လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ အခြေခံသီအိုရီနှင့် သုံးဖေ့စ် အေစီပတ်လမ်း (電気に関する基礎理論・三相交流)

クーロンの法則ほうそくと平行板へいこうばんコンデンサの電界でんかい・静電容量せいでんようりょう

ကူလုံ၏ နိယာမ (クーロンの法則) နှင့် မျက်နှာပြင်ပြိုင် ကွန်ဒင်ဆာ၏ လျှပ်စစ်စက်ကွင်းနှင့် လျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှု

第一種電気工事士だいいっしゅでんきこうじしの学科試験がっかしけんでは、問とい1に静電気せいでんきまたは電磁気でんじきの計算問題けいさんもんだいが出題しゅつだいされます。第二種だいにしゅにはない重要分野じゅうようぶんやですが、公式こうしきの形かたちを覚おぼえれば確実かくじつに得点とくてんできます。

အဆင့် 1 လျှပ်စစ်ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် (第一種電気工事士) ရေးဖြေစာမေးပွဲတွင် မေးခွန်း 1 ၌ တည်ငြိမ်လျှပ်စစ် သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုမေးခွန်း မေးမြန်းလေ့ရှိပါသည်။ အဆင့် 2 တွင် မပါဝင်သော အရေးကြီးကဏ္ဍ ဖြစ်သော်လည်း ပုံသေနည်းပုံစံကို မှတ်သားထားပါက သေချာပေါက် အမှတ်ရယူနိုင်ပါသည်။

空気中くうきちゅうに置おかれた2つの点電荷てんでんかQ1（C）とQ2（C）の間あいだに働はたらく静電気力せいでんきりょくF（N）は、電荷でんかの積せき「Q1×Q2」に比例ひれいし、距離きょりr（m）の2乗じょう「r²」に反比例はんぴれいします。これをクーロンの法則ほうそくと呼よびます。

လေထဲတွင် ထားရှိသော အမှတ်လျှပ်စစ်အား Q1 (C) နှင့် Q2 (C) နှစ်ခုကြား သက်ရောက်သည့် တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်အား F (N) သည် လျှပ်စစ်အားနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ် Q1 × Q2 နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး အကွာအဝေး r (m) ၏ နှစ်ထပ်ကိန်း r² နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပါသည်။ ၎င်းကို ကူလုံ၏ နိယာမ (クーロンの法則) ဟု ခေါ်ပါသည်။

向むかい合あう2枚まいの金属板きんぞくばん（極板きょくばん）を距離きょりd（m）だけ離はなして電圧でんあつV（V）を加くわえると、極板間きょくばんかんには一様いちような電界でんかいが生しょうじます。電界でんかいの強つよさE（V/m）は「E＝V÷d」で求もとめられ、距離きょりdに反比例はんぴれいします。

မျက်နှာချင်းဆိုင် သတ္တုပြား (極板) 2 ချပ်ကို အကွာအဝေး d (m) ခြားထားပြီး ဗို့အား V (V) ပေးသွင်းလိုက်သည့်အခါ သတ္တုပြားနှစ်ခုကြားတွင် တစ်သမတ်တည်းသော လျှပ်စစ်စက်ကွင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ လျှပ်စစ်စက်ကွင်းပြင်းအား E (V/m) ကို E = V ÷ d ဖြင့် ရှာဖွေနိုင်ပြီး အကွာအဝေး d နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပါသည်။

平行板へいこうばんコンデンサの静電容量せいでんようりょうC（F）は、極板きょくばんの面積めんせきS（m²）と絶縁物ぜつえんぶつの誘電率ゆうでんりつε（イプシロン）に比例ひれいし、極板間距離きょくばんかんきょりd（m）に反比例はんぴれいします（C＝ε×S÷d）。面積めんせきが広ひろく隙間すきまが狭せまいほど電気でんきを多おおく蓄たくわえられます。

မျက်နှာပြင်ပြိုင် ကွန်ဒင်ဆာ၏ လျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှု C (F) သည် သတ္တုပြားဧရိယာ S (m²) နှင့် လျှပ်ကာပစ္စည်း၏ လျှပ်ကာကိန်း ε (誘電率) တို့နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး သတ္တုပြားကြား အကွာအဝေး d (m) နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပါသည် (C = ε × S ÷ d)။ မျက်နှာပြင်ကျယ်ပြီး ကြားအကွာအဝေး ကျဉ်းလေလေ လျှပ်စစ်ပိုမိုသိုလှောင်နိုင်လေ ဖြစ်ပါသည်။

コンデンサの直並列接続ちょくへいれつせつぞく・分圧ぶんあつと静電せいでんエネルギー

ကွန်ဒင်ဆာ တန်းဆက်-ပြိုင်ဆက် ဆက်သွယ်မှု၊ ဗို့အားခွဲဝေမှုနှင့် တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်စွမ်းအင်

静電容量せいでんようりょうC（F）のコンデンサに電圧でんあつV（V）を加くわえたときに蓄たくわえられる電荷でんかQ（C：クーロン）は「Q＝C×V」であり、コンデンサ内部ないぶに蓄たくわえられる静電せいでんエネルギーW（J：ジュール）は「W＝0.5×C×V²＝0.5×Q×V」となります。

လျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှု C (F) ရှိသော ကွန်ဒင်ဆာသို့ ဗို့အား V (V) ပေးသွင်းသည့်အခါ သိုလှောင်ရရှိသော လျှပ်စစ်အား Q (C - ကူလုံ) မှာ Q = C × V ဖြစ်ပြီး ကွန်ဒင်ဆာအတွင်း သိုလှောင်ထားသော တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်စွမ်းအင် W (J - ဂျူးလ်) မှာ W = 0.5 × C × V² = 0.5 × Q × V ဖြစ်ပါသည်။

試験しけんで特とくに注意ちゅういすべきなのは単位たんいの換算かんさんです。静電容量せいでんようりょうは「μF（マイクロファラド＝10⁻⁶F）」で与あたえられることが多おおいため、電圧でんあつVが何百なんびゃくボルトから何千なんぜんボルトのときに10⁻⁶を掛かけてジュール（J）に直なおします。

စာမေးပွဲတွင် အထူးသတိထားရမည်မှာ ယူနစ်ပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ လျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှုကို μF (မိုက်ခရိုဖာရက် = 10⁻⁶ F) ဖြင့် ပေးထားလေ့ရှိသောကြောင့် ဗို့အား V ရာဂဏန်းမှ ထောင်ဂဏန်းရှိသည့်အခါ 10⁻⁶ ဖြင့် မြှောက်၍ ဂျူးလ် (J) သို့ ပြောင်းလဲရပါမည်။

複数ふくすうのコンデンサをつなぐ場合ばあい、合成静電容量ごうせいせいでんようりょうCの計算式けいさんしきは抵抗ていこうのときと正反対せいはんたいになります。並列接続へいれつせつぞくでは極板面積きょくばんめんせきが増ふえるため単純たんじゅんな和わ「C＝C1＋C2」になり、直列接続ちょくれつせつぞくでは和分わぶんの積せき「C＝（C1×C2）÷（C1＋C2）」になります。

ကွန်ဒင်ဆာအများအပြား ချိတ်ဆက်သည့်အခါ စုပေါင်းလျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှု C ၏ တွက်ချက်မှုပုံသေနည်းသည် လျှပ်ခံ (ရယ်စစ္စတာ) နှင့် လုံးဝပြောင်းပြန် ဖြစ်ပါသည်။ ပြိုင်ဆက်ဆက်သွယ်မှုတွင် သတ္တုပြားဧရိယာ ပိုကျယ်လာသဖြင့် ရိုးရိုးပေါင်းလဒ် C = C1 + C2 ဖြစ်ပြီး တန်းဆက်ဆက်သွယ်မှုတွင် ပေါင်းလဒ်ပေါ် မြှောက်လဒ်တင်သည့် C = (C1 × C2) ÷ (C1 + C2) ဖြစ်ပါသည်။

2つのコンデンサC1とC2を直列接続ちょくれつせつぞくして電源電圧でんげんでんあつVを加くわえると、両りょう方ほうのコンデンサには全まったく同おなじ電荷でんかQが蓄たくわえられます。そのため、各かくコンデンサにかかる電圧でんあつは静電容量せいでんようりょうの逆比ぎゃくひに分圧ぶんあつされ、容量ようりょうが小ちいさい方ほうに高たかい電圧でんあつがかかります。

ကွန်ဒင်ဆာ 2 ခု (C1 နှင့် C2) ကို တန်းဆက်ချိတ်ဆက်၍ ပင်မဗို့အား V ပေးသွင်းသည့်အခါ ကွန်ဒင်ဆာနှစ်ခုလုံး၌ တူညီသော လျှပ်စစ်အား Q သိုလှောင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကွန်ဒင်ဆာတစ်ခုစီသို့ သက်ရောက်သော ဗို့အားသည် လျှပ်သိုဝင်ဆံ့မှု၏ ပြောင်းပြန်အချိုးအတိုင်း ဗို့အားခွဲဝေသက်ရောက်ပြီး ဝင်ဆံ့မှုနည်းသောဘက်တွင် ဗို့အားပိုမြင့်မားစွာ သက်ရောက်ပါသည်။

電磁誘導でんじゆうどう・自己じこインダクタンスと鉄心入てっしんいりコイルの特性とくせい

လျှပ်စစ်သံလိုက်ညှို့ခြင်း၊ ပင်ကိုယ်အင်ဒက်တန့်စ်နှင့် သံအူတိုင်ပါသော ကွိုင်၏ ဂုဏ်သတ္တိများ

コイルを貫つらぬく磁束じそくΦ（ウェーバ：Wb）が時間じかんとともに変化へんかすると、その変化へんかを妨さまたげる向むき（レンツの法則ほうそく）に誘導起電力ゆうどうきでんりょくe（V）が生しょうじます。これをファラデーの電磁誘導でんじゆうどうの法則ほうそくといい、変圧器へんあつきや発電機はつでんきの原理げんりとなります。

ကွိုင်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားသော သံလိုက်စီးကြောင်း φ (ဝက်ဘာ - Wb) သည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသည့်အခါ ထိုပြောင်းလဲမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ဦးတည်ချက် (လန့်ဇ်၏ နိယာမ) အတိုင်း လျှပ်စစ်သံလိုက်ညှို့ဗို့အား e (V) ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ၎င်းကို ဖာရာဒေး၏ လျှပ်စစ်သံလိုက်ညှို့ခြင်း နိယာမဟုခေါ်ပြီး ထရန်စဖော်မာနှင့် ဂျင်နရေတာများ၏ အခြေခံသဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။

自分自身じぶんじしんのコイルに流ながれる電流でんりゅうI（A）が変化へんかしたときに生しょうじる起電力きでんりょくの大おおきさは、自己じこインダクタンスL（ヘンリー：H）を用もちいて「e＝L×（ΔI÷Δt）」と表あらわされます。またコイルが蓄たくわえる電磁でんじエネルギーは「W＝0.5×L×I²（J）」です。

မိမိကွိုင်အတွင်း စီးဆင်းနေသော လျှပ်စီး I (A) ပြောင်းလဲသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်တွန်းအား ပမာဏကို ပင်ကိုယ်အင်ဒက်တန့်စ် L (ဟင်နရီ - H) ဖြင့် e = L × (ΔI ÷ Δt) ဟု ဖော်ပြပါသည်။ ထို့ပြင် ကွိုင်အတွင်း သိုလှောင်ထားသော သံလိုက်စွမ်းအင်မှာ W = 0.5 × L × I² (J) ဖြစ်ပါသည်။

コイルの自己じこインダクタンスLは、鉄心てっしんの透磁率とうじりつμ（ミュー）と断面積だんめんせきSに比例ひれいし、磁路じろの長ながさlに反比例はんぴれいし、さらにコイルの「巻数まきすうNの2乗じょう（N²）」に比例ひれいします。巻数まきすうを2倍ばいにするとインダクタンスLは4倍ばいになります。

ကွိုင်၏ ပင်ကိုယ်အင်ဒက်တန့်စ် L သည် သံအူတိုင်၏ သံလိုက်စိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်း μ (透磁率) နှင့် ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာ S တို့နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး သံလိုက်လမ်းကြောင်းအလျား l နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျကာ ကွိုင်၏ အပတ်ရေ N ၏ နှစ်ထပ်ကိန်း (N²) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပါသည်။ အပတ်ရေကို 2 ဆ တိုးပါက အင်ဒက်တန့်စ် L သည် 4 ဆ ဖြစ်လာပါသည်။

したがって、鉄心入てっしんいりコイルに交流電圧こうりゅうでんあつV（周波数しゅうはすうf）を加くわえたとき、誘導性ゆうどうせいリアクタンス「XL＝2πfL」によって電流でんりゅう「I＝V÷XL」が制限制御せいげんせいぎょされます。運転中うんてんちゅうに鉄心てっしんを引ひき抜ぬくと透磁率とうじりつμが激減げきげんしてLとXLが小ちいさくなり、過大かだいな電流でんりゅうIが流ながれます。

ထို့ကြောင့် သံအူတိုင်ပါသော ကွိုင်သို့ အေစီဗို့အား V (ကြိမ်နှုန်း f) ပေးသွင်းသည့်အခါ လျှပ်ညှို့ရီအက်တန့်စ် XL = 2πfL က လျှပ်စီး I = V ÷ XL ကို ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ပေးပါသည်။ လည်ပတ်နေစဉ် သံအူတိုင်ကို ဆွဲထုတ်လိုက်ပါက သံလိုက်စိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်း μ အလွန်အမင်း လျော့ကျသွားပြီး L နှင့် XL ငယ်သွားသဖြင့် အလွန်ကြီးမားသော လျှပ်စီး I စီးဆင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

キルヒホッフの法則ほうそく（2電源回路でんげんかいろ）とホイートストンブリッジ回路かいろ

ကာချော့ဖ်၏ နိယာမများ (ပင်မ 2 ခုပါ ပတ်လမ်း) နှင့် ဝှစ်စတုန်းဘရစ်ချ်ပတ်လမ်း

問とい2では直流回路ちょくりゅうかいろの計算けいさんが必かならず1問出題もんしゅつだいされます。第一種だいいっしゅでは単たんなる直並列合成ちょくへいれつごうせいだけでなく、2つの直流電源ちょくりゅうでんげんを持もつ回路かいろや、ブリッジ回路かいろの2点間てんかんの電位差でんいさ（電圧でんあつVab）を求もとめる問題もんだいが頻出ひんしゅつです。

မေးခွန်း 2 တွင် ဒီစီပတ်လမ်း တွက်ချက်မှုမေးခွန်း 1 ပုဒ် အမြဲမေးမြန်းပါသည်။ အဆင့် 1 စာမေးပွဲတွင် ရိုးရိုး တန်းဆက်-ပြိုင်ဆက် ပေါင်းစပ်ခြင်းသာမက ဒီစီပင်မ 2 ခုပါသော ပတ်လမ်းများနှင့် ဘရစ်ချ်ပတ်လမ်းရှိ အမှတ် 2 ခုကြား ဗို့အားခြားနားချက် (Vab) ရှာဖွေသည့် မေးခွန်းများ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။

キルヒホッフの第だい1法則ほうそく（電流則でんりゅうそく）は「接続点せつぞくてんに流ながれ込こむ電流でんりゅうの和わと流ながれ出でる電流でんりゅうの和わは等ひとしい」、第だい2法則ほうそく（電圧則でんあつそく）は「任意にんいの閉回路へいかいろ（ループ）において起電力きでんりょくの和わと電圧降下でんあつこうか（I×R）の和わは等ひとしい」という法則ほうそくです。

ကာချော့ဖ်၏ ပထမနိယာမ (လျှပ်စီးနိယာမ) မှာ အဆက်အမှတ်တစ်ခုသို့ စီးဝင်သော လျှပ်စီးများ၏ ပေါင်းလဒ်သည် စီးထွက်သော လျှပ်စီးများ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် တူညီသည်ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယနိယာမ (ဗို့အားနိယာမ) မှာ မည်သည့်ပတ်လမ်းအပိတ် (loop) တွင်မဆို လျှပ်စစ်တွန်းအားများ၏ ပေါင်းလဒ်သည် ဗို့အားကျဆင်းမှု (I × R) များ၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် တူညီသည်ဟူသော နိယာမဖြစ်ပါသည်။

また4つの抵抗ていこうR1・R2・R3・R4をひし形がたに組くんだホイートストンブリッジ回路かいろでは、向むかい合あう対辺たいへんの抵抗ていこうの積せきが等ひとしい「R1×R4＝R2×R3」のときに平衡状態へいこうじょうたいとなり、中央ちゅうおうの検流計けんりゅうけい（または電流計でんりゅうけい）に流ながれる電流でんりゅうは0Aになります。

လျှပ်ခံ 4 ခု (R1, R2, R3, R4) ကို စိန်ပွင့်ပုံစံ ဆက်သွယ်ထားသော ဝှစ်စတုန်းဘရစ်ချ်ပတ်လမ်းတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်အနားရှိ လျှပ်ခံများ၏ မြှောက်လဒ် တူညီသည့် R1 × R4 = R2 × R3 အခြေအနေ၌ မျှခြေအခြေအနေ (平衡状態) ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလယ်ဗဟိုရှိ ဂယ်လ်ဗာနိုမီတာ (သို့မဟုတ် အမ်မီတာ) တွင် စီးဆင်းသော လျှပ်စီးမှာ 0 A ဖြစ်သွားပါသည်။

平衡へいこうしていないブリッジ回路かいろで中央ちゅうおうの2点てんa−b間かんの電位差でんいさVabを求もとめる問題もんだいでは、基準点きじゅんてん（0V）を決きめて各枝かくえだの分圧比ぶんあつひから点てんaの電位でんいVaと点てんbの電位でんいVbを別々べつべつに計算けいさんし、その差さ「Vab＝｜Va−Vb｜」をとると一瞬いっしゅんで解とけます。

မျှခြေမဖြစ်သော ဘရစ်ချ်ပတ်လမ်းတွင် အလယ်ဗဟို အမှတ် a–b ကြားရှိ ဗို့အားခြားနားချက် Vab ကို ရှာဖွေရာ၌ အခြေခံအမှတ် (0 V) တစ်ခု သတ်မှတ်ပြီး လမ်းကြောင်းတစ်ခုစီ၏ ဗို့အားခွဲဝေမှုအချိုးမှ အမှတ် a ၏ ဗို့အား Va နှင့် အမှတ် b ၏ ဗို့အား Vb တို့ကို သီးခြားစီ တွက်ချက်ကာ ခြားနားချက် Vab = |Va − Vb| ကို ယူလိုက်ပါက ချက်ချင်း အဖြေရရှိပါသည်။

正弦波交流せいげんはこうりゅう（周期しゅうき・周波数しゅうはすう・角周波数かくしゅうはすう）と周波数変化時しゅうはすうへんかじのリアクタンス

ဆိုင်းလှိုင်း အေစီလျှပ်စစ် (ကာလ၊ ကြိမ်နှုန်း၊ ထောင့်ပြောင်းနှုန်း) နှင့် ကြိမ်နှုန်းပြောင်းလဲချိန် ရီအက်တန့်စ်

問とい3では単相交流回路たんそうこうりゅうかいろが出題しゅつだいされます。正弦波交流せいげんはこうりゅうが1回かいの波なみを描えがくのにかかる時間じかんを「周期しゅうきT（s：秒びょう）」、1秒間びょうかんに繰くり返かえす波なみの数かずを「周波数しゅうはすうf（Hz：ヘルツ）」といい、「f＝1÷T」の関係かんけいがあります。

မေးခွန်း 3 တွင် တစ်ဖေ့စ် အေစီပတ်လမ်းအကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။ ဆိုင်းလှိုင်း အေစီလျှပ်စစ် လှိုင်း 1 လုံး အပြည့်ဖြစ်ပေါ်ရန် ကြာသောအချိန်ကို ကာလ T (周期 — ယူနစ် s စက္ကန့်) ဟုခေါ်ပြီး 1 စက္ကန့်အတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သော လှိုင်းအရေအတွက်ကို ကြိမ်နှုန်း f (周波数 — ယူနစ် Hz ဟာ့ဇ်) ဟုခေါ်ကာ f = 1 ÷ T ဆက်နွှယ်ချက် ရှိပါသည်။

また1秒間びょうかんに進すすむ角度かくど（ラジアン）を「角周波数かくしゅうはすうω（オメガ：rad/s）」といい、「ω＝2πf＝2π÷T（π≈3.14）」で求もとめます。周波数しゅうはすうf＝50Hz（周期しゅうきT＝20ms＝0.02s）のとき、角周波数かくしゅうはすうは「ω＝2×3.14×50＝314rad/s」となります。

ထို့ပြင် 1 စက္ကန့်အတွင်း ရွေ့လျားသွားသော ထောင့်ပမာဏ (ရေဒီယန်) ကို ထောင့်ပြောင်းနှုန်း ω (角周波数 — ယူနစ် rad/s) ဟုခေါ်ပြီး ω = 2πf = 2π ÷ T (π ≈ 3.14) ဖြင့် တွက်ချက်ပါသည်။ ကြိမ်နှုန်း f = 50 Hz (ကာလ T = 20 ms = 0.02 s) ဖြစ်သည့်အခါ ထောင့်ပြောင်းနှုန်းမှာ ω = 2 × 3.14 × 50 = 314 rad/s ဖြစ်ပါသည်။

正弦波交流せいげんはこうりゅうの最大値さいだいちVmは実効値じっこうちVの√2倍ばい（Vm＝√2×V≈1.41×V）、平均値へいきんちVavは最大値さいだいちの2÷π倍ばいです。日常にちじょうの100Vや200Vという表示ひょうじはすべて「実効値じっこうち」を表あらわしています。

ဆိုင်းလှိုင်း အေစီ၏ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုး Vm သည် ထိရောက်တန်ဖိုး (လက်တွေ့သုံးတန်ဖိုး) V ၏ √2 ဆ (Vm = √2 × V ≈ 1.41 × V) ရှိပြီး ပျမ်းမျှတန်ဖိုး Vav မှာ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုး၏ 2 ÷ π ဆ ဖြစ်ပါသည်။ နေ့စဉ်သုံး 100 V သို့မဟုတ် 200 V ဟူသော ဖော်ပြချက်အားလုံးသည် ထိရောက်တန်ဖိုး (実効値) ကို ဆိုလိုပါသည်။

コイルの誘導性ゆうどうせいリアクタンス「XL＝ωL＝2πfL（Ω）」は周波数しゅうはすうfに比例ひれいし、コンデンサの容量性ようりょうせいリアクタンス「XC＝1÷（ωC）＝1÷（2πfC）（Ω）」は周波数しゅうはすうfに反比例はんぴれいします。電源周波数でんげんしゅうはすうが50Hzから60Hz（1.2倍ばい）に変かわると、XLは1.2倍ばいに増ふえ、XCは1÷1.2倍ばいに減へります。

ကွိုင်၏ လျှပ်ညှို့ရီအက်တန့်စ် XL = ωL = 2πfL (Ω) သည် ကြိမ်နှုန်း f နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး ကွန်ဒင်ဆာ၏ လျှပ်သိုရီအက်တန့်စ် XC = 1 ÷ (ωC) = 1 ÷ (2πfC) (Ω) သည် ကြိမ်နှုန်း f နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပါသည်။ ပင်မကြိမ်နှုန်း 50 Hz မှ 60 Hz (1.2 ဆ) သို့ ပြောင်းလဲသွားပါက XL သည် 1.2 ဆ တိုးလာပြီး XC မှာ 1 ÷ 1.2 ဆသို့ လျော့ကျသွားပါသည်။

単相交流たんそうこうりゅうR-L-C直並列回路ちょくへいれつかいろ・共振きょうしんと半波整流回路はんぱせいりゅうかいろ

တစ်ဖေ့စ် အေစီ R-L-C တန်းဆက်/ပြိုင်ဆက်ပတ်လမ်း၊ ရယ်ဇိုနန့်စ်နှင့် လှိုင်းဝက်လျှပ်စစ်ပြောင်းပတ်လမ်း

抵抗ていこうRとリアクタンスXL・XCが直列ちょくれつにつながった回路かいろの合成ごうせいインピーダンスZ（Ω）は「Z＝√（R²＋（XL−XC）²）」で求もとめ、力率りきりつcosθは「cosθ＝R÷Z」となります。XL＝XCのときは直列共振ちょくれつきょうしんとなり、リアクタンスが打うち消けし合あって「Z＝R、力率りきりつcosθ＝1（100%）」になります。

လျှပ်ခံ R နှင့် ရီအက်တန့်စ် XL, XC တို့ တန်းဆက်ချိတ်ဆက်ထားသော ပတ်လမ်း၏ စုပေါင်းအင်ပီဒန့်စ် Z (Ω) ကို Z = √(R² + (XL − XC)²) ဖြင့် ရှာပြီး ပါဝါဖက်တာ cosθ မှာ cosθ = R ÷ Z ဖြစ်ပါသည်။ XL = XC ဖြစ်သည့်အခါ တန်းဆက်ရယ်ဇိုနန့်စ် (直列共振) ဖြစ်ပေါ်ပြီး ရီအက်တန့်စ်အချင်းချင်း ချေဖျက်သွားသဖြင့် Z = R နှင့် ပါဝါဖက်တာ cosθ = 1 (100%) ဖြစ်သွားပါသည်။

一方いっぽう、抵抗ていこうRの枝えだとリアクタンスXの枝えだが並列へいれつにつながった回路かいろでは、各枝かくえだに同おなじ電源電圧でんげんでんあつVがかかります。抵抗ていこうの電流でんりゅう「IR＝V÷R」とリアクタンスの電流でんりゅう「IX＝V÷X」は位相いそうが90度どずれるため、全電流ぜんでんりゅうは「I＝√（IR²＋IX²）」、力率りきりつは「cosθ＝IR÷I」で求もとめます。

အခြားတစ်ဖက်တွင် လျှပ်ခံ R လမ်းကြောင်းနှင့် ရီအက်တန့်စ် X လမ်းကြောင်းတို့ ပြိုင်ဆက်ချိတ်ဆက်ထားသော ပတ်လမ်း၌ လမ်းကြောင်းတစ်ခုစီတွင် တူညီသော ပင်မဗို့အား V သက်ရောက်ပါသည်။ လျှပ်ခံလျှပ်စီး IR = V ÷ R နှင့် ရီအက်တန့်စ်လျှပ်စီး IX = V ÷ X တို့သည် ဖေ့စ်ထောင့် 90 ဒီဂရီ ကွာခြားသောကြောင့် စုစုပေါင်းလျှပ်စီးကို I = √(IR² + IX²) နှင့် ပါဝါဖက်တာကို cosθ = IR ÷ I ဖြင့် တွက်ချက်ပါသည်။

また問とい4で頻出ひんしゅつなのが、交流電源こうりゅうでんげん（実効値じっこうちV）に理想的りそうてきな「半導体はんどうたいダイオード」1個こと抵抗ていこうRを直列ちょくれつにつないだ「半波整流回路はんぱせいりゅうかいろ」の消費電力しょうひでんりょくPを求もとめる問題もんだいです。

ထို့ပြင် မေးခွန်း 4 တွင် မကြာခဏ မေးမြန်းလေ့ရှိသည်မှာ အေစီပင်မ (ထိရောက်တန်ဖိုး V) သို့ စံပြ ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ ဒိုင်အိုဒ် 1 လုံးနှင့် လျှပ်ခံ R ကို တန်းဆက်ချိတ်ဆက်ထားသော လှိုင်းဝက်လျှပ်စစ်ပြောင်းပတ်လမ်း (半波整流回路) ၏ သုံးစွဲစွမ်းအား P ကို ရှာဖွေသည့် မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။

ダイオードは一方向いちほうこう（順方向じゅんほうこう）にしか電流でんりゅうを通とおさないため、交流こうりゅうの1周期しゅうきのうち正せいの半周期はんしゅうきだけ電流でんりゅうが流ながれ、負ふの半周期はんしゅうきは電流でんりゅうが0Aになります。したがって、抵抗ていこうRで消費しょうひされる平均電力へいきんでんりょくPはダイオードがないときの「半分はんぶん（1/2）」、すなわち「P＝V²÷（2×R）（W）」になります。

ဒိုင်အိုဒ်သည် လျှပ်စီးကို တစ်ဖက်တည်းသို့သာ စီးဆင်းခွင့်ပြုသောကြောင့် အေစီ 1 ကာလအတွင်း အပေါင်းလှိုင်းဝက်တွင်သာ လျှပ်စီးစီးဆင်းပြီး အနှုတ်လှိုင်းဝက်တွင် လျှပ်စီး 0 A ဖြစ်သွားပါသည်။ ထို့ကြောင့် လျှပ်ခံ R တွင် သုံးစွဲသော ပျမ်းမျှလျှပ်စစ်စွမ်းအား P သည် ဒိုင်အိုဒ်မပါသည့်အချိန်၏ တစ်ဝက်တိတိ (1/2) ဖြစ်သော P = V² ÷ (2 × R) (W) ဖြစ်ပါသည်။

対称三相たいしょうさんそう3線式交流回路せんしきこうりゅうかいろ（Y結線けっせん・Δ結線けっせん・Δ-Y変換へんかん）

အချိုးညီ သုံးဖေ့စ် 3 ကြိုးစနစ် အေစီပတ်လမ်း (Y ဆက်သွယ်မှု၊ Δ ဆက်သွယ်မှုနှင့် Δ-Y ပြောင်းလဲခြင်း)

問とい5は必かならず三相交流回路さんそうこうりゅうかいろの計算問題けいさんもんだいです。Y結線けっせん（星形ほしがた）では線電流せんでんりゅうIlと相電流そうでんりゅうIpが等ひとしく（Il＝Ip）、線間電圧せんかんでんあつVlは相電圧そうでんあつVpの√3倍ばい（Vl＝√3×Vp、よってVp＝Vl÷√3）になります。

မေးခွန်း 5 သည် သုံးဖေ့စ် အေစီပတ်လမ်း တွက်ချက်မှုမေးခွန်း အမြဲဖြစ်ပါသည်။ စတား (Y) ဆက်သွယ်မှုတွင် လိုင်းလျှပ်စီး Il နှင့် ဖေ့စ်လျှပ်စီး Ip တူညီပြီး (Il = Ip) လိုင်းဗို့အား Vl သည် ဖေ့စ်ဗို့အား Vp ၏ √3 ဆ (Vl = √3 × Vp ဖြစ်၍ Vp = Vl ÷ √3) ဖြစ်ပါသည်။

一方いっぽう、Δ結線けっせん（環状かんじょう・デルタ）では線間電圧せんかんでんあつVlと相電圧そうでんあつVpが等ひとしく（Vl＝Vp）、線電流せんでんりゅうIlは相電流そうでんりゅうIpの√3倍ばい（Il＝√3×Ip）になります。三相電力さんそうでんりょくPはどちらの結線けっせんでも「P＝√3×Vl×Il×cosθ＝3×Ip²×R（W）」です。

အခြားတစ်ဖက်တွင် ဒယ်လ်တာ (Δ) ဆက်သွယ်မှု၌ လိုင်းဗို့အား Vl နှင့် ဖေ့စ်ဗို့အား Vp တူညီပြီး (Vl = Vp) လိုင်းလျှပ်စီး Il သည် ဖေ့စ်လျှပ်စီး Ip ၏ √3 ဆ (Il = √3 × Ip) ဖြစ်ပါသည်။ သုံးဖေ့စ် လျှပ်စစ်စွမ်းအား P မှာ ဆက်သွယ်မှုနှစ်မျိုးလုံးတွင် P = √3 × Vl × Il × cosθ = 3 × Ip² × R (W) ဖြစ်ပါသည်။

第一種だいいっしゅで特とくに重要じゅうようなテクニックが「Δ-Y等価変換とうかへんかん」です。1相そうあたりRΔ（Ω）の抵抗ていこう3個こをΔ結線けっせんした負荷ふかは、抵抗値ていこうちを「3分ぶんの1（RY＝RΔ÷3）」にしたY結線負荷けっせんふかと完全かんぜんに等価とうかになります（逆ぎゃくにY結線けっせんからΔ結線けっせんに変かえると電流でんりゅうと電力でんりょくは3倍ばいになります）。

အဆင့် 1 စာမေးပွဲတွင် အထူးအရေးကြီးသော နည်းလမ်းမှာ Δ-Y တူညီပြောင်းလဲခြင်း (Δ-Y等価変換) ဖြစ်ပါသည်။ 1 ဖေ့စ်လျှင် RΔ (Ω) ရှိသော လျှပ်ခံ 3 ခုကို Δ ဆက်သွယ်ထားသော ဝန်သည် လျှပ်ခံတန်ဖိုးကို သုံးပုံတစ်ပုံ (RY = RΔ ÷ 3) သို့ လျှော့ချထားသော Y ဆက်သွယ်မှုဝန်နှင့် လုံးဝတူညီပါသည် (ပြောင်းပြန်အားဖြင့် Y မှ Δ သို့ ပြောင်းလိုက်ပါက လျှပ်စီးနှင့် ပါဝါ 3 ဆ ဖြစ်သွားပါသည်)။

この変換へんかんを使つかえば、電線路でんせんろに抵抗ていこうrがある回路かいろや、Y結線負荷けっせんふかとΔ結線負荷けっせんふかが並列へいれつにつながった複合回路ふくごうかいろでも、Δ結線けっせんを「RY＝RΔ÷3」のY結線けっせんに置おき換かえて1相分そうぶんの等価回路とうかかいろで簡単かんたんに線電流せんでんりゅうIlを計算けいさんできます。

ဤပြောင်းလဲနည်းကို အသုံးပြုပါက လိုင်းလျှပ်ခံ r ပါဝင်သော ပတ်လမ်းများ သို့မဟုတ် Y ဝန်နှင့် Δ ဝန်တို့ ပြိုင်ဆက်ချိတ်ဆက်ထားသော ပေါင်းစပ်ပတ်လမ်းများတွင် Δ ဆက်သွယ်မှုကို RY = RΔ ÷ 3 ရှိသော Y ဆက်သွယ်မှုအဖြစ် အစားထိုးပြီး 1 ဖေ့စ်စာ တူညီပတ်လမ်းဖြင့် လိုင်းလျှပ်စီး Il ကို လွယ်ကူစွာ တွက်ချက်နိုင်ပါသည်။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်း

問とい1のコンデンサ計算けいさんでは、「1μF＝10⁻⁶F」と「1mm＝10⁻³m」の単位換算たんいかんさんが勝負しょうぶの分わかれ目めです。静電せいでんエネルギー「W＝0.5×C×V²」では0.5を掛かけ忘わすれた2倍ばいの数値すうちが必かならず選択肢せんたくしにあるため注意ちゅういしましょう。

မေးခွန်း 1 ကွန်ဒင်ဆာ တွက်ချက်မှုတွင် 1 μF = 10⁻⁶ F နှင့် 1 mm = 10⁻³ m ယူနစ်ပြောင်းလဲခြင်းသည် အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ တည်ငြိမ်လျှပ်စစ်စွမ်းအင် W = 0.5 × C × V² တွင် 0.5 မြှောက်ရန် မေ့လျော့သည့် 2 ဆ တန်ဖိုးအမှားကို ရွေးချယ်စရာများထဲ၌ အမြဲထည့်ထားတတ်သဖြင့် သတိထားပါ။

問とい4の「ダイオード1個こを使つかった半波整流回路はんぱせいりゅうかいろ」は超頻出ちょうひんしゅつのサービス問題もんだいです。波形はけいの上半分うえはんぶんしか通とおらないため、消費電力しょうひでんりょくPは通常つうじょうの交流回路こうりゅうかいろ（V²÷R）のちょうど半分はんぶん「P＝V²÷（2R）」になると即答そくとうしてください。

မေးခွန်း 4 ရှိ ဒိုင်အိုဒ် 1 လုံးသုံး လှိုင်းဝက်လျှပ်စစ်ပြောင်းပတ်လမ်းမှာ အမှတ်ပေးမေးခွန်းအဖြစ် မကြာခဏ ထွက်ပေါ်လေ့ရှိပါသည်။ လှိုင်းပုံစံ၏ အပေါ်တစ်ဝက်သာ ဖြတ်သန်းသွားသောကြောင့် သုံးစွဲစွမ်းအား P သည် သာမန်အေစီပတ်လမ်း (V² ÷ R) ၏ တစ်ဝက်တိတိဖြစ်သော P = V² ÷ (2R) ဖြစ်သည်ဟု ချက်ချင်း ဖြေဆိုပါ။

問とい5の三相交流さんそうこうりゅうでは、文字式もじしきで電力でんりょくPや電流でんりゅうIを問とう問題もんだいもよく出でます。Δ結線けっせんの1相そうインピーダンスが「Z＝√（R²＋X²）」のとき、相電流そうでんりゅうは「Ip＝V÷Z」、全消費電力ぜんしょうひでんりょくは「P＝3×Ip²×R＝3V²R÷（R²＋X²）」となります。

မေးခွန်း 5 သုံးဖေ့စ် အေစီပတ်လမ်းတွင် အက္ခရာပုံသေနည်းဖြင့် စွမ်းအား P သို့မဟုတ် လျှပ်စီး I ကို မေးမြန်းသည့် မေးခွန်းများလည်း မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။ Δ ဆက်သွယ်မှု၏ 1 ဖေ့စ် အင်ပီဒန့်စ်မှာ Z = √(R² + X²) ဖြစ်သည့်အခါ ဖေ့စ်လျှပ်စီးမှာ Ip = V ÷ Z ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း သုံးဖေ့စ်စွမ်းအားမှာ P = 3 × Ip² × R = 3V²R ÷ (R² + X²) ဖြစ်ပါသည်။