Cơ bản về Quản lý An toàn Vệ sinh & Môi trường

1. 労働ろうどう安全あんぜん衛生法えいせいほうの目的もくてきと安全あんぜん衛生えいせい管理かんり体制たいせい（管理者かんりしゃ・産業医さんぎょうい・委員会いいんかい）

1. Mục đích của Luật An toàn Vệ sinh Lao động và Tổ chức bộ máy quản lý an toàn vệ sinh

「労働ろうどう安全あんぜん衛生法えいせいほう」は、労働ろうどう基準法きじゅんほうと相あいまって、労働ろうどう災害さいがいの防止ぼうしのための危害きがい防止ぼうし基準きじゅんの確立かくりつ、責任せきにん体制たいせいの明確化めいかくか及および自主的じしゅてき活動かつどうの促進そくしんにより、職場しょくばにおける労働者ろうどうしゃの安全あんぜんと健康けんこうを確保かくほするとともに「快適かいてきな職場しょくば環境かんきょうの形成けいせい」を促進そくしんすることを目的もくてきとしています。

"Luật An toàn và Vệ sinh Lao động" kết hợp cùng Luật Tiêu chuẩn Lao động nhằm mục đích đảm bảo an toàn và sức khỏe cho người lao động tại nơi làm việc, đồng thời thúc đẩy "việc hình thành môi trường làm việc thoải mái" thông qua việc xác lập tiêu chuẩn phòng ngừa nguy hại, làm rõ hệ thống trách nhiệm và thúc đẩy hoạt động tự giác nhằm ngăn ngừa tai nạn lao động.

製造業せいぞうぎょうなどの事業場じぎょうじょうでは規模きぼに応おうじた安全あんぜん衛生えいせい管理かんり体制たいせいが義務ぎむづけられています。常時じょうじ「50人にん以上いじょう」の労働者ろうどうしゃを使用しようする製造業せいぞうぎょうの事業場じぎょうじょうでは、「安全あんぜん管理者かんりしゃ」「衛生えいせい管理者かんりしゃ」「産業医さんぎょうい」を選任せんにんし、「安全あんぜん衛生えいせい委員会いいんかい」を設置せっちして毎月まいつき1回かい以上いじょう開催かいさいしなければなりません。

Tại các cơ sở sản xuất thuộc ngành chế tạo, pháp luật bắt buộc thiết lập bộ máy quản lý an toàn vệ sinh tùy theo quy mô. Cơ sở sản xuất ngành chế tạo thường xuyên sử dụng "từ 50 người lao động trở lên" bắt buộc phải bổ nhiệm "Người quản lý an toàn", "Người quản lý vệ sinh", "Bác sĩ công nghiệp (Sangyoui)", đồng thời thành lập "Ủy ban An toàn Vệ sinh" và họp ít nhất mỗi tháng 1 lần.

なお、常時じょうじ「10人にん以上いじょう50人にん未満みまん」の事業場じぎょうじょうでは「安全あんぜん衛生えいせい推進者すいしんしゃ」を選任せんにんし、製造業せいぞうぎょうで常時じょうじ「300人にん以上いじょう」の大規模だいきぼ事業場じぎょうじょうではトップである工場長こうじょうちょうなどを「総括そうかつ安全あんぜん衛生えいせい管理者かんりしゃ」に選任せんにんします。

Lưu ý, cơ sở thường xuyên có "từ 10 đến dưới 50 người" phải bổ nhiệm "Người thúc đẩy an toàn vệ sinh"; còn cơ sở quy mô lớn trong ngành chế tạo thường xuyên có "từ 300 người trở lên" phải bổ nhiệm người đứng đầu như Giám đốc nhà máy làm "Tổng quản lý an toàn vệ sinh".

職場しょくば巡視じゅんしの頻度ひんどは試験しけんの超ちょう頻出ひんしゅつポイントです。「安全あんぜん管理者かんりしゃ」は随時ずいじ巡視じゅんし、「衛生えいせい管理者かんりしゃ」は「少すくなくとも毎週まいしゅう1回かい」、「産業医さんぎょうい」は「少すくなくとも毎月まいつき1回かい（一定いっていの条件じょうけんを満みたし事業者じぎょうしゃの同意どういがある場合ばあいは2か月げつに1回かい）」作業場さぎょうじょう等とうを巡視じゅんしする義務ぎむがあります。

Tần suất đi tuần tra nơi làm việc là điểm cực kỳ hay hỏi trong đề thi: "Người quản lý an toàn" tuần tra bất cứ lúc nào cần (tùy thời điểm); "Người quản lý vệ sinh" có nghĩa vụ tuần tra "ít nhất mỗi tuần 1 lần"; và "Bác sĩ công nghiệp" có nghĩa vụ tuần tra "ít nhất mỗi tháng 1 lần (hoặc 2 tháng 1 lần nếu thỏa mãn điều kiện nhất định và được người sử dụng lao động đồng ý)".

2. 労働ろうどう災害さいがい統計とうけい指標しひょうの計算けいさん（度数率どすうりつ・強度率きょうどりつ・年ねん千人率せんにんりつ）

2. Tính toán các chỉ số thống kê tai nạn lao động (Tỷ lệ tần suất, Tỷ lệ mức độ nghiêm trọng, Tỷ lệ phần nghìn năm)

労働ろうどう災害さいがいの発生はっせい状況じょうきょうを客観的きゃっかんてきに評価ひょうかするため、3つの統計とうけい指標しひょうが用もちいられます。1つ目めの「度数率どすうりつ」は、100万まん延のべ実労働じつろうどう時間じかんあたりの労働ろうどう災害さいがいによる死傷者ししょうしゃ数すうで、災害さいがい発生はっせいの「頻度ひんど」を表あらわします。

Để đánh giá khách quan tình hình phát sinh tai nạn lao động, người ta dùng 3 chỉ số thống kê. Chỉ số thứ nhất là "Tỷ lệ tần suất (Dosuuritsu / Frequency rate)": biểu thị số người thương vong do tai nạn lao động tính trên 1 triệu (1.000.000) tổng số giờ làm việc thực tế, thể hiện "mức độ thường xuyên (tần suất)" xảy ra tai nạn.

度数率どすうりつの公式こうしきは「度数率どすうりつ＝（労働ろうどう災害さいがいによる死傷者ししょうしゃ数すう÷延のべ実労働じつろうどう時間じかん数すう）×1,000,000」です（不休ふきゅう災害さいがいは含ふくめず、休業きゅうぎょう1日にち以上いじょうの死傷者ししょうしゃを対象たいしょうとします）。

Công thức tính Tỷ lệ tần suất là: "Tỷ lệ tần suất = (Số người thương vong do tai nạn lao động ÷ Tổng số giờ làm việc thực tế) × 1.000.000" (không tính tai nạn nhẹ không phải nghỉ làm, chỉ tính người thương vong nghỉ làm từ 1 ngày trở lên).

2つ目めの「強度率きょうどりつ」は、1,000延のべ実労働じつろうどう時間じかんあたりの労働ろうどう損失そんしつ日数にっすうで、災害さいがいの「重篤度じゅうとくど（重おもさ）」を表あらわします。公式こうしきは「強度率きょうどりつ＝（延のべ労働ろうどう損失そんしつ日数にっすう÷延のべ実労働じつろうどう時間じかん数すう）×1,000」です（死亡しぼうや永久えいきゅう全労働ぜんろうどう不能ふのうの損失そんしつ日数にっすうは「7,500日にち」、休業きゅうぎょう災害さいがいは「休業きゅうぎょう日数にっすう×（300÷365）」で換算かんさんします）。

Chỉ số thứ hai là "Tỷ lệ mức độ nghiêm trọng (Kyoudoritsu / Severity rate)": biểu thị số ngày mất sức lao động tính trên 1.000 tổng số giờ làm việc thực tế, thể hiện "độ nặng nhẹ (mức độ nghiêm trọng)" của tai nạn. Công thức là: "Tỷ lệ mức độ nghiêm trọng = (Tổng số ngày mất sức lao động ÷ Tổng số giờ làm việc thực tế) × 1.000" (tử vong hoặc mất hoàn toàn khả năng lao động vĩnh viễn tính bằng "7.500 ngày"; tai nạn nghỉ việc tạm thời quy đổi bằng "Số ngày nghỉ × (300 ÷ 365)").

3つ目めの「年ねん千人率せんにんりつ」は、労働者ろうどうしゃ1,000人にんあたり1年間ねんかんに発生はっせいする死傷者ししょうしゃ数すうを示しめし、「年ねん千人率せんにんりつ＝（1年間ねんかんの死傷者ししょうしゃ数すう÷1年間ねんかんの平均へいきん労働者ろうどうしゃ数すう）×1,000」で計算けいさんします。

Chỉ số thứ ba là "Tỷ lệ phần nghìn năm (Nen-sennin-ritsu)": cho biết số người thương vong phát sinh trong 1 năm tính trên 1.000 người lao động, tính bằng: "Tỷ lệ phần nghìn năm = (Số người thương vong trong 1 năm ÷ Số người lao động trung bình trong 1 năm) × 1.000".

3. 機械きかいの本質ほんしつ安全化あんぜんか（フェールセーフ・フールプルーフ）と特定とくてい機械きかい等とう・特定とくてい自主じしゅ検査けんさ

3. An toàn bản chất máy móc (Fail-safe / Fool-proof), Máy móc đặc định và Kiểm tra tự chủ đặc định

機械きかい設備せつびによる労働ろうどう災害さいがいを防ふせぐ「本質ほんしつ安全化あんぜんか（安全あんぜん設計せっけい）」の2大だい原則げんそくが「フェールセーフ」と「フールプルーフ」です。「フェールセーフ」とは、機械きかいや部品ぶひんが故障こしょう・停電ていでんしても、必かならず安全あんぜん側がわ（機械きかい停止ていしや遮断しゃだん機き降下こうかなど）に働はたらくようにする設計せっけいです。

Hai nguyên tắc lớn của "An toàn bản chất (Thiết kế an toàn)" nhằm ngăn chặn tai nạn lao động do máy móc thiết bị là "Fail-safe" và "Fool-proof". "Fail-safe" là thiết kế sao cho dù máy móc hay linh kiện có bị hỏng hóc hoặc mất điện thì hệ thống vẫn luôn chuyển về phía an toàn (như dừng máy, hạ thanh chắn tàu...).

一方いっぽう、「フールプルーフ」とは、人間にんげんがうっかりミスや誤操作ごそうさをしても危険きけんが生しょうじないようにする仕組しくみで、安全あんぜんカバーを閉しめないと起動きどうしない「インターロック（安全あんぜん確認かくにん型がた）」や、両手りょうてで同時どうじにボタンを押おさないと動うごかないプレスの「両手りょうて操作そうさ式しき安全あんぜん装置そうち」が代表だいひょう例れいです。

Ngược lại, "Fool-proof" là cơ chế bảo đảm dù con người có lơ đễnh làm sai hay thao tác nhầm cũng không gây ra nguy hiểm; ví dụ tiêu biểu là "Khóa liên động Interlock (kiểu xác nhận an toàn)" nếu không đóng nắp chắn an toàn thì máy không thể khởi động, hoặc "Thiết bị an toàn bấm nút bằng hai tay" trên máy dập bắt buộc phải ấn đồng thời cả hai tay máy mới chạy.

また労働ろうどう安全あんぜん衛生法えいせいほうでは、特とくに危険きけん度どが高たかい「ボイラー、第一種だいいっしゅ圧力あつりょく容器ようき、つり上あげ荷重かじゅう3t以上いじょうのクレーン・移動式いどうしきクレーン、デリック、エレベーター、ゴンドラ」を「特定とくてい機械きかい等とう」と定さだめ、都道府県とどうふけん労働ろうどう局長きょくちょうの「製造せいぞう許可きょか」や「検査証けんさしょう」の交付こうふを義務ぎむづけています。

Ngoài ra, Luật An toàn Vệ sinh Lao động quy định các loại máy có mức độ nguy hiểm đặc biệt cao gồm "Nồi hơi (Boiler), Bình chịu áp lực loại 1, Cần trục (Crane) và Cần trục di động có tải trọng nâng từ 3 tấn trở lên, Cần trục Derrick, Thang máy (Elevator), Sàn treo Gondola" là "Máy móc đặc định", bắt buộc phải có "Giấy phép chế tạo" của Cục trưởng Cục Lao động tỉnh và được cấp "Giấy chứng nhận kiểm tra".

さらに、動力どうりょくプレス機械きかいやフォークリフトなど一定いっていの機械きかいについては、定期ていき自主じしゅ検査けんさのなかでも特とくに「1年ねん以内いないごとに1回かい」、一定いっていの資格しかくを持もつ検査けんさ者しゃ（または登録とうろく検査けんさ業者ぎょうしゃ）による「特定とくてい自主じしゅ検査けんさ」を実施じっしし、「検査けんさ標章ひょうしょう（ステッカー）」を貼はり付つけなければなりません（検査けんさ記録きろくは3年間ねんかん保存ほぞん）。

Hơn nữa, đối với một số máy móc nhất định như máy dập cơ khí (Power press) hay xe nâng (Forklift), trong các đợt kiểm tra tự chủ định kỳ, bắt buộc "mỗi năm (trong vòng 1 năm) 1 lần" phải thực hiện "Kiểm tra tự chủ đặc định" bởi người kiểm tra có chứng chỉ (hoặc đơn vị kiểm tra đăng ký) và dán "Tem chứng nhận kiểm tra (Sticker)" lên máy (hồ sơ kiểm tra lưu giữ 3 năm).

4. リスクアセスメントの優先ゆうせん順位じゅんいと安全あんぜん衛生えいせい教育きょういく・就業しゅうぎょう制限せいげん業務ぎょうむ

4. Thứ tự ưu tiên trong Đánh giá rủi ro (Risk Assessment), Giáo dục an toàn và Nghiệp vụ hạn chế làm việc

職場しょくばの潜在せんざい的てきな危険きけん性せいや有害ゆうがい性せいを特定とくていし、リスク（災害さいがいの重篤度じゅうとくど×発生はっせい可能性かのうせい）を見積みつもりもって優先度ゆうせんどに応おうじ低減ていげん措置そちをとる手法しゅほうが「リスクアセスメント」です。

Phương pháp xác định các mối nguy hiểm hoặc độc hại tiềm ẩn tại nơi làm việc, ước tính mức độ rủi ro (Độ nghiêm trọng của tai nạn × Khả năng xảy ra) để thực hiện các biện pháp giảm thiểu theo thứ tự ưu tiên được gọi là "Đánh giá rủi ro (Risk Assessment)".

リスク低減ていげん措置そちの優先ゆうせん順位じゅんいは、①法令ほうれい事項じこうの実施じっしを大前提だいぜんていとして、まず「危険きけんな作業さぎょうの廃止はいし・代替だいたいなどの本質ほんしつ安全あんぜん設計せっけい」、次つぎに②「安全あんぜんガード・インターロック・局所きょくしょ排気はいき装置そうちなどの工学的こうがくてき対策たいさく」、③「マニュアル整備せいびや立入たちいり禁止きんしなどの管理的かんりてき対策たいさく」、そして最後さいごの補完ほかん手段しゅだんが④「個人こじん用よう保護具ほごぐの着用ちゃくよう」です。

Thứ tự ưu tiên của các biện pháp giảm thiểu rủi ro (trên tiền đề bắt buộc tuân thủ pháp luật) là: ưu tiên số ① "Thiết kế an toàn bản chất (như bãi bỏ hoặc thay thế công việc/chất nguy hiểm)", tiếp đến số ② "Biện pháp kỹ thuật công trình (như lắp rào chắn bảo vệ, khóa liên động Interlock, hệ thống hút khí cục bộ)", số ③ "Biện pháp quản lý hành chính (như lập quy trình hướng dẫn, biển cấm vào)", và biện pháp bổ trợ cuối cùng mới là số ④ "Đeo trang bị bảo hộ cá nhân (PPE)".

また事業者じぎょうしゃは、労働者ろうどうしゃを雇やとい入いれたときや作業さぎょう内容ないようを変更へんこうしたときに「安全あんぜん衛生えいせい教育きょういく」を行おこなうほか、アーク溶接ようせつや低圧ていあつ電気でんき取扱とりあつかい・産業さんぎょう用ようロボット教示きょうじなどの危険きけん有害ゆうがい業務ぎょうむに就つかせる際さいには「特別とくべつ教育きょういく」を行おこなわなければなりません。

Mặt khác, người sử dụng lao động phải tổ chức "Giáo dục an toàn vệ sinh" khi mới tuyển dụng người lao động hoặc khi thay đổi nội dung công việc; đồng thời khi bố trí làm các công việc nguy hiểm độc hại như hàn hồ quang, thao tác điện hạ áp, dạy lệnh cho robot công nghiệp... thì bắt buộc phải tổ chức "Giáo dục đặc biệt".

さらに危険きけん度どが高たかい「就業しゅうぎょう制限せいげん業務ぎょうむ」では、都道府県とどうふけん労働ろうどう局長きょくちょうの「免許めんきょ」や登録とうろく教習きょうしゅう機関きかんの「技能ぎのう講習こうしゅう」を修了しゅうりょうした有資格者ゆうしかくしゃでなければ業務ぎょうむに就つかせてはなりません。

Đối với các "Nghiệp vụ hạn chế làm việc" có độ nguy hiểm cao hơn nữa, nếu không phải là người có bằng cấp đã lấy "Giấy phép (Menkyo)" của Cục trưởng Cục Lao động tỉnh hoặc hoàn thành "Khóa huấn luyện kỹ năng (Ginou Koushuu)" tại cơ sở đào tạo đăng ký thì tuyệt đối không được phép làm việc.

就業しゅうぎょう制限せいげん業務ぎょうむの代表だいひょう例れいは、「最大さいだい荷重かじゅう1t以上いじょうのフォークリフト運転うんてん」「つり上あげ荷重かじゅう5t以上いじょうのクレーン運転うんてん（免許めんきょ）」「つり上あげ荷重かじゅう1t以上いじょうの玉掛たまがけ業務ぎょうむ」「ガス溶接ようせつ」などであり、また危険きけん有害ゆうがい作業さぎょうでは「作業さぎょう主任者しゅにんしゃ」の選任せんにんも義務ぎむづけられています。

Ví dụ tiêu biểu của nghiệp vụ hạn chế làm việc là: "Lái xe nâng (Forklift) có tải trọng tối đa từ 1 tấn trở lên", "Vận hành cần trục có tải trọng nâng từ 5 tấn trở lên (cần Giấy phép)", "Nghiệp vụ móc cáp cẩu hàng (Tamagake) cho cần trục có tải trọng nâng từ 1 tấn trở lên", "Hàn hơi (hàn khí gas)"; ngoài ra tại nơi làm việc nguy hiểm độc hại còn bắt buộc phải bổ nhiệm "Trưởng phụ trách thao tác (Sagyou Shuninsha)".

5. 労働ろうどう衛生えいせいの3管理かんり・作業さぎょう環境かんきょう測定そくてい（第だい1〜第だい3管理かんり区分くぶん）と健康けんこう診断しんだん

5. Ba quản lý trong Vệ sinh lao động, Đo môi trường làm việc (Phân khu quản lý 1–3) và Khám sức khỏe

職業性しょくぎょうせい疾病しっぺいを防ふせぎ健康けんこうを守まもる「労働ろうどう衛生えいせいの3管理かんり」とは、①「作業さぎょう環境かんきょう管理かんり（有害物ゆうがいぶつ発散源はっさんげんの密閉化みっぺいか・局所きょくしょ排気はいき装置そうちの設置せっち・照明しょうめいや温湿度おんしつどの適正化てきせいかなど環境かんきょうそのものの改善かいぜん）」、②「作業さぎょう管理かんり（有害ゆうがい作業さぎょう時間じかんの短縮たんしゅく・無理むりのない作業さぎょう姿勢しせい・保護具ほごぐの適正てきせい着用ちゃくようなど作業さぎょう方法ほうほうの管理かんり）」、③「健康けんこう管理かんり（健康けんこう診断しんだんや事後じご措置そち）」です。

"Ba quản lý trong vệ sinh lao động" nhằm ngăn ngừa bệnh nghề nghiệp và bảo vệ sức khỏe gồm: ① "Quản lý môi trường làm việc (cải thiện bản thân môi trường như làm kín nguồn phát tán chất độc, lắp thiết bị hút khí cục bộ, điều chỉnh ánh sáng và nhiệt ẩm độ hợp lý)", ② "Quản lý thao tác làm việc (quản lý cách làm việc như rút ngắn thời gian tiếp xúc độc hại, tư thế làm việc không gắng sức, đeo đồ bảo hộ đúng cách)", và ③ "Quản lý sức khỏe (khám sức khỏe và xử lý sau khám)".

粉ふんじん・有機ゆうき溶剤ようざい・特定とくてい化学かがく物質ぶっしつ・騒音そうおんなどの有害ゆうがいな作業場さぎょうじょうでは、定期ていき的てき（多おおくは6か月げつ以内いないごとに1回かい）に「作業さぎょう環境かんきょう測定そくてい」を行おこない、測定そくてい結果けっかを3つの「管理かんり区分くぶん」で評価ひょうかします。

Tại các nơi làm việc độc hại có bụi, dung môi hữu cơ, hóa chất đặc định, tiếng ồn..., phải định kỳ (đa số là trong vòng 6 tháng 1 lần) thực hiện "Đo môi trường làm việc" và đánh giá kết quả đo theo 3 "Phân khu quản lý".

「第だい1管理かんり区分くぶん」は環境かんきょうが適切てきせつな状態じょうたい（維持いじ継続けいぞく）、「第だい2管理かんり区分くぶん」は改善かいぜんの余地よちがある中間ちゅうかん状態じょうたい（改善かいぜん努力どりょく）、そして「第だい3管理かんり区分くぶん」は管理かんり濃度のうどを超こえる不適切ふてきせつな状態じょうたいであり、直ただちに設備せつび点検てんけん・改善かいぜん措置そちを講こうじるとともに有効ゆうこうな呼吸こきゅう用よう保護具ほごぐを使用しようさせる義務ぎむがあります。

"Phân khu quản lý 1" là trạng thái môi trường tốt, phù hợp (tiếp tục duy trì); "Phân khu quản lý 2" là trạng thái trung gian còn dư địa cần cải thiện (nỗ lực cải thiện); còn "Phân khu quản lý 3" là trạng thái không phù hợp vượt quá nồng độ quản lý — bắt buộc phải lập tức kiểm tra thiết bị, thực hiện biện pháp cải thiện và cho công nhân đeo dụng cụ bảo vệ hô hấp hiệu quả.

また「健康けんこう診断しんだん」には、雇入やといいれ時じおよび1年ねん以内いないごとに1回かい（深夜業しんやぎょうや有害ゆうがい業務ぎょうむ従事者じゅうじしゃは「6か月げつ以内いないごとに1回かい」）行おこなう「一般いっぱん健康けんこう診断しんだん」と、有機ゆうき溶剤ようざい・鉛なまり・じん肺ぱいなどの有害ゆうがい業務ぎょうむに特化とっかした「特殊とくしゅ健康けんこう診断しんだん（原則げんそく6か月げつ以内いないごとに1回かい）」があります。

Ngoài ra, về "Khám sức khỏe", có "Khám sức khỏe tổng quát (thông thường)" thực hiện khi mới tuyển dụng và định kỳ mỗi năm 1 lần (riêng người làm ca đêm hoặc nghiệp vụ độc hại nhất định là "mỗi 6 tháng 1 lần"), và "Khám sức khỏe đặc thù" chuyên biệt cho các công việc độc hại như dung môi hữu cơ, chì, bụi phổi (nguyên tắc "mỗi 6 tháng 1 lần").

6. 四大よんだい公害病こうがいびょうと環境かんきょう基本法きほんほうの「典型てんけい7公害こうがい」

6. Bốn bệnh ô nhiễm lớn (Tứ đại bệnh công hại) và "7 Ô nhiễm điển hình" của Luật Cơ bản về Môi trường

日本にほんの高度こうど経済けいざい成長期せいちょうき（1950〜60年代ねんだい）には、工場こうじょう排水はいすいやばい煙えんによる深刻しんこくな産業さんぎょう公害こうがいが発生はっせいし、「四大よんだい公害病こうがいびょう」を引ひき起おこしました。その反省はんせいが現在げんざいの厳きびしい環境かんきょう法規ほうきの原点げんてんとなっています。

Trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao độ của Nhật Bản (những năm 1950–1960), nước thải và khói bụi nhà máy đã gây ra ô nhiễm công nghiệp nghiêm trọng, dẫn đến "Bốn bệnh ô nhiễm lớn (Tứ đại bệnh công hại)". Sự nhìn nhận sâu sắc từ bài học đó chính là khởi nguồn của hệ thống pháp luật môi trường nghiêm ngặt hiện nay.

四大よんだい公害病こうがいびょうの「発生はっせい地域ちいきと原因げんいん物質ぶっしつ」は必かならず暗記あんきしましょう。①「水俣病みなまたびょう（熊本県くまもとけん水俣湾みなまたわん）」と②「新潟にいがた水俣病みなまたびょう（新潟県にいがたけん阿賀野川あがのがわ流域りゅういき）」は工場こうじょう排水はいすい中ちゅうの「メチル水銀すいぎん（有機ゆうき水銀すいぎん）化合物かごうぶつ」が原因げんいんです。

Bạn bắt buộc phải học thuộc lòng "Khu vực xảy ra và Chất gây bệnh" của Bốn bệnh ô nhiễm lớn: ① "Bệnh Minamata (vịnh Minamata, tỉnh Kumamoto)" và ② "Bệnh Minamata Niigata (lưu vực sông Agano, tỉnh Niigata)" đều do "Hợp chất thủy ngân hữu cơ (Methylmercury)" trong nước thải nhà máy gây ra.

③「イタイイタイ病びょう（富山県とやまけん神通川じんづうがわ流域りゅういき）」は鉱山こうざん排水はいすい中ちゅうの「カドミウム」による慢性まんせい中毒ちゅうどく（骨軟化症こつなんかしょう）であり、④「四日市よっかいちぜんそく（三重県みえけん四日市市よっかいちし）」は石油せきゆコンビナートから排出はいしゅつされた「硫黄いおう酸化物さんかぶつ（SOx：亜硫酸ありゅうさんガス等とう）」による大気たいき汚染おせんが原因げんいんです。

③ "Bệnh Itai-itai (lưu vực sông Jinzu, tỉnh Toyama)" là bệnh nhiễm độc mãn tính (nhuyễn xương) do chất "Cadmium" trong nước thải mỏ khoáng sản; và ④ "Bệnh hen suyễn Yokkaichi (thành phố Yokkaichi, tỉnh Mie)" là do ô nhiễm không khí bởi "Oxit lưu huỳnh (SOx: khí SO2...)" thải ra từ khu liên hợp hóa dầu.

現在げんざいの環境かんきょう政策せいさくの根幹こんかんである「環境かんきょう基本法きほんほう」では、事業じぎょう活動かつどう等とうによって人ひとの健康けんこうや生活せいかつ環境かんきょうに被害ひがいが生しょうじる「典型てんけい7公害こうがい」として、①大気たいき汚染おせん、②水質すいしつ汚濁おだく、③土壌どじょう汚染おせん、④騒音そうおん、⑤振動しんどう、⑥地盤じばん沈下ちんか（地下水ちかすいの過剰かじょうくみ上あげ等とう）、⑦悪臭あくしゅうの7つを定義ていぎしています。

Trong "Luật Cơ bản về Môi trường" — nền tảng của chính sách môi trường hiện hành — pháp luật định nghĩa "7 Ô nhiễm điển hình (Điển hình 7 công hại)" do hoạt động sản xuất kinh doanh gây hại đến sức khỏe con người hoặc môi trường sống gồm: ① Ô nhiễm không khí, ② Ô nhiễm nguồn nước, ③ Ô nhiễm đất, ④ Tiếng ồn, ⑤ Rung động, ⑥ Sụt lún mặt đất (do hút nước ngầm quá mức...), và ⑦ Mùi hôi thối.

7. 公害こうがい防止ぼうし法規ほうき（大気たいき・水質すいしつBOD/COD・廃棄物はいきぶつマニフェスト）と緊急時きんきゅうじ対応たいおう

7. Pháp luật chống ô nhiễm (Không khí, Nước BOD/COD, Manifest chất thải) và Ứng phó khẩn cấp

「大気たいき汚染おせん防止法ぼうしほう」は、ボイラーや焼却炉しょうきゃくろ等とうのばい煙えん発生はっせい施設しせつから出でる「ばい煙えん（硫黄いおう酸化物さんかぶつSOx・ばいじん・窒素ちっそ酸化物さんかぶつNOx等とうの有害ゆうがい物質ぶっしつ）」、塗装とそう・洗浄せんじょう工程こうていから出でる光化学こうかがくオキシダントの原因げんいん「揮発性きはつせい有機ゆうき化合物かごうぶつ（VOC）」、建物たてもの解体かいたい時じ等とうの「特定とくてい粉ふんじん（石綿いしわた＝アスベスト）」などを規制きせいします。

"Luật Phòng chống Ô nhiễm Không khí" kiểm soát "Khói thải (các chất độc hại như oxit lưu huỳnh SOx, bụi khói, oxit nitơ NOx)" phát ra từ nồi hơi và lò đốt, "Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC)" gây sương mù quang hóa phát ra từ công đoạn sơn và tẩy rửa, cùng "Bụi đặc định (Amiăng = Asbestos)" khi phá dỡ công trình.

「水質すいしつ汚濁おだく防止法ぼうしほう」は、特定とくてい施設しせつからの工場こうじょう排水はいすい等とうについて、カドミウム・シアン・水銀すいぎん・六価ろっかクロムなどの「有害ゆうがい物質ぶっしつ（人ひとの健康けんこう項目こうもく）」と、pH・SS（浮遊ふゆう物質量ぶっしつりょう）・油分ゆぶんなどの「生活せいかつ環境かんきょう項目こうもく」の排水はいすい基準きじゅんを定さだめています。

"Luật Phòng chống Ô nhiễm Nguồn nước" quy định tiêu chuẩn xả thải đối với nước thải nhà máy từ các cơ sở đặc định theo 2 nhóm: "Chất độc hại (hạng mục sức khỏe con người)" như Cadmium, Xyanua, Thủy ngân, Crom hóa trị 6, và "Hạng mục môi trường sống" như độ pH, SS (lượng chất rắn lơ lửng), hàm lượng dầu.

特とくに有機物ゆうきぶつによる水質すいしつ汚濁おだくの指標しひょうとして、流ながれのある「河川かせん」には微生物びせいぶつが有機物ゆうきぶつを分解ぶんかいするときに消費しょうひする酸素量さんそりょうである「BOD（生物せいぶつ化学的かがくてき酸素さんそ要求量ようきゅうりょう）」を用もちい、水みずが滞留たいりゅうする「湖沼こしょう・海域かいいき（海うみ）」には酸化剤さんかざいで化学的かがくてきに測定そくていする「COD（化学的かがくてき酸素さんそ要求量ようきゅうりょう）」を用もちいます。

Đặc biệt, về chỉ số đo mức độ ô nhiễm nước do chất hữu cơ: đối với "Sông ngòi (Kasen)" có dòng chảy thì dùng "BOD (Nhu cầu oxy sinh hóa)" là lượng oxy vi sinh vật tiêu thụ khi phân hủy chất hữu cơ; còn đối với "Hồ đầm và Vùng biển (Koshou / Kaiiki)" nơi nước đọng thì dùng "COD (Nhu cầu oxy hóa học)" đo bằng chất oxy hóa hóa học.

「廃棄物はいきぶつ処理法しょりほう」では、汚泥おでい・廃油はいゆ・廃はいプラスチック・金属きんぞくくずなどの「産業さんぎょう廃棄物はいきぶつ」は「排出はいしゅつ事業者じぎょうしゃに処理しょり責任せきにん」があり、処理しょり業者ぎょうしゃへ委託いたくする際さいは「産業さんぎょう廃棄物はいきぶつ管理票かんりひょう（マニフェスト）」を交付こうふして最終さいしゅう処分しょぶん終了しゅうりょうまで確認かくにん・5年間ねんかん保存ほぞんする義務ぎむがあります（3Rも推進すいしんします）。

Trong "Luật Xử lý Chất thải", đối với "Chất thải công nghiệp" phát sinh từ nhà máy như bùn thải, dầu thải, nhựa thải, phế liệu kim loại..., "Doanh nghiệp phát thải phải chịu trách nhiệm xử lý"; khi thuê đơn vị bên ngoài xử lý phải phát hành "Phiếu quản lý chất thải công nghiệp (Manifest)" để kiểm tra xác nhận đến tận khâu chôn lấp/xử lý cuối cùng và lưu phiếu trong 5 năm (đồng thời thúc đẩy 3R: Reduce - Reuse - Recycle).

なお万一まんいち、有害ゆうがい物質ぶっしつや油あぶらの漏洩ろうえい・流出りゅうしゅつ事故じこが起おきた際さいは、①発生源はっせいげんの緊急きんきゅう停止ていし（バルブ閉止へいし等とう）と構外こうがい流出りゅうしゅつの防止ぼうし（土どのう・オイルフェンス・中和ちゅうわ等とうの応急おうきゅう措置そち）を直ただちに行おこない、②社内しゃない責任者せきにんしゃおよび都道府県とどうふけん知事ちじ・市区町村しくちょうそん・消防しょうぼう等とうの行政ぎょうせい機関きかんへ速すみやかに通報つうほう・届出とどけでします。

Trong trường hợp vạn nhất xảy ra sự cố rò rỉ hoặc tràn hóa chất độc hại hay dầu ra ngoài: ① Lập tức dừng khẩn cấp nguồn phát sinh (khóa van...) và ngăn chặn tràn ra ngoài khuôn viên nhà máy (đắp bao cát, phao chắn dầu, trung hòa...), ② Nhanh chóng báo cáo cho người phụ trách trong công ty và thông báo cho cơ quan hành chính như Thống đốc tỉnh, chính quyền địa phương, cứu hỏa.

8. ISO 14001（環境かんきょうマネジメントシステム）とSDGs（持続じぞく可能かのうな開発かいはつ目標もくひょう）

8. ISO 14001 (Hệ thống quản lý môi trường) và SDGs (Các mục tiêu phát triển bền vững)

組織そしきが自主的じしゅてき・継続的けいぞくてきに環境かんきょう負荷ふかの低減ていげんや汚染おせんの予防よぼうに取とり組くむための「環境かんきょうマネジメントシステム（EMS）」の国際こくさい規格きかく（認証にんしょう基準きじゅん）が「ISO 14001」です。

Tiêu chuẩn quốc tế (tiêu chuẩn chứng nhận) về "Hệ thống quản lý môi trường (EMS)" giúp các tổ chức tự giác và liên tục giảm thiểu tác động môi trường cũng như phòng ngừa ô nhiễm là "ISO 14001".

ISO 14001では、経営けいえいトップが定さだめた「環境かんきょう方針ほうしん」のもと、①計画けいかく（Plan：環境かんきょう側面そくめんの抽出ちゅうしゅつ・順守じゅんしゅ義務ぎむの確認かくにん・環境かんきょう目標もくひょうの策定さくてい）→②実施じっし及および運用うんよう（Do：運用うんよう管理かんりと緊急きんきゅう事態じたいへの準備じゅんび）→③パフォーマンス評価ひょうか（Check：監視かんし測定そくてい・内部ないぶ監査かんさ・マネジメントレビュー）→④改善かいぜん（Act：是正ぜせい処置しょちと継続的けいぞくてき改善かいぜん）のPDCAを回まわします。

Trong ISO 14001, dưới "Chính sách môi trường" do lãnh đạo cao nhất đề ra, tổ chức xoay vòng lặp PDCA gồm: ① Lập kế hoạch (Plan: xác định khía cạnh môi trường, nghĩa vụ tuân thủ và mục tiêu môi trường) → ② Thực hiện và vận hành (Do: kiểm soát vận hành và chuẩn bị ứng phó tình huống khẩn cấp) → ③ Đánh giá kết quả hoạt động (Check: giám sát đo lường, đánh giá nội bộ, xem xét của lãnh đạo) → ④ Cải tiến (Act: hành động khắc phục và cải tiến liên tục).

また2015年ねんの国連こくれんサミットで採択さいたくされた、2030年ねんまでに達成たっせいすべき世界せかい共通きょうつうの目標もくひょうが「SDGs（Sustainable Development Goals：持続じぞく可能かのうな開発かいはつ目標もくひょう）」です。「地球上ちきゅうじょうの誰一人だれひとり取とり残のこさない」を理念りねんとし、「17のゴール（目標もくひょう）」と「169のターゲット」で構成こうせいされています。

Mặt khác, mục tiêu chung của toàn thế giới cần đạt được vào năm 2030 được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh Liên Hợp Quốc năm 2015 là "SDGs (Sustainable Development Goals: Các mục tiêu phát triển bền vững)". Lấy triết lý "Không để ai bị bỏ lại phía sau trên Trái Đất", SDGs bao gồm "17 Mục tiêu (Goals)" và "169 Chỉ tiêu cụ thể (Targets)".

SDGsが重視じゅうしする「5つのP」とは、①人間にんげん（People：貧困ひんこんや飢餓きがをなくす）、②地球ちきゅう（Planet：気候きこう変動へんどう対策たいさくや環境かんきょう保護ほご）、③豊ゆたかさ（Prosperity：経済けいざい成長せいちょう）、④平和へいわ（Peace）、⑤パートナーシップ（Partnership）です。

"5 chữ P" mà SDGs coi trọng là: ① Con người (People: xóa nghèo và xóa đói), ② Hành tinh (Planet: ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường), ③ Sự thịnh vượng (Prosperity: tăng trưởng kinh tế), ④ Hòa bình (Peace), và ⑤ Quan hệ đối tác (Partnership).

製造業せいぞうぎょうにおいては、特とくに目標もくひょう12「つくる責任せきにん つかう責任せきにん（持続じぞく可能かのうな生産せいさんと消費しょうひ）」や、温室おんしつ効果こうかガス排出はいしゅつ実質じっしつゼロを目指めざす「カーボンニュートラル（脱炭素だつたんそ）」への積極的せっきょくてきな貢献こうけんが求もとめられています。

Đối với ngành công nghiệp chế tạo, xã hội đặc biệt đòi hỏi sự đóng góp tích cực vào Mục tiêu số 12 "Sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm (bền vững)" cũng như "Trung hòa carbon (Carbon Neutral / Khử carbon)" hướng tới đưa lượng phát thải khí nhà kính thực tế về bằng 0.

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

Điểm trọng tâm thường gặp trong kỳ thi và Cách ghi nhớ

安全あんぜん衛生えいせいの計算けいさんでは、「度数率どすうりつ＝死傷者ししょうしゃ数すう÷延のべ実労働じつろうどう時間じかん×100万まん（頻度ひんど）」と「強度率きょうどりつ＝労働ろうどう損失そんしつ日数にっすう÷延のべ実労働じつろうどう時間じかん×1,000（重おもさ）」の掛かける桁数けたすう（100万まんと1,000）を絶対ぜったいに取とり違ちがえないようにしましょう。

Về tính toán An toàn vệ sinh, tuyệt đối không được nhầm lẫn hệ số nhân (1 triệu và 1.000) giữa 2 công thức: "Tỷ lệ tần suất = Số người thương vong ÷ Tổng giờ làm việc thực tế × 1.000.000 (Tần suất)" và "Tỷ lệ mức độ nghiêm trọng = Số ngày mất sức lao động ÷ Tổng giờ làm việc thực tế × 1.000 (Độ nặng)".

法規ほうきの数字すうじでは、「50人にん以上いじょう＝安全あんぜん管理者かんりしゃ・衛生えいせい管理者かんりしゃ・産業医さんぎょうい・安全あんぜん衛生えいせい委員会いいんかい」「職場しょくば巡視じゅんし＝衛生えいせい管理者かんりしゃは毎週まいしゅう1回かい、産業医さんぎょういは毎月まいつき1回かい」「フォークリフト・玉掛たまがけの就業しゅうぎょう制限せいげん＝1t以上いじょう、クレーン免許めんきょ＝5t以上いじょう」が頻出ひんしゅつです。

Về các con số pháp luật, đề thi cực kỳ hay hỏi: "Từ 50 người trở lên = Quản lý an toàn, Quản lý vệ sinh, Bác sĩ công nghiệp, Ủy ban An toàn Vệ sinh", "Tuần tra nơi làm việc = Quản lý vệ sinh mỗi tuần 1 lần, Bác sĩ công nghiệp mỗi tháng 1 lần", và "Hạn chế làm việc với Xe nâng & Móc cáp Tamagake = từ 1 tấn trở lên; Giấy phép lái cần trục = từ 5 tấn trở lên".

また「フェールセーフ（故障こしょう時じに安全あんぜん側がわへ停止ていし）とフールプルーフ（人間にんげんの誤操作ごそうさ防止ぼうし）」、「作業さぎょう環境かんきょう測定そくていの第だい3管理かんり区分くぶん（直ただちに改善かいぜんと保護具ほごぐ着用ちゃくようが必要ひつよう）」もよく狙ねらわれます。

Ngoài ra, cặp khái niệm "Fail-safe (khi máy hỏng thì dừng về phía an toàn) vs. Fool-proof (chống con người thao tác sai)" và "Phân khu quản lý 3 trong đo môi trường làm việc (bắt buộc lập tức cải thiện thiết bị và đeo đồ bảo hộ)" cũng rất hay xuất hiện.

環境かんきょう分野ぶんやでは、「四大よんだい公害病こうがいびょうの地域ちいきと原因げんいん物質ぶっしつ（水俣みなまた・新潟にいがた＝メチル水銀すいぎん、富山とやまイタイイタイ病びょう＝カドミウム、四日市よっかいち＝SOx）」「典型てんけい7公害こうがい」「川かわ（河川かせん）＝BOD、海うみ・湖みずうみ＝COD」「産廃さんぱいマニフェスト＝排出はいしゅつ事業者じぎょうしゃが交付こうふ」「ISO 14001とSDGs（17ゴール・5つのP）」を確実かくじつに暗記あんきしてください。

Ở mảng Môi trường, hãy học thuộc lòng: "Địa danh và chất gây bệnh của 4 bệnh ô nhiễm lớn (Minamata & Niigata = Thủy ngân hữu cơ, Toyama Itai-itai = Cadmium, Yokkaichi = SOx)", "7 Ô nhiễm điển hình", "Sông ngòi = BOD, Biển & Hồ đầm = COD", "Phiếu Manifest chất thải công nghiệp = do Doanh nghiệp phát thải phát hành", cùng "ISO 14001 và SDGs (17 mục tiêu, 5 chữ P)".