သီးနှံစိုက်ပျိုးရေး အထွေထွေ၊ အပင်ဇီဝကမ္မဗေဒ၊ မြေဆီလွှာသိပ္ပံနှင့် ပိုးမွှားရောဂါများ (အဆင့် 2)

日本にほんの食料自給率しょくりょうじきゅうりつと光合成こうごうせい・呼吸こきゅう・蒸散じょうさん（光補償点ひかりほしょうてん・光飽和点こうほうわてん）

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံမှုနှုန်းနှင့် အလင်းဖြင့် အစာချက်လုပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခြင်းနှင့် ရေငွေ့ပျံခြင်း (အလင်းရောင် ဟန်ချက်ညီမှတ်နှင့် အလင်းရောင် ပြည့်ဝမှတ်)

日本にほんの品目別食料自給率ひんもくべつしょくりょうじきゅうりつ（重量じゅうりょうベース）を見みると、主食しゅしょくである「米こめ」が約やく97〜98％と最もっとも高たかい水準すいじゅんを維持いじしており、次つぎいで野菜類やさいるいが約やく75〜80％、果実類かじつるいが約やく40％である一方いっぽう、小麦こむぎ（約やく15〜17％）や大豆だいず（約やく6〜7％）は輸入ゆにゅうへの依存度いぞんどが高たかくなっています。

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သီးနှံအမျိုးအစားအလိုက် စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံမှုနှုန်း (食料自給率 - အလေးချိန်အခြေခံ) ကို ကြည့်ပါက အဓိကအစားအစာဖြစ်သော ဆန်စပါးသည် 97–98% ခန့်ဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်များမှာ 75–80% ခန့်နှင့် သစ်သီးဝလံများမှာ 40% ခန့် ရှိသော်လည်း ဂျုံ (15–17% ခန့်) နှင့် ပဲပုပ် (6–7% ခန့်) တို့မှာမူ ပြည်ပသွင်းကုန်အပေါ် များစွာ မှီခိုနေရပါသည်။

植物しょくぶつの葉はの葉緑体ようりょくたいでは、光ひかりエネルギーを使つかって根ねから吸すった「水みず」と気孔きこうから取とり込こんだ「二酸化炭素にさんかたんそ（CO2）」からデンプン（糖とう）と酸素さんそを作つくる「光合成こうごうせい」が行おこなわれます。

အပင်အရွက်များ၏ ကလိုရိုပလတ်စ် (葉緑体) အတွင်း၌ အလင်းစွမ်းအင်ကို အသုံးပြု၍ အမြစ်မှ စုပ်ယူထားသော ရေနှင့် လေရှူပေါက် (気孔) မှ စုပ်ယူထားသော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (CO2) တို့မှတစ်ဆင့် ကစီဓာတ် (သကြားဓာတ်) နှင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အလင်းဖြင့် အစာချက်လုပ်ခြင်း (光合成) ဖြစ်စဉ်ကို လုပ်ဆောင်ပါသည်။

植物しょくぶつに当あたる光ひかりを徐々じょじょに強つよくしていくとき、光合成こうごうせいで吸収きゅうしゅうするCO2量りょうと呼吸こきゅうで放出ほうしゅつするCO2量りょうがちょうど等ひとしくなり、見みかけの光合成速度こうごうせいそくどがゼロになる光ひかりの強つよさを「光補償点ひかりほしょうてん」といい、さらに光ひかりが強つよくなって光合成速度こうごうせいそくどが頭打あたまうちになる点てんを「光飽和点こうほうわてん」といいます。

အပင်ပေါ်သို့ ကျရောက်သည့် အလင်းရောင်ပြင်းအားကို တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်ပေးသည့်အခါ အလင်းဖြင့် အစာချက်လုပ်ခြင်းမှ စုပ်ယူသည့် CO2 ပမာဏနှင့် အသက်ရှူခြင်းမှ ထုတ်လွှတ်သည့် CO2 ပမာဏတို့ အတိအကျ တူညီသွားပြီး အပေါ်ယံအားဖြင့် အစာချက်လုပ်နှုန်း သုညဖြစ်သွားသည့် အလင်းရောင်ပြင်းအားကို အလင်းရောင် ဟန်ချက်ညီမှတ် (光補償点) ဟုခေါ်ပြီး၊ အလင်းရောင် ပိုမိုပြင်းထန်လာသော်လည်း အစာချက်လုပ်နှုန်း ထပ်မံမမြင့်တက်တော့သည့် အမှတ်ကို အလင်းရောင် ပြည့်ဝမှတ် (光飽和点) ဟုခေါ်ပါသည်။

植物しょくぶつの「呼吸こきゅう」は昼夜ちゅうやを問とわず24時間常じかんつねに行おこなわれており、夜間やかんの温度おんどが高たかすぎると呼吸量こきゅうりょうが増ふえて昼間ひるまに作つくられた光合成産物こうごうせいさんぶつ（糖分とうぶん）の消耗しょうもうが多おおくなるため、施設栽培しせつさいばいなどでは昼間ひるまと夜間やかんの温度差おんどさ（変温管理へんおんかんり）が重要じゅうようです。

အပင်၏ အသက်ရှူခြင်း (呼吸) သည် နေ့ရောညပါ 24 နာရီပတ်လုံး အဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်နေပြီး ညဘက်အပူချိန် မြင့်မားလွန်းပါက အသက်ရှူနှုန်း မြင့်တက်လာကာ နေ့ဘက်တွင် အစာချက်လုပ်၍ ရရှိထားသော အာဟာရဓာတ်များ (သကြားဓာတ်) ဆုံးရှုံးမှု များပြားတတ်သောကြောင့် မှန်လုံအိမ်စိုက်ပျိုးရေး စသည်တို့တွင် နေ့နှင့်ည အပူချိန်ကွာဟချက် ထိန်းညှိမှု (変温管理) သည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

また、葉はの裏側うらがわに多おおくある「気孔きこう」から水蒸気すいじょうきを放出ほうしゅつする「蒸散じょうさん」には、気化熱きかねつによって葉はの温度上昇おんどじょうしょう（葉焼はやけ）を抑おさえるとともに、根ねからの水分すいぶんや無機養分むきようぶんの吸収きゅうしゅう・上昇じょうしょうを引ひき上あげる重要じゅうような働はたらきがあります。

ထို့ပြင် အရွက်၏ အောက်ဘက်မျက်နှာပြင်တွင် အများအပြားရှိသော လေရှူပေါက် (気孔) များမှ ရေငွေ့ထုတ်လွှတ်သည့် ရေငွေ့ပျံခြင်း (蒸散) သည် အငွေ့ပျံအအေးဓာတ်ဖြင့် အရွက်အပူချိန် မြင့်တက်ခြင်း (အရွက်နေလောင်ခြင်း) ကို ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် အမြစ်မှ ရေနှင့် သတ္တုအာဟာရဓာတ်များ စုပ်ယူပို့ဆောင်မှုကို ဆွဲတင်ပေးသည့် အရေးကြီးသော လုပ်ဆောင်ချက်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။

C/N比ひ（炭素率たんそりつ）・植物しょくぶつホルモンと花芽分化はながぶんか（光周性こうしゅうせい・春化しゅんか）

ကာဗွန်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင် အချိုး (C/N比)၊ အပင်ဟော်မုန်းများနှင့် ပန်းဖူး စတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (အလင်းရောင်ချိန် တုံ့ပြန်မှုနှင့် အအေးဓာတ်ဖြင့် ပန်းပွင့်မှု လှုံ့ဆော်ခြင်း)

植物体内しょくぶつたいないの炭水化物たんすいかぶつ（C）と窒素ちっそ（N）の比率ひりつを「C/N比ひ（炭素率たんそりつ）」といい、光合成こうごうせいが盛さかんでCが多おおくNが適度てきどな状態じょうたいで花芽分化はながぶんかが進すすみますが、窒素肥料ちっそひりょうのやりすぎでNが過剰かじょう（C/N比ひが低下ていか）になると、茎くきや葉はばかりが茂しげって花はなや実みがつかない「つるぼけ（過繁茂かはんも）」になります。

အပင်ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (C) နှင့် နိုက်ထရိုဂျင် (N) တို့၏ အချိုးအစားကို ကာဗွန်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင် အချိုး (C/N比 / 炭素率) ဟုခေါ်ပြီး အစာချက်လုပ်မှု အားကောင်း၍ C များပြီး N အသင့်အတင့်ရှိသော အခြေအနေတွင် ပန်းဖူး စတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (花芽分化) ကောင်းမွန်သော်လည်း နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ အလွန်အကျွံကျွေးမိ၍ N များလွန်းပါက (C/N အချိုး ကျဆင်းသွားပါက) ပင်စည်နှင့် အရွက်များသာ အလွန်အကျွံ သန်မာ茂盛ပြီး အပွင့်နှင့် အသီး မတင်တော့သည့် အရွက်သာသန်၍ အသီးမတင်ခြင်း (つるぼけ / 過繁茂) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

また、C/N比ひが高たかい「未熟みじゅくな稲いなわらやおがくず」などをそのまま畑はたけに多量たりょうにすき込こむと、土つちの微生物びせいぶつがそれを分解ぶんかいするために土壌中どじょうちゅうの無機態窒素むきたいちっそを急激きゅうげきに奪うばってしまい、作物さくもつが窒素不足ちっそぶそくで黄化おうかする「窒素飢餓ちっそきが」が起おきます。

ထို့ပြင် C/N အချိုး မြင့်မားသော မဆွေးမြည့်သေးသည့် ကောက်ရိုးအစိမ်း သို့မဟုတ် လွှစာမှုန့်အစိမ်းများကို စိုက်ခင်းထဲသို့ အမြောက်အမြား တိုက်ရိုက်ထွန်ယက်ထည့်သွင်းပါက မြေကြီးထဲရှိ အဏုဇီဝပိုးများက ၎င်းတို့ကို ချေဖျက်ရန်အတွက် မြေဆီလွှာထဲရှိ နိုက်ထရိုဂျင်အာဟာရများကို အလျင်အမြန် စုပ်ယူသုံးစွဲပစ်သောကြောင့် သီးနှံပင်တွင် နိုက်ထရိုဂျင်ပြတ်လပ်ပြီး အရွက်ဝါလာသည့် နိုက်ထရိုဂျင် ငတ်မွတ်မှု (窒素飢餓) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

植物しょくぶつホルモンには、発根促進はっこんそくしん・単為結果たんいけっかの「オーキシン」、細胞分裂さいぼうぶんれつ・側芽発達そくがはったつ・老化抑制ろうかよくせいの「サイトカイニン」、乾燥時かんそうじの気孔閉鎖きこうへいさ・休眠誘導きゅうみんゆうどうの「アブシジン酸さん」、無核化むかくか・果粒肥大かりゅうひだいの「ジベレリン」、成熟促進せいじゅくそくしんの「エチレン」があります。

အပင်ဟော်မုန်းများတွင် အမြစ်ထွက်ခြင်းနှင့် သန္ဓေမအောင်ဘဲ အသီးတင်ခြင်းကို အားပေးသော အောက်ဆင် (オーキシン)၊ ဆဲလ်ကွဲပွားခြင်း၊ ဘေးဖူးကြီးထွားခြင်းနှင့် အရွက်အိုမင်းမှုကို တားဆီးပေးသော ဆိုက်တိုကိုင်နင် (サイトカイニン)၊ မိုးခေါင်ချိန်တွင် လေရှူပေါက်ပိတ်ခြင်းနှင့် မျိုးစေ့ငုပ်လျှိုးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အက်ဘ်ဆစ်ဆစ်အက်ဆစ် (アブシジン酸)၊ အစေ့မဲ့သီးဖြစ်စေခြင်းနှင့် အသီးကြီးထွားစေသော ဂျစ်ဘာရယ်လင် (ジベレリン) နှင့် အသီးမှည့်ခြင်းကို အားပေးသော အီသလင်း (エチレン) တို့ ရှိကြပါသည်။

日長にっちょう（明期めいきと暗期あんきの長ながさ）に反応はんのうして花芽はながを作つくる性質せいしつを「光周性こうしゅうせい」といい、日ひが短みじかく（暗期あんきが長ながく）なると花芽分化はながぶんかする「短日植物たんじつしょくぶつ」には「イネ・ダイズ・イチゴ・キク・シソ」、日ひが長ながくなると花芽分化はながぶんかする「長日植物ちょうじつしょくぶつ」には「ホウレンソウ・ダイコン・コムギ・トルコギキョウ」があります。

နေ့တာအတိုအရှည် (အလင်းရချိန်နှင့် အမှောင်ချိန် အတိုအရှည်) ကို တုံ့ပြန်၍ ပန်းဖူးဖြစ်ပေါ်သည့် သဘာဝကို အလင်းရောင်ချိန် တုံ့ပြန်မှု (光周性) ဟုခေါ်ပြီး နေ့တာတိုလာသည့်အခါ (အမှောင်ချိန် ရှည်လာသည့်အခါ) ပန်းဖူးဖြစ်ပေါ်သော နေ့တာတိုကြိုက်အပင် (短日植物) များတွင် စပါး၊ ပဲပုပ်၊ စတော်ဘယ်ရီ၊ ဂန္ဓမာပန်းနှင့် ပင်စိမ်းရွက် (シソ) တို့ ပါဝင်ကာ၊ နေ့တာရှည်လာသည့်အခါ ပန်းဖူးဖြစ်ပေါ်သော နေ့တာရှည်ကြိုက်အပင် (長日植物) များတွင် ဟင်းနုနွယ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ဂျုံနှင့် တိုရူကိုဂိကျိုးပန်း (トルコギキョウ) တို့ ပါဝင်ပါသည်။

また、秋あきまきコムギやダイコン・ハクサイ・キャベツ・タマネギなどが、生育途中せいいくとちゅうや種子段階しゅしだんかいで一定期間いっていきかんの「低温ていおん」に遭あうことで花芽分化はながぶんかが誘導ゆうどうされる現象げんしょうを「春化しゅんか（バーナリゼーション）」といい、その後ごの長日ちょうじつ・温暖おんだんで花茎かけいが伸のびることを「抽苔ちゅうだい（とう立だち）」といいます。

ထို့ပြင် ဆောင်းဦးစိုက်ဂျုံ၊ မုန်လာဥဖြူ၊ မုန်ညင်းထုပ်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် ကြက်သွန်နီ စသည်တို့သည် အပင်ကြီးထွားနေစဉ် သို့မဟုတ် အစေ့အဆင့်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ကာလတစ်ခုကြာ အအေးဓာတ် (低温) နှင့် ကြုံတွေ့ရခြင်းဖြင့် ပန်းဖူးဖြစ်ပေါ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် ဖြစ်စဉ်ကို အအေးဓာတ်ဖြင့် ပန်းပွင့်မှု လှုံ့ဆော်ခြင်း (春化 / バーナリゼーション) ဟုခေါ်ပြီး ၎င်းနောက် နေ့တာရှည်ပြီး နွေးထွေးလာချိန်တွင် ပန်းရိုးတံ ထိုးထွက်လာခြင်းကို ပန်းရိုးတံထွက်ခြင်း (抽苔 / とう立ち) ဟုခေါ်ပါသည်။

種子発芽しゅしはつがの三条件さんじょうけん（好光性こうこうせい・嫌光性けんこうせい）と必須要素ひっすようその欠乏症けつぼうしょう

မျိုးစေ့အညှောင့်ပေါက်ရန် အခြေခံအချက် 3 ချက် (အလင်းကြိုက်မျိုးစေ့နှင့် အမှောင်ကြိုက်မျိုးစေ့) နှင့် မရှိမဖြစ် အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့မှု လက္ခဏာများ

種子しゅしが発芽はつがするために必かならずそろわなければならない「発芽はつがの三条件さんじょうけん」は、「適当てきとうな水分すいぶん」「適当てきとうな温度おんど」「十分じゅうぶんな酸素さんそ（空気くき）」の3つです。

မျိုးစေ့တစ်စေ့ အညှောင့်ပေါက်ရန်အတွက် မဖြစ်မနေ ပြည့်စုံရမည့် အညှောင့်ပေါက်ရန် အခြေခံအချက် 3 ချက် (発芽の三条件) မှာ သင့်လျော်သော အစိုဓာတ် (ရေ)၊ သင့်လျော်သော အပူချိန်နှင့် လုံလောက်သော အောက်ဆီဂျင် (လေ) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

さらに光ひかりで発芽はつがが促進そくしんされる「好光性種子こうこうせいしゅし（レタス・ニンジン・シュンギク・ミツバ・ゴボウ・シソ・ゴマ）」は種たねまき後ごの覆土ふくどを「薄うすく」し、反対はんたいに光ひかりで発芽はつがが抑おさえられる「嫌光性種子けんこうせいしゅし（ダイコン・ネギ・タマネギ・スイカ・カボチャ・トマト）」はしっかりと覆土ふくどします。

ထို့ပြင် အလင်းရောင်ကြောင့် အညှောင့်ပေါက်မှု အားကောင်းစေသော အလင်းကြိုက်မျိုးစေ့ (好光性種子 - ဆလတ်ရွက်၊ မုန်လာဥနီ၊ ရှုန်းဂိကု၊ မစ်ဆုဘ၊ ဂိုဘိုးမြစ်၊ ပင်စိမ်းနှင့် နှမ်း) များကို မျိုးစေ့ချပြီးနောက် မြေကြီး ပါးပါးသာ ဖုံးအုပ်ပေးရပြီး၊ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အလင်းရောင်ကြောင့် အညှောင့်ပေါက်မှု တန့်သွားတတ်သော အမှောင်ကြိုက်မျိုးစေ့ (嫌光性種子 - မုန်လာဥဖြူ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဖရဲ၊ ရွှေဖရုံနှင့် ခရမ်းချဉ်) များကိုမူ မြေကြီး သေချာစွာ ဖုံးအုပ်ပေးရပါသည်။

植物しょくぶつの生育せいいくに欠かかせない必須要素ひっすようそのうち、体内たいないで古ふるい葉はから新あたらしい成長部せいちょうぶへ「移動いどうしやすい要素ようそ（窒素ちっそ・リン酸さん・カリウム・マグネシウム）」が不足ふそくすると、症状しょうじょうはまず「古ふるい下位葉かいよう（下葉したば）」から現あらわれます。

အပင်ကြီးထွားရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များအနက် အပင်အတွင်း၌ အရွက်ဟောင်းမှ အညွန့်အသစ်ဆီသို့ အလွယ်တကူ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော အာဟာရဓာတ်များ (နိုက်ထရိုဂျင်၊ ဖော့စဖောရပ်စ်၊ ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီစီယမ်) ချို့တဲ့သည့်အခါ ချို့တဲ့မှုလက္ခဏာသည် အောက်ဘက်ရှိ အရွက်ဟောင်းများ (下位葉) တွင် ဦးစွာ စတင်ပေါ်ပေါက်ပါသည်။

特とくに「マグネシウム（苦土くど：Mg）」は葉緑素ようりょくそ（クロロフィル）の構成成分こうせいせいぶんであり、不足ふそくすると下位葉かいようから新あたらしい葉はへ移動いどうするため、「古ふるい下位葉かいようの葉脈ようみゃくを残のこして葉脈ようみゃくの間あいだが黄色きいろくなる（葉脈間黄化ようみゃくかんおうか）」という特徴的とくちょうてきな欠乏症けつぼうしょうが出でます。

အထူးသဖြင့် မဂ္ဂနီစီယမ် (マグネシウム / 苦土 Mg) သည် အစိမ်းရောင်ခြယ် ကလိုရိုဖီးလ် (葉緑素) ၏ အဓိကပါဝင်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ၎င်းချို့တဲ့သည့်အခါ အောက်ဘက်အရွက်ဟောင်းမှ အရွက်သစ်ဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသောကြောင့် အောက်ဘက်ရှိ အရွက်ဟောင်းများတွင် ရွက်ကြောများ စိမ်းကျန်နေပြီး ရွက်ကြောကြားများ ဝါလာခြင်း (葉脈間黄化) ဟူသော ထူးခြားသည့် ချို့တဲ့မှုလက္ခဏာ ပေါ်ပေါက်ပါသည်။

一方いっぽう、「移動いどうしにくい要素ようそ（カルシウム・ホウ素そ・鉄てつ）」が不足ふそくすると症状しょうじょうは「新芽しんめや果実先端かじつせんたん」に出でて、「カルシウム（Ca）欠乏けつぼう」ではトマトやピーマンの「尻腐しりぐされ果か」やハクサイの「芯腐しんぐされ症しょう」、「ホウ素そ（B）欠乏けつぼう」ではダイコンの褐色芯腐かっしょくしんぐされ症しょうが起おきます。

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ အပင်အတွင်း ရွှေ့ပြောင်းရန် ခက်ခဲသော အာဟာရဓာတ်များ (ကယ်လ်စီယမ်၊ ဘိုရွန်၊ သံဓာတ်) ချို့တဲ့သည့်အခါ လက္ခဏာသည် အညွန့်သစ်များနှင့် အသီးထိပ်ဖျားတို့တွင် ပေါ်ပေါက်ပြီး ကယ်လ်စီယမ် (Ca) ချို့တဲ့ပါက ခရမ်းချဉ်နှင့် ငရုတ်ပွတို့တွင် အသီးဖင်ပုပ်ရောဂါ (尻腐れ果) နှင့် မုန်ညင်းထုပ်တွင် အူတိုင်ပုပ်ရောဂါ (芯腐れ症) ဖြစ်ပေါ်ကာ၊ ဘိုရွန် (B) ချို့တဲ့ပါက မုန်လာဥဖြူတွင် အူတိုင်ညိုပုပ်ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

土壌どじょうの三相分布さんそうぶんぷ・団粒構造だんりゅうこうぞう・土性どせいと日本にほんの代表的土壌だいひょうてきどじょう（黒くろボク土ど・グライ土ど）

မြေဆီလွှာ၏ အသွင်သုံးမျိုး အချိုးအစား (三相分布)၊ မြေဆီလွှာ အလုံးအခဲဖွဲ့စည်းပုံ (団粒構造)၊ မြေသားအမျိုးအစားနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိကမြေအမျိုးအစားများ (ခူရိုဘိုကုမြေနှင့် ဂလိုင်းမြေ)

土壌どじょうは土粒どりゅうや有機物ゆうきぶつからなる「固相こそう」、水分すいぶんである「液相えきそう」、空気くうきである「気相きそう」の3つの部分ぶぶん（土壌どじょうの三相さんそう）で構成こうせいされており、一般的いっぱんてきな畑土壌はたけどじょうで作物さくもつが健全けんぜんに育そだつ理想的りそうてきな体積割合たいせきわりあい（三相分布さんそうぶんぷ）は「固相こそう約やく40％・液相えきそう約やく30％・気相きそう約やく30％」です。

မြေဆီလွှာသည် မြေမှုန်နှင့် အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သော အခဲပိုင်း (固相)၊ ရေဓာတ်ဖြစ်သော အရည်ပိုင်း (液相) နှင့် လေဓာတ်ဖြစ်သော အငွေ့ပိုင်း (気相) ဟူသည့် အစိတ်အပိုင်း 3 ခု (မြေဆီလွှာ အသွင်သုံးမျိုး) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး သာမန်ယာမြေတွင် သီးနှံပင်များ ကောင်းစွာကြီးထွားနိုင်သည့် အကောင်းဆုံး ထုထည်အချိုးအစား (三相分布) မှာ အခဲပိုင်း 40% ခန့်၊ အရည်ပိုင်း 30% ခန့်နှင့် အငွေ့ပိုင်း 30% ခန့် ဖြစ်ပါသည်။

完熟堆肥かんじゅくたいひなどの有機物ゆうきぶつを施用せようして微生物びせいぶつが働はたらくと、土つちの粒子りゅうしが結むすびついた「団粒構造だんりゅうこうぞう」が発達はったつし、団粒だんりゅうと団粒だんりゅうの間あいだの大孔隙だいこうげきで「排水性はいすいせい・通気性つうきせい」が良よくなり、団粒内部だんりゅうないぶの小孔隙しょうこうげきで「保水性ほすいせい・保肥力ほひりょく」も同時どうじに高たかまります。

ကောင်းစွာဆွေးမြည့်သော မြေဆွေးကဲ့သို့ အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ ထည့်သွင်း၍ အဏုဇီဝပိုးများ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်သည့်အခါ မြေမှုန်များ စုစည်းတွဲဆက်ထားသည့် မြေဆီလွှာ အလုံးအခဲဖွဲ့စည်းပုံ (団粒構造) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မြေခဲငယ်များအကြားရှိ အပေါက်ကြီးများကြောင့် ရေဆင်းအားနှင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်လာသကဲ့သို့ မြေခဲငယ်များအတွင်းရှိ အပေါက်ငယ်များကြောင့် ရေထိန်းနိုင်စွမ်းနှင့် မြေဩဇာထိန်းနိုင်စွမ်းလည်း တစ်ပြိုင်တည်း မြင့်တက်လာပါသည်။

土壌中どじょうちゅうの「粘土ねんど（粒径りゅうけい0.002mm以下いか）」の重量割合じゅうりょうわりあいで「土性どせい」は5区分くぶんされ、粘土ねんど12.5％以下いかの「砂土さど（S）」、12.5〜25％の「砂壌土さじょうど（SL）」、25〜37.5％の「壌土じょうど（L）」、37.5〜50％の「埴壌土しょくじょうど（CL）」、50％以上いじょうの「埴土しょくど（C）」に分わかれます。

မြေဆီလွှာအတွင်းရှိ ရွှံ့စေးမှုန် (粘土 - အမှုန်အရွယ်အစား 0.002 mm နှင့်အောက်) ပါဝင်သည့် အလေးချိန်အချိုးအစားအလိုက် မြေသားအမျိုးအစား (土性) ကို 5 မျိုး ခွဲခြားထားရာ ရွှံ့စေး 12.5% နှင့်အောက် ပါဝင်သော သဲမြေ (砂土 S)၊ 12.5–25% ပါဝင်သော သဲနုန်းမြေ (砂壌土 SL)၊ 25–37.5% ပါဝင်သော နုန်းမြေ (壌土 L)၊ 37.5–50% ပါဝင်သော နုန်းစေးမြေ (埴壌土 CL) နှင့် 50% နှင့်အထက် ပါဝင်သော ရွှံ့စေးမြေ (埴土 C) ဟူ၍ ခွဲခြားထားပါသည်။

日本にほんの畑はたけに広ひろく分布ぶんぷする「黒くろボク土ど」は、火山灰かざんばいが風化ふうかしたものに腐植ふしょく（有機物ゆうきぶつ）が集積しゅうせきした黒くろい土つちで、軽かるくて（仮比重かりひじゅうが小ちいさく）耕たがやしやすく透水性とうすいせい・通気性つうきせいは良よい反面はんめん、「リン酸吸収係数さんきゅうしゅうけいすうが高たかくリン酸肥料さんひりょうが鉄てつやアルミニウムと結合けつごうして効ききにくい」という特徴とくちょうがあります。

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ယာမြေများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ တွေ့ရှိရသော ခူရိုဘိုကုမြေ (黒ボク土) သည် မီးတောင်ပြာများ ဆွေးမြည့်ရာမှ သစ်ဆွေးဓာတ် (အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်း) များ စုပုံနေသော အမည်းရောင်မြေဖြစ်ပြီး ပေါ့ပါး၍ ထွန်ယက်ရလွယ်ကူကာ ရေစိမ့်ဝင်မှုနှင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်သော်လည်း ဖော့စဖိတ် စုပ်ယူထိန်းချုပ်နှုန်း မြင့်မားသဖြင့် ဖော့စဖိတ်မြေဩဇာသည် သံဓာတ်နှင့် အလူမီနီယမ်တို့နှင့် ပေါင်းစပ်သွားပြီး အပင်အတွက် အာနိသင်ထိရောက်မှု နည်းပါးသည်ဟူသော ထူးခြားချက်ရှိပါသည်။

一方いっぽう、河川流域かせんりゅういきや海岸平野かいがんへいやの排水不良はいすいふりょうな水田すいでんに分布ぶんぷする「グライ土ど（低地水田土ていちすいでんど）」は、常つねに地下水ちかすいに浸つかって酸素不足さんそぶそく（還元状態かんげんじょうたい）になっているため、鉄分てつぶんが還元かんげんされて青灰色せいかいいろの「グライ層そう」が見みられるのが特徴とくちょうです。

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ မြစ်ဝှမ်းဒေသနှင့် ကမ်းရိုးတန်းမြေပြန့်ရှိ ရေဆင်းညံ့သော လယ်မြေများတွင် တွေ့ရသည့် ဂလိုင်းမြေ (グライ土 - မြေနိမ့်လယ်မြေ) သည် မြေအောက်ရေ အမြဲဝပ်နေပြီး အောက်ဆီဂျင်ပြတ်လပ်နေသောကြောင့် (ဓာတ်လျှော့အခြေအနေ 還元状態) သံဓာတ်များ ဓာတ်လျှော့ခံရကာ စိမ်းပြာရောင်သန်းသော မီးခိုးရောင် ဂလိုင်းမြေလွှာ (グライ層) ကို တွေ့မြင်ရခြင်းမှာ ၎င်း၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်ပါသည်။

土壌診断どじょうしんだん（pH・保肥力ほひりょくCEC・電気伝導度でんきでんどうどEC）と太陽熱消毒たいようねつしょうどく

မြေဆီလွှာ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း (pH၊ အာဟာရဓာတ် ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း CEC၊ လျှပ်စစ်စီးကူးနိုင်စွမ်း EC) နှင့် နေပူရှိန်ဖြင့် မြေဆီလွှာ ပိုးသတ်ခြင်း

日本にほんは雨あめが多おおく、雨水あまみずによって土壌中どじょうちゅうのカルシウムやマグネシウムなどのアルカリ分ぶん（塩基えんき）が流亡りゅうぼうして「酸性化さんせいか」しやすいため、苦土石灰くどせっかいなどを施用せようして多おおくの農作物のうさくぶつに適てきした「弱酸性じゃくさんせい（pH 6.0〜6.5）」に矯正きょうせいします。

ဂျပန်နိုင်ငံသည် မိုးများသောကြောင့် မိုးရေနှင့်အတူ မြေဆီလွှာထဲရှိ ကယ်လ်စီယမ်နှင့် မဂ္ဂနီစီယမ်ကဲ့သို့သော အယ်လ်ကာလီဓာတ်များ စီးဆင်းဆုံးရှုံးပြီး အက်ဆစ်ဓာတ်ပေါက်လွယ်သဖြင့် (酸性化) မဂ္ဂနီစီယမ်ထုံး (苦土石灰) စသည်တို့ကို ထည့်သွင်း၍ သီးနှံပင်အများစုနှင့် သင့်လျော်သော အက်ဆစ်ဓာတ်ပျော့အဆင့် (pH 6.0–6.5) သို့ ပြုပြင်ချိန်ညှိပေးရပါသည်။

ただし作物さくもつによって好適こうてきpHが異ことなり、ジャガイモはアルカリ性せいに近ちかづくと「そうか病びょう」が出でやすいため「pH 5.0〜5.5」、チャ（茶ちゃ）やブルーベリーは「強酸性きょうさんせい（pH 4.0〜5.0）」を好このみ、逆ぎゃくにホウレンソウは酸性さんせいに弱よわいため「pH 6.5〜7.0」を好このみます。

သို့သော် သီးနှံအမျိုးအစားအလိုက် နှစ်သက်သည့် pH အဆင့် ကွာခြားချက်ရှိရာ အာလူးသည် အယ်လ်ကာလီဘက်သို့ နီးကပ်သွားပါက အာလူးအခွံကြမ်းရောဂါ (そうか病) ဖြစ်ပွားလွယ်သောကြောင့် pH 5.0–5.5 ကို နှစ်သက်ပြီး လက်ဖက်ပင်နှင့် ဘလူးဘယ်ရီတို့သည် အက်ဆစ်ပြင်းသောမြေ (pH 4.0–5.0) ကို နှစ်သက်ကာ၊ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ဟင်းနုနွယ်သည် အက်ဆစ်ဒဏ် မခံနိုင်သောကြောင့် pH 6.5–7.0 ကို နှစ်သက်ပါသည်။

土壌どじょうがアンモニウムイオン（NH4+）・カリウムイオン（K+）・カルシウムイオン（Ca2+）などの養分ようぶん（陽ようイオン）をマイナス電気でんきで吸着きゅうちゃく・保持ほじする力ちからを「保肥力ほひりょく（陽ようイオン交換容量こうかんようりょう：CEC）」といい、「腐植ふしょく（有機物ゆうきぶつ）や粘土ねんど」が多おおい土つちほどCECが高たかく、砂土さどでは低ひくくなります。

မြေဆီလွှာက အမိုးနီးယမ်အိုင်းယွန်း (NH4+)၊ ပိုတက်စီယမ်အိုင်းယွန်း (K+) နှင့် ကယ်လ်စီယမ်အိုင်းယွန်း (Ca2+) ကဲ့သို့သော လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ဆောင် အာဟာရဓာတ်များကို လျှပ်စစ်အမဓာတ်ဖြင့် ဆွဲငင်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် စွမ်းအားကို အာဟာရဓာတ် ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း (陽イオン交換容量 / CEC) ဟုခေါ်ပြီး သစ်ဆွေးဓာတ် (အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်း) နှင့် ရွှံ့စေး ပိုများသော မြေဖြစ်လေ CEC ပိုမြင့်မားလေဖြစ်ကာ သဲမြေတွင်မူ နိမ့်ပါးပါသည်။

土壌どじょうの肥料塩類濃度ひりょうえんるいのうどを示しめす「電気伝導度でんきでんどうど（EC）」が作付前さくづけまえに「1.2 mS/cm」などと高たかい場合ばあいは塩類集積えんるいしゅうせきの状態じょうたいであり、濃度障害のうどしょうがい（根傷ねいたみ）を防ふせぐため「元肥もとごえを減へらす（無施肥むせひにする）」か湛水除塩たんすいじょえんを行おこないます。

မြေဆီလွှာထဲရှိ မြေဩဇာဆားဓာတ် ပြင်းအားကို ဖော်ပြသော လျှပ်စစ်စီးကူးနိုင်စွမ်း (電気伝導度 / EC) သည် သီးနှံမစိုက်ပျိုးမီ 1.2 mS/cm စသည်ဖြင့် မြင့်မားနေပါက မြေကြီးထဲတွင် ဆားဓာတ်များ စုပုံနေသည့် အခြေအနေ (塩類集積) ဖြစ်သောကြောင့် ဆားပြင်းအားကြောင့် အမြစ်လောင်ကျွမ်းထိခိုက်ခြင်း (濃度障害) မဖြစ်ပွားစေရန် အခြေခံမြေခံမြေဩဇာ လျှော့ချခြင်း (သို့မဟုတ် လုံးဝမထည့်ခြင်း) သို့မဟုတ် ရေသွင်း၍ ဆားဓာတ်ဆေးချခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရပါမည်။

なお、夏期かきの高温期こうおんきにほ場じょうへたっぷり水みずを入いれ、透明とうめいポリフィルムで土壌表面どじょうひょうめんを密閉被覆みっぺいひふくしてハウスを閉しめ切きり、太陽熱たいようねつで地温ちおんを50〜60℃以上いじょうに高たかめて土壌病害虫どじょうびょうがいちゅうや雑草種子ざっそうしゅしを死滅しめつさせる「太陽熱消毒たいようねつしょうどく」は、安全あんぜんで環境負荷かんきょうふかのない物理的防除法ぶつりてきぼうじょほうです。

ထို့ပြင် နွေရာသီ အပူချိန်မြင့်မားချိန်တွင် စိုက်ခင်းထဲသို့ ရေအပြည့်သွင်းပြီး အကြည်ရောင် ပလတ်စတစ်စဖြင့် မြေမျက်နှာပြင်ကို လုံခြုံစွာ ဖုံးအုပ်ကာ မှန်လုံအိမ်ကို အလုံပိတ်ထား၍ နေပူရှိန်ဖြင့် မြေအပူချိန်ကို 50–60℃ နှင့်အထက် မြှင့်တင်ပြီး မြေကြီးထဲရှိ ပိုးမွှားရောဂါနှင့် ပေါင်းမြက်မျိုးစေ့များကို သုတ်သင်သည့် နေပူရှိန်ဖြင့် မြေဆီလွှာ ပိုးသတ်ခြင်း (太陽熱消毒) သည် ဘေးကင်းပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုမရှိသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုးမွှားကာကွယ်နည်း ဖြစ်ပါသည်။

代表的だいひょうてきな植物病害しょくぶつびょうがい（糸状菌しじょうきん・細菌さいきん）の特徴とくちょうと見分みわけ方かた

အဓိက အပင်ရောဂါများ (မှိုရောဂါနှင့် ဘက်တီးရီးယားရောဂါ) ၏ လက္ခဏာရပ်များနှင့် ခွဲခြားသိရှိနည်း

植物しょくぶつの病気びょうきの約やく80％は「糸状菌しじょうきん（カビ）」によって起おこり、そのほかに「細菌さいきん（バクテリア）」や「ウイルス」が原因げんいんとなる病気びょうきがあります。写真しゃしんや症状しょうじょうから病名びょうめいと病原体びょうげんたいを正確せいかくに見分みわけることが防除ぼうじょの基本きほんです。

အပင်ရောဂါများ၏ 80% ခန့်သည် မှိုပိုး (糸状菌 / カビ) များကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး ကျန်ရောဂါများမှာ ဘက်တီးရီးယား (細菌) နှင့် ဗိုင်းရပ်စ် (ウイルス) ပိုးများကြောင့် ဖြစ်ပွားပါသည်။ ဓာတ်ပုံနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများမှတစ်ဆင့် ရောဂါအမည်နှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားစေသော ပိုးအမျိုးအစားကို တိကျစွာ ခွဲခြားသိရှိခြင်းသည် ရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းရေး၏ အခြေခံဖြစ်ပါသည်။

糸状菌しじょうきん（カビ）による病害びょうがいのうち、①「うどんこ病びょう」は葉はや茎くきの表面ひょうめんに白しろいうどん粉こをまぶしたようなカビが生はえ、他ほかのカビ病びょうと異ことなり「比較的乾燥ひかくてきかんそうした環境かんきょう」でも発生はっせいしやすいのが特徴とくちょうです。

မှိုပိုး (糸状菌) ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါများအနက် (1) ဖားဥမှိုရောဂါ (うどんこ病) သည် အရွက်နှင့် ပင်စည်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင် ဂျုံမှုန့်များ ဖြူးထားသကဲ့သို့ မှိုများ ပေါက်ဖွားလာပြီး အခြားမှိုရောဂါများနှင့် မတူဘဲ ခြောက်သွေ့သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင်လည်း အလွယ်တကူ ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ထူးခြားချက်ရှိပါသည်။

②「べと病びょう」はキュウリやハクサイなどの葉はに「葉脈ようみゃくで囲かこまれた角張かくばった黄色きいろ〜褐色かっしょくの病斑びょうはん」ができ、多湿時たしつじに葉はの裏側うらがわに霜しもが降おりたような灰白色かいはくしょくのカビが生はえます。③「灰色はいいろかび病びょう」は「低温多湿ていおんたしつ」の施設内しせつないなどで花弁かべんや果実かじつ・茎葉けいようが腐くさり、表面ひょうめんにネズミ色いろ（灰色はいいろ）のたくさんのカビが生はえます。

(2) ဒေါင်းနီးမီးလ်ဒျူး မှိုရောဂါ (べと病) သည် သခွားနှင့် မုန်ညင်းထုပ် စသည်တို့၏ အရွက်များပေါ်တွင် ရွက်ကြောများဖြင့် ဘောင်ခတ်ထားသကဲ့သို့ ထောင့်ချိုးပုံစံ အဝါရောင်မှ အညိုရောင် အကွက်များ ဖြစ်ပေါ်ပြီး စိုထိုင်းဆများချိန်တွင် အရွက်အောက်ဘက်၌ နှင်းခါးကျထားသကဲ့သို့ မီးခိုးဖြူရောင် မှိုများ ပေါက်လာပါသည်။ (3) မီးခိုးရောင်မှိုရောဂါ (灰色かび病) သည် အပူချိန်နိမ့်ပြီး စိုထိုင်းဆများသော မှန်လုံအိမ်အတွင်း၌ ပွင့်ချပ်၊ အသီးနှင့် ပင်စည်အရွက်များ ပုပ်သွားပြီး မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ကြွက်သွေးရောင် (မီးခိုးရောင်) မှိုများ အမြောက်အမြား ပေါက်ဖွားလာပါသည်။

④「根ねこぶ病びょう」は酸性さんせいで水みずはけの悪わるい畑はたけでキャベツ・ハクサイなどの「アブラナ科野菜かやさい」を連作れんさくすると発生はっせいする土壌伝染性病害どじょうでんせんせいびょうがい（原生生物げんせいせいぶつ・カビ類るい）で、根ねに大小だいしょうの「こぶ」ができて水分すいぶんを吸すえなくなり、晴はれた日中にっちゅうに地上部ちじょうぶがしおれます。

(4) မြစ်ဖုရောဂါ (根こぶ病) သည် အက်ဆစ်ဓာတ်ပေါက်ပြီး ရေဆင်းညံ့သော စိုက်ခင်းတွင် ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် မုန်ညင်းထုပ်ကဲ့သို့သော မုန်ညင်းမျိုးရင်းဝင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ဆက်တိုက်စိုက်ပျိုးသည့်အခါ ဖြစ်ပွားတတ်သည့် မြေဆောင်ရောဂါဖြစ်ပြီး အမြစ်တွင် အဖုအကျိတ် ကြီးငယ်များ ဖြစ်ပေါ်ကာ ရေမစုပ်ယူနိုင်တော့သဖြင့် နေသာသော နေ့ခင်းဘက်တွင် အပင်အပေါ်ပိုင်း ညှိုးကျသွားပါသည်။

一方いっぽう、「細菌さいきん（バクテリア）」による病害びょうがいである⑤「軟腐病なんぷびょう」は、ハクサイ・キャベツ・ダイコンなどの地際部じぎわぶや結球部けっきゅうぶが水浸状すいしんじょうにドロドロと軟やわらかく腐敗ふはいし、「特有とくゆうの強つよい悪臭あくしゅう」を放はなつのが特徴とくちょうです。また⑥「青枯病あおがれびょう」はトマト・ナス・ジャガイモなどの導管どうかんで細菌さいきんが増殖ぞうしょくし、植物体しょくぶつたいが青あおいまま急激きゅうげきにしおれて枯かれます。

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ဘက်တီးရီးယား (細菌) ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါဖြစ်သည့် (5) ပုပ်ပျော့ရောဂါ (軟腐病) သည် မုန်ညင်းထုပ်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် မုန်လာဥဖြူတို့၏ မြေကြီးနှင့်ထိစပ်နေသော အရင်းပိုင်း သို့မဟုတ် အထုပ်ပိုင်းတွင် ရေစိုကွက်ကဲ့သို့ ပျော့ပြဲပုပ်ပွသွားပြီး စူးရှပြင်းထန်သော အနံ့ဆိုး ထွက်ပေါ်ခြင်းမှာ ၎င်း၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် (6) ပင်စိမ်းညှိုးရောဂါ (青枯病) သည် ခရမ်းချဉ်၊ ခရမ်းနှင့် အာလူးတို့၏ ရေကြောပြွန်အတွင်း ဘက်တီးရီးယားများ ပွားများလာသဖြင့် အပင်သည် အစိမ်းရောင်အတိုင်း ရုတ်တရက် ညှိုးနွမ်းသေဆုံးသွားပါသည်။

代表的だいひょうてきな農業害虫のうぎょうがいちゅうとIPM（防除手段ぼうじょしゅだんの分類ぶんるい）・収穫後しゅうかくごの真空予冷しんくうよれい

အဓိက စိုက်ပျိုးရေး ဖျက်ပိုးများ၊ IPM (ပိုးမွှားကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းများ ခွဲခြားခြင်း) နှင့် ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် လေဟာနယ်ဖြင့် ကြိုတင်အအေးခံခြင်း

代表的だいひょうてきな吸汁害虫きゅうじゅうがいちゅうである①「アブラムシ類るい」や②「コナジラミ類るい（微小びしょうな白色はくしょくの虫むし）」は、新芽しんめや葉裏はうらに群生ぐんせいして汁しるを吸すうだけでなく、糖分とうぶんを含ふくむ排泄物はいせつぶつ（甘露かんろ）に黒くろいカビが生はえる「すす病びょう」を誘発ゆうはつし、さらに「モザイク病びょうやトマト黄化葉巻病おうかはまきびょうなどのウイルス病びょうを媒介ばいかい」します。

အပင်ရည်စုပ် ဖျက်ပိုးများဖြစ်ကြသော (1) ပျပိုးများ (アブラムシ類) နှင့် (2) ဖြုတ်ဖြူများ (コナジラミ類 - အလွန်သေးငယ်သော အဖြူရောင်ပိုးကောင်) သည် အညွန့်ဖျားနှင့် အရွက်အောက်ဘက်တွင် အုပ်စုလိုက် တွယ်ကပ်၍ အပင်ရည်ကို စုပ်ယူရုံသာမက ၎င်းတို့စွန့်ထုတ်လိုက်သော သကြားဓာတ်ပါသည့် အညစ်အကြေးပေါ်တွင် အမည်းရောင်မှိုများ ပေါက်ဖွားသည့် မှိုမည်းရောဂါ (すす病) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး မိုဇေ့ရောဂါနှင့် ခရမ်းချဉ် ရွက်ဝါရွက်လိပ်ရောဂါကဲ့သို့သော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါများကိုလည်း သယ်ဆောင်ကူးစက်စေပါသည်။

③「ハダニ類るい」は高温乾燥期こうおんかんそうきに葉裏はうらに寄生きせいして吸汁きゅうじゅうし、葉はに微小びしょうな「白しろいかすり状じょうの斑点はんてん」を作つくってクモの巣すのような糸いとを張はります。④「ハモグリバエ類るい（エカキムシ）」はネギやトマトなどの葉はの内部ないぶに幼虫ようちゅうが潜もぐり込こんで食害しょくがいし、葉表面はひょうめんに「白しろい筋状すじじょう（絵えを描かいたような跡あと）」を残のこします。

(3) မွှားပင့်ကူနီများ (ハダニ類) သည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ကာလတွင် အရွက်အောက်ဘက်၌ တွယ်ကပ်၍ အပင်ရည်စုပ်ယူသဖြင့် အရွက်ပေါ်တွင် သေးငယ်သော အဖြူရောင် အစက်အပြောက်များ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပင့်ကူမျှင်ကဲ့သို့ အမျှင်များ ရစ်ပတ်ထားတတ်ပါသည်။ (4) ရွက်ထွင်းယင်များ (ハモグリバエ類 / エカキムシ) သည် ကြက်သွန်မြိတ်နှင့် ခရမ်းချဉ် စသည့် အရွက်များအတွင်းသို့ လောက်ကောင်များ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက် စားသောက်သဖြင့် အရွက်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင် လမ်းကြောင်းများ (ပန်းချီဆွဲထားသကဲ့သို့ အရာများ) ကျန်ရစ်စေပါသည်။

総合的病害虫そうごうてきびょうがいちゅう・雑草管理ざっそうかんり（IPM）の分類ぶんるいでは、輪作りんさく・抵抗性品種ていこうせいひんしゅ・接つぎ木きは「耕種的防除こうしゅてきぼうじょ」、防虫ぼうちゅうネット・黄色蛍光灯おうしょくけいこうとう・粘着板ねんちゃくばん・太陽熱消毒たいようねつしょうどくは「物理的防除ぶつりてきぼうじょ」、天敵昆虫てんてきこんちゅうや性せいフェロモン剤ざいは「生物的防除せいぶつてきぼうじょ」、化学農薬かがくのうやくは「化学的防除かがくてきぼうじょ」に当あたります。

ဘက်စုံ ပိုးမွှားရောဂါနှင့် ပေါင်းမြက် စီမံခန့်ခွဲမှု (IPM) ၏ အမျိုးအစား ခွဲခြားမှုအရ သီးလှည့်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သော မျိုးရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ကိုင်းဆက်ခြင်းတို့သည် စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်ဆိုင်ရာ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း (耕種的防除) ဖြစ်ပြီး၊ ပိုးကာပိုက်၊ အဝါရောင် မီးချောင်း၊ ကော်ပြားထောင်ချောက်နှင့် နေပူရှိန်ဖြင့် မြေဆီလွှာပိုးသတ်ခြင်းတို့သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း (物理的防除) ဖြစ်ကာ၊ သဘာဝရန်သူပိုးမွှားများနှင့် ဖီရိုမုန်းထောင်ချောက်တို့သည် ဇီဝနည်းဆိုင်ရာ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း (生物的防除) နှင့် ဓာတုပိုးသတ်ဆေးများသည် ဓာတုနည်းဆိုင်ရာ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း (化学的防除) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

収穫直後しゅうかくちょくごの野菜やさいは呼吸熱こきゅうねつで鮮度せんどや糖分とうぶんが急速きゅうそくに失うしなわれるため、出荷前しゅっかまえに品温ひんおんを下さげる「予冷よれい」を行おこないます。なかでも密閉槽内みっぺいそうないを減圧げんあつして野菜表面やさいひょうめんの水分すいぶんをわずかに蒸発じょうはつさせ、その気化熱きかねつで短時間たんじかんに芯しんまで均一きんいつに冷ひやす「真空予冷しんくうよれい」は、レタス・キャベツ・ハクサイなどの葉菜類ようさいるいに最もっとも適てきしています。

ရိတ်သိမ်းပြီးစ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များသည် အသက်ရှူရာမှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူရှိန်ကြောင့် လတ်ဆတ်မှုနှင့် သကြားဓာတ်များ အလျင်အမြန် ဆုံးရှုံးတတ်သဖြင့် ဈေးကွက်သို့ မတင်ပို့မီ သီးနှံအပူချိန်ကို လျှော့ချပေးသည့် ကြိုတင်အအေးခံခြင်း (予冷) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် အလုံပိတ်ခန်းအတွင်း လေဖိအားလျှော့ချ၍ ဟင်းသီးဟင်းရွက် မျက်နှာပြင်ရှိ ရေဓာတ်အနည်းငယ်ကို အငွေ့ပျံစေပြီး ထိုအငွေ့ပျံအအေးဓာတ်ဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း အူတိုင်အထိ ညီညာစွာ အေးသွားစေသည့် လေဟာနယ်ဖြင့် ကြိုတင်အအေးခံခြင်း (真空予冷) သည် ဆလတ်ရွက်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် မုန်ညင်းထုပ်ကဲ့သို့သော အရွက်စားဟင်းသီးဟင်းရွက်များအတွက် အသင့်လျော်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

なお、サツマイモ（カンショ）を長期貯蔵ちょうきちょぞうする前まえに行おこなう「キュアリング処理しょり」は、予冷よれいとは逆ぎゃくに収穫直後しゅうかくちょくごに「温度おんど30〜33℃・湿度しつど90〜95％の高温多湿こうおんたしつ」に数日間置すうじつかんおいて傷口きずぐちにコルク層そうを作つくらせ、病原菌びょうげんきんの侵入しんにゅうと腐敗ふはいを防ふせぐ処理しょりです（その後ご13〜15℃で貯蔵ちょぞうします）。

ထို့ပြင် ကန်စွန်းဥ (サツマイモ) ကို ကာလရှည် မသိုလှောင်မီ ပြုလုပ်ရသည့် အနာကျက်အောင် အပူနှင့်စိုထိုင်းဆပေးခြင်း (キュアリング処理) သည် ကြိုတင်အအေးခံခြင်းနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်ပြီး ရိတ်သိမ်းပြီးချင်း အပူချိန် 30–33℃ နှင့် စိုထိုင်းဆ 90–95% ရှိသော ပူနွေးစိုစွတ်သည့် အခြေအနေတွင် ရက်အနည်းငယ်ထား၍ ဒဏ်ရာများပေါ်တွင် ဖော့လွှာ (コルク層) ဖြစ်ပေါ်စေကာ ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ပုပ်သိုးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည့် နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည် (ထို့နောက် 13–15℃ တွင် သိုလှောင်ပါသည်)။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

植物しょくぶつの生理せいりでは、「光合成こうごうせい（昼ひるのみ・光ひかり＋CO2＋水みず→デンプン＋O2）」と「呼吸こきゅう（24時間じかん・O2を使つかいCO2を出だす）」の違ちがい、および葉裏はうらの気孔きこうからの「蒸散じょうさん（吸水力きゅうすいりょくと葉温低下ようおんていか）」が頻出ひんしゅつです。

အပင်ဇီဝကမ္မဗေဒတွင် အလင်းဖြင့် အစာချက်လုပ်ခြင်း (光合成 - နေ့ဘက်၌သာ၊ အလင်း + CO2 + ရေ -> ကစီဓာတ် + O2) နှင့် အသက်ရှူခြင်း (呼吸 - 24 နာရီပတ်လုံး၊ O2 သုံးပြီး CO2 ထုတ်လွှတ်သည်) တို့၏ ကွာခြားချက်အပြင် အရွက်အောက်ဘက် လေရှူပေါက်မှ ရေငွေ့ပျံခြင်း (蒸散 - အမြစ်မှ ရေစုပ်ယူအားနှင့် အရွက်အပူချိန် လျှော့ချပေးခြင်း) တို့ကို မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။

花芽分化かがぶんかの条件じょうけんは、「短日植物たんじつしょくぶつ＝イネ・ダイズ・秋あきギク・イチゴ」「長日植物ちょうじつしょくぶつ＝ホウレンソウ・ダイコン・コムギ」「中性植物ちゅうせいしょくぶつ＝トマト・キュウリ」の分類ぶんるいをそのまま暗記あんきしましょう。

ပန်းဖူး စတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (花芽分化) အခြေအနေများအတွက် နေ့တာတိုကြိုက်အပင် = စပါး၊ ပဲပုပ်၊ ဆောင်းဦးဂန္ဓမာ၊ စတော်ဘယ်ရီ၊ နေ့တာရှည်ကြိုက်အပင် = ဟင်းနုနွယ်၊ မုန်လာဥဖြူ၊ ဂျုံ၊ နေ့တာအလင်းရောင် မရွေးသောအပင် = ခရမ်းချဉ်၊ သခွား ဟူသော အုပ်စုခွဲခြားမှုကို တိုက်ရိုက် အလွတ်ကျက်မှတ်ထားပါ။

土壌どじょうと肥料ひりょうでは、三要素さんようそ「チッソ（N：葉は・茎くき）、リン酸さん（P：花はな・実み・分ぶんけつ）、カリ（K：根ね・イモ）」の役割やくわりと、肥料計算ひりょうけいさん「施肥量せひりょう＝必要成分量ひつようせいぶんりょう÷（保証成分ほしょうせいぶん％÷100）」が必出ひっしゅつです。

မြေဆီလွှာနှင့် မြေဩဇာပိုင်းတွင် အဓိကအာဟာရဓာတ် 3 မျိုးဖြစ်သော နိုက်ထရိုဂျင် (N - အရွက်နှင့် ပင်စည်)၊ ဖော့စဖောရပ်စ် (P - အပွင့်၊ အသီးနှင့် ပင်ပွားထွက်ခြင်း) နှင့် ပိုတက်စီယမ် (K - အမြစ်နှင့် ဥများ) တို့၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် မြေဩဇာတွက်ချက်မှု ပုံသေနည်းဖြစ်သော ကျွေးရမည့် မြေဩဇာအလေးချိန် = လိုအပ်သော အာဟာရပမာဏ ÷ (အိတ်ပေါ်ပါ အာဟာရပါဝင်နှုန်း % ÷ 100) တို့မှာ မပျက်မကွက် မေးလေ့ရှိပါသည်။