VIENID Vào luyện thi

Trang chủ › Giáo trình › Hộ lý - Điều dưỡng

Kỹ năng hỗ trợ sinh hoạt

Hộ lý - Điều dưỡng · 介護 - Kaigo · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

Cơ học cơ thể, thay đổi tư thế và hỗ trợ dịch chuyển

Theo nguyên lý cơ học cơ thể (Body mechanics), mở rộng hai chân bằng vai, gập gối hạ thấp trọng tâm và đứng sát gần người sử dụng.

Khi xoay người dùng từ nằm ngửa sang nằm nghiêng hoặc dịch chuyển lên phía đầu giường, hãy dựng hai đầu gối của họ lên và khoanh tay trước ngực để giảm ma sát.

Khi người liệt nửa người ngồi dậy từ tư thế nằm ngửa, để họ nằm nghiêng với bên lành ở dưới rồi vừa hạ chân xuống vừa nâng thân trên dậy.

Khi chuyển từ giường sang xe lăn, đặt xe lăn chếch ở phía bên lành, khóa phanh và nâng bệ để chân lên.

Cơ học cơ thể, thay đổi tư thế và hỗ trợ dịch chuyển

Điểm cần nhớ


  • Khi dịch chuyển ngang ra mép giường, chia làm 2 lần cho phần thân trên và phần thân dưới để kéo nhẹ nhàng về phía mình.

  • Đặt đệm lót vào khoảng hở giữa cơ thể và nệm để phân tán áp lực và tạo tư thế thoải mái gọi là Định vị tư thế (Positioning).

  • Khi người dùng bị tụt người ra trước trên xe lăn, đỡ họ ngồi lùi sâu vào trong, lưng tựa vào lưng ghế và đặt chân lên bệ để chân.
Từ vựngNghĩa
trọng tâm
thay đổi tư thế
dịch chuyển (chuyển từ giường sang xe lăn...)
bên lành (không liệt)
bên liệt (bên bệnh)

Hỗ trợ đi bộ và di chuyển bằng xe lăn

Chiều dài gậy được chỉnh sao cho khi đứng, tay cầm ngang tầm mấu chuyển lớn (gốc đùi) và khuỷu tay hơi gập nhẹ.

Người liệt nửa người cầm gậy ở tay bên lành, còn người hỗ trợ đứng chếch phía sau ở bên liệt (khi dùng khung tập đi cũng đỡ từ phía sau bên liệt).

Khi lên cầu thang với gậy thì bước theo thứ tự 'Gậy → Chân lành → Chân liệt'; khi xuống cầu thang thì theo thứ tự 'Gậy → Chân liệt → Chân lành'.

Khi xe lăn lên bậc cao thì nâng bánh trước đặt lên bậc trước; khi xuống bậc cao hoặc xuống dốc thì quay ngược xe lùi chậm rãi.

Điểm cần nhớ


  • Khi lên xuống cầu thang vịn tay vịn, lúc lên bước chân lành trước, lúc xuống bước chân liệt trước.

  • Khi dẫn đường người khiếm thị, để họ nắm nhẹ phía trên khuỷu tay người hỗ trợ, người hỗ trợ đi trước nửa bước và mô tả xung quanh.

  • Nếu người dùng mất thăng bằng sắp ngã khi đang đi bộ, dùng cơ thể và chân mình đỡ họ, bảo vệ đầu và từ từ hạ họ ngồi xuống sàn.
Từ vựngNghĩa
gậy chống
khung tập đi
bậc chênh, bậc thềm
bánh trước
bánh sau

Hỗ trợ ăn uống và chăm sóc răng miệng

Trước bữa ăn, hỗ trợ đi vệ sinh, rửa tay, tắt tivi tạo không gian sáng sủa tập trung và tập vận động vùng miệng.

Để phòng sặc, giữ tư thế ngồi thẳng hơi thu cằm vào; người hỗ trợ ngồi chếch phía trước hoặc bên cạnh ở cùng tầm mắt.

Với người liệt nửa người, đưa thìa vào từ phía bên lành và xác nhận đã nuốt xong mới đút miếng tiếp theo.

Sau bữa ăn giữ tư thế nâng cao thân trên khoảng 30 phút để tránh trào ngược, và kiểm tra kỹ thức ăn đọng bên má bị liệt khi vệ sinh răng miệng.

Hỗ trợ ăn uống và chăm sóc răng miệng

Điểm cần nhớ


  • Điều chỉnh độ mềm, hình dạng và độ sánh của thức ăn (thức ăn điều chỉnh nuốt) phù hợp với khả năng nhai nuốt của từng người.

  • Đặt lông bàn chải vào ranh giới răng và lợi chải nhẹ từng đoạn ngắn; rêu lưỡi được làm sạch nhẹ nhàng từ trong gốc lưỡi ra ngoài.

  • Hàm giả tháo ra được rửa dưới vòi nước chảy bằng bàn chải chuyên dụng và ngâm bảo quản trong hộp có nước hoặc dung dịch làm sạch.
Từ vựngNghĩa
sặc vào đường thở
thức ăn điều chỉnh nuốt
chăm sóc răng miệng
rêu lưỡi (bựa lưỡi)
răng giả, hàm giả

Hỗ trợ tắm rửa và giữ vệ sinh cơ thể

Trước khi tắm cần kiểm tra dấu hiệu sinh tồn và thể trạng; tránh tắm ngay sau khi ăn, sau khi uống rượu bia hoặc khi đang sốt.

Nhiệt độ nước tắm phù hợp là khoảng 38–41°C; khi dội nước làm quen (kakeyu), dội từ đầu bàn chân ở xa tim nhất trước.

Khi bước vào bồn tắm, cho người dùng nắm tay vịn và bước chân bên lành vào trước.

Khi không thể tắm, thực hiện lau người trên giường (chỉ để lộ vùng đang lau rồi thấm khô ngay) hoặc ngâm chân giúp lưu thông máu và dễ ngủ.

Điểm cần nhớ


  • Khi gội đầu, thử nhiệt độ nước bằng tay mình trước, dùng phần thịt đầu ngón tay gội nhẹ và chú ý không để nước vào tai.

  • Sau khi tắm, nhanh chóng lau khô người và mặc ấm để tránh nhiễm lạnh, đồng thời thoa kem dưỡng ẩm da và cho uống bổ sung nước.

  • Nếu phát hiện vết bầm tím mới trên da khi cởi đồ tắm, hãy kiểm tra xem có đau không, báo ngay cho điều dưỡng/cấp trên và ghi hồ sơ.
Từ vựngNghĩa
dội nước làm ấm cơ thể trước khi tắm
bồn tắm
lau người
ngâm rửa chân
dưỡng ẩm

Hỗ trợ bài tiết

Trong nhà vệ sinh, xác nhận người dùng đã đứng vững vàng (như nắm tay vịn) rồi mới kéo quần xuống và đỡ ngồi chắc chắn lên bệ xí.

Ghế bô di động (Portable toilet) được chỉnh độ cao sao cho lòng bàn chân chạm sàn và che rèm kín đáo xung quanh.

Khi dùng bô dẹt trên giường, làm ấm bô trước và nâng nhẹ đầu giường lên để người dùng dễ dồn lực vào bụng.

Khi thay tã, lau vùng kín theo chiều từ trước ra sau (từ lỗ niệu đạo về phía hậu môn) để ngăn vi khuẩn xâm nhập đường tiểu.

Điểm cần nhớ


  • Chọn tã và miếng lót đúng kích cỡ cơ thể, dựng kỹ vách chống tràn hai bên áp sát vào nếp bẹn để chống tràn nước tiểu.

  • Nếu thấy phân đen nhánh như hắc ín (phân tar), không xả nước ngay mà giữ lại trạng thái và báo cáo lập tức cho điều dưỡng.

  • Sau khi bài tiết, giữ da sạch khô, thông gió phòng và buộc kín chất thải để ngăn mùi hôi.
Từ vựngNghĩa
tư thế đứng
bô dẹt (đặt trên giường)
lỗ niệu đạo
hậu môn
phân đen (phân tar)

Hỗ trợ thay trang phục, chỉnh trang và sắp xếp môi trường

Nguyên tắc thay áo cho người liệt nửa người là: 'Khi mặc xỏ tay bên liệt trước, khi cởi tháo tay bên lành trước'.

Khi mặc áo chui đầu, xỏ theo thứ tự 'Tay bên liệt → Tay bên lành → Đầu'; khi thay quần trên giường thì xoay nghiêng người sang từng bên.

Khi rửa mặt, lau ghèn mắt từ khóe mắt (trong) ra đuôi mắt (ngoài); khi cạo râu bằng máy điện thì kéo căng nhẹ da và đưa máy ngược chiều râu mọc.

Căng phẳng ga trải giường không để nếp nhăn nhằm phòng loét tì đè; dọn gọn đồ dưới sàn và đảm bảo đủ sáng dưới chân vào ban đêm.

Điểm cần nhớ


  • Cắt móng tay sau khi tắm lúc móng mềm và chừa lại một chút phần trắng; chỉ lau tai nhẹ nhàng ở vùng cửa ống tai.

  • Chỉnh hướng gió điều hòa không thổi trực tiếp vào người dùng; không tự ý vứt bỏ hay đổi chỗ đồ đạc cá nhân khi chưa hỏi ý kiến.

  • Trong chỉnh trang diện mạo và thay đồ, luôn tôn trọng sở thích, thói quen của người dùng và để họ tự làm phần có thể.
Từ vựngNghĩa
mặc và cởi trang phục
tư thế nằm nghiêng
chỉnh trang diện mạo
khóe mắt (phía trong)
cắt móng quá sát (vào thịt)

Kỹ thuật hỗ trợ sinh hoạt

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức