VIENIDMY ဝင်မည် လေ့ကျင့်မည်

ပင်မစာမျက်နှာ › သင်ခန်းစာ › နိုင်ငံတော်အသိအမှတ်ပြု ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးပညာရှင် စာမေးပွဲ (介護福祉士)

လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်မှု (အပိုင်း A - ဘာသာရပ်အုပ်စု 1)

နိုင်ငံတော်အသိအမှတ်ပြု ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးပညာရှင် စာမေးပွဲ (介護福祉士) · 介護福祉士国家試験(筆記) · တရားဝင် သင်ရိုးစာအုပ်များကို အခြေခံ၍ Tokutei Pass က ရေးသားထားသည်; စကားလုံးအတိုင်း ကူးယူထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခြေခံလူ့အခွင့်အရေး (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 13 နှင့် ပုဒ်မ 25)

ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေး လက်တွေ့လုပ်ငန်း၏ အရေးအကြီးဆုံး အခြေခံအုတ်မြစ်မှာ အသက်အရွယ်၊ မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် ရောဂါရှိမရှိ မခွဲခြားဘဲ လူသားအားလုံးကို အစားထိုးမရနိုင်သော တစ်ဦးချင်းစီအဖြစ် လေးစားတန်ဖိုးထားသည့် 「လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း (尊厳の保持)」 ဖြစ်ပါသည်။

1948 ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှ အတည်ပြုခဲ့သော 「အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (世界人権宣言)」 ၌ လူသားအားလုံးသည် မွေးဖွားလာကတည်းက လွတ်လပ်ပြီး ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခွင့်အရေးများတွင် တန်းတူညီမျှကြောင်း အတိအလင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 13 တွင် 「နိုင်ငံသားအားလုံးကို တစ်ဦးချင်းစီအနေဖြင့် လေးစားရမည်」 ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး အသက်ရှင်သန်ခွင့်၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (幸福追求権) တို့ကို အမြင့်ဆုံး လေးစားရန် တောင်းဆိုထားပါသည်။

ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 25၊ အပိုဒ် 1 တွင် 「နိုင်ငံသားအားလုံးသည် ကျန်းမာပြီး ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းမီသော အနိမ့်ဆုံး လူနေမှုဘဝကို ထူထောင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်」 ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး အသက်ရှင်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် (生存権) နှင့် လူမှုဖူလုံရေး၊ လူမှုဝန်ထမ်း မြှင့်တင်ရေး သဘောတရားများကို ဖော်ပြထားပါသည်။

ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး လူမှုဖူလုံရေးပညာရှင် ဥပဒေ (介護福祉士法)၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး အာမခံဥပဒေ (介護保険法) နှင့် မသန်စွမ်းသူများအတွက် ဘက်စုံပံ့ပိုးကူညီရေး ဥပဒေ (障害者総合支援法) တို့၏ ရည်ရွယ်ချက် ပြဋ္ဌာန်းချက်များတွင်လည်း ဤ 「တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း」 နှင့် 「မိမိပုံစံအတိုင်း ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်သော နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို ပံ့ပိုးကူညီခြင်း」 တို့ကို တစ်သမတ်တည်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • လူသားအားလုံးကို အစားထိုးမရနိုင်သော တစ်ဦးချင်းစီအဖြစ် လေးစားခြင်းသည် 「လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း (人間の尊厳の保持)」 ဖြစ်ပါသည်

  • ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 13 သည် 「တစ်ဦးချင်းစီအား လေးစားခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (幸福追求権)」 ကို ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်

  • ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 25 သည် ကျန်းမာပြီး ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းမီသော အနိမ့်ဆုံး လူနေမှုဘဝကို ထူထောင်နိုင်သည့် 「အသက်ရှင်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် (生存権)」 ကို ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း (人間の尊厳の保持)
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (世界人権宣言)
ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (幸福追求権 - ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 13)
အသက်ရှင်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် (生存権 - ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 25)

QOL (ဘဝနေထိုင်မှု အရည်အသွေး) သဘောတရားနှင့် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများ

QOL (Quality of Life - ဘဝနေထိုင်မှု အရည်အသွေး) ဆိုသည်မှာ အသက်ရှင်သန်ရုံသက်သက် မဟုတ်ဘဲ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိပုံစံအတိုင်း မည်မျှ ကျေနပ်အားရမှု၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဘဝရှင်သန်ရကျိုး (生きがい) ရှိစွာ နေထိုင်နေသနည်းဟူသော သဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။

QOL ကို ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ (ADL) ကဲ့သို့သော 「ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ」၊ စိတ်အေးချမ်းသာမှုနှင့် လိုလားတက်ကြွမှုကဲ့သို့သော 「စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ」၊ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေနှင့် ရပ်ရွာလူထုနှင့် ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်မှုကဲ့သို့သော 「လူမှုရေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍ」 တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။

ထို့အပြင် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း မိမိ၏ ဖြစ်တည်မှုတန်ဖိုးနှင့် ဘဝ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် 「ဝိညာဉ်ရေးရာ (ဖြစ်တည်မှုဆိုင်ရာ - スピリチュアル) ကဏ္ဍ」 ကိုပါ ထည့်သွင်း၍ QOL ကို လူသားတစ်ဦးလုံးအနေဖြင့် ဘက်စုံရှုမြင်သည့် အမြင်ကို အလေးထားလာကြပါသည်။

ပြင်းထန်သော ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်သည့် အခြေအနေ သို့မဟုတ် ဘဝနောက်ဆုံးအချိန် (終末期) ဖြစ်နေစေကာမူ ကာယကံရှင် လိုလားသော နေထိုင်မှုပတ်ဝန်းကျင်၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုများကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင် ခံစားရသော QOL ကို မြင့်မားစွာ ထိန်းသိမ်းမြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။

QOL ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ပြင်ပလူမှ ကြည့်မြင်သည့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော လူနေမှုအဆင့်အတန်းသာမက စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူ ကာယကံရှင်၏ တန်ဖိုးထားမှုများနှင့် ချိန်ထိုးထားသည့် 「ကာယကံရှင်၏ စိတ်ကျေနပ်မှု အတိုင်းအတာ (主観的満足度)」 ကို အဓိကဦးစားပေးရန်မှာ အခြေခံစည်းမျဉ်း ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • QOL (Quality of Life) သည် အသက်ရှင်သန်ရုံသာမက ကာယကံရှင်၏ စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် ဘဝရှင်သန်ရကျိုးကို အလေးထားသော သဘောတရား ဖြစ်ပါသည်

  • QOL ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ (ဖြစ်တည်မှုဆိုင်ရာ) ကဏ္ဍများမှ ဘက်စုံခြုံငုံ၍ နားလည်သဘောပေါက်ရပါသည်

  • ခန္ဓာကိုယ် စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ADL ကျဆင်းသွားသော်လည်း သင့်လျော်သော ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ညှိနှိုင်းပြုပြင်ပေးမှုတို့ဖြင့် QOL ကို မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
QOL (ဘဝနေထိုင်မှု အရည်အသွေး - 生活の質)
နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ (ADL)
ကာယကံရှင်၏ စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် ဘဝရှင်သန်ရကျိုး (主観的満足感と生きがい)
ဝိညာဉ်ရေးရာ (ဖြစ်တည်မှုဆိုင်ရာ) ကဏ္ဍ (スピリチュアルな側面)

သာမန်လူနေမှုဘဝအတိုင်း တန်းတူနေထိုင်နိုင်ရေး (ノーマライゼーション) အတွေးအခေါ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု

「သာမန်လူနေမှုဘဝအတိုင်း တန်းတူနေထိုင်နိုင်ရေး (ノーマライゼーション - Normalization)」 ဆိုသည်မှာ မသန်စွမ်းသူများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ထူးခြားသူများအဖြစ် သတ်မှတ်၍ သီးခြားခွဲထုတ်ထားခြင်းမပြုဘဲ ရပ်ရွာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မသန်စွမ်းမှုမရှိသူများနည်းတူ ပုံမှန်နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို ဖြတ်သန်းနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် သဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။

ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှ ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန် (Bank-Mikkelsen) သည် ဉာဏ်ရည်မသန်စွမ်းသူများအား အကြီးစား အတည်တကျ စောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာများတွင် ထားရှိဆက်ဆံပုံကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ပြီး မိဘများအသင်းနှင့်အတူ လှုပ်ရှားမှုများ ဆောင်ရွက်ကာ 「1959 ခုနှစ် ဥပဒေ (1959年法)」 တွင် Normalization သဘောတရားကို ပထမဆုံး ထည့်သွင်းခဲ့ပါသည်။

ထို့နောက် ဆွီဒင်နိုင်ငံမှ နီရီယယ် (Bengt Nirje) က Normalization ကို 「တစ်နေ့တာ၏ ပုံမှန်စည်းချက်」၊ 「တစ်ပတ်တာနှင့် တစ်နှစ်တာ၏ ပုံမှန်စည်းချက်」၊ 「ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက် ပုံမှန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အတွေ့အကြုံများ」 စသည့် 「အခြေခံမူ 8 ချက် (8つの原理)」 အဖြစ် စနစ်တကျ စုစည်းဖော်ထုတ်ခဲ့ပါသည်။

ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဝေါလ်ဖန်စ်ဘာဂါ (Wolfensberger) က လူမှုရေးအရ တန်ဖိုးနှိမ့်ချရှုမြင်ခံရလေ့ရှိသူများအတွက် 「တန်ဖိုးရှိသော လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍများ」 ကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးသည့် 「လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း (ソーシャルロール・バロリゼーション - SRV)」 အဖြစ် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့ပါသည်။

သတိပြုရန်မှာ မသန်စွမ်းသူများကို လေ့ကျင့်ပေးပြီး 「သာမန်လူအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း」 ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ 「နေထိုင်မှုပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဘက်က ပုံမှန် (သာမန်) ဖြစ်အောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း」 ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်မှာ စာမေးပွဲတွင် အမေးအများဆုံး အချက်ဖြစ်ပါသည်။

သာမန်လူနေမှုဘဝအတိုင်း တန်းတူနေထိုင်နိုင်ရေး (ノーマライゼーション) အတွေးအခေါ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှ ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန်သည် 「1959 ခုနှစ် ဥပဒေ」 ဖြင့် Normalization ကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သော 「Normalization ၏ ဖခင်ကြီး」 ဖြစ်ပါသည်

  • ဆွီဒင်နိုင်ငံမှ နီရီယယ်သည် တစ်နေ့တာ၊ တစ်ပတ်တာ၊ တစ်နှစ်တာ စည်းချက်များနှင့် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် စသည့် 「အခြေခံမူ 8 ချက်」 အဖြစ် စနစ်တကျ စုစည်းခဲ့ပါသည်

  • ဝေါလ်ဖန်စ်ဘာဂါသည် တန်ဖိုးရှိသော လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားသည့် 「လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း (SRV)」 ကို အဆိုပြုဖော်ထုတ်ခဲ့ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
သာမန်လူနေမှုဘဝအတိုင်း တန်းတူနေထိုင်နိုင်ရေး (ノーマライゼーション)
ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန် (ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၊ 1959 ခုနှစ် ဥပဒေ)
နီရီယယ် (ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ အခြေခံမူ 8 ချက်)
ဝေါလ်ဖန်စ်ဘာဂါ (လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း - SRV)

ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု (自立) နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်မှု (自律) သဘောတရားနှင့် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး (IL) လှုပ်ရှားမှု

ယခင်က 「ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု (自立)」 ကို အစာစားခြင်း၊ အဝတ်အစားလဲခြင်းနှင့် အပေါ့အလေးသွားခြင်းကဲ့သို့သော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လုပ်ဆောင်မှုများကို အခြားသူ၏ အကူအညီမပါဘဲ တစ်ဦးတည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် 「ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု」 သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်တိုင် အလုပ်လုပ်၍ ဝင်ငွေရှာဖွေသည့် 「စီးပွားရေးအရ ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု」 ဟူသော ကျဉ်းမြောင်းသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်သာ ရှုမြင်လေ့ရှိခဲ့ကြပါသည်။

သို့သော် ခေတ်သစ် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးတွင် နေ့စဉ် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု သို့မဟုတ် အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို ခံယူနေရစေကာမူ မိမိ၏ ဆန္ဒနှင့် တန်ဖိုးထားမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ဆုံးဖြတ်သည့် 「ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်မှု (自律 - ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ရပ်တည်မှု)」 ကိုသာ ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု၏ အနှစ်သာရအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါသည်။

1970 ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဘာကလေမြို့၌ ပြင်းထန်သော မသန်စွမ်းမှုရှိသူ အက်ဒ် ရောဘတ်စ် (Ed Roberts) နှင့် အဖွဲ့က စတင်ခဲ့သော 「ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး (IL - Independent Living) လှုပ်ရှားမှု」 သည် ဤခေတ်သစ် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှုအမြင်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့ပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပြင်းထန်သော ကြွက်သားယိုယွင်းရောဂါ (筋ジストロフィー) ရှိသူတစ်ဦးသည် အဝတ်အစားလဲခြင်းနှင့် ရေချိုးခြင်းကို ပြုစုစောင့်ရှောက်သူထံ လွှဲအပ်ခြင်းဖြင့် ခွန်အားကို ချွေတာပြီး မိမိလုပ်ဆောင်လိုသော ပန်းချီဆွဲခြင်း သို့မဟုတ် လူမှုရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည်လည်း ကောင်းမွန်ပြည့်စုံသော ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်မှု ပုံစံတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် မသန်စွမ်းသူ ကာယကံရှင်များကိုယ်တိုင် စီမံခန့်ခွဲသည့် 「ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး စင်တာ (CIL)」 မှတစ်ဆင့် အခြေအနေတူ မိတ်ဆွေအချင်းချင်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးအကြံပေးသည့် 「အချင်းချင်း နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးခြင်း (ピア・カウンセリング - Peer Counseling)」 ကဲ့သို့သော ပံ့ပိုးမှုများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ခေတ်သစ် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှုသည် နေ့စဉ်ကိစ္စရပ်များ ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်မှုသာမက အကူအညီခံယူရင်း မိမိ၏ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ဆုံးဖြတ်သည့် 「ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်မှု (自律)」 ကို အလေးထားပါသည်

  • အမေရိကန်နိုင်ငံမှ ပြင်းထန်သော မသန်စွမ်းမှုရှိသူ အက်ဒ် ရောဘတ်စ်နှင့် အဖွဲ့သည် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ကို ဗဟိုပြုသော 「ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး (IL) လှုပ်ရှားမှု」 ကို ဦးဆောင်မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်

  • ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု အကူအညီကို အသုံးချ၍ မိမိလုပ်ဆောင်လိုသော လှုပ်ရှားမှုများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးသော ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်အောင် ကူညီပံ့ပိုးခြင်း (自立支援) ဖြစ်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု (自律)
ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး လှုပ်ရှားမှု (IL လှုပ်ရှားမှု)
အက်ဒ် ရောဘတ်စ်နှင့် အချင်းချင်း နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးခြင်း (ピア・カウンセリング)
ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု (自己決定による自立)

စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント)၊ အားသာချက်ကို အလေးထားသော အမြင် (ストレングス視点) နှင့် ဆရာကြီးလုပ်၍ ချုပ်ကိုင်မှု (パターナリズム) မှ ရုန်းထွက်ခြင်း

ဖျားနာမှု၊ မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးများကြောင့် 「မိမိသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့ပါ」 ဟု ယုံကြည်ချက်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆုံးရှုံးနေသည့် အခြေအနေကို 「စွမ်းအားမဲ့ခြင်း (パワーレス - Powerlessness)」 ဟု ခေါ်ပါသည်။

စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူတွင် မူလကတည်းက ရှိနေသော အလားအလာကောင်းများနှင့် ဘဝကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့ကို ပြန်လည်ရရှိစေပြီး မိမိကိုယ်ပိုင်စွမ်းအားဖြင့် အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းနိုင်အောင် ပံ့ပိုးကူညီခြင်းကို 「စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント - Empowerment)」 ဟု ခေါ်ပါသည်။

ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကာယကံရှင် 「မလုပ်နိုင်သောအရာများ (ပြဿနာများနှင့် ချို့ယွင်းချက်များ)」 ကိုသာ အာရုံစိုက်ခြင်းမပြုဘဲ ကာယကံရှင်၏ ပင်ကိုစရိုက်၊ အထူးကျွမ်းကျင်မှု၊ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ အဆက်အသွယ်ကွန်ရက်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် စသည့် အားသာချက်များနှင့် ကောင်းကွက်များကို အလေးထားကြည့်မြင်သည့် 「အားသာချက်ကို အလေးထားသော အမြင် (ストレングス視点 - Strengths perspective)」 မှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များက 「ကာယကံရှင်အတွက် ကောင်းစေချင်လို့」 ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ကာယကံရှင်၏ ဆန္ဒကို အတည်မပြုဘဲ တစ်ဖက်သတ် မူဝါဒချမှတ်၍ အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေသည့် သဘောထားကို 「ဆရာကြီးလုပ်၍ တစ်ဖက်သတ်ချုပ်ကိုင်မှု (パターナリズム - Paternalism)」 ဟု ခေါ်ပြီး ယင်းကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် တစ်ဦးချင်းစီနှင့် ရပ်ရွာဒေသကို အထီးကျန်မှုမှ ကာကွယ်ပေးပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်အဖြစ် အားလုံးပါဝင်လက်ခံသည့် 「လူမှုရေးအရ အားလုံးပါဝင်နိုင်မှု (ソーシャル・インクルージョン - Social Inclusion)」 အမြင်ကို ထားရှိခြင်းဖြင့် လူတိုင်း အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုစီ ပါဝင်နိုင်သည့် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်သော ရပ်ရွာလူ့အဖွဲ့အစည်းသို့ ဦးတည်သွားနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • စွမ်းအားမဲ့နေသူ (パワーレス) တစ်ဦးက မိမိ၏ မူလစွမ်းအားနှင့် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ကို ပြန်လည်ရရှိအောင် ပံ့ပိုးပေးခြင်းကို 「စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント)」 ဟု ခေါ်ပါသည်

  • ကာယကံရှင်၏ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ အတွေ့အကြုံ၊ အားသာချက်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အရင်းအမြစ် စသည့် ကောင်းကွက်များကို အာရုံစိုက်သော ရှုထောင့်ကို 「အားသာချက်ကို အလေးထားသော အမြင် (ストレングス視点)」 ဟု ခေါ်ပါသည်

  • ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များက 「သင့်အတွက် ကောင်းစေချင်လို့」 ဟု ဆိုကာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တစ်ဖက်သတ် ချမှတ်အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်သည့် 「ဆရာကြီးလုပ်၍ တစ်ဖက်သတ်ချုပ်ကိုင်မှု (パターナリズム)」 ကို ဖယ်ရှားရပါမည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント - Empowerment)
စွမ်းအားမဲ့နေသော အခြေအနေ (パワーレス)
အားသာချက်ကို အလေးထားသော အမြင် (ストレングス視点)
ဆရာကြီးလုပ်၍ တစ်ဖက်သတ်ချုပ်ကိုင်မှု (パターナリズム - Paternalism)

အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (アドボカシー)၊ ရှင်းလင်းပြောပြ၍ သဘောတူညီမှုရယူခြင်း (インフォームド・コンセント) နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်ရန် ပံ့ပိုးကူညီခြင်း

「အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (権利擁護 / アドボカシー - Advocacy)」 ဆိုသည်မှာ မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းရောဂါ (認知症)၊ ဉာဏ်ရည်မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှုတို့ကြောင့် မိမိ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ဆန္ဒကို အပြည့်အဝ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် ခက်ခဲသူများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးပြီး ၎င်းတို့၏ ဆန္ဒသဘောထားများကို ကိုယ်စားပြောဆိုပေးသည့် လုပ်ဆောင်ချက် ဖြစ်ပါသည်။

Advocacy တွင် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် သို့မဟုတ် ပြည်သူများက တစ်ဦးချင်းအတွက် ကိုယ်စားပြောဆိုပေးသည့် 「Case Advocacy」၊ စနစ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် တောင်းဆိုသည့် 「Cause Advocacy」 တို့အပြင် ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်က မိမိ၏ အခွင့်အရေးကို ထုတ်ဖော်တောင်းဆိုသည့် 「မိမိအခွင့်အရေးကို ကိုယ်တိုင်ကာကွယ်တောင်းဆိုခြင်း (セルフ・アドボカシー - Self-advocacy)」 တို့ ရှိကြပါသည်။

ဆေးကုသမှု သို့မဟုတ် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ပေးရာတွင် ပံ့ပိုးကူညီမှု၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ အကြောင်းအရာ၊ အကျိုးကျေးဇူးနှင့် အန္တရာယ်များ၊ အခြားရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်းများကို ကာယကံရှင် နားလည်နိုင်သော စကားလုံးများဖြင့် အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းပြောပြပြီး ကာယကံရှင်၏ လွတ်လပ်သော ဆန္ဒဖြင့် သဘောတူညီမှု ရယူသည့် 「ရှင်းလင်းပြောပြ၍ သဘောတူညီမှုရယူခြင်း (インフォームド・コンセント - Informed Consent)」 မှာ အခြေခံမူ ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် ဘဝ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ခံယူလိုသော ဆေးကုသမှုနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုများအကြောင်း ကာယကံရှင်က မိသားစုဝင်များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး ဝန်ထမ်းများနှင့် ကြိုတင်၍ အကြိမ်ကြိမ် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ထားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို 「ACP (アドバンス・ケア・プランニング - ကြိုတင်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်း / 人生会議)」 ဟု ခေါ်ပါသည်။

ကျန်းမာရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန၏ 『ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်ရန် ပံ့ပိုးကူညီခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက် (意思決定支援ガイドライン)』 တွင် ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေသော်လည်း အလွယ်တကူ 「မဆုံးဖြတ်နိုင်တော့ပါ」 ဟု မသတ်မှတ်ဘဲ ရုပ်ပုံများ၊ ဓာတ်ပုံများ သို့မဟုတ် လက်တွေ့ပစ္စည်းများကို ပြသ၍ ကာယကံရှင်၏ ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်လာစေရန်နှင့် ထုတ်ဖော်ပြသနိုင်ရန် စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပံ့ပိုးပေးရန် တောင်းဆိုထားပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • အခွင့်အရေး ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် ခက်ခဲသူများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်၍ ကိုယ်စားပြောဆိုပေးခြင်းကို 「Advocacy」 ဟုခေါ်ပြီး ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်တောင်းဆိုခြင်းကို 「Self-advocacy」 ဟု ခေါ်ပါသည်

  • နားလည်လွယ်ပြီး လုံလောက်သော ရှင်းလင်းပြောပြမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ကာယကံရှင်၏ မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် သဘောတူညီမှုကို ရယူခြင်းအား 「Informed Consent」 ဟု ခေါ်ပါသည်

  • အနာဂတ် ဆေးကုသမှုနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအကြောင်း ကာယကံရှင်ကို ဗဟိုပြု၍ မိသားစု၊ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် ကြိုတင်ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို 「ACP (人生会議)」 ဟု ခေါ်ပါသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (権利擁護 / アドボカシー)
မိမိအခွင့်အရေးကို ကိုယ်တိုင်ကာကွယ်တောင်းဆိုခြင်း (セルフ・アドボカシー)
ရှင်းလင်းပြောပြ၍ သဘောတူညီမှုရယူခြင်း (インフォームド・コンセント)
ACP (ကြိုတင်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်း - 人生会議)

တစ်ဦးချင်းစီ၏ သီးခြားလက္ခဏာကို လေးစားခြင်း (個別性の尊重)၊ ယူနစ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (ユニットケア) နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း

စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူ တစ်ဦးချင်းစီတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျိုးထောင်လာခဲ့သော 「ဘဝဖြတ်သန်းမှုမှတ်တမ်း (生活歴 - Life History)」၊ တန်ဖိုးထားမှုများ၊ အလေ့အထများ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဝါသနာများ ရှိကြပြီး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ထပ်တူမတူညီကြပါ။ ဤ 「တစ်ဦးချင်းစီ၏ သီးခြားလက္ခဏာ (個別性)」 ကို လေးစားခြင်းသည် တစ်ဦးချင်း သီးသန့်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၏ အခြေခံဖြစ်ပါသည်။

ယခင် စောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော 「အားလုံး တစ်ချိန်တည်း အိပ်ရာထပြီး တစ်ချိန်တည်း အစာစားရသည့်」 အုပ်စုလိုက် တစ်ပုံစံတည်း ဆက်ဆံသည့်စနစ်ကို ပြုပြင်ကာ အခန်းအားလုံးကို တစ်ဦးချင်းသီးသန့်အခန်း (全室個室) ထားရှိပြီး လူ 10 ဦးခန့်ပါဝင်သော အဖွဲ့ငယ်ယူနစ်များဖြင့် နေထိုင်သည့် 「ယူနစ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (ユニットケア - Unit Care)」 မှာ တွင်ကျယ်လာပြီ ဖြစ်ပါသည်။

Unit Care တွင် မိမိနေအိမ်၌ အသုံးပြုခဲ့သော ပရိဘောဂများနှင့် အမြတ်တနိုးသုံးစွဲသည့် ပစ္စည်းများကို ယူဆောင်လာစေပြီး မိသားစုဆန်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးကာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော ဝန်ထမ်းများက တစ်ဦးချင်းစီ၏ နေ့စဉ်လူနေမှုစည်းချက် (အိပ်ရာထချိန်၊ အစာစားချိန်၊ ရေချိုးချိန် စသည်) နှင့်အညီ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ပေးပါသည်။

ထို့အပြင် အခန်းတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် တံခါးခေါက်ခြင်းနှင့် အမည်ပြောကြားခြင်း၊ အပေါ့အလေးသွားချိန်နှင့် ရေချိုးချိန်တို့တွင် ခန်းဆီး သို့မဟုတ် မျက်နှာသုတ်ပဝါဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် မပေါ်စေရန် ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအချက်အလက်များကို တင်းကျပ်စွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း စသည်ဖြင့် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝ၏ အခြေအနေတိုင်းတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (プライバシーの保護) နှင့် ရှက်ရွံ့မှုစိတ် (羞恥心) အပေါ် အလေးထားမှုကို အပြည့်အဝ လိုက်နာဆောင်ရွက်ပါသည်။

နေအိမ်တွင် နေထိုင်ရာမှ စောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာ စသည်တို့သို့ ပတ်ဝန်းကျင် ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားချိန်တွင် စိတ်နှင့်ခန္ဓာကိုယ်၌ ကြီးမားသော စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် 「နေရာပြောင်းရွှေ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော စိတ်ပိုင်းနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှု (リロケーションダメージ - Relocation Damage)」 ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော ပစ္စည်းများနှင့် နေ့စဉ်အလေ့အထများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပေးရန် အရေးကြီးပါသည်။

တစ်ဦးချင်းစီ၏ သီးခြားလက္ခဏာကို လေးစားခြင်း (個別性の尊重)၊ ယူနစ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (ユニットケア) နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • တစ်ဦးချင်းစီ၏ 「ဘဝဖြတ်သန်းမှုမှတ်တမ်း (生活歴)」၊ အလေ့အထနှင့် တန်ဖိုးထားမှုများကို သိရှိနားလည်ပြီး တစ်ဦးချင်းစီ၏ သီးခြားလက္ခဏာကို လေးစားသော ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုကို ဆောင်ရွက်ရပါမည်

  • 「ယူနစ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (ユニットケア)」 သည် သီးသန့်အခန်းနှင့် အဖွဲ့ငယ် စုပေါင်းနေထိုင်ရာ နေရာတို့ဖြင့် တစ်ဦးချင်းစီ၏ လူနေမှုစည်းချက်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် စောင့်ရှောက်မှုပုံစံ ဖြစ်ပါသည်

  • ပတ်ဝန်းကျင်အပြောင်းအလဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော 「Relocation Damage」 ကို ကာကွယ်ရန် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် အလေ့အထများ ဆက်လက်ထားရှိမှုကို အလေးထားရပါမည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
တစ်ဦးချင်းစီ၏ သီးခြားလက္ခဏာနှင့် ဘဝဖြတ်သန်းမှုမှတ်တမ်း (個別性と生活歴)
ယူနစ်စနစ်ဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (ユニットケア - အခန်းအားလုံး သီးသန့်အခန်းနှင့် အဖွဲ့ငယ်နေထိုင်မှုယူနစ်)
နေရာပြောင်းရွှေ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ထိခိုက်မှုကို ကာကွယ်ခြင်း (リロケーションダメージの予防)
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ရှက်ရွံ့မှုစိတ်အပေါ် အလေးထားခြင်း (プライバシーの保護と羞恥心への配慮)

ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း (身体拘束) ကို မူအားဖြင့် တားမြစ်ခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ကာကွယ်တားဆီးခြင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်မှန် မေးခွန်းတိုများ ဖြေဆိုနည်း

စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူ၏ လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာခွင့်ကို ဆုံးရှုံးစေသည့် 「ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း (身体拘束)」 သည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေပြီး အဆစ်အမြစ် တောင့်တင်းကွေးကောက်ခြင်း (関節拘縮)၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်းနှင့် ကယောင်ကတမ်းဖြစ်ခြင်း (せん妄) တို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအာမခံ သတ်မှတ်စံနှုန်းများအရ မူအားဖြင့် တားမြစ်ထားပါသည်။

ခြွင်းချက်အနေဖြင့် အရေးပေါ် မလွှဲမရှောင်သာ ဆောင်ရွက်ရသည့် အခြေအနေတွင်လည်း 「အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်မှု (切迫性)」၊ 「အခြားနည်းလမ်းမရှိမှု (非代替性)」 နှင့် 「ယာယီသာဖြစ်မှု (一時性)」 ဟူသော လိုအပ်ချက် 3 ရပ်လုံးနှင့် ကိုက်ညီရမည့်အပြင် ကော်မတီစသည်တို့ဖြင့် အဖွဲ့အစည်းအလိုက် ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ ကာယကံရှင်နှင့် မိသားစုအား ရှင်းလင်းပြောပြ၍ သဘောတူညီမှု ရယူခြင်းနှင့် အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းတို့ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရန် သတ်မှတ်ထားပါသည်။

နိုင်ငံတော်စာမေးပွဲ၏ 『လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်မှု』 ဘာသာရပ်တွင် နှစ်စဉ် သီအိုရီမေးခွန်း 1 ပုဒ်နှင့် ဖြစ်ရပ်မှန် မေးခွန်းတို 1 ပုဒ် မေးမြန်းလေ့ရှိပါသည်။ ဖြစ်ရပ်မှန်မေးခွန်းတွင် 「ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြ၍ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုကို လက်လျှော့စေမည်လား သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြင်ဆင်ညှိနှိုင်းပေးပြီး ကာယကံရှင်၏ ဆန္ဒကို ပံ့ပိုးပေးမည်လား」 ဟူ၍ မေးမြန်းလေ့ရှိပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် 「ဝှီးချဲကို ကိုယ်တိုင်တွန်းသွားချင်သည်」၊ 「ရပ်ကွက်ထဲက အသင်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ် ဈေးဝယ်ထွက်ချင်သည်」 ဟူသော စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူ၏ ဆန္ဒအပေါ် မိသားစုက လဲကျမည်ကို စိုးရိမ်၍ ကန့်ကွက်နေသည့် အခြေအနေဖြစ်စေကာမူ ဘေးကင်းရေး အစီအမံများ ပြုလုပ်ပေးရင်း ကာယကံရှင်၏ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်နှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ရွေးချယ်မှုသာလျှင် အဖြေမှန် ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် 「ခဏလေး စောင့်နေဦး」၊ 「မတ်တပ်မရပ်နဲ့」 စသည့် စကားလုံးများဖြင့် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်သည့် 「စကားဖြင့် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း (スピーチロック - Speech Lock)」 သည်လည်း လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသော မသင့်လျော်သည့် ဆက်ဆံပုံဖြစ်ပြီး စောင့်ရှောက်မှုခံယူသူ၏ အပြုအမူ နောက်ကွယ်ရှိ ခံစားချက်နှင့် ဆန္ဒများကို အမြဲတမ်း နားထောင်ပေးသည့် သဘောထားရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း (身体拘束) ကို မူအားဖြင့် တားမြစ်ထားပြီး အရေးပေါ် မလွှဲမရှောင်သာ လိုအပ်ချက် 3 ရပ်မှာ 「အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်မှု (切迫性)၊ အခြားနည်းလမ်းမရှိမှု (非代替性)၊ ယာယီသာဖြစ်မှု (一時性)」 တို့ ဖြစ်ပါသည်

  • ဖြစ်ရပ်မှန် မေးခွန်းတိုများတွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး စီမံခန့်ခွဲမှု သို့မဟုတ် မိသားစု၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကိုသာ ဦးစားပေး၍ ကာယကံရှင်၏ ဆန္ဒကို ကန့်သတ်သည့် ရွေးချယ်မှုများသည် အမှားဖြစ်ပါသည်

  • ကျန်ရှိနေသေးသော စွမ်းဆောင်ရည် (残存機能)၊ အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများနှင့် ရပ်ရွာအရင်းအမြစ်များကို အသုံးချ၍ ကာယကံရှင်၏ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်နှင့် လူမှုရေးပါဝင်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးသည့် ပံ့ပိုးမှုကို ရွေးချယ်ရပါမည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်းအား မူအားဖြင့် တားမြစ်ခြင်းနှင့် စကားဖြင့် ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း (スピーチロック)
အရေးပေါ် မလွှဲမရှောင်သာ လိုအပ်ချက် 3 ရပ် (အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်မှု၊ အခြားနည်းလမ်းမရှိမှု၊ ယာယီသာဖြစ်မှု)
ကာယကံရှင်ကို ဗဟိုပြုသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်ရန် ပံ့ပိုးကူညီခြင်း (本人主体の意思決定支援)
လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း (社会参加の促進)

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

ဤအခန်းတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မနံပါတ်များ၊ Normalization ကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သူများ၏ အမည်များနှင့် ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်းအား ခြွင်းချက်အနေဖြင့် ခွင့်ပြုသည့် လိုအပ်ချက် 3 ရပ်တို့မှာ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။

ပုဂ္ဂိုလ်အမည်များကို 「ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန် (ဒိန်းမတ် - Normalization ၏ ဖခင်ကြီး)」၊ 「နီရီယယ် (ဆွီဒင် - အခြေခံမူ 8 ချက်)」၊ 「ဝေါလ်ဖန်စ်ဘာဂါ (SRV)」 နှင့် 「အက်ဒ် ရောဘတ်စ် (အမေရိကန် - IL လှုပ်ရှားမှု)」 ဟူ၍ နိုင်ငံအမည်များနှင့် တွဲဖက်မှတ်သားထားပါ။

ဖြစ်ရပ်မှန် မေးခွန်းတိုများတွင် မိသားစု၏ ဆန္ဒ သို့မဟုတ် ဘေးကင်းရေး စီမံခန့်ခွဲမှုကိုသာ ဦးစားပေးပြီး ကာယကံရှင်၏ ဆန္ဒကို ကန့်သတ်သည့် ရွေးချယ်မှုများ (Paternalism) သည် အမြဲတမ်း အမှားဖြစ်ပါသည်။ ကာယကံရှင်၏ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်နှင့် အားသာချက်များ (ストレングス) ကို အသုံးချသည့် ပံ့ပိုးမှုကိုသာ ရွေးချယ်ရပါမည်。

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဂျပန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မများ - 「ပုဒ်မ 13 = တစ်ဦးချင်းစီအား လေးစားခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (幸福追求権)」၊ 「ပုဒ်မ 25 = ကျန်းမာပြီး ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းမီသော အနိမ့်ဆုံး လူနေမှုဘဝကို ထူထောင်နိုင်သည့် အသက်ရှင်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် (生存権)」။

  • Normalization နှင့် IL လှုပ်ရှားမှုမှ ပုဂ္ဂိုလ်များ - 「ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန် = 1959 ခုနှစ် ဥပဒေ (ဒိန်းမတ်)」၊ 「နီရီယယ် = အခြေခံမူ 8 ချက်」၊ 「ဝေါလ်ဖန်စ်ဘာဂါ = လူမှုရေးအခန်းကဏ္ဍ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း (SRV)」၊ 「အက်ဒ် ရောဘတ်စ် = ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နေထိုင်ရေး (IL) လှုပ်ရှားမှု」။

  • အရေးကြီး သဘောတရားများ နှိုင်းယှဉ်ချက် - 「ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်မှု (自立 - လှုပ်ရှားမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ) နှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်မှု (自律 - ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ခြင်း)」၊ 「စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント - မူလစွမ်းအားကို ဆွဲထုတ်ပေးခြင်း) နှင့် ဆရာကြီးလုပ်၍ တစ်ဖက်သတ်ချုပ်ကိုင်မှု (パターナリズム - အတင်းအကျပ်ချမှတ်ခြင်း)」။

  • အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း - 「Advocacy = ကိုယ်စားပြောဆိုကာကွယ်ပေးခြင်း၊ Self-advocacy = ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင် အခွင့်အရေးတောင်းဆိုခြင်း」၊ 「ACP (人生会議) = အနာဂတ် ဆေးကုသမှုနှင့် စောင့်ရှောက်မှုအကြောင်း ကာယကံရှင်ကို ဗဟိုပြု၍ ကြိုတင်ဆွေးနွေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်」။

  • ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ချုပ်နှောင်ခြင်း၏ အရေးပေါ် မလွှဲမရှောင်သာ လိုအပ်ချက် 3 ရပ် - 「အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်မှု (切迫性)၊ အခြားနည်းလမ်းမရှိမှု (非代替性)၊ ယာယီသာဖြစ်မှု (一時性)」 (3 ရပ်လုံး ပြည့်စုံရမည်ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့အစည်းအလိုက် ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်)။
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပိုင်ခွင့် (ပုဒ်မ 13) နှင့် အသက်ရှင်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် (ပုဒ်မ 25)
ဘန့်ခ်-မစ်ကယ်လ်ဆန်နှင့် နီရီယယ် (အခြေခံမူ 8 ချက်)
စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း (エンパワメント) နှင့် အားသာချက်ကို အလေးထားသော အမြင် (ストレングス視点)
အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်မှု (切迫性)၊ အခြားနည်းလမ်းမရှိမှု (非代替性)၊ ယာယီသာဖြစ်မှု (一時性)

လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်မှု

ဤအခန်းကို app တွင် လေ့ကျင့်ပါ

တရားဝင် ကိုးကားချက်များ

Zalo