Từ vựng tiếng Nhật hộ lý (Cơ thể, Triệu chứng, Dụng cụ và Động tác chăm sóc)

身体しんたいの部位ぶい①：頭部とうぶ・顔面がんめん・頸部けいぶ・体幹たいかんのことば

Bộ phận cơ thể 1: Từ vựng vùng đầu, mặt, cổ và thân mình

介護現場かいごげんばでは、利用者りようしゃの身体しんたいの状態じょうたいを正確せいかくに観察かんさつして伝達でんたつするため、身体しんたいの部位ぶいを表あらわすことばを正ただしく覚おぼえる必要ひつようがあります。頭部とうぶと顔面がんめんでは「頭あたま」「顔かお」「額ひたい（おでこ）」「唇くちびる」「顎あご」をよく使つかいます。

Tại hiện trường chăm sóc (Kaigo), để quan sát và truyền đạt chính xác tình trạng cơ thể của người sử dụng dịch vụ, nhân viên cần nắm vững các từ chỉ bộ phận cơ thể. Ở vùng đầu và mặt thường dùng Atama (đầu), Kao (khuôn mặt), Hitai (trán, hay gọi là Odeko), Kuchibiru (môi) và Ago (cằm/hàm).

目めのまわりには、鼻はなに近ちかい内側うちがわの端はじを指さす「目頭めがしら」と、耳みみに近ちかい外側そとがわの端はじを指さす「目尻めじり」があります。洗顔せんがんや清拭せいしきで顔かおを拭ふくときは、目頭めがしらから目尻めじりに向むかってやさしく拭ふき取とります。

Quanh vùng mắt có Megashira chỉ khóe mắt trong gần sống mũi và Mejiri chỉ đuôi mắt ở phía ngoài gần tai. Khi rửa mặt hoặc dùng khăn ấm lau mặt cho người dùng, nguyên tắc cơ bản là lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong (Megashira) hướng ra phía đuôi mắt (Mejiri).

首くびのまわりでは、頭あたまを支ささえる「首くび（頸部けいぶ）」と、食たべ物ものや空気くうきが通とおる「喉のど」を区別くべつします。また腕うでの付つけ根ねの下側したがわは「脇わき（腋窩えきか）」と呼よび、体温計たいおんけいをはさんで体温たいおんを測はかる大切たいせつな部位ぶいです。

Ở vùng cổ, cần phân biệt Kubi (cổ nâng đỡ đầu) với Nodo (cổ họng nơi thức ăn và không khí đi qua). Phần hõm dưới gốc cánh tay được gọi là Waki hoặc thuật ngữ chuyên môn là Ekika (hõm nách), là vị trí quan trọng thường dùng để kẹp nhiệt kế đo thân nhiệt.

体幹たいかん（胴体どうたい）では、前側まえがわの上部じょうぶが「胸むね」、下部かぶが「腹はら（おなか）」、後うしろ側がわの上部じょうぶが「背中せなか」、下部かぶが「腰こし」、そして座すわるときに椅子いすに当あたる部分ぶぶんが「臀部でんぶ（お尻しり）」です。

Ở phần thân mình (Taikan), phía trước bên trên là Mune (ngực), phía trước bên dưới là Hara hoặc Onaka (bụng); phía sau bên trên là Senaka (lưng), phía sau bên dưới là Koshi (thắt lưng), và phần tiếp xúc với mặt ghế khi ngồi là Denbu (vùng mông, hay Oshiri).

身体しんたいの部位ぶい②：上肢じょうし・下肢かし・からだの中なかと患側かんそく・健側けんそく

Bộ phận cơ thể 2: Chi trên, chi dưới, cơ quan bên trong và Bên liệt - Bên lành

上肢じょうし（手て・腕うで）の部位ぶいには、「肩かた」「腕うで」、腕うでの真まん中なかで曲まがる「肘ひじ」、手てと腕うでの境目さかいめである「手首てくび」があります。手ての内側うちがわを「手てのひら（手ての平ひら）」、外側そとがわを「手ての甲こう」、指ゆびの先端せんたんを「指先ゆびさき」といいます。

Các bộ phận của chi trên (tay) gồm Kata (vai), Ude (cánh tay), khớp gập ở giữa cánh tay là Hiji (khuỷu tay) và phần nối giữa bàn tay với cánh tay là Tekubi (cổ tay). Mặt trong bàn tay gọi là Tenohira (lòng bàn tay), mặt ngoài là Tenokou (mu bàn tay), và đầu mút các ngón tay là Yubisaki.

下肢かし（足あし・脚あし）では、腰こしから膝ひざまでの「太ふともも」、脚あしの真まん中なかで曲まがる「膝ひざ」、その下したの「足首あしくび」があります。足あしのうしろの端はじを「踵かかと」、床ゆかに接せっする裏側うらがわを「足底そくてい（足あしの裏うら）」、足あしの指ゆびの先端せんたんを「つま先さき」と呼よびます。

Ở chi dưới (chân) có Futomomo (bắp đùi từ hông đến gối), khớp gập giữa chân là Hiza (đầu gối) và phía dưới là Ashikubi (cổ chân). Phần gờ phía sau bàn chân là Kakato (gót chân), mặt dưới tiếp xúc với sàn là Sokutei hoặc Ashi no ura (lòng bàn chân), và đầu ngón chân là Tsumasaki (mũi chân).

脳梗塞のうこうそくなどで身体しんたいの片側かたがわに麻痺まひがある場合ばあい、麻痺まひや痛いたみがある側がわを「患側かんそく」、麻痺まひがなく動うごかしやすい健康けんこうな側がわを「健側けんそく」といいます。着替きがえや移乗いじょう・歩行介助ほこうかいじょでは患側かんそくと健側けんそくの区別くべつが不可欠ふかけつです。

Khi người dùng bị liệt một bên cơ thể do nhồi máu não hoặc xuất huyết não, bên bị liệt hoặc đau được gọi là Kansoku (bên liệt/bên bệnh), còn bên khỏe mạnh cử động bình thường gọi là Kensoku (bên lành). Phân biệt đúng Kansoku và Kensoku là yêu cầu bắt buộc khi hỗ trợ thay đồ, dịch chuyển và tập đi.

からだの中なかの器官きかんとしては、血液けつえきを送おくり出だす「心臓しんぞう」と「血管けっかん」、呼吸こきゅうをする「肺はい」、食たべ物ものを消化しょうか・吸収きゅうしゅうする「胃い」と「腸ちょう」、尿にょうをためる「膀胱ぼうこう」、骨ほねと骨ほねをつなぐ「関節かんせつ」を押おさえておきます。

Về các cơ quan bên trong cơ thể, cần ghi nhớ Shinzou (tim) và Kekkan (mạch máu) làm nhiệm vụ bơm và dẫn máu, Hai (phổi) thực hiện hô hấp, I (dạ dày) và Chou (ruột) tiêu hóa hấp thụ thức ăn, Boukou (bàng quang) chứa nước tiểu, cùng Kansetsu (khớp) nối giữa các xương.

基本きほんの体位たいい（姿勢しせい）と起居ききょ・移動動作いどうどうさのことば

Tư thế cơ bản (Taii) và từ vựng về động tác nằm, ngồi, di chuyển

ベッドで寝ねるときの体位たいい（からだの向むき・姿勢しせい）は3つあります。背中せなかを下したにして上うえを向むいて寝ねる姿勢しせいを「仰臥位ぎょうがい（あおむけ）」、横向よこむきに寝ねる姿勢しせいを「側臥位そくがい（よこむき）」、おなかを下したにして寝ねる姿勢しせいを「腹臥位ふくがい（うつぶせ）」といいます。

Khi nằm trên giường có 3 tư thế (Taii) cơ bản: tư thế đặt lưng xuống giường và nhìn thẳng lên trên gọi là Gyougai (Aomuke - nằm ngửa); tư thế nằm quay sang một bên gọi là Sokugai (Yokomuki - nằm nghiêng); và tư thế úp bụng xuống dưới gọi là Fukugai (Utsubuse - nằm sấp).

座すわる姿勢しせいと立たつ姿勢しせいでは、ベッドの端はじに腰こしをかけて両足りょうあしを床ゆかにおろして座すわる姿勢しせいを「端座位たんざい」、椅子いすや車くるまいすに座すわる姿勢しせいを「椅座位いざい」、ベッドの背せを少すこし起おこして座すわる姿勢しせいを「半座位はんざい（ファーラー位い）」、立たった姿勢しせいを「立位りつい」といいます。

Về tư thế ngồi và đứng: ngồi ở mép giường thả hai bàn chân chạm sàn gọi là Tanzai (ngồi mép giường); ngồi trên ghế hoặc xe lăn gọi là Izai; nâng nhẹ đầu giường lên để ngồi tựa gọi là Hanzai (tư thế Fowler); và tư thế đứng thẳng bằng hai chân gọi là Ritsui.

ベッドの上うえで寝ねたままからだの向むきを変かえることを「寝返ねがえり」といい、褥瘡じょくそう（床とこずれ）を防ふせぐために定期的ていきてきに体位たいいを変かえる介助かいじょを「体位変換たいいへんかん」といいます。またベッドに寝ねることを「臥床がしょう」、ベッドから起おきて離はなれることを「離床りしょう」といいます。

Động tác tự xoay đổi hướng cơ thể khi đang nằm trên giường gọi là Negaeri (trở mình/lật mình), còn việc nhân viên hỗ trợ đổi tư thế nằm định kỳ để phòng ngừa loét tỳ đè gọi là Taii henkan (thay đổi tư thế). Nằm trên giường gọi là Gashou, và ngồi dậy rời khỏi giường gọi là Rishou.

寝ねた姿勢しせいから座すわる動作どうさは「起おき上あがる」、座すわった姿勢しせいから上体じょうたいを前まえに傾かたむける「前屈まえかがみ」になって立たつ動作どうさは「立たち上あがる」です。ベッドから車くるまいすやポータブルトイレへ乗のり移うつることを「移乗いじょう」、ある場所ばしょから別べつの場所ばしょへ動うごくことを「移動いどう」といいます。

Chuyển từ tư thế nằm sang ngồi dậy là Okiagaru, còn từ tư thế ngồi hơi cúi người về phía trước (Maekagami) để đứng lên là Tachiagaru. Việc chuyển từ giường sang xe lăn hoặc bồn cầu di động gọi là Ijou (dịch chuyển), còn đi từ nơi này sang nơi khác gọi là Idou (di chuyển).

バイタルサインと全身ぜんしん・消化器しょうかき・呼吸器こきゅうきの症状しょうじょう

Dấu hiệu sinh tồn (Vital signs) và triệu chứng toàn thân, tiêu hóa, hô hấp

人間にんげんが生いきている状態じょうたいを示しめす「バイタルサイン（生命徴候せいめいちょうこう）」には、「体温たいおん」「脈拍みゃくはく」「呼吸こきゅう」「血圧けつあつ」の4つがあります。介護職かいごしょくはこれらを測定そくていするとともに、普段ふだんの「体調たいちょう」や「顔色かおいろ」の変化へんかを丁寧ていねいに観察かんさつします。

Dấu hiệu sinh tồn (Vital signs) phản ánh trạng thái sống của con người gồm 4 chỉ số: Taion (thân nhiệt), Myakuhaku (mạch đập), Kokyuu (nhịp thở) và Ketsuatsu (huyết áp). Nhân viên chăm sóc vừa đo các chỉ số này vừa quan sát kỹ những thay đổi về Taichou (tình trạng sức khỏe) và Kaoiro (sắc mặt).

全身ぜんしんの症状しょうじょうでは、体温たいおんが普段ふだんより高たかくなる「発熱はつねつ」、汗あせをかく「発汗はっかん」、からだの中なかの水分すいぶんが不足ふそくする「脱水だっすい」、頭あたまがくらくらする「めまい」、夜よるよく眠ねむれない「不眠ふみん」などがあります。

Các triệu chứng toàn thân thường gặp gồm Hatsunetsu (sốt cao hơn mức bình thường), Hakkan (đổ mồ hôi), Dassui (mất nước do cơ thể thiếu dịch), Memai (chóng mặt choáng váng) và Fumin (mất ngủ vào ban đêm).

消化器しょうかきの症状しょうじょうでは、胃いの中なかのものを吐はき出だしそうになる感かんじを「吐はき気け」、実際じっさいに吐はいてしまうことを「嘔吐おうと」といいます。また水分すいぶんの多おおいやわらかい便べんが出でることを「下痢げり」、便べんが何日なんにちも出でずおなかが張はる状態じょうたいを「便秘べんぴ」といいます。

Ở hệ tiêu hóa, cảm giác buồn nôn muốn trào thức ăn từ dạ dày ra gọi là Hakike (buồn nôn), còn thực sự nôn ra ngoài gọi là Outo (nôn mửa). Đi ngoài ra phân lỏng nhiều nước gọi là Geri (tiêu chảy), còn nhiều ngày không đi đại tiện được gây đầy bụng gọi là Benpi (táo bón).

呼吸こきゅうや飲のみ込こみに関かんすることばでは、食たべ物ものや飲のみ物ものを飲のみ込こむ働はたらきを「嚥下えんげ」といい、それらや唾液だえきが食道しょくどうではなく気管きかんに入はいってしまうことを「誤嚥ごえん」といいます。飲のんだときに激はげしく「むせる」ことや、「咳せき（咳込せきこむ）」「痰たん」は誤嚥ごえんの大切たいせつなサインです。

Về hô hấp và nuốt, hoạt động đưa thức ăn hoặc nước uống từ miệng xuống thực quản gọi là Enge (sự nuốt); nếu thức ăn, nước uống hoặc nước bọt lọt nhầm vào khí quản thay vì thực quản thì gọi là Goen (sặc vào đường thở). Biểu hiện Museru (ho sặc khi ăn uống), Seki / Sekikomu (ho sặc sụa) và Tan (đờm) là những dấu hiệu cảnh báo sặc rất quan trọng.

皮膚ひふ・感覚かんかく・運動器うんどうきの症状しょうじょうと高齢者こうれいしゃに多おおい病気びょうき

Triệu chứng da, cảm giác, vận động và các bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi

皮膚ひふの症状しょうじょうでは、皮膚ひふが赤あかくなる「発赤ほっせき」、ぶつぶつが出でる「発疹ほっしん」、かゆい感かんじを指さす「掻痒感そうようかん（かゆみ）」があります。また血液けつえき中ちゅうの酸素さんそが不足ふそくして唇くちびるや指先ゆびさきが青紫色あおむらさきいろになる状態じょうたいを「チアノーゼ」といいます。

Các triệu chứng ngoài da gồm Hosseki (vết đỏ trên da), Hosshin (nổi mẩn phát ban) và Souyoukan (cảm giác ngứa, hay Kayumi). Ngoài ra, hiện tượng môi hoặc đầu ngón tay chuyển sang màu tím tái do thiếu oxy trong máu được gọi là Cyanosis (tím tái).

手足てあしや顔かおに水分すいぶんがたまって腫はれることを「浮腫ふしゅ（むくむ）」といいます。また寝ねたきりで同おなじ部位ぶいが長ながい時間じかん圧迫あっぱくされ、血流けつりゅうが悪わるくなって皮膚ひふが赤あかくなったり傷きずができたりする状態じょうたいを「褥瘡じょくそう（床とこずれ）」といいます。

Hiện tượng tích nước ở tay chân hoặc mặt gây sưng gọi là Fushu (phù nề, hay Mukumu). Khi nằm bất động lâu ngày khiến một vùng da bị đè ép liên tục làm giảm lưu thông máu, dẫn đến đỏ da hoặc loét hoại tử thì gọi là Jokusou (loét do tỳ đè, hay Tokozure).

運動器うんどうきや神経しんけいの症状しょうじょうでは、手足てあしがビリビリしたり感覚かんかくが鈍にぶくなったりする「しびれる」、身体しんたいの右半分みぎはんぶんまたは左半分ひだりはんぶんが動うごかしにくくなる「片麻痺かたまひ」、関節かんせつが硬かたくなって動うごく範囲はんいが狭せまくなる「拘縮こうしゅく」、骨ほねが折おれる「骨折こっせつ」があります。

Về triệu chứng vận động và thần kinh: tê bì tay chân gọi là Shibireru; liệt nửa người bên phải hoặc bên trái gọi là Katamahi; khớp bị cứng làm hạn chế tầm vận động gọi là Koushuku (co rút khớp); và gãy xương do ngã gọi là Kossetsu.

高齢者こうれいしゃに多おおい病気びょうきには、ダニの一種いっしゅによる皮膚感染症ひふかんせんしょうの「疥癬かいせん」、目めの中なかの水晶体すいしょうたいが濁にごって見みえにくくなる「白内障はくないしょう」、暑あつさで体温調節たいおんちょうせつが乱みだれる「熱中症ねっちゅうしょう」のほか、「脳梗塞のうこうそく」「脳出血のうしゅっけつ」「誤嚥性肺炎ごえんせいはいえん」「高血圧症こうけつあつしょう」「糖尿病とうにょうびょう」「骨粗鬆症こつそしょうしょう」「認知症にんちしょう」があります。

Các bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi gồm: Kaisen (bệnh ghẻ do ký sinh trùng gây ngứa dữ dội), Hakunaishou (đục thủy tinh thể làm nhìn mờ), Netchuushou (sốc nhiệt/say nắng), Noukousoku (nhồi máu não), Noushukketsu (xuất huyết não), Goensei haien (viêm phổi do sặc), Kouketsuatsushou (tăng huyết áp), Tounyoubyou (đái tháo đường), Kotsusoshoushou (loãng xương) và Ninchishou (sa sút trí tuệ).

移動いどう・移乗いじょうを支ささえる福祉用具ふくしようぐと設備せつびのことば

Từ vựng về dụng cụ hỗ trợ di chuyển, dịch chuyển và trang thiết bị cơ sở

移動いどうを助たすける「車くるまいす」では、タイヤの外側そとがわについていて自分じぶんでこぐための輪わを「ハンドリム」、足あしをのせる台だいを「フットサポート」といい、乗のり降おりや停止時ていしじには必かならず「ブレーキをかける」ことが安全あんぜんの基本きほんです。

Trên chiếc xe lăn (Kurumaisu), vòng tròn gắn bên ngoài bánh lớn để người dùng tự lăn xe gọi là Handrim, tấm để chân gọi là Foot support, và nguyên tắc an toàn cơ bản là luôn phải khóa phanh (Brake wo kakeru) khi dừng xe hoặc khi lên xuống xe.

歩あるくときに使つかう道具どうぐには、1本足ぽんあしの「杖つえ」、先端せんたんが3〜4本ほんに分わかれて安定あんていしやすい「多点杖たてんづえ」、目めが不自由ふじゆうな人ひと（視覚障害者しかくしょうがいしゃ）が周囲しゅういの安全あんぜんを確たしかめながら歩あるく「白杖はくじょう」があります。

Các loại gậy hỗ trợ đi bộ gồm: Tsue (gậy đơn 1 chân), Tatendzue (gậy nhiều chân có 3 hoặc 4 chân giúp tăng độ vững chắc), và Hakujou (gậy trắng dành cho người khiếm thị dùng để dò đường và đảm bảo an toàn khi di chuyển).

「歩行器ほこうき」は左右さゆうのフレームに両手りょうてでつかまり、体重たいじゅうを支ささえて歩あるく福祉用具ふくしようぐです。一方いっぽう、「シルバーカー（高齢者用手押こうれいしゃようておし車ぐるま）」は自立歩行じりつほこうができる高齢者こうれいしゃが買かい物ものの荷物にもつを入いれたり休憩時きゅうけいじに座すわったりして押おして歩あるく車くるまです。

Hokouki (khung tập đi) là dụng cụ có khung hai bên để người dùng nắm bằng hai tay và nâng đỡ trọng lượng cơ thể khi bước đi. Ngược lại, Silver car (xe đẩy tay cho người cao tuổi) dành cho người tự đi bộ được dùng để đựng đồ mua sắm hoặc ngồi nghỉ chân khi đi dạo.

介護職かいごしょくの腰痛ようつうを防ふせぎ安全あんぜんに移乗いじょうするための用具ようぐとして、からだをつり上あげて移動いどうする「移動用いどうようリフト」、摩擦まさつを減へらして滑すべらせる「スライディングシート」「スライディングボード」、寝ねたまま移動いどうする「ストレッチャー」があります。また廊下ろうかの壁かべには「手てすり」があり、運動うんどうやリハビリを行おこなう部屋へやを「機能訓練室きのうくんれんしつ」といいます。

Các dụng cụ giúp giảm đau lưng cho nhân viên và dịch chuyển an toàn gồm: Idouyou lift (thiết bị nâng di chuyển dùng đai treo nâng cơ thể), Sliding sheet và Sliding board (tấm trượt và ván trượt giảm ma sát), cùng Stretcher (băng ca nằm). Ngoài ra hành lang có Tesuri (tay vịn), và phòng tập vận động phục hồi chức năng gọi là Kinou kunrenshitsu.

排泄はいせつの介護用品かいごようひん・設備せつびと排泄動作はいせつどうさのことば

Từ vựng về dụng cụ bài tiết, trang thiết bị và động tác hỗ trợ bài tiết

排泄はいせつに関かんする基本語きほんごでは、おしっこを出だすことを「排尿はいにょう」、うんちを出だすことを「排便はいべん」といいます。トイレに行いきたいという感覚かんかくを「尿意にょうい」「便意べんい」といい、我慢がまんできずにもれてしまうことを「失禁しっきん」といいます。

Trong các từ vựng cơ bản về bài tiết (Haisetsu), việc đi tiểu gọi là Hainyou và đi đại tiện gọi là Haiben. Cảm giác muốn đi tiểu hoặc đại tiện gọi là Nyoui và Beni; còn tình trạng không kìm giữ được khiến nước tiểu hoặc phân rò rỉ ra ngoài gọi là Shikkin (tiểu/đại tiện không tự chủ).

トイレまで歩あるいて行いくのが難むずかしい利用者りようしゃが、ベッドのすぐ横よこに置おいて座すわって使つかう持もち運はこび可能かのうな便器べんきを「ポータブルトイレ」といいます。一方いっぽう、ベッドの上うえで寝ねたまま使つかう用具ようぐには、尿にょうをとる容器ようきの「尿器にょうき」と、お尻しりの下したに入いれる「差さし込こみ便器べんき」があります。

Loại bồn cầu di động đặt ngay cạnh giường để người dùng khó đi bộ ra nhà vệ sinh có thể ngồi bài tiết gọi là Portable toilet. Trong khi đó, các dụng cụ dùng ngay trên giường ở tư thế nằm gồm Nyouki (bình tiểu/vịt tiểu để hứng nước tiểu) và Sashikomi benki (bô dẹt luồn dưới mông để đại tiện).

おむつを使つかう排泄介助はいせつかいじょでは、外側そとがわの「紙かみおむつ」の内側うちがわに「尿取にょうとりパッド」を重かさねてあてます。介護職かいごしょくは感染予防かんせんよぼうのため「使つかい捨すて手袋てぶくろ」を着つけ、「シャワーボトル」のぬるま湯ゆで「陰部いんぶ」や「肛門こうもん」を洗あらって「拭ふき取とる」ケアを行おこない、使用後しようごのおむつは「汚物入おぶついれ」に入いれます。

Khi thay tã, bên trong lớp tã giấy (Kami omutsu) bên ngoài thường đặt lót thêm miếng đệm thấm nước tiểu (Nyoutori pad). Nhân viên phải đeo găng tay dùng một lần (Tsukaisute tebukuro) để phòng nhiễm khuẩn, dùng bình xịt nước ấm (Shower bottle) rửa sạch vùng kín (Inbu) và hậu môn (Koumon) rồi lau khô (Fukitoru), sau đó bỏ tã bẩn vào thùng đựng chất thải (Obutsuire).

排泄はいせつは「羞恥心しゅうちしん（恥はずかしい気持きもち）」が強つよく生しょうじる場面ばめんです。「便座べんざ」に座すわったあとはプライバシーを守まもり、終おわったら「呼よび出だしボタン（ナースコール）」で知しらせてもらいます。また排泄前後はいせつぜんごには「ズボンを下さげる」「ズボンを上あげる」「流ながす」や手指しゅしの「消毒しょうどく（消毒液しょうどくえき）」、便秘時べんぴじの医療処置いりょうしょちである「浣腸かんちょう」などのことばも使つかわれます。

Bài tiết là lúc người dùng rất dễ có cảm giác xấu hổ (Shuuchishin). Sau khi người dùng ngồi vững lên bệ ngồi (Benza), nhân viên cần khép cửa bảo vệ sự riêng tư và dặn họ bấm nút gọi (Yobidashi button / Nurse call) khi xong. Các từ vựng như kéo quần xuống (Zubon wo sageru), kéo quần lên (Zubon wo ageru), xả nước (Nagasu), sát khuẩn tay bằng dung dịch sát khuẩn (Shoudokueki) và thụt tháo khi táo bón (Kanchou) cũng rất quan trọng.

食事しょくじの介護かいご・食事形態しょくじけいたい・調理ちょうりと食器しょっきのことば

Từ vựng về hỗ trợ ăn uống, dạng thức ăn, chế biến món ăn và dụng cụ bàn ăn

食事しょくじの「献立表こんだてひょう（メニュー表ひょう）」では、ご飯はんやパン・うどんなどの「主食しゅしょく」、肉にくや魚さかな・野菜やさいのおかずである「副食ふくしょく（主菜しゅさい・副菜ふくさい）」、みそ汁しるやスープなどの「汁物しるもの」、果物くだものやプリンなどの「デザート」に分わけて記載きさいされます。

Trên bảng thực đơn (Kondatehyou), bữa ăn được chia thành: Shushoku (món chính cung cấp tinh bột như cơm, bánh mì, mì udon), Fukushoku (món ăn kèm gồm món mặn Shusai và món rau Fukusai từ thịt, cá, rau củ), Shirumono (món canh như súp miso, canh súp) và Dessert (tráng miệng như trái cây, bánh pudding).

噛かむ力ちから（咀嚼そしゃく）や飲のみ込こむ力ちから（嚥下えんげ）に合あわせた食事形態しょくじけいたいには、お米こめをやわらかく炊たいた「粥かゆ（お粥かゆ）」、一回いっかいで口くちに入はいる大おおきさに切きった「一口大ひとくちだい」、細こまかくきざんだ「刻きざみ食しょく」、なめらかにした「ペースト食しょく」「ソフト食しょく」があります。

Các dạng thức ăn điều chỉnh theo khả năng nhai (Soshaku) và khả năng nuốt (Enge) gồm: Kayu / Okayu (cháo nấu chín mềm từ gạo), Hitokuchidai (thức ăn cắt cỡ vừa một miếng ăn), Kizamishoku (thức ăn băm hoặc thái nhỏ), cùng Pasteshoku (thức ăn xay nhuyễn) và Softshoku (thức ăn chế biến mềm).

お茶ちゃやみそ汁しるなどの水分すいぶんでむせやすい利用者りようしゃには、誤嚥ごえんを防ふせぐために「とろみをつける（とろみ食しょく）」工夫くふうをします。また脱水だっすいや熱中症ねっちゅうしょうを防ふせぐため、食事以外しょくじいがいの時間じかんにも「麦茶むぎちゃ」や「白湯さゆ（一度いちど沸騰ふっとうさせて冷さましたお湯ゆ）」でこまめに「水分補給すいぶんほきゅう」を行おこないます。

Với người dùng dễ bị sặc khi uống chất lỏng như trà hoặc canh miso, nhân viên sẽ pha chất tạo đặc (Toromi wo tsukeru / Toromishoku) để làm chậm tốc độ chảy và phòng ngừa sặc vào khí quản (Goen). Đồng thời, để phòng mất nước và sốc nhiệt, cần bổ sung nước (Suibun hokyuu) thường xuyên bằng trà lúa mạch (Mugicha) hoặc nước đun sôi để nguội (Sayu).

調理ちょうりや食事介助しょくじかいじょの動作どうさでは、「温あたためる」「冷さます」「きざむ」「煮物にもの・煮付につけ」「焼やき魚ざかな」「いためる」「あげもの」「漬物つけもの」があり、食事しょくじを運はこぶ「配膳はいぜん」、食後しょくごに「食器しょっきを下さげる（後片付あとかたづけ）」、また「エプロン」「吸すい飲のみ」「茶碗ちゃわん」「汁椀しるわん」「滑すべり止どめマット」などの道具どうぐを使つかいます。

Các động tác chế biến và phục vụ bữa ăn gồm: Atatameru (hâm nóng), Samasu (làm nguội bớt), Kizamu (thái/băm nhỏ), Nimono / Nitsuke (món hầm/món kho), Yakizakana (cá nướng), Itameru (xào), Agemono (món chiên rán), Tsukemono (đồ muối chua); bưng thức ăn ra gọi là Haizen, thu dọn bát đĩa sau ăn gọi là Shokki wo sageru (Atokatadzuke), cùng các dụng cụ như Apron (tạp dề/yếm ăn), Suinomi (bình uống nước có vòi), Chawan (bát cơm), Shiruwan (bát canh) và Suberidome mat (tấm lót chống trượt).

入浴にゅうよく・清潔保持せいけつほじ・口腔こうくうケア・更衣こうい（みじたく）のことば

Từ vựng về tắm rửa, giữ vệ sinh cơ thể, chăm sóc răng miệng và thay trang phục

からだを清潔せいけつに保たもつ「清潔保持せいけつほじ」では、お風呂ふろに入はいる「入浴にゅうよく」のほか、体調たいちょうが悪わるくて入浴にゅうよくできないときに温あたたかいタオルでからだを拭ふく「清拭せいしき（全身清拭ぜんしんせいしき）」、手てや足あしだけをお湯ゆにつけて洗あらう「部分浴ぶぶんよく（手浴しゅよく・足浴そくよく）」、髪かみを洗あらう「洗髪せんぱつ」があります。

Trong giữ vệ sinh cơ thể (Seiketsu hoji), ngoài việc tắm bồn/vòi sen (Nyuuyoku), khi người dùng mệt không tắm được thì dùng khăn ấm lau sạch cơ thể gọi là Seishiki (lau người toàn thân Zenshin seishiki); ngâm rửa riêng bàn tay hoặc bàn chân trong nước ấm gọi là Bubunyoku (ngâm tay Shuyoku, ngâm chân Sokuyoku); và gội đầu gọi là Senpatsu.

入浴にゅうよくの場所ばしょと道具どうぐでは、服ふくを脱ぬぎ着きする部屋へやを「脱衣室だついしつ」、洗あらう部屋へやを「浴室よくしつ」、お湯ゆをためて入はいる湯船ゆぶねを「浴槽よくそう」といい、浴室よくしつで座すわる椅子いすを「シャワーチェア」、お湯ゆをくむ器うつわを「洗面器せんめんき」といいます。湯船ゆぶねに入はいる前まえに足先あしさきなどにお湯ゆをかける「かけ湯ゆ」や、温度おんどが低ひくいことを表あらわす「ぬるい」、入浴後にゅうよくごの皮膚ひふの「保湿ほしつ」も重要じゅうようです。

Về khu vực và dụng cụ tắm: phòng cởi/mặc quần áo gọi là Datsuishitsu (phòng thay đồ), phòng tắm rửa là Yokushitsu, bồn ngâm nước ấm là Yokusou (bồn tắm), ghế ngồi tắm là Shower chair, và chậu múc nước là Senmenki. Trước khi vào bồn tắm cần dội nước ấm từ dưới chân lên (Kakeyu / Oyu wo kakeru), kiểm tra xem nước có bị nguội (Nurui) không, và dưỡng ẩm da (Hoshitsu) sau khi tắm.

口くちの中なかを清潔せいけつにする「口腔こうくうケア」では、「歯はブラシ」や粘膜ねんまくを洗あらう「スポンジブラシ」で「歯磨はみがき」をし、水みずで「口くちをゆすぐ（うがい）」を行おこないます。また取とり外はずしができる人工じんこうの歯はを「義歯ぎし（入いれ歯ば）」といい、洗顔せんがん・「整髪せいはつ（くしで髪かみをとかす・ドライヤーで乾かわかす）」・「爪つめきり」・「ひげ剃そり（シェーバー）」をまとめて「みじたく」といいます。

Trong chăm sóc răng miệng (Koukuu care), dùng bàn chải đánh răng (Haburashi) hoặc bàn chải mút xốp (Sponge brush) để vệ sinh răng và niêm mạc miệng, sau đó súc miệng bằng nước (Kuchi wo yusugu / Ugai). Răng giả tháo lắp được gọi là Gishi (hoặc Ireba). Các việc rửa mặt, chải tóc bằng lược (Kushi), sấy tóc bằng máy sấy (Dryer), cắt móng (Tsumekiri) và cạo râu (Higesori) gọi chung là Mijitaku (chỉnh trang cá nhân).

「衣類いるい」を着替きがえることを「更衣こうい（着替きがえ）」といい、「上着うわぎ」「下着したぎ（肌着はだぎ）」「パジャマ（ねまき）」「ズボン」「靴下くつした」「上履うわばき」があります。服ふくの腕うでを通とおす部分ぶぶんは「袖そで」、首くびまわりは「襟えり」、下したの端はじは「裾すそ」といい、片麻痺かたまひがあるときは健側けんそくから脱ぬぎ患側かんそくから着きる「脱健着患だっけんちゃっかん」を行おこない、最後さいごに「着心地きごこち（着きたときの快適かいてきさ）」を確認かくにんします。

Việc thay quần áo (Irui) gọi là Koui hoặc Kigae, gồm Uwagi (áo ngoài), Shitagi / Hadagi (đồ lót), Pajama / Nemaki (đồ ngủ), Zubon (quần), Kutsushita (tất) và Uwabaki (giày đi trong nhà). Ống tay áo là Sode, cổ áo là Eri, gấu áo/quần là Suso; khi người dùng bị liệt nửa người thì áp dụng nguyên tắc Dakken chakkan (cởi bên lành trước, mặc bên liệt trước) và hỏi cảm giác thoải mái khi mặc (Kigokochi).

家事かじ・生活環境整備せいかつかんきょうせいびとシフト・専門職せんもんしょくのことば

Từ vựng về việc nhà, môi trường sống, ca trực và các chức danh chuyên môn

家事かじと生活環境せいかつかんきょうのことばでは、「掃除機そうじき」や「ほうき」でゴミを「掃はく」、「モップ」や「雑巾ぞうきん」で拭ふく、窓まどを開あけて空気くうきを入いれ替かえる「換気かんき」があります。洗濯せんたくでは「洗剤せんざい」で洗あらった「洗濯物せんたくもの」を「干ほす」、「乾燥機かんそうき」などで「乾かわかす（乾かわく）」、きれいに「たたむ」、タンスや引ひき出だしに「片付かたづける」動作どうさがあります。

Trong công việc nhà (Kaji) và giữ gìn môi trường sống: dùng máy hút bụi (Soujiki) hoặc chổi (Houki) để quét rác (Haku), dùng cây lau nhà (Mop) hoặc giẻ lau (Zoukin) để lau sạch, và mở cửa sổ đổi không khí gọi là Kanki (thông gió). Trong giặt giũ (Sentaku), quần áo giặt bằng bột giặt (Senzai) sẽ được đem phơi (Hosu), làm khô bằng máy sấy (Kansouki / Kawakasu), gấp gọn (Tatamu) và cất vào tủ/ngăn kéo (Katadzukeru).

居室きょしつの寝具しんぐと備品びひんには、「布団ふとん」「枕まくら」「毛布もうふ」「シーツ」「カーテン」「網戸あみど」、ベッドの横よこに置おく棚たなである「床頭台しょうとうだい」、食事前しょくじまえなどに手てを拭ふく小ちいさな濡ぬれタオル「おしぼり」があります。また緊急時きんきゅうじの設備せつびとして「非常口ひじょうぐち」「非常ひじょうベル」、火事かじや救急きゅうきゅうの電話番号でんわばんごう「119番ばん」を覚おぼえます。

Đồ dùng giường ngủ và vật dụng trong phòng gồm: Futon (chăn đệm), Makura (gối), Moufu (chăn lông), Sheets (ga trải giường), Curtain (rèm), Amido (cửa lưới chống muỗi), tủ đầu giường gọi là Shoutoudai, và khăn ướt nhỏ lau tay trước bữa ăn gọi là Oshibori. Về thiết bị khẩn cấp, cần nhớ Hijouguchi (cửa thoát hiểm), Hijou bell (chuông báo cháy) và số điện thoại cứu hỏa/cấp cứu 119-ban.

勤務きんむ（シフト）に関かんすることばでは、昼間ひるま働はたらく「日勤にっきん」、夜間やかん働はたらく「夜勤やきん」、朝早あさはやい「早番はやばん」、夕方ゆうがたから夜よるまでの「遅番おそばん」があります。仕事しごとに行いく「出勤しゅっきん」、仕事しごとを終おえて帰かえる「退勤たいきん」、「休憩きゅうけい」、休やすみの「公休こうきゅう」「有給休暇ゆうきゅうきゅうか」、予定よていより遅おくれる「遅刻ちこく」、早はやく帰かえる「早退そうたい」、休やすむ「欠勤けっきん」を区別くべつします。

Về lịch phân ca (Shift): làm việc ban ngày là Nikkin (ca ngày), làm việc qua đêm là Yakin (ca đêm), ca sáng sớm là Hayaban và ca chiều muộn là Osoban. Đi làm vào ca là Shukkin, hết giờ về là Taikin, nghỉ giải lao là Kyuukei, ngày nghỉ theo lịch là Koukyuu, nghỉ phép có lương là Yuukyuu kyuuka; đi làm trễ là Chikoku, xin về sớm là Soutai và nghỉ làm là Kekkin.

業務ぎょうむと職種しょくしゅには、情報じょうほうを引ひき継つぐ「申もうし送おくり」、「記録きろく」、部屋へやを見回みまわる「巡視じゅんし」、「見守みまもり」、「ショートステイ」、「送迎車そうげいしゃ」があり、「介護福祉士かいごふくしし」「看護師かんごし」「医師いし」「理学療法士りがくりょうほうし」「作業療法士さぎょうりょうほうし」「言語聴覚士げんごちょうかくし」「介護支援専門員かいごしえんせんもんいん」「管理栄養士かんりえいようし」「調理員ちょうりいん」が連携れんけいします。

Về nghiệp vụ và các chức danh: bàn giao thông tin giữa các ca là Moushiokuri, ghi hồ sơ là Kiroku, nguyên tắc báo cáo - liên lạc - tham vấn là Houkoku - Renraku - Soudan, đi tuần kiểm tra phòng ban đêm là Junshi, quan sát hỗ trợ an toàn là Mimamori, dịch vụ lưu trú ngắn ngày là Short stay và xe đưa đón là Sougeisha. Các chức danh phối hợp gồm Kaigo fukushishi (Chuyên viên chăm sóc phúc lợi), Kangoshi (Điều dưỡng/Y tá), Ishi (Bác sĩ), PT (Chuyên viên vật lý trị liệu), OT (Chuyên viên hoạt động trị liệu), ST (Chuyên viên ngôn ngữ trị liệu), Care Manager, Kanri eiyoushi (Chuyên gia dinh dưỡng) và Chouriin (Nhân viên nấu ăn).

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

Điểm hay ra thi & mẹo nhớ

介護かいごの日本語にほんご（ことば）では、身体しんたいの部位ぶい・症状しょうじょう・介護かいご用具ようぐ・日用品にちようひんの「読よみ方かた」と「意味いみの対比たいひ」が毎回まいかい出題しゅつだいされます。

Trong phần Tiếng Nhật chuyên ngành Kaigo (Từ vựng), đề thi luôn hỏi cách đọc và ý nghĩa đối lập của các bộ phận cơ thể, triệu chứng, dụng cụ hỗ trợ và đồ dùng sinh hoạt.

特とくに間違まちがえやすい漢字かんじの読よみとして、「悪寒おかん（寒気さむけがすること）」「褥瘡じょくそう（床とこずれ）」「嚥下えんげ（飲のみ込こむこと）」「羞恥心しゅうちしん（恥はずかしい気持きもち）」「麻痺まひ」「拘縮こうしゅく」は必かならず声こえに出だして覚おぼえましょう。

Hãy đọc to để nhớ các từ Hán tự rất dễ nhầm cách đọc: 'Okan (ớn lạnh/rét run)', 'Jokusou (loét tì đè)', 'Enge (nuốt)', 'Shuuchishin (cảm giác xấu hổ)', 'Mahi (liệt)', 'Koushuku (co cứng khớp)'.

また、反対はんたいの意味いみを持もつペア（「健側けんそく＝麻痺まひがない側がわ」と「患側かんそく＝麻痺まひがある側がわ」、「便秘べんび」と「下痢げり」、「起床きしょう」と「就寝しゅうしん」）をセットで整理せいりすると得点とくてんが安定あんていします。

Ngoài ra, hãy học theo từng cặp từ trái nghĩa ('Kensoku = bên lành' và 'Kansoku = bên liệt'; 'Benpi = táo bón' và 'Geri = tiêu chảy'; 'Kishou = thức dậy' và 'Shuushin = đi ngủ') để nắm chắc điểm.