Đọc sơ đồ đơn tuyến và sơ đồ mạch điều khiển

単線結線図たんせんけっせんず・制御回路図せいぎょかいろずの読図どくず

Thợ điện hạng 1 第一種電気工事士 (thi lý thuyết) · 第一種電気工事士（学科試験） · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

高圧受電設備こうあつじゅでんせつびの単線結線図たんせんけっせんずと機器ききの配置順序はいちじゅんじょ

Sơ đồ đơn tuyến trạm nhận điện cao áp và thứ tự bố trí thiết bị

第一種電気工事士だいいっしゅでんきこうじしの筆記試験ひっきしけんでは、後半こうはんの問とい31から問とい50までの20問もん（40点分てんぶん）が「自家用電気工作物じかようでんきこうさくぶつの配線図問題はいせんずもんだい」として出題しゅつだいされます。

Trong kỳ thi lý thuyết Kỹ sư Điện công trình Hạng 1, 20 câu hỏi cuối từ Câu 31 đến Câu 50 (40 điểm) được ra dưới dạng câu hỏi sơ đồ đấu dây của công trình điện tự dùng.

その中心ちゅうしんとなるのが、6.6kV高圧受電設備こうあつじゅでんせつび（キュービクル等とう）の単線結線図たんせんけっせんずと、低圧動力制御回路ていあつどうりょくせいぎょかいろの読図どくずです。

Trọng tâm của phần này là đọc sơ đồ đơn tuyến của thiết bị nhận điện cao áp 6.6kV (tủ hợp bộ Cubicle...) và mạch điều khiển động lực hạ áp.

単線結線図たんせんけっせんずを読よむときは、電源側でんげんがわ（引込柱ひきこみちゅう）から負荷側ふかがわ（低圧分電盤ていあつぶんでんばん）へ向むかう電気でんきの流ながれと機器ききの配置順序はいちじゅんじょを正確せいかくに把握はあくします。

Khi đọc sơ đồ đơn tuyến, cần nắm chính xác dòng chảy của điện năng và thứ tự bố trí thiết bị đi từ phía nguồn (cột đón điện số 1) về phía tải (tủ phân phối hạ áp).

①責任分界点せきにんぶんかいてん：第だい1号柱ごうちゅうの「GR付つきPAS（地絡継電装置付高圧交流負荷開閉器ちらくけいでんそうちつきこうあつこうりゅうふかかいへいき）」または地中引込用ちちゅうひきこみようの「UGS」に設もうけられます。

① Điểm phân định trách nhiệm: Được đặt tại máy cắt phụ tải cao áp có rơ-le chạm đất (GR付PAS) trên cột số 1 (đường dây trên không) hoặc tại công tắc ngầm (UGS) đối với đường cáp ngầm.

PASやUGSには零相変流器れいそうへんりゅうき（ZCT）が内蔵ないぞうされ、地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき（DGR）と連動れんどうして構内こうないの地絡事故ちらくじこを遮断しゃだんし、波及事故はきゅうじこを防ふせぎます。

Bên trong PAS hoặc UGS có tích hợp máy biến dòng thứ tự không (ZCT), phối hợp với rơ-le chạm đất có hướng (DGR) để cắt sự cố chạm đất trong nội bộ trạm, ngăn ngừa sự cố lan truyền ra lưới điện.

②引込高圧ひきこみこうあつケーブル〜受電点じゅでんてん：6600V CVTケーブル等とうで終端接続部しゅうたんせつぞくぶ（ケーブルヘッドCH）を介かいしてキュービクルへ引ひき込こみ、最初さいしょに電力需給用計器用変成器でんりょくじゅきゅうようけいきようへんせいき（VCTまたはMOF）および取引とりひきメータである電力量計でんりょくりょうけい（Wh）を接続せつぞくします。

② Cáp cao áp kéo vào đến điểm nhận điện: Dùng cáp 6600V CVT đi qua đầu cáp (CH) vào tủ Cubicle, và thiết bị được đấu nối đầu tiên là máy biến đổi đo lường phục vụ mua bán điện (VCT hoặc MOF) cùng công tơ điện năng (Wh).

Sơ đồ đơn tuyến trạm nhận điện cao áp và thứ tự bố trí thiết bị

Điểm cần nhớ

責任分界点せきにんぶんかいてんにはGR付つきPAS（架空引込かくうひきこみ）またはUGS（地中引込ちちゅうひきこみ）が設置せっちされ、ZCTとGR（またはDGR）で地絡保護ちらくほごを行おこなう
Tại điểm phân định trách nhiệm lắp đặt GR付PAS (kéo dây trên không) hoặc UGS (kéo cáp ngầm), thực hiện bảo vệ chạm đất bằng ZCT và GR (hoặc DGR)
VCT（MOF）は取引とりひきメータ（電力量計でんりょくりょうけいWh）用ようの変成器へんせいきであり、断路器だんろき（DS）や遮断器しゃだんき（CB）より電源側でんげんがわに配置はいちされることが多おおい
VCT (MOF) là bộ biến đổi đo lường dùng cho công tơ mua bán điện (Wh), thường được bố trí ở phía nguồn trước dao cách ly (DS) và máy cắt (CB)
避雷器ひらいき（LA）は高圧母線こうあつぼせんの電源側でんげんがわに断路器だんろき（DS）を介かいして接続せつぞくされ、A種接地工事しゅせっちこうじ（接地線せっちせん14mm²以上いじょう）を施ほどこす
Chống sét van (LA) được đấu vào phía nguồn của thanh cái cao áp thông qua dao cách ly (DS), và phải nối đất loại A (dây nối đất từ 14mm² trở lên)

Từ vựng	Nghĩa
単線結線図たんせんけっせんず	tansen kessenzu (sơ đồ đơn tuyến): sơ đồ biểu diễn mạch điện 3 pha bằng một đường nét duy nhất để thể hiện thứ tự kết nối thiết bị
責任分界点せきにんぶんかいてん	sekinin bunkaiten (điểm phân định trách nhiệm): ranh giới phân chia trách nhiệm quản lý và bảo trì giữa công ty điện lực và khách hàng sử dụng điện
地絡継電装置付高圧交流負荷開閉器ちらくけいでんそうちつきこうあつこうりゅうふかかいへいき	chiraku keiden sōchitsuki kōatsu kōryū fuka kaiheiki (GR付PAS): công tắc đóng cắt phụ tải cao áp trên cột có kèm thiết bị rơ-le bảo vệ chạm đất
電力需給用計器用変成器でんりょくじゅきゅうようけいきようへんせいき	denryoku jukyūyō keikiyō henseiki (VCT / MOF): thiết bị hợp bộ gồm biến áp đo lường (VT) và biến dòng đo lường (CT) dùng cho công tơ mua bán điện
高圧受電設備こうあつじゅでんせつび	kōatsu juden setsubi (thiết bị nhận điện cao áp): hệ thống tủ trạm nhận điện 6.6kV từ lưới phân phối của điện lực và hạ áp xuống 100V/200V

主遮断装置しゅしゃだんそうち（CB形がた・PF・S形がた）と変圧器へんあつき・進相しんそうコンデンサ回路かいろ

Thiết bị cắt chính (dạng CB, dạng PF・S), máy biến áp và mạch tụ bù

③主遮断装置しゅしゃだんそうち：受電設備容量じゅでんせつびようりょう300kVA超ちょうでは「CB形がた」として、断路器だんろき（DS）＋真空遮断器しんくうしゃだんき（VCB）＋変流器へんりゅうき（CT）＋過電流継電器かでんりゅうけいでんき（OCR）を用もちいます。

③ Thiết bị cắt chính: Với trạm nhận điện có dung lượng trên 300kVA, dùng dạng CB gồm Dao cách ly (DS) + Máy cắt chân không (VCB) + Biến dòng (CT) + Rơ-le quá dòng (OCR).

受電設備容量じゅでんせつびようりょう300kVA以下いかの簡易受電設備かんいじゅでんせつびでは「PF・S形がた」として、限流げんりゅうヒューズ付高圧交流負荷開閉器つきこうあつこうりゅうふかかいへいき（LBS＋PF）を主遮断装置しゅしゃだんそうちに用もちいます。

Với trạm nhận điện đơn giản có dung lượng từ 300kVA trở xuống, dùng dạng PF・S gồm Cầu dao phụ tải cao áp có gắn cầu chì hạn dòng (LBS + PF) làm thiết bị cắt chính.

④計器用変成器けいきようへんせいき：高圧母線こうあつぼせんの電圧でんあつを110Vに降圧こうあつする計器用変圧器けいきようへんあつき（VT）には、1次側じがわに2本ほんの電力でんりょくヒューズ（PF）を設もうけます。

④ Máy biến đổi đo lường: Máy biến áp đo lường (VT) hạ điện áp thanh cái cao áp xuống 110V luôn được lắp 2 cầu chì lực (PF) ở phía sơ cấp để bảo vệ.

⑤変圧器分岐回路へんあつきぶんきかいろ：LBS（PF付つき）または高圧こうあつカットアウト（PC）を経由けいゆして、三相変圧器さんそうへんあつき（3φT：動力用どうりょくよう）や単相変圧器たんそうへんあつき（1φT：電灯用でんとうよう）へ接続せつぞくします。

⑤ Mạch nhánh máy biến áp: Đi qua LBS (kèm PF) hoặc cầu chì tự rơi cao áp (PC) để cấp điện cho máy biến áp 3 pha (3φT: dùng cho động lực) và máy biến áp 1 pha (1φT: dùng cho chiếu sáng).

変圧器へんあつきの低圧側中性点ていあつがわちゅうせいてん（または1端子たんし）には、高低圧混触時こうていあつこんしょくじの電位上昇でんいじょうしょうを防ふせぐため「B種接地工事しゅせっちこうじ（EB）」が必かならず施ほどこされます。

Tại điểm trung tính (hoặc 1 cực) phía hạ áp của máy biến áp, bắt buộc phải thực hiện nối đất loại B (EB) để ngăn ngừa dâng điện áp khi xảy ra chạm chập giữa cao áp và hạ áp.

⑥力率改善回路りきりつかいぜんかいろ：LBS（PF付つき）またはPCの下流かりゅうに、放電ほうでんコイル（DC）内蔵ないぞうの進相しんそうコンデンサ（SC）と、その電源側でんげんがわに高調波抑制用こうちょうはよくせいようの直列ちょくれつリアクトル（SR）を接続せつぞくします。

⑥ Mạch cải thiện hệ số công suất: Phía dưới LBS (kèm PF) hoặc PC sẽ đấu tụ bù cao áp (SC) có tích hợp cuộn xả (DC), và đấu nối tiếp kháng điện (SR) ở phía nguồn của tụ SC để triệt sóng hài.

Điểm cần nhớ

主遮断装置しゅしゃだんそうちのCB形がたは「DS＋VCB（またはCB）＋CT＋OCR」、PF・S形がたは「高圧交流負荷開閉器こうあつこうりゅうふかかいへいき（LBS）＋電力でんりょくヒューズ（PF）」で構成こうせいされる
Thiết bị cắt chính dạng CB cấu tạo gồm DS + VCB (hoặc CB) + CT + OCR; dạng PF・S cấu tạo gồm cầu dao phụ tải cao áp (LBS) + cầu chì cao áp (PF)
高圧進相こうあつしんそうコンデンサ（SC）の電源側でんげんがわには第だい5調波対策ちょうはたいさくおよび突入電流抑制用とつにゅうでんりゅうよくせいようの直列ちょくれつリアクトル（SR：容量ようりょう6%）を直列接続ちょくれつせつぞくする
Ở phía nguồn của tụ bù cao áp (SC) phải đấu nối tiếp kháng điện nối tiếp (SR: dung lượng bằng 6% dung lượng tụ) để khử sóng hài bậc 5 và hạn chế dòng xung kích
単線結線図たんせんけっせんずで変圧器へんあつきの2次側じがわから引ひき出だされた接地せっち（EB）はB種接地工事しゅせっちこうじ、機器外箱ききそとばこやCT・VT2次側じがわの接地せっち（EA・ED）はA種しゅまたはD種接地工事しゅせっちこうじ
Trên sơ đồ đơn tuyến, nối đất lấy ra từ phía thứ cấp máy biến áp (EB) là nối đất loại B; nối đất vỏ kim loại thiết bị hoặc thứ cấp CT, VT (EA, ED) là nối đất loại A hoặc loại D

Từ vựng	Nghĩa
主遮断装置しゅしゃだんそうち	shushadan sōchi (thiết bị cắt chính): thiết bị đóng cắt chính của trạm nhận điện cao áp nhằm cắt nhanh toàn bộ trạm khi có sự cố ngắn mạch
真空遮断器しんくうしゃだんき	shinkū shadanki (VCB - máy cắt chân không): máy cắt cao áp dập hồ quang trong môi trường chân không cao, tuổi thọ lớn và gọn nhẹ
高圧交流負荷開閉器こうあつこうりゅうふかかいへいき	kōatsu kōryū fuka kaiheiki (LBS - cầu dao phụ tải cao áp): công tắc cao áp có buồng dập hồ quang, đóng cắt được dòng tải định mức và kết hợp với PF để cắt ngắn mạch
高圧こうあつカットアウト	kōatsu kattoauto (PC - cầu chì cắt cao áp): thiết bị đóng cắt kèm cầu chì dùng cho máy biến áp dung lượng nhỏ (300kVA trở xuống) hoặc mạch tụ bù
直列ちょくれつリアクトル	chokuretsu riakutoru (SR - kháng điện nối tiếp): cuộn cảm đấu nối tiếp phía nguồn của tụ bù SC để chặn sóng hài bậc 5 và giảm dòng điện xung khi đóng tụ

JIS C 0617 図記号ずきごうと略号りゃくごうの完全整理かんぜんせいり

Tổng hợp đầy đủ ký hiệu sơ đồ JIS C 0617 và chữ viết tắt

配線図問題はいせんずもんだいでは、単線結線図中たんせんけっせんずちゅうの図記号ずきごうや略号りゃくごうから、機器ききの名称めいしょう・写真しゃしん・役割やくわりを答こたえる問題もんだいが毎年必まいとしかならず出題しゅつだいされます。

Trong phần câu hỏi sơ đồ, đề thi năm nào cũng hỏi tên gọi, hình ảnh thực tế và công dụng của thiết bị dựa vào ký hiệu hình vẽ và chữ viết tắt trên sơ đồ đơn tuyến.

開閉器かいへいき・遮断器類しゃだんきるいの図記号ずきごうは、接点部分せってんぶぶん（可動部かどうぶと固定部こていぶ）のマークで区別くべつします。丸印まるじるし（○）があれば負荷電流ふかでんりゅうを開閉かいへいできる開閉器かいへいき（LBS・PAS）です。

Ký hiệu của nhóm công tắc và máy cắt được phân biệt bằng dấu hiệu tại điểm tiếp xúc (chỗ nối phần động và phần tĩnh): nếu có dấu tròn (○) là công tắc đóng cắt được dòng phụ tải (LBS, PAS).

バツ印じるし（×）があれば故障電流こしょうでんりゅう（短絡電流たんらくでんりゅう）を遮断しゃだんできる遮断器しゃだんき（VCB・CB・MCCB）であり、横棒よこぼう（―）のみは電流でんりゅうを開閉かいへいできない断路器だんろき（DS）です。

Nếu có dấu nhân (×) là máy cắt có khả năng cắt được dòng sự cố ngắn mạch (VCB, CB, MCCB); còn nếu chỉ có nét gạch ngang (―) là dao cách ly (DS) không thể đóng cắt khi có dòng điện.

変成器類へんせいきるいの図記号ずきごうは、高圧母線こうあつぼせんを貫通かんつうする丸まるまたは半円はんえんと斜線しゃせんで表あらわされます。ZCTは三相一括貫通さんそういっかつかんつう、CTは各相貫通かくそうかんつう（通例つうれい2相分そうぶん）です。

Ký hiệu của nhóm biến dòng được vẽ bằng hình tròn hoặc nửa vòng tròn xuyên qua thanh cái cao áp kèm các vạch chéo: ZCT xuyên qua cả 3 pha gộp chung, còn CT xuyên qua từng pha (thường lắp trên 2 pha).

VTは変圧器へんあつきと同おなじ2つの円えんが重かさなる記号きごう（または巻線記号まきせんきごう）で高圧母線こうあつぼせんから分岐ぶんきし、ZVT（EVT）は3個この巻線まきせんと接地記号せっちきごうで表あらわされます。

VT có ký hiệu 2 vòng tròn lồng nhau (hoặc ký hiệu cuộn dây) giống máy biến áp rẽ nhánh từ thanh cái cao áp; còn ZVT (EVT) được vẽ bằng 3 cuộn dây nối đất.

直列ちょくれつリアクトル（SR）はコンデンサ（SC）の直前ちょくぜんに描えがかれるインダクタンス記号きごうで、放電ほうでんコイル（DC）はSCに並列へいれつに接続せつぞくされる三角印さんかくじるしまたは巻線記号まきせんきごうです。

Kháng điện nối tiếp (SR) là ký hiệu cuộn cảm vẽ ngay trước tụ bù (SC), còn cuộn dây xả điện (DC) là ký hiệu hình tam giác hoặc cuộn dây mắc song song với tụ SC.

Điểm cần nhớ

接点記号せってんきごうの見分みわけ方かた：「―（横棒よこぼう）」＝断路器だんろき（DS）、「○（丸まる）」＝負荷開閉器ふかかいへいき（LBS・PAS）、「×（バツ）」＝遮断器しゃだんき（VCB・CB・MCCB）
Cách phân biệt ký hiệu tiếp điểm: gạch ngang (―) = dao cách ly (DS); vòng tròn (○) = cầu dao phụ tải (LBS, PAS); dấu nhân (×) = máy cắt (VCB, CB, MCCB)
主要略号しゅようりゃくごう：LA（避雷器ひらいき）、VCT/MOF（電力需給用計器用変成器でんりょくじゅきゅうようけいきようへんせいき）、VMC（高圧真空電磁接触器こうあつしんくうでんじせっしょくき）、PC（高圧こうあつカットアウト）
Các chữ viết tắt chính: LA (chống sét van), VCT/MOF (biến đổi đo lường mua bán điện), VMC (công-tắc-tơ chân không cao áp), PC (cầu chì cắt cao áp)
コンデンサ周辺しゅうへんの略号りゃくごう：SC（高圧進相こうあつしんそうコンデンサ）、SR（高圧直列こうあつちょくれつリアクトル）、DC（放電ほうでんコイル）
Chữ viết tắt quanh cụm tụ bù: SC (tụ bù cao áp), SR (kháng điện nối tiếp cao áp), DC (cuộn dây phóng điện / xả điện)

Từ vựng	Nghĩa
図記号ずきごう	zukigō (ký hiệu bản vẽ điện): ký hiệu hình học theo tiêu chuẩn JIS C 0617 dùng để biểu diễn thiết bị điện trên sơ đồ
断路器だんろき	danroki (DS - dao cách ly): thiết bị dùng để tạo khoảng hở cách điện nhìn thấy được khi bảo dưỡng, tuyệt đối không được đóng cắt khi đang có dòng tải
高圧真空電磁接触器こうあつしんくうでんじせっしょくき	kōatsu shinkū denji sesshokuki (VMC - công-tắc-tơ chân không cao áp): thiết bị đóng cắt cao áp dùng tiếp điểm chân không, thích hợp đóng cắt thường xuyên động cơ cao áp hoặc tụ bù
零相変流器れいそうへんりゅうき	reisō henryūki (ZCT - máy biến dòng thứ tự không): biến dòng có lõi từ bao quanh cả 3 dây pha để phát hiện dòng điện chạm đất (dòng thứ tự không)
放電ほうでんコイル	hōden koiru (DC - cuộn dây xả điện): cuộn dây đấu song song với tụ bù SC để xả hết điện tích dư trong tụ trong vòng 5 giây (hoặc 3 phút) sau khi ngắt điện

制御器具番号せいぎょきぐばんごうと保護継電器ほごけいでんき・試験器しけんき・計器類けいきるい

Mã số thiết bị điều khiển (JEM 1038), rơ-le bảo vệ, thiết bị thử và đồng hồ đo

単線結線図内たんせんけっせんずないの四角枠しかくわくや丸枠まるわくに書かかれた数字すうじは「制御器具番号せいぎょきぐばんごう（JEM 1038）」であり、番号ばんごうと略号りゃくごう・名称めいしょうの対応たいおうは暗記必須あんきひっすです。

Các con số nằm trong khung vuông hoặc khung tròn trên sơ đồ đơn tuyến là Mã số thiết bị điều khiển (theo tiêu chuẩn JEM 1038); việc học thuộc bảng đối chiếu số - chữ viết tắt - tên gọi là bắt buộc.

電流でんりゅう・地絡系ちらくけい：「51」＝過電流継電器かでんりゅうけいでんき（OCR、CTに接続せつぞく）、「67」＝地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき（DGR、ZCTとZVTの両方りょうほうに接続せつぞく）、「64」＝地絡過電圧継電器ちらくかでんあつけいでんき（OVGR）。

Nhóm dòng điện và chạm đất: 51 = Rơ-le quá dòng (OCR, nối với CT); 67 = Rơ-le chạm đất có hướng (DGR, nối với cả ZCT và ZVT); 64 = Rơ-le quá điện áp chạm đất (OVGR).

電圧でんあつ・温度おんど・遮断器系しゃだんきけい：「27」＝不足電圧継電器ふそくでんあつけいでんき（UVR、VTに接続せつぞく）、「59」＝過電圧継電器かでんあつけいでんき（OVR）、「49」＝熱動継電器ねつどうけいでんき（THR）、「26」＝温度継電器おんどけいでんき、「52」＝交流遮断器こうりゅうしゃだんき（VCB）。

Nhóm điện áp, nhiệt độ và máy cắt: 27 = Rơ-le thiếu áp (UVR, nối với VT); 59 = Rơ-le quá áp (OVR); 49 = Rơ-le nhiệt (THR); 26 = Rơ-le nhiệt độ; 52 = Máy cắt xoay chiều (VCB).

計器切替開閉器けいききりかえかいへいき：CTの2次側じがわには電流計でんりゅうけい（A）と「電流計切替開閉器でんりゅうけいきりかえかいへいき（AS）」、VTの2次側じがわには電圧計でんあつけい（V）と「電圧計切替開閉器でんあつけいきりかえかいへいき（VS）」を設もうけます。

Công tắc chuyển mạch đồng hồ đo: Phía thứ cấp CT có ampe kế (A) và công tắc chuyển mạch ampe kế (AS) để đo dòng từng pha; phía thứ cấp VT có vôn kế (V) và công tắc chuyển mạch vôn kế (VS).

保護継電器ほごけいでんきの動作試験どうさしけんを行おこなうため、CT回路かいろには「電流試験端子でんりゅうしけんたんし（CTT）」、VT回路かいろには「電圧試験端子でんあつしけんたんし（VTT）」が設もうけられます。

Để thử nghiệm hoạt động của các rơ-le bảo vệ, trong mạch CT có lắp cầu đấu thử dòng điện (CTT), và trong mạch VT có lắp cầu đấu thử điện áp (VTT).

試験時しけんじには、CTTやVTTに「過電流継電器試験器かでんりゅうけいでんきしけんき（OCR試験器しけんき）」や「地絡方向継電器試験器ちらくほうこうけいでんきしけんき（DGR試験器しけんき）」を接続せつぞくして整定値せいていちと動作時間どうさじかんを確認かくにんします。

Khi kiểm tra định kỳ, người ta đấu máy thử rơ-le quá dòng (máy thử OCR) hoặc máy thử rơ-le chạm đất có hướng (máy thử DGR) vào CTT, VTT để kiểm tra giá trị chỉnh định và thời gian tác động.

Điểm cần nhớ

頻出制御器具番号ひんしゅつせいぎょきぐばんごう：27＝UVR（不足電圧ふそくでんあつ）、49＝THR（熱動ねつどう）、51＝OCR（過電流かでんりゅう）、52＝VCB（遮断器しゃだんき）、59＝OVR（過電圧かでんあつ）、64＝OVGR（地絡過電圧ちらくかでんあつ）、67＝DGR（地絡方向ちらくほうこう）
Mã số thiết bị điều khiển hay gặp: 27 = UVR (thiếu áp), 49 = THR (rơ-le nhiệt), 51 = OCR (quá dòng), 52 = VCB (máy cắt), 59 = OVR (quá áp), 64 = OVGR (quá áp chạm đất), 67 = DGR (chạm đất có hướng)
CT回路かいろにはA（電流計でんりゅうけい）・AS（電流計切替開閉器でんりゅうけいきりかえかいへいき）・CTT（電流試験端子でんりゅうしけんたんし）・OCR（51）が接続せつぞくされる
Mạch thứ cấp CT được đấu với A (ampe kế), AS (chuyển mạch ampe kế), CTT (cầu đấu thử dòng) và OCR (51)
VT回路かいろにはV（電圧計でんあつけい）・VS（電圧計切替開閉器でんあつけいきりかえかいへいき）・VTT（電圧試験端子でんあつしけんたんし）・UVR（27）やOVR（59）が接続せつぞくされる
Mạch thứ cấp VT được đấu với V (vôn kế), VS (chuyển mạch vôn kế), VTT (cầu đấu thử áp), UVR (27) hoặc OVR (59)

Từ vựng	Nghĩa
制御器具番号せいぎょきぐばんごう	seigyo kigu bangō (mã số thiết bị điều khiển): mã số tiêu chuẩn JEM 1038 quy định chức năng của từng thiết bị bảo vệ và điều khiển trong trạm điện
電流計切替開閉器でんりゅうけいきりかえかいへいき	denryūkei kirikae kaiheiki (AS - công tắc chuyển mạch ampe kế): công tắc dùng một ampe kế để chuyển đổi đọc dòng điện của cả 3 pha R, S, T mà không làm hở mạch CT
電圧計切替開閉器でんあつけいきりかえかいへいき	den'atsukei kirikae kaiheiki (VS - công tắc chuyển mạch vôn kế): công tắc dùng một vôn kế để chuyển đổi đọc điện áp dây giữa các pha R-S, S-T, T-R
電流試験端子でんりゅうしけんたんし	denryū shiken tanshi (CTT - cầu đấu thử nghiệm dòng điện): bộ cầu đấu nối vào mạch thứ cấp CT giúp đưa dòng thử vào rơ-le OCR và thay đồng hồ mà không làm hở mạch thứ cấp CT
不足電圧継電器ふそくでんあつけいでんき	fusoku den'atsu keidenki (UVR - rơ-le thiếu điện áp, mã 27): rơ-le tác động khi điện áp lưới sụt giảm xuống dưới mức quy định hoặc mất điện

高圧こうあつケーブル（CVT・KIP）とCT・VTの複線図ふくせんず・開閉手順かいへいてじゅん

Cáp cao áp (CVT, KIP), sơ đồ nhiều sợi của CT・VT và trình tự đóng cắt

高圧受電設備こうあつじゅでんせつびの引込線ひきこみせんには「6600V架橋かきょうポリエチレン絶縁ぜつえんビニルシースケーブルトリプレックス形がた（CVT）」が最もっとも多おおく使用しようされます。

Cáp kéo vào trạm nhận điện cao áp được sử dụng phổ biến nhất là cáp 6600V cách điện bằng polyetylen khâu mạch vỏ bọc nhựa vinyl dạng xoắn 3 lõi (CVT).

CVTの断面構造だんめんこうぞうは中心ちゅうしんから順じゅんに、①導体どうたい→②内部半導電層ないぶはんどうでんそう→③架橋かきょうポリエチレン絶縁体ぜつえんたい→④外部半導電層がいぶはんどうでんそう→⑤銅どうテープ遮しゃへい層そう→⑥ビニルシースの6層そうです。

Cấu tạo mặt cắt ngang của cáp CVT tính từ tâm ra ngoài gồm 6 lớp: ① Ruột dẫn → ② Lớp bán dẫn trong → ③ Cách điện XLPE → ④ Lớp bán dẫn ngoài → ⑤ Lớp băng đồng chắn từ → ⑥ Vỏ bọc PVC.

一方いっぽう、キュービクル内ないの機器間配線ききかんはいせんに使つかう「高圧機器内配線用こうあつききないはいせんよう電線でんせん（KIP）」は、①導体どうたい→②半導電層はんどうでんそう→③EPゴム絶縁体ぜつえんたいの3層構造そうこうぞうで遮しゃへい層そうがありません。

Ngược lại, dây điện đi trong tủ thiết bị cao áp (KIP) dùng để nối giữa các thiết bị trong tủ Cubicle chỉ có cấu tạo 3 lớp: ① Ruột dẫn → ② Lớp bán dẫn → ③ Cách điện cao su EP, không có lớp băng đồng chắn.

CT（2個こ）の複線結線図ふくせんけっせんずでは、1次側極性じがわきょくせい（Kが電源側でんげんがわ、Lが負荷側ふかがわ）に合あわせ、2次側じがわ（k・l）のl端子たんし（R相そうとT相そう）を共通接続きょうつうせつぞくしてD種接地しゅせっちします。

Trong sơ đồ đấu dây nhiều sợi của 2 biến dòng (CT), theo cực tính sơ cấp (K về phía nguồn, L về phía tải), các cực l phía thứ cấp (pha R và pha T) được nối chung và nối đất loại D.

VT（2個こ）のV-V結線図けっせんずでは、1次側じがわを3相母線そうぼせん（R-S間かん・S-T間かん）にPFを介かいして接続せつぞくし、2次側じがわの共通端子きょうつうたんし（v端子たんし）にD種接地工事しゅせっちこうじを施ほどこします。

Trong sơ đồ đấu V-V của 2 biến áp đo lường (VT), phía sơ cấp đấu vào thanh cái 3 pha (giữa R-S và S-T) qua cầu chì PF, còn cực chung phía thứ cấp (cực v) phải được nối đất loại D.

また点検時てんけんじに停電ていでんさせる順序じゅんじょは「低圧ていあつMCCB切きり→VCB切きり→DS切きり」、復電ふくでん（投入とうにゅう）順序じゅんじょは「DS入いれ→VCB入いれ→低圧ていあつMCCB入いれ」が鉄則てっそくです。

Ngoài ra, nguyên tắc bất di bất dịch khi cắt điện để bảo dưỡng là cắt từ tải về nguồn: Cắt MCCB hạ áp → Cắt VCB → Mở DS; khi đóng điện trở lại thì từ nguồn về tải: Đóng DS → Đóng VCB → Đóng MCCB hạ áp.

Cáp cao áp (CVT, KIP), sơ đồ nhiều sợi của CT・VT và trình tự đóng cắt

Điểm cần nhớ

6600V CVTケーブルは内部ないぶ・外部半導電層がいぶはんどうでんそうと銅どうテープ遮しゃへい層そう（A種接地しゅせっち）を持もつが、KIP（EPゴム絶縁ぜつえん）には遮しゃへい層そうやシースがない
Cáp 6600V CVT có lớp bán dẫn trong/ngoài và lớp băng đồng chắn (nối đất loại A), trong khi dây KIP (cách điện cao su EP) không có lớp chắn kim loại và không có vỏシース
CT・VTの2次側じがわは絶縁破壊時ぜつえんはかいじの高圧侵入防止こうあつしんにゅうぼうしのためD種接地工事しゅせっちこうじを施ほどこし、CTの2次側じがわは通電中つうでんちゅうに絶対ぜったいに開放かいほうしてはならない
Phía thứ cấp của CT và VT cao áp phải được nối đất loại D để ngăn cao áp xâm nhập khi hỏng cách điện, và tuyệt đối không được để hở mạch thứ cấp CT khi đang mang điện
断路器だんろき（DS）は負荷電流ふかでんりゅうを開閉かいへいできないため、遮断しゃだん時じは必かならず「VCBを切きってからDSを切きる」、投入時とうにゅうじは「DSを入いれてからVCBを入いれる」
Dao cách ly (DS) không có khả năng cắt dòng phụ tải nên khi cắt điện bắt buộc phải cắt VCB trước rồi mới mở DS; khi đóng điện phải đóng DS trước rồi mới đóng VCB

Từ vựng	Nghĩa
架橋かきょうポリエチレン絶縁ぜつえんビニルシースケーブル	kakyō poriechiren zetsuen biniru shīsu kēburu (cáp CV / CVT): cáp điện cao áp cách điện XLPE có đặc tính chịu nhiệt và cách điện vượt trội (nhiệt độ làm việc tối đa 90°C)
高圧機器内配線用電線こうあつききないはいせんようでんせん	kōatsu kikinai haisen'yō densen (dây KIP): dây bọc cách điện cao su EP mềm dẻo dùng để đấu nối cao áp bên trong tủ Cubicle
半導電層はんどうでんそう	handōdensō (lớp bán dẫn): lớp nằm sát ruột dẫn và mặt ngoài lớp cách điện XLPE của cáp CVT nhằm làm đều điện trường và ngăn phóng điện cục bộ (corona)
銅どうテープ遮しゃへい層そう	dō tēpu shaheisō (lớp băng đồng chắn tĩnh điện): lớp băng đồng quấn quanh cáp CVT để dẫn dòng điện nạp và dòng chạm đất xuống đất qua nối đất loại A
自己融着性じこゆうちゃくせいテープ	jiko yūchakusei tēpu (băng keo tự kết dính): băng keo cách điện chuyên dụng dùng khi làm đầu cáp cao áp, tự chảy dính thành một khối đồng nhất không còn khe hở không khí

動力制御盤どうりょくせいぎょばん（Y-Δ始動しどう・正逆転せいぎゃくてん）と非常用予備発電装置ひじょうようよびはつでんそうち

Tủ điều khiển động lực (khởi động Y-Δ, đảo chiều) và máy phát điện dự phòng

単線結線図たんせんけっせんずの低圧側ていあつがわにある「動力制御盤どうりょくせいぎょばん」の問題もんだいでは、三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうき（3φM）の配線本数はいせんほんすうや電磁接触器でんじせっしょくきの展開接続図てんかいせつぞくずが出題しゅつだいされます。

Ở phần câu hỏi về tủ điều khiển động lực phía hạ áp trên sơ đồ đơn tuyến, đề thi thường hỏi số sợi dây đấu đến động cơ không đồng bộ 3 pha (3φM) và sơ đồ mạch trải của công-tắc-tơ.

Y-Δ（スター・デルタ）始動法しどうほうでは、電動機でんどうきの3相各巻線そうかくまきせんの両端りょうたん（U・V・WとX・Y・Z）を盤内ばんないへ引ひき出だすため、制御盤せいぎょばんと電動機間でんどうきかんの主回路電線しゅかいろでんせんは「6本ほん」（接地線せっちせんを含ふくめ7本ほん）になります。

Trong phương pháp khởi động Y-Δ (sao - tam giác), do phải đưa cả 2 đầu của mỗi cuộn dây 3 pha (U, V, W và X, Y, Z) về tủ điều khiển nên số dây mạch động lực giữa tủ và động cơ là 6 sợi (tính cả dây nối đất là 7 sợi).

Y-Δ始動回路しどうかいろには3個この電磁接触器でんじせっしょくき（メイン用ようMC、スター用ようMCS、デルタ用ようMCD）とタイマ（TLR）を使つかい、MCSとMCDには同時投入防止どうじとうにゅうぼうしのb接点せってんインターロックを設もうけます。

Mạch khởi động Y-Δ sử dụng 3 công-tắc-tơ (MC chính, MCS đấu sao, MCD đấu tam giác) cùng rơ-le thời gian (TLR), và giữa MCS với MCD phải có tiếp điểm thường đóng (tiếp điểm b) khóa chéo chống đóng đồng thời.

また「非常用予備発電装置ひじょうようよびはつでんそうち（G）」が接続せつぞくされる単線結線図たんせんけっせんずでは、商用電源側遮断器しょうようでんげんがわしゃだんきと発電機側遮断器はつでんきがわしゃだんきが同時どうじに投入とうにゅうされないよう「インターロック（鎖錠装置さじょうそうち）」を設もうけます。

Ngoài ra, trên sơ đồ đơn tuyến có đấu nối máy phát điện dự phòng khẩn cấp (G), giữa máy cắt phía nguồn lưới thương mại và máy cắt phía máy phát phải trang bị khóa liên động (interlock).

これは発電機はつでんきからの電力でんりょくが商用配電線しょうようはいでんせんへ逆潮流ぎゃくちょうりゅうして感電事故かんでんじこを起おこすのを防ふせぐためです。

Mục đích của khóa liên động này là ngăn không cho hai máy cắt đóng cùng lúc, tránh việc điện từ máy phát dự phòng phát ngược lên lưới điện gây tai nạn điện giật cho công nhân sửa chữa lưới.

なお、非常用予備発電装置ひじょうようよびはつでんそうちの工事こうじは「特殊電気工事とくしゅでんきこうじ」であり、第一種電気工事士だいいっしゅでんきこうじしであっても「特種電気工事資格者とくしゅでんきこうじしかくしゃ」の認定にんていがなければ施工せこうできません。

Lưu ý rằng thi công lắp đặt máy phát điện dự phòng khẩn cấp là Công trình điện đặc biệt; dù có bằng Kỹ sư Điện công trình Hạng 1 nhưng nếu không có chứng nhận Người có tư cách công trình điện đặc chủng thì không được phép thi công.

Điểm cần nhớ

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきのY-Δ始動器しどうきと電動機端子箱でんどうきたんしばこを結むすぶ主回路電線本数しゅかいろでんせんほんすうは「6本ほん」（接地線せっちせんを除のぞく）
Số lượng dây dẫn mạch chính nối giữa bộ khởi động Y-Δ và hộp cực động cơ không đồng bộ 3 pha là 6 sợi (không tính dây nối đất)
商用電源しょうようでんげんと非常用予備発電機ひじょうようよびはつでんき（G）の切替開閉器きりかえかいへいき・遮断器間しゃだんきかんには、同時投入どうじとうにゅう（逆送電ぎゃくそうでん）を防ふせぐインターロックが不可欠ふかけつ
Giữa công tắc / máy cắt nguồn điện lưới và máy phát điện dự phòng khẩn cấp (G) bắt buộc phải có khóa liên động (interlock) để ngăn đóng điện đồng thời (phát ngược lên lưới)
最大電力さいだいでんりょく500kW未満みまんの自家用電気工作物じかようでんきこうさくぶつであっても、非常用予備発電装置工事ひじょうようよびはつでんそうちこうじとネオン工事こうじには「特種電気工事資格者とくしゅでんきこうじしかくしゃ」が必要ひつよう
Ngay cả trong công trình điện tự dùng dưới 500kW, công trình lắp máy phát điện dự phòng và công trình đèn Neon vẫn bắt buộc phải có chứng chỉ Người có tư cách công trình điện đặc chủng

Từ vựng	Nghĩa
動力制御盤どうりょくせいぎょばん	dōryoku seigyoban (tủ điều khiển động lực): tủ điện chứa MCCB, công-tắc-tơ từ, rơ-le nhiệt và nút nhấn để điều khiển và bảo vệ các động cơ 3 pha
展開接続図てんかいせつぞくず	tenkai setsuzokuzu (sơ đồ đấu nối khai triển / mạch trải): sơ đồ tách riêng mạch động lực và mạch điều khiển theo thứ tự dòng chảy tín hiệu để dễ hiểu nguyên lý hoạt động
非常用予備発電装置ひじょうようよびはつでんそうち	hijōyō yobi hatsuden sōchi (thiết bị phát điện dự phòng khẩn cấp - G): máy phát điện tự động khởi động cấp điện cho tải cứu hỏa, chiếu sáng sự cố khi mất điện lưới
鎖錠装置さじょうそうち	sajō sōchi (thiết bị khóa liên động / interlock): cơ cấu khóa cơ khí hoặc khóa bằng tiếp điểm điện ngăn hai thiết bị đóng cắt vận hành trái quy trình
特種電気工事資格者とくしゅでんきこうじしかくしゃ	tokushu denki kōji shikakusha (Người có tư cách công trình điện đặc chủng): chứng chỉ chuyên biệt bắt buộc phải có khi thi công đèn Neon hoặc máy phát điện dự phòng

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

Các điểm hay ra thi và mẹo ghi nhớ

問とい31〜50の配線図問題はいせんずもんだいは、出題しゅつだいパターンが非常ひじょうに定型化ていけいかされており、覚おぼえるべきポイントを押おさえれば18問以上もんいじょう（36点以上てんいじょう）の得点源とくてんげんになります。

20 câu hỏi sơ đồ từ Câu 31 đến Câu 50 có dạng đề cực kỳ cố định; chỉ cần nắm chắc các quy tắc dưới đây là bạn có thể lấy trọn trên 18 câu (từ 36 điểm trở lên).

①接地工事せっちこうじの種別判定しゅべつはんてい：高圧機器こうあつききの金属外箱きんぞくそとばこ・鉄台てつだい・LA・CVT遮しゃへい層そう＝「A種しゅ（10Ω以下いか）」、変圧器へんあつき2次側中性点じがわちゅうせいてん＝「B種しゅ」、CT・VTの2次側じがわと300V以下低圧機器いかていあつきき＝「D種しゅ」。

① Phân loại nối đất: Vỏ kim loại thiết bị cao áp, bệ sắt, LA, màn chắn cáp CVT = Loại A (dưới 10Ω); điểm trung tính thứ cấp biến áp = Loại B; thứ cấp CT, VT cao áp và thiết bị hạ áp dưới 300V = Loại D.

②制御器具番号せいぎょきぐばんごうの語呂合ごろあわせ：「27（不ふ＝不足ふそくな）UVR」、「49（よく＝熱ねつが出でる）THR」、「51（こい＝過電流かでんりゅう）OCR」、「52（ゴツい）VCB」、「59（ごく＝過電圧かでんあつ）OVR」、「64（むし＝地絡過電圧ちらくかでんあつ）OVGR」、「67（ろくな＝地絡方向ちらくほうこう）DGR」。

② Mẹo nhớ nhanh mã số thiết bị điều khiển: 27 = UVR (thiếu áp), 49 = THR (nhiệt), 51 = OCR (quá dòng), 52 = VCB (máy cắt), 59 = OVR (quá áp), 64 = OVGR (quá áp chạm đất), 67 = DGR (chạm đất có hướng).

③開閉器かいへいきの操作順序そうさじゅんじょ：「切きるときは負荷側ふかがわ（MCCB→VCB→DS）から、入いれるときは電源側でんげんがわ（DS→VCB→MCCB）から」。DSで負荷電流ふかでんりゅうを切きる選択肢せんたくしは必かならず誤あやまりです。

③ Thứ tự thao tác đóng cắt: Khi cắt điện thì cắt từ phía tải trước (MCCB → VCB → DS); khi đóng điện thì đóng từ phía nguồn trước (DS → VCB → MCCB). Đáp án nào mở DS trước khi cắt VCB luôn là đáp án sai.

④SC回路かいろの引ひっかけ：コンデンサ（SC）の電源側でんげんがわに直列ちょくれつに入はいるのは「直列ちょくれつリアクトル（SR）」、SCに並列へいれつに入はいるのは「放電ほうでんコイル（DC）」です。

④ Bẫy ở mạch tụ bù SC: Đấu nối tiếp ở phía nguồn của tụ bù (SC) là kháng điện nối tiếp (SR), còn đấu song song với tụ SC là cuộn xả điện (DC).

⑤検相器けんそうきの用途ようと：三相回路さんそうかいろの相順そうじゅん（R・S・Tの回転方向かいてんほうこう）を確たしかめ、電動機でんどうきの逆回転ぎゃくかいてんを防ふせぐ測定器そくていきは「検相器けんそうき」です。

⑤ Công dụng của đồng hồ kiểm tra thứ tự pha: Thiết bị đo dùng để kiểm tra thứ tự pha (chiều quay R-S-T) của mạch 3 pha nhằm ngăn động cơ quay ngược là đồng hồ kiểm tra thứ tự pha (検相器).

Điểm cần nhớ

LA（避雷器ひらいき）と高圧機器外箱こうあつききそとばこはA種接地しゅせっち、変圧器へんあつきの低圧側ていあつがわ1端子たんし（EB）はB種接地しゅせっち、高圧こうあつCT・VTの2次側じがわはD種接地しゅせっち
LA (chống sét van) và vỏ thiết bị cao áp nối đất loại A; 1 cực phía hạ áp biến áp (EB) nối đất loại B; phía thứ cấp CT, VT cao áp nối đất loại D
ZCTとZVT（またはEVT）の2つから信号線しんごうせんが入はいっている継電器けいでんきは必かならず「67：地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき（DGR）」である
Rơ-le nhận tín hiệu đồng thời từ cả 2 thiết bị là ZCT và ZVT (hoặc EVT) chắc chắn 100% là mã 67: Rơ-le chạm đất có hướng (DGR)
制御回路せいぎょかいろで「自己保持接点じこほじせってん」は起動押きどうおしボタン（BS1・ON）に並列へいれつなa接点せってん、「インターロック接点せってん」は相手側電磁接触器あいてがわでんじせっしょくきコイルに直列ちょくれつなb接点せってん
Trong mạch điều khiển, tiếp điểm tự giữ là tiếp điểm thường mở (a) mắc song song với nút nhấn khởi động (BS1/ON); tiếp điểm khóa chéo (interlock) là tiếp điểm thường đóng (b) mắc nối tiếp với cuộn hút công-tắc-tơ đối diện

Từ vựng	Nghĩa
地絡方向継電器ちらくほうこうけいでんき	chiraku hōkō keidenki (DGR - rơ-le chạm đất có hướng, mã 67): rơ-le kết hợp tín hiệu dòng thứ tự không từ ZCT và áp thứ tự không từ ZVT để phân biệt sự cố chạm đất trong hay ngoài trạm
過電流継電器かでんりゅうけいでんき	kadenryū keidenki (OCR - rơ-le quá dòng, mã 51): rơ-le nhận dòng điện từ CT và gửi tín hiệu cắt VCB khi dòng tải vượt quá định mức hoặc khi có ngắn mạch
地絡過電圧継電器ちらくかでんあつけいでんき	chiraku kaden'atsu keidenki (OVGR - rơ-le quá điện áp chạm đất, mã 64): rơ-le phát hiện điện áp thứ tự không từ ZVT (EVT) khi có sự cố chạm đất
自己保持接点じこほじせってん	jiko hoji setten (tiếp điểm tự giữ): tiếp điểm phụ thường mở (a) của công-tắc-tơ đấu song song với nút nhấn ON để duy trì dòng điện nuôi cuộn hút sau khi nhả tay khỏi nút nhấn
インターロック接点せってん	intārokku setten (tiếp điểm khóa liên động): tiếp điểm phụ thường đóng (b) dùng để cắt mạch cuộn hút đối phương, ngăn hai công-tắc-tơ đóng cùng lúc gây ngắn mạch

Đọc sơ đồ một sợi trạm cao áp (配線図)

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

一般財団法人電気技術者試験センター第一種電気工事士学科試験過去問題 — https://www.shiken.or.jp/situation/past_exam.html
JISC 日本産業標準調査会 JIS C 0617 電気用図記号 — https://www.jisc.go.jp/