しずんだ充実じゅうじつした種たねもみだけを選えらぶ「塩水選えんすいせん」を行おこない、真水まみずで塩分えんぶんをよく洗あらい流ながしてから種子消毒しゅししょうどくを行おこないます。

မျိုးစေ့မချမီ မျိုးစေ့ကြိုတင်ပြုပြင်ခြင်း (種子予措) တွင် ဦးစွာ သိပ်သည်းဆ 1.13 ရှိသော ဆားရည်ထဲသို့ မျိုးစပါးစေ့များကို ထည့်၍ ရေပေါ်ပေါ်လာသော အဖျင်းစပါးစေ့များကို ဖယ်ရှားကာ အောက်သို့နစ်မြုပ်သွားသည့် အဆန်ပြည့်ဝသော မျိုးစပါးစေ့များကိုသာ ရွေးချယ်သည့် ဆားရည်စိမ် မျိုးစေ့ရွေးချယ်ခြင်း (塩水選) ကို ပြုလုပ်ပြီး ရေချိုဖြင့် ဆားဓာတ်များ စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောပြီးနောက် မျိုးစေ့ပိုးသတ်ခြင်း (種子消毒) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

続つづいて、種たねもみに発芽はつがに必要ひつような水分すいぶんを均一きんいつに吸収きゅうしゅうさせる「浸種しんしゅ」を積算水温せきさんすいおん「約やく100℃・日にち（例れい：水温すいおん10℃なら10日間とおかかん、15℃なら約やく7日間なのかかん）」を目安めやすに行おこない、その後ご30〜32℃の温水おんすいなどで芽めを1mmほど出ださせる「催芽さいが（ハト胸状態むねじょうたい）」を行おこないます。

ဆက်လက်၍ မျိုးစပါးစေ့များ အညှောင့်ပေါက်ရန် လိုအပ်သော ရေဓာတ်ကို ညီညာစွာ စုပ်ယူနိုင်စေရန် စုစုပေါင်း ရေအပူချိန် 100℃·ရက် ခန့် (ဥပမာ ရေအပူချိန် 10℃ ဖြစ်ပါက 10 ရက်၊ 15℃ ဖြစ်ပါက 7 ရက်ခန့်) စံထား၍ ရေစိမ်ခြင်း (浸種) ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းနောက် 30–32℃ ရှိသော ရေနွေးစသည်ဖြင့် အညှောင့်ဖြူလေး 1 mm ခန့် ထွက်လာစေသည့် အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (催芽 / ခိုရင်အုံပုံစံ ハト胸状態) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

機械移植用きかいいしょくようの箱育苗はこいくびょうで最もっとも一般的いっぱんてきな「稚苗ちびょう」は、育苗日数いくびょうにっすうが20〜25日程度にちていど、草丈くさたけ10〜13cm、葉齢ようれい（不完全葉ふかんぜんようを除のぞく本葉ほんばの数かず）が「2.0〜2.5葉よう」の苗なえであり、育苗日数いくびょうにっすう30〜35日にち・葉齢ようれい3.0〜3.5葉ようの苗なえは「中苗ちゅうびょう」と呼よばれます。

စက်ဖြင့် ကောက်စိုက်ရန် ပျိုးဗန်းဖြင့် ပျိုးထောင်ရာတွင် အသုံးအများဆုံးဖြစ်သည့် ပျိုးသက်နု ပျိုးပင် (稚苗) သည် ပျိုးသက်ရက် 20–25 ရက်ခန့်၊ အပင်အမြင့် 10–13 cm နှင့် ရွက်သက် (မပြည့်စုံသော ပထမရွက်ကို ချန်လှပ်၍ အရွက်စစ်အရေအတွက်) 2.0–2.5 ရွက် ရှိသော ပျိုးပင်ဖြစ်ပြီး၊ ပျိုးသက်ရက် 30–35 ရက်နှင့် ရွက်သက် 3.0–3.5 ရွက် ရှိသော ပျိုးပင်ကို ပျိုးသက်လတ် ပျိုးပင် (中苗) ဟု ခေါ်ပါသည်။

育苗期間中いくびょうきかんちゅうは、出芽直後しゅつがちょくごの急激きゅうげきな低温ていおんや高温多湿こうおんたしつによって発生はっせいするカビ・細菌性さいきんせいの苗立枯病なえたちがれびょうや「ムレ苗なえ」を防ふせぐため、ハウス内ないのきめ細こまかい温度管理おんどかんり（換気かんき）とかん水管理すいかんりを徹底てっていし、田植たうえ前まえには外気がいきに慣ならす「硬化こうか（順化じゅんか）」を行おこないます。

ပျိုးထောင်စဉ်ကာလအတွင်း အပင်ပေါက်ပြီးစ၌ ရုတ်တရက် အပူချိန် ကျဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆ မြင့်မားလွန်းခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် မှိုနှင့် ဘက်တီးရီးယားဆိုင်ရာ ပျိုးပင်ခါးရိရောဂါ (苗立枯病) နှင့် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ ပျိုးပင်ညှိုးသေခြင်း (ムレ苗) တို့မှ ကာကွယ်ရန် မှန်လုံအိမ်အတွင်း အပူချိန်ထိန်းညှိခြင်း (လေဝင်လေထွက်ပြုလုပ်ခြင်း) နှင့် ရေလောင်းခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ပြီး ကောက်မစိုက်မီ ပြင်ပလေထုနှင့် ကျင့်သားရစေရန် ပျိုးပင်မာကျောအောင် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း (硬化) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

本田準備ほんでんじゅんび（耕起こうき・代しろかき）・田植たうえ（浅植あさうえの効果こうか）と生育相せいいくそうの転換てんかん

စိုက်ခင်းမြေပြုပြင်ခြင်း (မြေလှန်ထွန်ယက်ခြင်းနှင့် တမန်းပြင်ခြင်း)၊ ကောက်စိုက်ခြင်း (တိမ်တိမ်စိုက်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး) နှင့် အပင်ကြီးထွားမှုအဆင့် ကူးပြောင်းခြင်း

水田すいでんの本田準備ほんでんじゅんびでは、まず土つちを掘ほり起おこして乾かわかし空気くうきを含ふくませる「耕起こうき」と「元肥もとごえ（基肥きひ）施用せよう」を行おこない、続つづいて水田すいでんに水みずを入いれて土つちを砕くだき泥状どろじょうにかき混まぜて平たいらにする「代しろかき」を行おこないます。

လယ်ကွက် မြေပြုပြင်ရာတွင် ဦးစွာ မြေကြီးကို ထွန်ယက်လှန်ပေး၍ အခြောက်ခံကာ လေဝင်စေသည့် မြေလှန်ထွန်ယက်ခြင်း (耕起) နှင့် အခြေခံမြေခံမြေဩဇာ ထည့်သွင်းခြင်း (元肥施用) တို့ကို ပြုလုပ်ပြီး ဆက်လက်၍ လယ်ကွက်ထဲသို့ ရေသွင်းကာ မြေခဲများကို ချေမွ၍ ရွှံ့နှစ်ဖြစ်အောင် မွှေနှောက်ညှိပေးသည့် တမန်းပြင်ခြင်း (代かき) ကို ပြုလုပ်ပါသည်။

「代しろかき」には、①田面でんめんを均平きんぺいにして苗なえの植うえ付つけ深ふかさや水管理みずかんりを均一きんいつにする、②水みずの漏もれ（減水深げんすいしん）を防ふせいで保水性ほすいせいを高たかめる、③雑草ざっそうやワラを泥どろの中なかに埋うめ込こみ肥料ひりょうを均一きんいつに混まぜる、④苗なえの活着かっちゃくを良よくする、という4つの重要じゅうような目的もくてきがあります。

တမန်းပြင်ခြင်း (代かき) တွင် (1) လယ်မြေမျက်နှာပြင် ညီညာစေ၍ ပျိုးပင်စိုက်သည့် အနက်နှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု ညီညာစေခြင်း၊ (2) ရေစိမ့်ထွက်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်၍ ရေထိန်းအား ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ (3) ပေါင်းမြက်နှင့် ကောက်ရိုးများကို ရွှံ့ထဲသို့ မြှုပ်နှံပေးပြီး မြေဩဇာကို ညီညာစွာ ရောနှောပေးခြင်းနှင့် (4) ပျိုးပင် အမြစ်စွဲမြဲမှု (活着) ကောင်းမွန်စေခြင်း ဟူသော အရေးကြီးသည့် ရည်ရွယ်ချက် 4 ချက် ရှိပါသည်။

田植機たうえきによる移植いしょくでは、植うえ付つけ深ふかさを「2〜3cm程度ていどの浅植あさうえ」にするのが基本きほんです。浅植あさうえにすると株元かぶもとの地温ちおんが高たかまり酸素さんそも届とどきやすいため、新あたらしい根ねの発生はっせい（活着かっちゃく）が早はやまり、良質りょうしつな穂ほをつける「下位節かいせつ（低ひくい節ふし）からの早期分そうきぶんげつ」が促進そくしんされます（反対はんたいに深植ふかうえしすぎると活着かっちゃくと分ぶんげつが遅おくれます）。

ကောက်စိုက်စက်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့်အနက်ကို 2–3 cm ခန့် တိမ်တိမ်စိုက်ပျိုးခြင်း (浅植え) သည် အခြေခံစည်းမျဉ်းဖြစ်ပါသည်။ တိမ်တိမ်စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် ပင်ခြေရှိ မြေအပူချိန် မြင့်တက်လွယ်ပြီး အောက်ဆီဂျင်လည်း ကောင်းစွာ ရောက်ရှိနိုင်သောကြောင့် အမြစ်သစ် ထွက်ပေါ်မှု (အမြစ်စွဲမှု 活着) မြန်ဆန်ကာ အနှံကောင်းများ ထွက်ရှိစေသည့် အောက်ဘက်အဆစ်များမှ စောစီးစွာ ပင်ပွားထွက်ခြင်း (分げつ) ကို အားပေးပါသည် (ပြောင်းပြန်အားဖြင့် နက်လွန်းအောင် စိုက်မိပါက အမြစ်စွဲမှုနှင့် ပင်ပွားထွက်မှု နောက်ကျသွားတတ်ပါသည်)။

イネの一生いっしょうは、茎くき（分ぶんげつ）や葉は・根ねを増ふやして体からだを大おおきくする「栄養生長期えいようせいちょうき」と、穂ほ（幼穂ようすい）を作つくって開花かいか・登熟とうじゅくする「生殖生長期せいしょくせいちょうき」の2つに大おおきく分わかれます。

စပါးပင်၏ သက်တမ်းတစ်လျှောက်ကို ပင်စည် (ပင်ပွား)၊ အရွက်နှင့် အမြစ်များ ပွားများစေ၍ အပင်ခန္ဓာကိုယ် ကြီးထွားစေသည့် အပင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးထွားချိန် (栄養生長期) နှင့် စပါးနှံ (စပါးနှံလောင်း) စတင်ဖြစ်ပေါ်၍ ပန်းပွင့်ကာ အဆန်တည်ရင့်မှည့်သည့် မျိုးပွားပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးထွားချိန် (生殖生長期) ဟူ၍ အဓိကအားဖြင့် 2 ပိုင်း ခွဲခြားထားပါသည်။

茎くきの数かずが最大さいだいに達たっする「最高分さいこうぶんげつ期き」の前後ぜんご（出穂しゅっすいの約やく25〜30日前にちまえ）に茎くきの内部ないぶで小ちいさな穂ほの原基げんきが作つくられ始はじめる「幼穂形成期ようすいけいせいき」を迎むかえ、この幼穂形成期ようすいけいせいきを境さかいとして栄養生長えいようせいちょうから「生殖生長せいしょくせいちょう」へと転換てんかんします。

ပင်စည် (ပင်ပွား) အရေအတွက် အများဆုံးသို့ ရောက်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံး ပင်ပွားထွက်ချိန် (最高分げつ期) ဝန်းကျင် (စပါးနှံမထွက်မီ 25–30 ရက်ခန့်အလို) တွင် ပင်စည်အတွင်း၌ စပါးနှံလောင်းငယ် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စပါးနှံလောင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်ချိန် (幼穂形成期) သို့ ရောက်ရှိပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ အပင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးထွားမှုမှ မျိုးပွားပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးထွားမှု (生殖生長) သို့ ကူးပြောင်းသွားပါသည်။

水稲すいとうの水管理みずかんり（中干なかぼし・穂ほばらみ期きの深水管理ふかみずかんり）と穂肥ほごえ

ရေစပါး ရေစီမံခန့်ခွဲမှု (ရေကြားဖြတ် ဖောက်ထုတ်အခြောက်ခံခြင်းနှင့် ဖုံးတုံးလုံးတုံးချိန် ရေနက်သွင်းထိန်းသိမ်းခြင်း) နှင့် အနှံအားဖြည့် မြေဩဇာ

田植たうえ直後ちょくごは苗なえを風かぜや低温ていおんから守まもるためやや深水ふかみず（5〜7cm）にし、活着後かっちゃくごの分ぶんげつ期きには昼間ひるまの水温すいおん・地温ちおんを高たかめて分ぶんげつを促うながすため「浅水管理あさみずかんり（2〜3cm）」を行おこないます。

ကောက်စိုက်ပြီးစတွင် ပျိုးပင်ကို လေဒဏ်နှင့် အအေးဒဏ်မှ ကာကွယ်ရန် ရေအနည်းငယ် နက်နက် (5–7 cm) သွင်းထားရပြီး အမြစ်စွဲပြီးနောက် ပင်ပွားထွက်ချိန်တွင်မူ နေ့ဘက် ရေအပူချိန်နှင့် မြေအပူချိန် မြင့်တက်စေ၍ ပင်ပွားထွက်မှု အားကောင်းစေရန် ရေတိမ်တိမ်သွင်းခြင်း (浅水管理 - 2–3 cm) ကို ပြုလုပ်ပါသည်။

茎数けいすうが目標数もくひょうすうに達たっする最高分さいこうぶんげつ期前後きぜんご（出穂しゅっすいの約やく30〜40日前にちまえ）には、水田すいでんの水みずをいったん抜ぬいて田面でんめんに小ちいさなひびが入はいるまで7〜10日間乾とおかかんかわかす「中干なかぼし」を行おこないます。

ပင်ပွားအရေအတွက် သတ်မှတ်ပမာဏသို့ ရောက်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံး ပင်ပွားထွက်ချိန် ဝန်းကျင် (စပါးနှံမထွက်မီ 30–40 ရက်ခန့်အလို) တွင် လယ်ကွက်ထဲရှိ ရေကို ခေတ္တဖောက်ထုတ်ပြီး လယ်မြေမျက်နှာပြင်၌ အက်ကြောင်းငယ်များ ပေါ်လာသည်အထိ 7–10 ရက်ကြာ အခြောက်ခံသည့် ရေကြားဖြတ် ဖောက်ထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (中干し) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

「中干なかぼし」には、①遅おくれて出でる穂ほにならない「無効分むこうぶんげつ」を抑おさえる、②土つちの中なかの硫化水素りゅうかすいそやメタンなどの有害ゆうがいガスを抜ぬいて根ねに酸素さんそを供給きょうきゅうし根腐ねぐされを防ふせぐ、③窒素ちっその効ききすぎを抑おさえて倒伏とうふくを防ふせぐ、④土つちを硬かたく締しめて秋あきのコンバイン収穫作業しゅうかくさぎょうをしやすくする、という4つの効果こうかがあります。

ရေကြားဖြတ် ဖောက်ထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (中干し) တွင် (1) နောက်ကျမှထွက်ပြီး အနှံမပါသည့် အကျိုးမပြုသော ပင်ပွားများ (無効分げつ) ကို တားဆီးခြင်း၊ (2) မြေကြီးထဲရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဆာလဖိုဒ်နှင့် မီသိန်းကဲ့သို့သော အဆိပ်ဓာတ်ငွေ့များကို ထုတ်ပစ်ပြီး အမြစ်သို့ အောက်ဆီဂျင်ပေးကာ အမြစ်ပုပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ခြင်း၊ (3) နိုက်ထရိုဂျင် စုပ်ယူမှု လွန်ကဲခြင်းကို ထိန်းချုပ်၍ အပင်ယိုင်လဲခြင်းမှ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် (4) မြေသား မာကျောကျစ်လျစ်စေ၍ ဆောင်းဦးရာသီတွင် ရိတ်သိမ်းခြွေလှေ့စက် မောင်းနှင်ရိတ်သိမ်းရ လွယ်ကူစေခြင်း ဟူသော အကျိုးကျေးဇူး 4 ချက် ရှိပါသည်။

その後ご、出穂しゅっすい10〜14日前頃にちまえごろの「穂ほばらみ期き（花粉かふんが作つくられる減数分裂期げんすうぶんれつき）」は最もっとも低温ていおんに弱よわく、17℃以下いかの冷温れいおんに遭あうと「障害型冷害しょうがいがたれいがい（不稔ふねん）」が起おきるため、温あたたかい水みずを15〜20cmと深ふかく張はって幼穂ようすいを保護ほごする「深水管理ふかみずかんり」を行おこないます。

ထို့နောက် စပါးနှံမထွက်မီ 10–14 ရက်ခန့်အလို ဖုံးတုံးလုံးတုံးချိန် (穂ばらみ期 - ဝတ်မှုန်ဖြစ်ပေါ်သည့် မျိုးပွားဆဲလ် ကွဲပွားချိန် 減数分裂期) သည် အအေးဒဏ်ကို အကြောက်ဆုံးအချိန်ဖြစ်ပြီး 17℃ နှင့်အောက် အအေးဓာတ်နှင့် ကြုံတွေ့ရပါက အအေးဒဏ်ကြောင့် စပါးအဖျင်းဖြစ်ခြင်း (障害型冷害 / 不稔) ဖြစ်ပေါ်တတ်သောကြောင့် ရေနွေးနွေးကို 15–20 cm အနက်အထိ သွင်း၍ စပါးနှံလောင်းကို ကာကွယ်ပေးသည့် ရေနက်သွင်းထိန်းသိမ်းခြင်း (深水管理) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

また、出穂しゅっすいの約やく18〜25日前にちまえ（幼穂長ようすいちょうが1〜2cmに達たっした幼穂形成期ようすいけいせいき）には、1穂ほあたりの籾数もみすう（穎花数えいかすう）を確保かくほし登熟とうじゅくを高たかめるための追肥ついひである「穂肥ほごえ（窒素ちっそ・カリウム）」を施用せようします。

ထို့ပြင် စပါးနှံမထွက်မီ 18–25 ရက်ခန့်အလို (စပါးနှံလောင်းအရှည် 1–2 cm သို့ ရောက်ရှိသည့် စပါးနှံလောင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်ချိန် 幼穂形成期) တွင် စပါးတစ်နှံပါ အဆန်အရေအတွက် ပြည့်မီစေရန်နှင့် အဆန်တည်ရင့်မှည့်မှု ကောင်းမွန်စေရန် အပေါ်ယံဖြည့်စွက်မြေဩဇာဖြစ်သော အနှံအားဖြည့် မြေဩဇာ (穂肥 - နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ပိုတက်စီယမ်) ကို ကျွေးရပါသည်။

水稲すいとうの出穂しゅっすい・開花かいか・登熟とうじゅく・収穫乾燥しゅうかくかんそうと斑点米はんてんまいカメムシ防除ぼうじょ

ရေစပါး အနှံထွက်ခြင်း၊ ပန်းပွင့်ခြင်း၊ အဆန်တည်ရင့်မှည့်ခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းအခြောက်ခံခြင်းနှင့် ဆန်စေ့အစက်အပြောက်ဖြစ်စေသော ဂျပိုး ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

イネの穂ほが葉鞘ようしょうから出でる「出穂しゅっすい」が始はじまると、同日どうじつまたは翌日よくじつの午前ごぜん9〜11時頃じごろに「穂ほの上部じょうぶ（先端せんたん）の籾もみから下部かぶの籾もみへと順番じゅんばんに」開花かいか・受粉じゅふん（自花受粉じかじゅふん）が進すすみます。

စပါးနှံသည် အလံရွက်အိမ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် စပါးနှံထွက်ချိန် (出穂) စတင်သည်နှင့် ထိုနေ့ သို့မဟုတ် နောက်တစ်နေ့ နံနက် 9 နာရီမှ 11 နာရီဝန်းကျင်တွင် စပါးနှံ၏ အပေါ်ပိုင်း (ထိပ်ဖျား) ရှိ စပါးစေ့များမှ အောက်ခြေရှိ စပါးစေ့များဆီသို့ အစဉ်လိုက် ပန်းပွင့်၍ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်း (ပင်တည်းဝတ်မှုန်ကူးခြင်း 自花受粉) ပြုလုပ်ပါသည်။

登熟期とうじゅくきには根ねの活力かつりょくを保たもつため水みずを入いれたり落おとしたりする「間断かんだんかん水すい」を行おこないますが、出穂後しゅっすいご20日間はつかかんに平均気温へいきんきおん27℃以上いじょう（日最高気温にちさいこうきおん35℃以上いじょう）の高温こうおんが続つづくと、デンプンの蓄積ちくせきが不足ふそくして米粒こめつぶが白しろく濁にごる「白未熟粒しろみじゅくりゅう（乳白粒にゅうはくりゅう・背白粒せじろりゅう）」や胴割どうわれ粒りゅうが増ふえて品質ひんしつ（等級とうきゅう）が低下ていかします。

အဆန်တည်ရင့်မှည့်ချိန်တွင် အမြစ်ရှင်သန်အား ကောင်းမွန်စေရန် ရေသွင်းလိုက် ရေထုတ်လိုက် ပြုလုပ်သည့် 間断かん水 စနစ်ကို ကျင့်သုံးသော်လည်း စပါးနှံထွက်ပြီး ရက် 20 အတွင်း ပျမ်းမျှအပူချိန် 27℃ နှင့်အထက် (နေ့စဉ် အမြင့်ဆုံးအပူချိန် 35℃ နှင့်အထက်) မြင့်မားသော အပူချိန် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ပါက ကစီဓာတ် စုဆောင်းမှု မလုံလောက်တော့ဘဲ ဆန်စေ့ အဖြူရောင်နောက်ကျိနေသည့် ဗိုက်ဖြူဆန်စေ့ (白未熟粒) နှင့် ဆန်ကျိုးကြေစေ့များ များပြားလာပြီး ဆန်အရည်အသွေး (အဆင့်သတ်မှတ်ချက်) ကျဆင်းသွားပါသည်။

出穂直後しゅっすいちょくごの柔やわらかい籾もみから汁しるを吸すい、玄米げんまいに黒褐色こっかっしょくの斑点はんてんを残のこして等級とうきゅうを下さげる「斑点米はんてんまい」の原因害虫げんいんがいちゅうは「カメムシ類るい」であり、出穂しゅっすい2週間前頃しゅうかんまえごろまでの「畦畔けいはん（あぜ）の草刈くさかり」と出穂期しゅっすいきの薬剤防除やくざいぼうじょが有効ゆうこうです。

စပါးနှံထွက်ပြီးစ နူးညံ့သော စပါးစေ့မှ အရည်ကို စုပ်ယူသဖြင့် ဆန်လုံးညို (玄米) ပေါ်တွင် အမည်းရောင်နှင့် အညိုရောင် အစက်အပြောက်များ ကျန်ရစ်စေပြီး ဆန်အဆင့် ကျဆင်းစေသည့် အစက်အပြောက်ပါသော ဆန် (斑点米) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ဖျက်ပိုးမှာ စပါးဂျပိုးများ (カメムシ類) ဖြစ်ပြီး စပါးနှံမထွက်မီ 2 ပတ်ခန့်အလိုအထိ လယ်ကန်သင်းရိုးရှိ မြက်များကို ကြိုတင်ရိတ်သိမ်းရှင်းလင်းခြင်းနှင့် စပါးနှံထွက်ချိန်တွင် ပိုးသတ်ဆေးဖျန်းခြင်းတို့မှာ ထိရောက်မှုရှိပါသည်။

収穫適期しゅうかくてっきは、穂ほの籾もみの「85〜90％が黄色きいろく熟じゅくした頃ころ（出穂後しゅっすいごの積算気温せきさんきおんが約やく950〜1,050℃、日数にっすうで40〜45日後にちご）」です。刈かり遅おくれると胴割どうわれ粒りゅうや茶米ちゃまいが増ふえ、刈かり取とりが早はやすぎると青未熟粒あおみじゅくりゅうが増ふえます。

ရိတ်သိမ်းရန် အသင့်လျော်ဆုံးအချိန်မှာ စပါးနှံရှိ စပါးစေ့များ၏ 85–90% ဝါဝင်းရင့်မှည့်ချိန် (စပါးနှံထွက်ပြီးနောက် စုစုပေါင်းအပူချိန် 950–1,050℃ ခန့် သို့မဟုတ် ရက်အားဖြင့် 40–45 ရက်အကြာ) ဖြစ်ပါသည်။ ရိတ်သိမ်းချိန် နောက်ကျပါက ဆန်ကျိုးကြေစေ့နှင့် ဆန်ညိုစေ့များ ပိုများလာပြီး ရိတ်သိမ်းချိန် စောလွန်းပါက ဆန်စိမ်းစေ့များ ပိုများလာတတ်ပါသည်။

収穫しゅうかくでは「刈かり取とり・脱穀だっこく・選別せんべつ」を1台だいで同時どうじに行おこなう「コンバイン」が広ひろく使つかわれ、収穫直後しゅうかくちょくごの高水分籾こうすいぶんもみ（水分すいぶん20〜25％）は品質劣化ひんしつれっかを防ふせぐため速すみやかに乾燥機かんそうきで水分すいぶん「14.5〜15.0％」に仕上しあげ、籾もみすり機きでもみ殻がらを除のぞいて「玄米げんまい」にします。

ရိတ်သိမ်းရာတွင် ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ ခြွေလှေ့ခြင်းနှင့် သန့်စင်ရွေးချယ်ခြင်းတို့ကို စက်တစ်လုံးတည်းဖြင့် တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သော ရိတ်သိမ်းခြွေလှေ့စက် (コンバイン) ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုပြီး ရိတ်သိမ်းပြီးစ အစိုဓာတ်များသော စပါးစေ့ (အစိုဓာတ် 20–25%) များ အရည်အသွေး မပျက်စီးစေရန် အခြောက်ခံစက်ဖြင့် အစိုဓာတ် 14.5–15.0% သို့ ရောက်အောင် ချက်ချင်း အခြောက်ခံကာ စပါးခွံချွတ်စက်ဖြင့် စပါးခွံဖယ်ရှား၍ ဆန်လုံးညို (玄米) အဖြစ် ထုတ်လုပ်ပါသည်။

畑作物はたさくもつ（麦類むぎるい・ダイズ・ソバ・ジャガイモ・サツマイモ）の栽培特性さいばいとくせい

ယာသီးနှံများ (ဂျုံနှင့်မုယော၊ ပဲပုပ်၊ ပန်းဂျုံ၊ အာလူး၊ ကန်စွန်းဥ) ၏ စိုက်ပျိုးရေး လက္ခဏာရပ်များ

「麦類むぎるい（コムギ・オオムギ）」では、霜柱しもばしらによる「凍上害とうじょうがい（根ねの浮うき上あがり）」や徒長とちょうを防ふせぎ分ぶんげつを促うながすため冬期とうきに「麦踏むぎふみ」を行おこない、開花期かいかき〜登熟期とうじゅくきの多湿たしつでカビ毒どく（デオキシニバレノール）を作つくる「赤あかかび病びょう」を開花期防除かいかきぼうじょで防ふせぎます。

ဂျုံနှင့် မုယောစပါး (麦類) စိုက်ပျိုးရာတွင် ဆောင်းရာသီ မြေအေးခဲမှုကြောင့် အမြစ်ကြွတက်သည့် ထိခိုက်မှု (凍上害) နှင့် အပင်ရှည်မျောဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ပင်ပွားထွက်မှု အားပေးရန် ဆောင်းရာသီတွင် ဂျုံပင်နင်းပေးခြင်း (麦踏み) ကို ပြုလုပ်ပြီး ပန်းပွင့်ချိန်မှ အဆန်တည်ချိန်အတွင်း စိုထိုင်းဆများပါက မှိုအဆိပ် (ဒီအောက်ဆီနီဗာလီနော) ထုတ်လုပ်သည့် အနှံမှိုနီရောဂါ (赤かび病) ကို ပန်းပွင့်ချိန် ဆေးဖျန်းခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ရပါသည်။

マメ科かの「ダイズ」は、根ねに共生きょうせいする「根粒菌こんりゅうきん」が空気中くうきちゅうの窒素ちっそを固定こていして植物しょくぶつに供給きょうきゅうするため、元肥もとごえの窒素肥料ちっそひりょうを多量たりょうにやりすぎると根粒こんりゅうの着生ちゃくせいが妨さまたげられ、茎葉けいようばかりが茂しげる「つるぼけ（過繁茂かはんも）」や倒伏とうふくを招まねきます。また開花期前かいかきまえまでに株元かぶもとへ土つちを寄よせる「中耕ちゅうこう・培土ばいど」を行おこない、雑草抑制ざっそうよくせい・倒伏防止とうふくぼうし・不定根ふていこんの発生促進はっせいそくしんを図はかります。

ပဲမျိုးရင်းဝင် ပဲပုပ်ပင် (ダイズ) တွင် အမြစ်၌ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်သော မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (根粒菌) က လေထဲရှိ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူ၍ အပင်သို့ ပေးသွင်းသောကြောင့် မြေခံမြေဩဇာအဖြစ် နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ အမြောက်အမြား ကျွေးမိပါက မြစ်ဖုဖြစ်ပေါ်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေပြီး ပင်စည်နှင့် အရွက်များသာ သန်မာ၍ အသီးမတင်သည့် အရွက်သာသန်ခြင်း (つるぼけ) နှင့် အပင်ယိုင်လဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ထို့ပြင် ပန်းမပွင့်မီ ပင်ခြေသို့ မြေတောင်မြှောက်ပေးသည့် ကြားပေါင်းလိုက် မြေဖို့ခြင်း (中耕・培土) ကို ပြုလုပ်၍ ပေါင်းမြက်နှိမ်နင်းခြင်း၊ အပင်ယိုင်လဲမှု ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အမြစ်သစ်များ ထွက်ပေါ်မှုကို အားပေးရပါသည်။

タデ科かの「ソバ」は、種たねまきから収穫しゅうかくまでの生育期間せいいくきかんが「70〜80日程度にちていど」と非常ひじょうに短みじかく、冷涼れいりょうな気候きこうや痩やせた土地とちでも育そだちますが、根ねが酸素不足さんそぶそくに極端きょくたんに弱よわく「湿害しつがい」を受うけやすいため、水田転換畑すいでんてんかんばたなどでは明渠めいきょや畝立うねたてによる徹底てっていした排水対策はいすいたいさくが必要ひつようです。

ပန်းဂျုံပင် (ソバ) သည် မျိုးစေ့ချချိန်မှ ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ ကြီးထွားချိန်ကာလ ရက် 70–80 ခန့်သာ ရှိ၍ အလွန်တိုတောင်းပြီး အေးမြသော ရာသီဥတုနှင့် မြေဆီဩဇာညံ့သော မြေတွင်ပါ ပေါက်ရောက်နိုင်သော်လည်း အမြစ်သည် အောက်ဆီဂျင်ပြတ်လပ်မှုဒဏ်ကို လုံးဝမခံနိုင်ဘဲ ရေဝပ်ဒဏ် (湿害) အလွန်ကြောက်သောကြောင့် လယ်မြေမှ ပြောင်းလဲထားသော ယာခင်းများတွင် ရေနုတ်မြောင်းဖော်ခြင်းနှင့် စိုက်ဘောင်မြှင့်တင်ခြင်းတို့ဖြင့် ရေဆင်းကောင်းအောင် သေချာစွာ ဆောင်ရွက်ရပါမည်။

ナス科かの「ジャガイモ」は地下茎ちかけいが肥大ひだいした「塊茎かいけい」であり、種たねイモに弱よわい光ひかりを当あてて強つよい芽めを出だす「浴光催芽よくこうさいが」を行おこなって植うえ付つけ、生育中せいいちゅうはイモが光ひかりに当あたって緑化りょっかし有毒ゆうどくな「ソラニン」が作つくられるのを防ふせぐため株元かぶもとに「土寄つちよせ（培土ばいど）」を行おこないます。

ခရမ်းချဉ်မျိုးရင်းဝင် အာလူး (ジャガイモ) သည် မြေအောက်ပင်စည် ကြီးထွားလာသော ပင်စည်ဥ (塊茎) ဖြစ်ပြီး မျိုးအာလူးဥကို အလင်းရောင်ဖျော့ဖျော့ပေး၍ သန်မာသော အညှောင့်ထွက်စေသည့် အလင်းပြ အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (浴光催芽) ပြုလုပ်၍ စိုက်ပျိုးရကာ အပင်ကြီးထွားနေစဉ် အာလူးဥများ နေရောင်ခြည်ထိ၍ အစိမ်းရောင်ပြောင်းပြီး အဆိပ်ရှိသော ဆိုလာနင်း (ソラニン) ဓာတ် မဖြစ်ပေါ်စေရန် ပင်ခြေသို့ မြေဖို့ပေးခြင်း (土寄せ / 培土) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

一方いっぽう、ヒルガオ科かの「サツマイモ（カンショ）」は根ねが肥大ひだいした「塊根かいこん」であり、種たねイモから育そだてた「つる苗なえ（挿さし穂ほ）」を畑はたけに挿さして増ふやす栄養繁殖作物えいようはんしょくさくもつです。乾燥かんそうや痩やせ地ちに強つよく、窒素肥料ちっそひりょうが多おおすぎるとイモが太ふとらずつるばかりが茂しげる「つるぼけ」になります。

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ကန်စွန်းမျိုးရင်းဝင် ကန်စွန်းဥ (サツマイモ / カンショ) သည် အမြစ်ကြီးထွားလာသော မြစ်ဥ (塊根) ဖြစ်ပြီး မျိုးဥမှ ပျိုးထောင်ထားသော ကန်စွန်းနွယ်ညွန့် (つる苗) ကို ယာခင်းတွင် ထိုးစိုက်၍ မျိုးပွားရသည့် သီးနှံဖြစ်ပါသည်။ မိုးခေါင်ဒဏ်နှင့် မြေညံ့ဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ များလွန်းပါက ဥမကြီးထွားဘဲ အနွယ်များသာ သန်မာသည့် အရွက်သာသန်ခြင်း (つるぼけ) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

野菜やさいの分類ぶんるい・F1品種ひんしゅ（一代雑種いちだいざっしゅ）と連作障害れんさくしょうがい・接つぎ木きの台木だいぎ

ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း၊ F1 မျိုးစပ်မျိုးကွဲနှင့် သီးနှံတစ်မျိုးတည်း ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ထိခိုက်မှု (連作障害)၊ ကိုင်းဆက်ခြင်း အောက်ခံပင်ရင်း

野菜やさいは利用部位りようぶいで、「葉茎菜類ようけいさいるい（キャベツ・ハクサイ・ホウレンソウ・レタス・ネギ・タマネギ・アスパラガス）」、「根菜類こんさいるい（ダイコン・ニンジン・カブ・ゴボウ・レンコン・サトイモ）」、「果菜類かさいるい（トマト・ナス・キュウリ・スイカ・イチゴ・スイートコーン・エダマメ）」に分類ぶんるいされます。

ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စားသုံးသည့် အစိတ်အပိုင်းအလိုက် အရွက်နှင့်ပင်စည်စား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (葉茎菜類 - ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်ညင်းထုပ်၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ဆလတ်၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကညွတ်)၊ အမြစ်နှင့်ဥစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (根菜類 - မုန်လာဥဖြူ၊ မုန်လာဥနီ၊ မုန်လာဥဝိုင်း၊ ဂိုဘိုးမြစ်၊ ကြာစွယ်၊ ပိန်းဥ) နှင့် အသီးစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (果菜類 - ခရမ်းချဉ်၊ ခရမ်း၊ သခွား၊ ဖရဲ၊ စတော်ဘယ်ရီ၊ ပြောင်းဖူးချို၊ ပဲပုပ်စိမ်း) ဟူ၍ ခွဲခြားထားပါသည်။

現在げんざいの野菜種子やさいしゅしで主流しゅりゅうの「一代雑種いちだいざっしゅ（F1品種ひんしゅ）」は、異ことなる両親りょうしんの交配こうはいによって「雑種強勢ざっしゅきょうせい（ヘテロシス）」が働はたらき、生育せいいくや品質ひんしゅが均一きんいつで収量しゅうりょうや耐病性たいびょうせいが高たかいという長所ちょうしょがありますが、その果実かじつから「自家採種じかさいしゅ」した次世代じせだい（F2）は遺伝的いでんてきな「形質けいしつの分離ぶんり」が起おきて親おやと同おなじ揃そろった性質せいしつにはなりません。

လက်ရှိ ဟင်းသီးဟင်းရွက် မျိုးစေ့များတွင် အဓိကအသုံးပြုနေသော ပထမမျိုးဆက် မျိုးစပ်မျိုးကွဲ (一代雑種 / F1品種) သည် မတူညီသော မိဘမျိုးနှစ်ခုကို မျိုးစပ်ထားခြင်းကြောင့် မျိုးစပ်သန်စွမ်းမှု (雑種強勢 / ヘテロシス) ရရှိပြီး အပင်ကြီးထွားမှုနှင့် အရည်အသွေး ညီညာကာ အထွက်နှုန်းနှင့် ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည် မြင့်မားသည့် အားသာချက်ရှိသော်လည်း ၎င်းအသီးမှ ကိုယ်တိုင်မျိုးစေ့ခံယူထားသော ဒုတိယမျိုးဆက် (F2) တွင်မူ ဗီဇလက္ခဏာ ကွဲပြားသွားပြီး မိဘပင်ကဲ့သို့ ညီညာသော အရည်အသွေး မရရှိနိုင်တော့ပါ။

同おなじ科かの野菜やさいを連作れんさくすると土壌病原菌どじょうびょうげんきんやセンチュウが増ふえる「連作障害れんさくしょうがい」が起おきます。特とくに「スイカ・ナス・トマト・ピーマン・エンドウ・ハクサイ」は4〜5年以上ねんいじょうの輪作年限りんさくねんげんが必要ひつようですが、「スイートコーン・タマネギ・サツマイモ・ダイコン」は連作障害れんさくしょうがいが少すくない作物さくもつです。

မျိုးရင်းတူ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စိုက်ခင်းတစ်ခုတည်း၌ ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးပါက မြေဆောင်ရောဂါပိုးများနှင့် နီမာတုတ် သန်ကောင်များ ပွားများလာသည့် သီးနှံတစ်မျိုးတည်း ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ထိခိုက်မှု (連作障害) ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဖရဲ၊ ခရမ်း၊ ခရမ်းချဉ်၊ ငရုတ်ပွ၊ ပဲစိမ်းလုံးနှင့် မုန်ညင်းထုပ် တို့သည် 4–5 နှစ်နှင့်အထက် သီးလှည့်စိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်သော်လည်း ပြောင်းဖူးချို၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကန်စွန်းဥနှင့် မုန်လာဥဖြူ တို့မှာမူ ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးမှု ထိခိုက်ဒဏ် နည်းပါးသော သီးနှံများဖြစ်ကြပါသည်။

土壌病害どじょうびょうがいや低温ていおんに強つよい「台木だいぎ」に「穂木ほぎ」をつなぐ「接つぎ木き」では、同おなじ科かの植物しょくぶつを組くみ合あわせ、「スイカにはユウガオやカボチャ」（つる割病防止われびょうぼうし）、「キュウリにはカボチャ」（つる割病われびょうと低温対策ていおんたいさく）、「トマト・ナスには耐病性たいびょうせいナス科台木かだいぎ」（青枯病防止あおがれびょうぼうし）を用もちいます。

မြေဆောင်ရောဂါနှင့် အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်ရှိသော အောက်ခံပင်ရင်း (台木) ပေါ်တွင် အပေါ်ဆက်ကိုင်း (穂木) ကို ဆက်ပေးသည့် ကိုင်းဆက်ခြင်း (接ぎ木) တွင် မျိုးရင်းတူ အပင်များကို တွဲဖက်အသုံးပြုရပြီး ဖရဲပင်အတွက် ဘူးပင် သို့မဟုတ် ရွှေဖရုံပင် (ဖျူစေရီယမ် ပင်ညှိုးရောဂါ ကာကွယ်ရန်)၊ သခွားပင်အတွက် ရွှေဖရုံပင် (ပင်ညှိုးရောဂါနှင့် အအေးဒဏ် ကာကွယ်ရန်)၊ ခရမ်းချဉ်နှင့် ခရမ်းပင်အတွက် ရောဂါဒဏ်ခံ ခရမ်းချဉ်မျိုးရင်းဝင် အောက်ခံပင် (ပင်စိမ်းညှိုးရောဂါ ကာကွယ်ရန်) တို့ကို အသုံးပြုပါသည်။

接つぎ木苗きなえを畑はたけに定植ていしょくするときは、「接つぎ木部きぶ（接合部せつごうぶ）を決けっして土つちに埋うめない（浅植あさうえにする）」ことが鉄則てっそくです。接合部せつごうぶが土つちに触ふれると、上うえの穂木ほぎから直接根ちょくせつね（自根じこん）が土つちに伸のびてしまい、そこから土壌病原菌どじょうびょうげんきんが侵入しんにゅうして台木だいぎの耐病性効果たいびょうせいこうかが失うしなわれてしまいます。

ကိုင်းဆက်ပျိုးပင်ကို စိုက်ခင်းထဲသို့ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးသည့်အခါ ကိုင်းဆက်ထားသည့် နေရာ (接合部) ကို မြေကြီးထဲသို့ လုံးဝ မမြှုပ်မိစေရန် (တိမ်တိမ်စိုက်ရန်) မှာ အဓိကစည်းမျဉ်းဖြစ်ပါသည်။ ကိုင်းဆက်နေရာ မြေကြီးနှင့် ထိတွေ့ပါက အပေါ်ဆက်ကိုင်း (穂木) မှ မြေကြီးထဲသို့ တိုက်ရိုက် အပေါ်ကိုင်းမြစ် (自根) ထွက်လာပြီး ထိုအမြစ်မှတစ်ဆင့် မြေဆောင်ရောဂါပိုးများ ဝင်ရောက်ကာ အောက်ခံပင်ရင်း၏ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည် အာနိသင် ပျက်ပြယ်သွားတတ်ပါသည်။

露地野菜ろじやさいのマルチング・軟白栽培なんぱくさいばいと果菜類かさいるいの花はなの性質せいしつ（単性花たんせいか・両性花りょうせいか）・管理作業かんりさぎょう

ပြင်ပစိုက်ခင်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ မြေဖုံးပလတ်စတစ်အုပ်ခြင်း၊ အလင်းကာ အဖြူရောင်သွင်း စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် အသီးစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၏ ပန်းပွင့်သဘာဝ (လိင်တစ်မျိုးတည်းပွင့်နှင့် လိင်စုံပွင့်)၊ အပင်ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်း

畝うねをフィルムで覆おおう「マルチング」には、地温調節ちおんちょうせつ・土壌水分保持どじょうすいぶんほじ・雑草抑制ざっそうよくせい・肥料流亡ひりょうりゅうぼうと泥どろはね病害防止びょうがいぼうし・団粒構造維持だんりゅうこうぞういじの効果こうかがあります。地温上昇ちおんじょうしょうは「透明とうめいマルチ」、雑草抑制ざっそうよくせいは光ひかりを遮さえぎる「黒色こくしょくマルチ」、アブラムシ飛来防止ひらいぼうしは「シルバーマルチ」が優すぐれています。

စိုက်ဘောင်များကို ပလတ်စတစ်ဖလင်စဖြင့် ဖုံးအုပ်သည့် မြေဖုံးပလတ်စတစ်အုပ်ခြင်း (マルチング) သည် မြေအပူချိန် ထိန်းညှိခြင်း၊ မြေဆီလွှာ အစိုဓာတ် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပေါင်းမြက်ပေါက်ရောက်မှု တားဆီးခြင်း၊ မြေဩဇာ စီးဆင်းဆုံးရှုံးမှုနှင့် မိုးရေစက်ကြောင့် ရွှံ့စဉ်၍ ရောဂါကူးစက်မှု ကာကွယ်ခြင်းနှင့် မြေဆီလွှာ အလုံးအခဲဖွဲ့စည်းပုံ ထိန်းသိမ်းခြင်း အကျိုးကျေးဇူးများ ရှိပါသည်။ မြေအပူချိန် မြှင့်တင်ရာတွင် အကြည်ရောင်ပလတ်စတစ် (透明マルチ)၊ ပေါင်းမြက်တားဆီးရာတွင် အလင်းပိတ်သော အမည်းရောင်ပလတ်စတစ် (黒色マルチ) နှင့် ပျပိုးလာရောက်မှု ကာကွယ်ရာတွင် ငွေရောင်ပလတ်စတစ် (シルバーマルチ) တို့က အထူးကောင်းမွန်ပါသည်။

根深ねぶかネギ（白しろネギ・長ながネギ）やアスパラガス（ホワイト）などで行おこなわれる「軟白栽培なんぱくさいばい」は、生育せいいくに合あわせて株元かぶもとへ数回すうかいに分わけて「土寄つちよせ（培土ばいど）」を行おこなったり遮光資材しゃこうしざいで覆おおったりして葉鞘部ようしょうぶに日光にっこうが当あたらないようにし、葉緑素ようりょくその形成けいせいを抑おさえて白しろく柔やわらかく甘あまみのある可食部かしょくぶを育そだてる技術ぎじゅつです。

ကြက်သွန်မြိတ်ပင်ကြီး (根深ネギ / 白ネギ) နှင့် ကညွတ်အဖြူ (ホワイトアスパラガス) စသည်တို့တွင် ပြုလုပ်သော အလင်းကာ အဖြူရောင်သွင်း စိုက်ပျိုးခြင်း (軟白栽培) သည် အပင်ကြီးထွားမှုအလိုက် ပင်ခြေသို့ အကြိမ်ကြိမ် မြေဖို့ပေးခြင်း (土寄せ / 培土) သို့မဟုတ် အလင်းကာပစ္စည်းဖြင့် ဖုံးအုပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပင်စည်ပိုင်းကို နေရောင်ခြည် မထိတွေ့စေဘဲ ကလိုရိုဖီးလ် အစိမ်းရောင်ခြယ် ဖြစ်ပေါ်မှုကို တားဆီးကာ ဖြူဖွေးနူးညံ့ပြီး ချိုမြိန်သော စားသုံးပိုင်းကို ရရှိစေသည့် နည်းပညာဖြစ်ပါသည်။

果菜類かさいるいの花はなのつくりを見みると、「トマト・ナス・ピーマン・イチゴ」は1つの花はなの中なかにおしべとめしべの両方りょうほうがある「両性花りょうせいか」ですが、「ウリ科か（キュウリ・スイカ・カボチャ・メロン・ゴーヤ）」や「スイートコーン」は1株かぶの中なかに雄花おばなと雌花めばなが別々べつべつに咲さく「単性花たんせいか（雌雄同株しゆうどうしゅ）」です。

အသီးစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၏ ပန်းပွင့်တည်ဆောက်ပုံကို ကြည့်ပါက ခရမ်းချဉ်၊ ခရမ်း၊ ငရုတ်ပွနှင့် စတော်ဘယ်ရီ တို့သည် ပန်းတစ်ပွင့်တည်းအတွင်း ဝတ်ဆံဖိုနှင့် ဝတ်ဆံမ နှစ်မျိုးလုံး ပါရှိသည့် လိင်စုံပွင့် (両性花) ဖြစ်သော်လည်း ဘူးသခွားမျိုးရင်းဝင်များ (သခွား၊ ဖရဲ၊ ရွှေဖရုံ၊ သခွားမွှေး၊ ကြက်ဟင်းခါး) နှင့် ပြောင်းဖူးချို တို့မှာမူ အပင်တစ်ပင်တည်းပေါ်တွင် အဖိုပွင့်နှင့် အမပွင့် သီးခြားစီ ပွင့်သည့် လိင်တစ်မျိုးတည်းပွင့် (単性花 / 雌雄同株) များ ဖြစ်ကြပါသည်။

ウリ科かの「キュウリ」は受粉じゅふんなしで肥大ひだいする「単為結果性たんいけっかせい」を持もちますが、「スイカ・メロン・カボチャ」はミツバチや午前ごぜん7〜9時頃じごろの「人工授粉じんこうじゅふん」が不可欠ふかけつです。トマトではマルハナバチや着果促進ちゃっかそくしんホルモン剤ざい（開花花房かいかかぼうに1回かいだけ散布さんぷ）で着果ちゃっかを安定あんていさせます。

ဘူးသခွားမျိုးရင်းဝင် သခွားသီးသည် ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းမရှိဘဲ အသီးကြီးထွားနိုင်သည့် သဘာဝ (単為結果性) ရှိသော်လည်း ဖရဲ၊ သခွားမွှေးနှင့် ရွှေဖရုံ တို့တွင်မူ ပျားများ သို့မဟုတ် နံနက် 7 နာရီမှ 9 နာရီဝန်းကျင်တွင် လူဖြင့် ဝတ်မှုန်ကူးပေးခြင်း (人工授粉) မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ ခရမ်းချဉ်တွင်မူ ဘမ်ဘယ်လ်ဘီးပျား (マルハナバチ) သို့မဟုတ် အသီးတင်ဟော်မုန်းဆေး (ပွင့်နေသော ပန်းခိုင်ကို 1 ကြိမ်သာ ဖျန်းရသည်) ဖြင့် အသီးတင်မှု တည်ငြိမ်စေပါသည်။

果菜類かさいるいの整枝管理せいしかんりでは、支柱しちゅうやひもに茎くきを固定こていする「誘引ゆういん」、養分ようぶんの分散ぶんさんを防ふせぐためわき芽めが「5〜10cm程度ていどの若わかいうちに晴天せいてんの午前中ごぜんちゅう」に摘つみ取とる「わき芽めかき（芽めかき）」、茎くきの先端せんたんを止とめる「摘心てきしん」、そして株元かぶもとの通風つうふう・採光さいこうを良よくし病害虫びょうがいちゅうを防ふせぐための古ふるい下葉したばの「摘葉てきよう」を適期てっきに行おこないます。

အသီးစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အပင်ပုံသွင်း ထိန်းသိမ်းရာတွင် ပင်စည်ကို တိုင် သို့မဟုတ် ကြိုးတွင် ချည်နှောင်ထိန်းသိမ်းသည့် ကိုင်းချည်နှောင်ခြင်း (誘引)၊ အာဟာရဓာတ် ပြန့်ကျဲဆုံးရှုံးမှု မရှိစေရန် ဘေးတက်များ 5–10 cm ခန့် အရွယ်ငယ်စဉ် နေသာသော နံနက်ပိုင်း၌ ဖဲ့ထုတ်သည့် ဘေးတက်ဖဲ့ခြင်း (わき芽かき)၊ ပင်မပင်စည် ထိပ်ဖျားကို ဖြတ်တောက်သည့် ခေါင်ညွန့်နှိမ်ခြင်း (摘心) နှင့် ပင်ခြေ လေဝင်လေထွက်နှင့် အလင်းရောင် ကောင်းမွန်စေရန် အောက်ဘက်ရှိ အရွက်ဟောင်းများကို ဖယ်ရှားသည့် အရွက်ခြွေခြင်း (摘葉) တို့ကို အချိန်ကိုက် ပြုလုပ်ရပါသည်။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

稲作いなさくでは、塩水選えんすいせんの比重ひじゅう「うるち米まい1.13・もち米まい1.08」、田植機用苗たうえきようなえの葉数はかず「稚苗ちびょう2.0〜2.5葉よう・中苗ちゅうびょう3.0〜3.5葉よう・成苗せいびょう4.0〜4.5葉よう」を正確せいかくに覚おぼえましょう。

ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးရေးတွင် ဆားရည်စိမ် မျိုးစေ့ရွေးချယ်ခြင်း (塩水選) ၏ သိပ်သည်းဆဖြစ်သော ရိုးရိုးဆန်စပါး 1.13 နှင့် ကောက်ညှင်းစပါး 1.08 နှင့် ကောက်စိုက်စက်သုံး ပျိုးပင်များ၏ အရွက်အရေအတွက်ဖြစ်သော ပျိုးသက်နု (稚苗) 2.0–2.5 ရွက်၊ ပျိုးသက်လတ် (中苗) 3.0–3.5 ရွက်၊ ပျိုးသက်ရင့် (成苗) 4.0–4.5 ရွက် တို့ကို တိကျစွာ မှတ်သားထားပါ။

イネの水管理みずかんりでは、無効分むこうぶんけつを抑おさえて根ねに酸素さんそを送おくる「中干なかぼし（7〜10日間かかん）」と、低温ていおん（17℃以下いか）による障害型冷害しょうがいがたれいがいを防ふせぐ「減数分裂期げんすうぶんれつき（出穂しゅっすい10〜14日前にちまえ）の深水ふかみずかんがい（15〜20cm）」が鉄板てっぱんです。

စပါးခင်း ရေစီမံခန့်ခွဲမှုတွင် အကျိုးမပြုသော ပင်ပွားများကို တားဆီးပြီး အမြစ်သို့ အောက်ဆီဂျင်ပေးသည့် ရေကြားဖြတ် ဖောက်ထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (中干し - 7–10 ရက်ကြာ) နှင့် အအေးဒဏ် (17℃ နှင့်အောက်) ကြောင့် စပါးအဖျင်းဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည့် မျိုးပွားဆဲလ်ကွဲပွားချိန် / ဖုံးတုံးလုံးတုံးချိန် (စပါးနှံမထွက်မီ 10–14 ရက်အလို) တွင် ရေနက်သွင်းခြင်း (15–20 cm) တို့မှာ မပျက်မကွက် မေးလေ့ရှိပါသည်။

畑作物はたさくもつ・露地野菜ろじやさいでは、連作障害れんさくしょうがいを起おこす同おなじ科かのグループ、マルチフィルムの色別効果いろべつこうか（透明とうめい＝地温上昇最大ちおんじょうしょうさいだい、黒くろ＝防草ぼうそう、白黒しろくろ・シルバー＝夏なつの地温抑制ちおんよくせいとアブラムシ飛来防止ひらいぼうし）、ダイズ・サツマイモの「つるぼけ」が頻出ひんしゅつです。

ယာသီးနှံနှင့် ပြင်ပစိုက်ခင်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်များတွင် ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးမှု ထိခိုက်ဒဏ် (連作障害) ဖြစ်ပွားစေသော မျိုးရင်းတူ သီးနှံအုပ်စုများ၊ မြေဖုံးပလတ်စတစ် အရောင်အလိုက် အကျိုးသက်ရောက်မှုများ (အကြည်ရောင် = မြေအပူချိန် အမြင့်ဆုံးတက်စေသည်၊ အမည်းရောင် = ပေါင်းမြက်တားဆီးသည်၊ အဖြူအမည်းနှင့် ငွေရောင် = နွေရာသီ မြေအပူချိန် လျှော့ချပေးပြီး ပျပိုးကာကွယ်သည်) နှင့် ပဲပုပ်နှင့် ကန်စွန်းဥတို့တွင် နိုက်ထရိုဂျင် များလွန်း၍ အရွက်သာသန်ခြင်း (つるぼけ) တို့ကို မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။