VIENIDMY ဝင်မည် လေ့ကျင့်မည်

ပင်မစာမျက်နှာ › သင်ခန်းစာ › စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း (農業)

စပါးစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ယာသီးနှံစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ကွင်းပြင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းမှု

စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း (農業) · 農業 · တရားဝင် သင်ရိုးစာအုပ်များကို အခြေခံ၍ Tokutei Pass က ရေးသားထားသည်; စကားလုံးအတိုင်း ကူးယူထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

စပါးအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း၊ မျိုးကွဲများနှင့် မျိုးစေ့ကြိုတင်ပြုပြင်ခြင်း (ဆားရည်ဖြင့်ရွေးချယ်ခြင်း၊ ရေစိမ်ခြင်း၊ အညှောင့်ဖောက်ခြင်း)

ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စိုက်ပျိုးကြသော စပါးများတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ အဓိကစိုက်ပျိုးပြီး ချက်လိုက်လျှင် စေးကပ်မှုရှိသော စပါးလုံးတိုအမျိုးအစား ဂျပွန်နီကာစပါး (Japonica မူရင်းဂျပန်အမျိုးအစား) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် အများအပြားစိုက်ပျိုးပြီး စပါးလုံးရှည်သွယ်ကာ စေးကပ်မှုနည်းသော အင်ဒီကာစပါး (Indica အိန္ဒိယအမျိုးအစား) ဟူ၍ ရှိပါသည်။

ထို့ပြင် ကစီဓာတ် (Starch) ၏ သဘာဝပေါ်မူတည်၍ နေ့စဉ်ထမင်းအဖြစ် စားသုံးသော ရိုးရိုးဆန် (Uruchimai - အမိုင်လို့စ် 20% ခန့်နှင့် အမိုင်လိုပက်တင် 80% ခန့်ပါဝင်သည်) နှင့် ကောက်ညှင်းမုန့် သို့မဟုတ် ကောက်ညှင်းပေါင်းတို့တွင် သုံးသော ကောက်ညှင်းဆန် (Mochigome - အမိုင်လိုပက်တင် 100% ပါဝင်သည်) ဟူ၍ ခွဲခြားထားပါသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ရိုးရိုးဆန်စပါးမျိုးကွဲများမှာ ကိုရှီဟီကာရီ (Koshihikari)၊ ဟီတိုမဲဘိုရဲ (Hitomebore)၊ ဟီနိုဟီကာရီ (Hinohikari)၊ အာကီတာကိုမာချီ (Akitakomachi)၊ နာနာ့ဆုဘိုရှီ (Nanatsuboshi) နှင့် ယုမဲပီရီကာ (Yumepirika) တို့ဖြစ်ကြပြီး ဒေသအလိုက် ရာသီဥတုနှင့်အညီ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

မျိုးစေ့မချမီ မျိုးစေ့ကြိုတင်ပြုပြင်ခြင်း (Shushi yoso) တွင် ပထမဦးစွာ ဆားရည် (သိပ်သည်းဆ ရိုးရိုးစပါးအတွက် 1.13 ခန့်၊ ကောက်ညှင်းစပါးအတွက် 1.08 ခန့်) ထဲသို့ ထည့်၍ အောက်ခြေသို့ နစ်မြုပ်သွားသော အဆန်ပြည့်ဝသည့် မျိုးစပါးများကို ရွေးချယ်သည့် ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း (Ensuisen) ပြုလုပ်ပြီး ဆက်လက်၍ ရေနွေးဖြင့်ပိုးသတ်ခြင်း (60°C ရေနွေးတွင် 10 မိနစ်ကြာစိမ်ခြင်း) စသည်တို့ဖြင့် မျိုးစေ့ပိုးသတ်ရပါသည်။

ထို့နောက် 10°C မှ 15°C ရှိသော ရေထဲတွင် စုစုပေါင်းရေအပူချိန် 100°C-ရက် ပြည့်သည်အထိ စိမ်ထားပြီး ရေအလုံအလောက် စုပ်ယူစေသည့် မျိုးစပါးရေစိမ်ခြင်း (Shinshu) ကို ပြုလုပ်ကာ၊ 30°C မှ 32°C ရှိသော ရေနွေးတွင် 1 မီလီမီတာခန့် အဖြူရောင်အညှောင့်ထွက်လာစေရန် အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (Saiga - ခိုရင်အုံပုံစံအဆင့်) ပြုလုပ်ပြီးမှ ပျိုးဗန်း (Ikubyoubako) ထဲတွင် မျိုးစေ့ချရပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အဓိကစိုက်ပျိုးသည်မှာ ဂျပွန်နီကာစပါး (Japonica) ဖြစ်ပြီး ကစီဓာတ်ကွာခြားချက်အရ ရိုးရိုးဆန် (Uruchimai) နှင့် ကောက်ညှင်းဆန် (Mochigome) ဟူ၍ ကွဲပြားသည်

  • မျိုးစေ့ကြိုတင်ပြုပြင်ခြင်းကို ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း → မျိုးစေ့ပိုးသတ်ခြင်း → ရေစိမ်ခြင်း (စုစုပေါင်းရေအပူချိန် 100°C-ရက်) → အညှောင့်ဖောက်ခြင်း အစဉ်အတိုင်း ပြုလုပ်ရသည်

  • ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း (Ensuisen) တွင် ဆားရည်အောက်ခြေသို့ နစ်မြုပ်သွားသော လေးလံပြီး အဆန်ပြည့်ဝသည့် မျိုးစပါးစေ့များကို ရွေးချယ်ရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ရိုးရိုးဆန်နှင့် ကောက်ညှင်းဆန် (Uruchimai / Mochigome - နေ့စဉ်စားသုံးသော ထမင်းစားဆန်နှင့် စေးကပ်သော ကောက်ညှင်းဆန်)
ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း (Ensuisen - ဆားရည်ကိုအသုံးပြု၍ အောက်ခြေသို့ နစ်မြုပ်သော အဆန်ပြည့်မျိုးစပါးကို ရွေးချယ်ခြင်း)
မျိုးစပါးရေစိမ်ခြင်း (Shinshu - စပါးမျိုးစေ့များကို စုစုပေါင်းရေအပူချိန် 100°C-ရက်ခန့် ရေစိမ်ထားခြင်း)
အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (Saiga - ရေစိမ်ထားသော မျိုးစပါးကို 30°C–32°C အပူပေး၍ 1 mm အညှောင့်ဖြူထွက်လာစေခြင်း)
ပျိုးဗန်း (Ikubyoubako - ကောက်စိုက်စက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရန် စပါးပျိုးပင်များ ပျိုးထောင်သည့် ပလတ်စတစ်ဗန်း)

လယ်ထွန်ယက်ခြင်း၊ တမန်းနှိုးခြင်းနှင့် ပျိုးထောင်ခြင်း၊ ကောက်စိုက်ခြင်း

လယ်ကွက်ပြင်ဆင်ရာတွင် ပထမဦးစွာ သဘာဝမြေဆွေးနှင့် အခြေခံမြေဩဇာများ ကြဲပက်ပြီး ထွန်စက်၏ ရိုထရီထွန် (Rotary tiller) ဖြင့် မြေကြီးကို ထွန်ယက်သည့် လယ်ထွန်ခြင်း (Kouki / Taokoshi) ကို ပြုလုပ်ကာ မြေကြီးကို အခြောက်ခံ၍ လေဝင်စေသည့်အပြင် ပေါင်းမြက်မျိုးစေ့များနှင့် သီးနှံအကြွင်းအကျန်များကို မြေကြီးထဲသို့ ထွန်မြှုပ်ရပါသည်။

ထို့ပြင် လယ်ကွက်ပတ်လည်ရှိ ကန်သင်းရိုး (Aze / Keihan) မှ ရေမစိမ့်ထွက်စေရန် ရွှံ့ဖြင့် လိမ်းကျံဖိသိပ်သည့် ကန်သင်းရိုးမံခြင်း (Azenuri) သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်စ ကပ်ခြင်းစသည့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ပြီးမှ လယ်ကွက်ထဲသို့ ရေသွင်းရပါသည်။

ရေသွင်းပြီးနောက် ပြုလုပ်သော တမန်းနှိုးခြင်း (Shirokaki) သည် မြေစိုင်ခဲများကို ချေမွ၍ လယ်မျက်နှာပြင်ကို ညီညာပြန့်ပြူးစေခြင်း၊ ရေစိမ့်ထွက်မှု (Rousui) ကို ကာကွယ်ခြင်း၊ ပေါင်းမြက်ပေါက်ရောက်မှုကို နှိမ်နင်းခြင်းနှင့် ပျိုးပင်များကို ဖြောင့်တန်းညီညာစွာ စိုက်ပျိုးရလွယ်ကူစေခြင်းစသည့် အရေးကြီးသော ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိပါသည်။

စက်ဖြင့်ကောက်စိုက်ရန်အတွက် ပျိုးပင်များတွင် ရွက်မှန် 2 ရွက်မှ 2.5 ရွက်ရှိသော ပျိုးသက်နုပျိုးပင် (Chibyou) နှင့် ရွက်မှန် 3 ရွက်မှ 3.5 ရွက်ရှိသော ပျိုးသက်လတ်ပျိုးပင် (Chuubyou) ဟူ၍ ရှိပြီး၊ ပျိုးထောင်နေစဉ်အတွင်း အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ပျိုးပင်လောင်ခြင်း (Yakenae) နှင့် အပူချိန်နိမ့်ကျမှုကြောင့် ပျိုးပင်ညှိုးသေခြင်း (Murenae) တို့ကို ကာကွယ်ရန် အပူချိန်နှင့် အစိုဓာတ်ကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းရပါသည်။

ကောက်စိုက်စက် (Taueki) ဖြင့် ကောက်စိုက်သည့်အခါ စိုက်ပျိုးသည့်အနက်ကို 2 စင်တီမီတာမှ 3 စင်တီမီတာခန့် အပေါ်ယံတိမ်တိမ်စိုက်ပျိုးပေးပါက ပင်ပွားအသစ်များ (Bungetsu) ထွက်လွယ်စေပြီး၊ စက်ဖြင့်စိုက်ရာတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော ပင်ကြားလပ်နေရာများ (Kekkabu) ကို လက်ဖြင့် ပျိုးပင်ဖာထေးစိုက်ပျိုးခြင်း (Hoshoku) ပြုလုပ်ရပါသည်။

လယ်ထွန်ယက်ခြင်း၊ တမန်းနှိုးခြင်းနှင့် ပျိုးထောင်ခြင်း၊ ကောက်စိုက်ခြင်း

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • လယ်ကွက်ထဲသို့ ရေသွင်း၍ မြေစိုင်ခဲချေကာ ညှိပေးသည့် တမန်းနှိုးခြင်း (Shirokaki) သည် ရေစိမ့်ထွက်မှုကာကွယ်ရန်၊ ပေါင်းနှိမ်နင်းရန်နှင့် ပျိုးပင်အမြစ်စွဲမြန်စေရန် အထောက်အကူပြုသည်

  • ပျိုးသက်နုပျိုးပင် (Chibyou) သည် ရွက်မှန် 2–2.5 ရွက်ရှိပြီး ပျိုးသက်လတ်ပျိုးပင် (Chuubyou) သည် ရွက်မှန် 3–3.5 ရွက်ရှိကာ တိမ်တိမ်စိုက်ခြင်း (2–3 cm) ဖြင့် ပင်ပွားထွက်မှုကို အားပေးသည်

  • ကောက်စိုက်ပြီးနောက် ပျိုးပင်မဝင်ဘဲ ကျန်နေသော ပင်ကြားလပ်နေရာများ (Kekkabu) တွင် လက်ဖြင့် ပျိုးပင်ဖာထေးစိုက်ပျိုးခြင်း (Hoshoku) ပြုလုပ်ရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
လယ်ထွန်ခြင်းနှင့် တမန်းနှိုးခြင်း (Kouki / Shirokaki - မြေခြောက်ကို ထွန်ယက်ခြင်းနှင့် ရေသွင်းပြီး လယ်မြေကို ချေမွညှိခြင်း)
ကန်သင်းရိုးမံခြင်း (Azenuri - ရေမစိမ့်ထွက်စေရန် လယ်ကန်သင်းရိုးကို ရွှံ့ဖြင့် လိမ်းကျံဖိသိပ်ခြင်း)
ပျိုးသက်နုပျိုးပင်နှင့် ပျိုးသက်လတ်ပျိုးပင် (Chibyou / Chuubyou - ရွက်မှန် 2–2.5 ရွက်နှင့် 3–3.5 ရွက်ရှိသော စပါးပျိုးပင်များ)
ပင်ပွားထွက်ခြင်း (Bungetsu - စပါးပင်ခြေမှ ပင်စည်အသစ်များ ပွားထွက်လာခြင်း)
ပျိုးပင်ဖာထေးစိုက်ပျိုးခြင်း (Hoshoku - ကောက်စိုက်စက် ကျန်ခဲ့သော နေရာလပ်များတွင် လက်ဖြင့် ပျိုးပင်ထပ်စိုက်ခြင်း)

စပါးပင်ကြီးထွားမှုအဆင့်များနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု (ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း၊ ရေသွင်းရေထုတ်လှည့်ပတ်ခြင်း) နှင့် အနှံထွက်မြေဩဇာ

ကောက်စိုက်ပြီးပြီးချင်းတွင် ပျိုးပင်များကို အအေးဒဏ်နှင့် လေပြင်းဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးပြီး အမြစ်စွဲမြန်စေရန် ရေအနက်ကို အနည်းငယ်နက်နက် (5 စင်တီမီတာမှ 7 စင်တီမီတာ) ထားရှိပြီး၊ အမြစ်စွဲပြီးနောက်တွင် ရေအပူချိန်နှင့် မြေအပူချိန် မြင့်တက်စေကာ ပင်ပွားထွက်မှုကို အားပေးရန် ရေတိမ်တိမ် (2 စင်တီမီတာမှ 3 စင်တီမီတာ) ဖြင့် ထိန်းသိမ်းရပါသည်။

သတ်မှတ်ထားသော ပင်ပွားအရေအတွက် (အနှံထွက်နိုင်သော ပင်ပွားအရေအတွက်) ပြည့်မီသည့် အနှံမထွက်မီ ရက်ပေါင်း 30 မှ 40 ခန့်အလိုတွင် လယ်ကွက်ထဲမှ ရေကို တစ်ကြိမ်ထုတ်ပစ်ပြီး လယ်မြေမျက်နှာပြင်၌ အက်ကြောင်းငယ်များ ပေါ်လာသည်အထိ 7 ရက်မှ 10 ရက်ခန့် အခြောက်ခံသည့် ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi) သည် အနှံမထွက်နိုင်သော အပိုပင်ပွားများ (Mukou bungetsu) ကို တားဆီးပေးခြင်း၊ မြေကြီးထဲရှိ အဆိပ်ဓာတ်ငွေ့များ (ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဆာလဖိုက်နှင့် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့) ကို ထုတ်ပစ်ပြီး အောက်ဆီဂျင်ဖြည့်တင်းပေးခြင်း၊ အမြစ်များကို သန်မာစွာ ဖြန့်ကြက်စေ၍ အပင်ယိုင်လဲမှု (Toufuku) ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် ဆောင်းဦးရာသီ ရိတ်သိမ်းချွေလှေ့စက် (Combine) ဝင်ရောက်ချိန်တွင် မြေသားမာကျောစေခြင်းစသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရှိပါသည်။

သန္ဓေအနှံလောင်း (Yousui) စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အနှံမထွက်မီ 15 ရက်မှ 25 ရက်ခန့်အလိုတွင် အနှံတစ်ခုချင်းစီရှိ စပါးစေ့အရေအတွက် တိုးပွားစေရန်နှင့် အဆန်တည်မှု ကောင်းမွန်စေရန် အပိုထပ်ဆောင်းမြေဩဇာအဖြစ် အနှံထွက်မြေဩဇာ (Hogoe) ကို ကျွေးရပြီး၊ အနှံထွက်ချိန်နှင့် ပန်းပွင့်ချိန်သည် ရေအလိုအပ်ဆုံးအချိန်ဖြစ်သဖြင့် လယ်ကွက်ထဲတွင် ရေအပြည့်သွင်းထားရပါသည်။

အနှံထွက်ပြီးနောက် အဆန်တည်ရင့်မှည့်သည့်ကာလတွင် ရေသွင်းသည့်ရက်နှင့် ရေထုတ်သည့်ရက်ကို ရက်အနည်းငယ်ခြား၍ တစ်လှည့်စီပြုလုပ်သော ရေသွင်းရေထုတ်လှည့်ပတ်ခြင်း (Kandan kansui) ဖြင့် အမြစ်၏ သန်စွမ်းမှုကို နောက်ဆုံးအချိန်အထိ ထိန်းသိမ်းထားပြီး၊ မရိတ်သိမ်းမီ 7 ရက်မှ 10 ရက်ခန့်အလိုတွင် ရေကို အပြီးအပိုင်ထုတ်ပစ်သည့် ရိတ်သိမ်းမီရေထုတ်ခြင်း (Rakusui) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

စပါးပင်ကြီးထွားမှုအဆင့်များနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု (ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း၊ ရေသွင်းရေထုတ်လှည့်ပတ်ခြင်း) နှင့် အနှံထွက်မြေဩဇာ

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • အမြစ်စွဲပြီးနောက် ရေတိမ်တိမ်ထား၍ ပင်ပွားထွက်မှုကို အားပေးပြီး သတ်မှတ်ပင်ပွားအရေအတွက် ပြည့်မီလျှင် ရေထုတ်၍ ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi) ပြုလုပ်ရသည်

  • ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်းသည် အနှံမပါသောပင်ပွားများကို တားဆီးခြင်း၊ မြေကြီးထဲသို့ အောက်ဆီဂျင်ပေးခြင်းနှင့် အမြစ်သန်မာစေခြင်း (အပင်ယိုင်လဲမှုကာကွယ်ခြင်း) အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်

  • သန္ဓေအနှံတည်ချိန်တွင် အနှံထွက်မြေဩဇာ (Hogoe) ကျွေးပြီး အနှံထွက်ပြီးနောက် ရေသွင်းရေထုတ်လှည့်ပတ်ခြင်း (Kandan kansui) ဖြင့် အမြစ်သန်စွမ်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi - ပင်ပွားပိုများကို တားဆီးရန်နှင့် အမြစ်ကို လေဝင်စေရန် စပါးစိုက်ချိန်အလယ်တွင် ရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း)
အနှံမထွက်သောပင်ပွား (Mukou bungetsu - နောက်ကျမှထွက်ပြီး စပါးနှံမသီးသည့် အပိုပင်ပွား)
အနှံထွက်မြေဩဇာ (Hogoe - သန္ဓေအနှံလောင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်ချိန်တွင် ထပ်မံကျွေးသော မြေဩဇာ)
ရေသွင်းရေထုတ်လှည့်ပတ်ခြင်း (Kandan kansui - အနှံထွက်ပြီးနောက် ရေသွင်းခြင်းနှင့် ရေထုတ်ခြင်းကို ရက်ခြား၍ တစ်လှည့်စီပြုလုပ်ခြင်း)
ရိတ်သိမ်းမီရေထုတ်ခြင်း (Rakusui - စပါးမရိတ်သိမ်းမီ လယ်ကွက်ထဲမှ ရေကို အပြီးအပိုင် ဖောက်ထုတ်ခြင်း)

စပါးရောဂါပိုးမွှားများ၊ အအေးဒဏ်ပျက်စီးမှုနှင့် ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ အခြောက်ခံခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း

စပါး၏ အဓိကရောဂါများမှာ အပူချိန်နိမ့်ကျခြင်း၊ နေရောင်ခြည်မလုံလောက်ခြင်းနှင့် နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ လွန်ကဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားလွယ်သော စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ (Imochibyou - ရွက်ပြောက်နှင့် အနှံဂုတ်ကျိုးရောဂါ) နှင့် ရွက်ဖုံးခြောက်ရောဂါ (Mongarebyou) တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ ဖျက်ပိုးများမှာ စပါးဖြုတ်ပိုးများ (Unka)၊ ဆန်စေ့အမည်းစက်ထင်စေသော ဂျပိုးများ (Kamemushi) နှင့် ရွှေခရုကြီးများ (Jambo tanishi) တို့ဖြစ်ကြပါသည်။

ထို့ပြင် နွေရာသီအပူချိန် နိမ့်ကျသောနှစ်များတွင် အအေးဒဏ်ကြောင့် သီးနှံပျက်စီးမှု (Reigai) ဖြစ်ပေါ်လွယ်ပြီး၊ သန္ဓေအနှံတည်ချိန် (ဖုံးတုံးလုံးတုံးအဆင့်) တွင် အပူချိန်နိမ့်ကျမှုကြောင့် ဝတ်မှုန်များ ပုံမှန်မဖြစ်ပေါ်ဘဲ အဆန်မအောင်ခြင်း မဖြစ်စေရန် ရေအနက်ကို 15 စင်တီမီတာမှ 20 စင်တီမီတာခန့်အထိ ရေနက်နက်သွင်းထားခြင်း (Fukamizu kanri) ဖြင့် သန္ဓေအနှံလောင်းကို အအေးဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးရပါသည်။

အသင့်တော်ဆုံး ရိတ်သိမ်းချိန်မှာ အနှံထွက်ပြီးနောက် စုစုပေါင်းအပူချိန် 1,000°C ခန့် ပြည့်မီပြီး အနှံတစ်ခုလုံးရှိ စပါးစေ့များ၏ 85% မှ 90% ခန့် ရွှေဝါရောင် ပြောင်းလဲလာချိန်ဖြစ်ကာ၊ ရိတ်သိမ်းချွေလှေ့စက် (Combine harvester) ဖြင့် ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ချွေလှေ့ခြင်း (Dakkoku) တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြုလုပ်ပါသည်။

ရိတ်သိမ်းပြီးခါစ စပါးအစိုသည် အစိုဓာတ် 20% မှ 25% အထိ မြင့်မားပြီး ဒီအတိုင်းပုံထားပါက အပူအောင်း၍ အရည်အသွေး ပျက်စီးသွားနိုင်သဖြင့် အခြောက်ခံစက်ထဲသို့ အမြန်ထည့်ကာ အစိုဓာတ် 14.5% မှ 15% ခန့် ရောက်သည်အထိ စနစ်တကျ အခြောက်ခံရပါသည်။

အခြောက်ခံပြီးသော စပါးကို စပါးခွံချွတ်စက် (Momisuriki) ဖြင့် စပါးခွံဖယ်ရှား၍ ဆန်လုံးညို (Genmai) အဖြစ် ပြုလုပ်ကာ အစေ့အရွယ်အစားအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားပြီး တင်ပို့ရောင်းချခြင်း သို့မဟုတ် အအေးခန်းတွင် သိုလှောင်ခြင်း ပြုလုပ်ပါသည်။ ထိုဆန်လုံးညို၏ ဖွဲနုလွှာကို ပွတ်တိုက်ဖယ်ရှားသည့် ဆန်ဖွပ်ခြင်း (Seimai) ပြုလုပ်လိုက်သောအခါ ဆန်ဖြူ (Hakumai) ကို ရရှိပါသည်။

စပါးရောဂါပိုးမွှားများ၊ အအေးဒဏ်ပျက်စီးမှုနှင့် ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ အခြောက်ခံခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ (Imochibyou) သည် အပူချိန်နိမ့်ခြင်း၊ နေရောင်ခြည်နည်းခြင်းနှင့် နိုက်ထရိုဂျင်လွန်ကဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားလွယ်ပြီး ဖုံးတုံးလုံးတုံးအဆင့် အေးသောအခါ ရေနက်နက်သွင်း၍ သန္ဓေအနှံကို ကာကွယ်ရသည်

  • စပါးစေ့များ၏ 85–90% ဝါလာလျှင် ရိတ်သိမ်းပြီး အခြောက်ခံစက်ဖြင့် အစိုဓာတ် 14.5–15% ခန့်အထိ အခြောက်ခံရသည်

  • ချွေလှေ့ခြင်း (Dakkoku - စပါးနှံမှ စပါးစေ့ခြွေခြင်း) → စပါးခွံချွတ်ခြင်း (Momisuri - စပါးခွံချွတ်၍ ဆန်လုံးညိုပြုလုပ်ခြင်း) → ဆန်ဖွပ်ခြင်း (Seimai - ဆန်ဖြူပြုလုပ်ခြင်း) အစဉ်ကို နားလည်ထားရမည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ (Imochibyou - အေးသောရာသီဥတုနှင့် နိုက်ထရိုဂျင်လွန်ကဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားလွယ်သော စပါးမှိုရောဂါ)
ရေနက်နက်ထားရှိထိန်းသိမ်းခြင်း (Fukamizu kanri - သန္ဓေအနှံကို အအေးဒဏ်မှကာကွယ်ရန် ရေအနက် 15–20 cm ထားရှိခြင်း)
စပါးချွေလှေ့ခြင်း (Dakkoku - စပါးနှံရိုးတံမှ စပါးစေ့များကို ခြွေထုတ်ခြင်း)
စပါးခွံချွတ်ခြင်း (Momisuri - စပါးစေ့မှ စပါးခွံကို ဖယ်ရှား၍ ဆန်လုံးညိုထုတ်လုပ်ခြင်း)
ဆန်လုံးညိုနှင့် ဆန်ဖွပ်ခြင်း (Genmai / Seimai - ဖွဲနုလွှာပါရှိသေးသော ဆန်လုံးညိုနှင့် ဖွဲနုလွှာကို ဖယ်ရှား၍ ဆန်ဖြူပြုလုပ်ခြင်း)

ယာသီးနှံများ (ဂျုံ၊ မုယောစပါး၊ ပဲပုပ်၊ ပြောင်းဖူး၊ ပန်းဂျုံ) စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းမှု

ဂျုံ (ပေါင်မုန့်၊ အုဒွန်ခေါက်ဆွဲနှင့် မုန့်လုပ်ရန်) နှင့် မုယောစပါး (ဘီယာ၊ မုယောလက်ဖက်ရည်နှင့် မုယောထမင်းအတွက်) စသည့် ဆောင်းဦးရာသီစိုက် ဂျုံမျိုးနွယ်များတွင် ဆောင်းရာသီအအေးဒဏ်ကြောင့် မြေအေးခဲတိုင် (Shimobashira) ဖြစ်ပေါ်ပြီး အမြစ်များ မြေပေါ်သို့ ကြွတက်လာခြင်းကို ကာကွယ်ရန်၊ အပင်လွန်ကဲစွာ ရှည်ထွက်ခြင်းကို တားဆီးရန်နှင့် ပင်ပွားတိုးပွားစေရန် ဆောင်းတွင်း၌ ပျိုးပင်များကို နင်းပေးသည့် ဂျုံပင်နင်းခြင်း (Mugifumi) ကို ပြုလုပ်ကြပါသည်။

ဂျုံနှင့် မုယောစပါးတို့သည် အစိုဓာတ်လွန်ကဲမှုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်နည်းသဖြင့် ရေနုတ်မြောင်းစနစ်ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ရပြီး၊ ပန်းပွင့်ချိန်မှ အဆန်တည်ရင့်မှည့်ချိန်အတွင်း မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းပါက လူနှင့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် အန္တရာယ်ရှိသော မှိုအဆိပ်ထုတ်လုပ်သည့် အနှံမှိုနီရောဂါ (Akakabibyou / Fusarium head blight) ဖြစ်ပွားလွယ်သောကြောင့် ပန်းပွင့်ချိန်ဝန်းကျင်တွင် အချိန်မီ ဆေးဖျန်းကာကွယ်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ပဲပုပ် (Daizu) စသည့် ပဲမျိုးနွယ်သီးနှံများ၏ အမြစ်တွင် မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Konryuukin) များ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြပြီး လေထုထဲရှိ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူ၍ အပင်သို့ ပေးပို့သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ရှိသောကြောင့် အခြေခံမြေဩဇာတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ပမာဏကို လျှော့ကျွေးရပြီး၊ ပန်းပွင့်ချိန်အထိ ကြားပေါင်းလိုက်မြေဆွခြင်းနှင့် မြေဖို့ခြင်း (Baido / Tsuchiyose) ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အပင်ယိုင်လဲမှုကို ကာကွယ်ကာ အမြစ်သစ်ထွက်ပေါ်မှုကို အားပေးရပါသည်။

ပြောင်းချို (Sweet corn) သည် မြက်မျိုးရင်းဝင် လေဖြင့်ဝတ်မှုန်ကူးသောအပင် (Fuubaika) ဖြစ်ပြီး ပင်စည်ထိပ်ဖျားတွင် အဖိုနှံ (Yuusui) နှင့် အရွက်ကြားတွင် အမနှံ (Shisui / ပြောင်းဖူးနု) တို့ ထွက်ပေါ်ကာ အပေါ်ဆုံးရှိ အမနှံ 1 ဖူးတည်းကိုသာ ချန်ထား၍ အခြားအမနှံများကို ဖဲ့ထုတ်သည့် အဖူးလျှော့ခြင်း (Jobou - ပြောင်းဖူးနုအဖြစ် ရိတ်သိမ်းခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

ပန်းဂျုံ (Soba / Buckwheat) သည် မျိုးစေ့ချချိန်မှ ရက်ပေါင်း 70 မှ 90 ခန့်အတွင်း အချိန်တိုအတွင်း ရိတ်သိမ်းနိုင်ပြီး မြေဩဇာညံ့သော မြေတွင်ပင် ရှင်သန်နိုင်သော်လည်း ရေဝပ်ခြင်းနှင့် လေပြင်းကြောင့် အပင်ယိုင်လဲခြင်းတို့ကို အလွန်ခံနိုင်ရည်နည်းကာ ပျားစသည့် အင်းဆက်များဖြင့် ဝတ်မှုန်ကူးရသော ပင်ခြားဝတ်မှုန်ကူးသီးနှံ ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဆောင်းဦးစိုက်ဂျုံများတွင် မြေအေးခဲ၍ အမြစ်ကြွတက်ခြင်းနှင့် အပင်ရှည်ထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ဂျုံပင်နင်းခြင်း (Mugifumi) ပြုလုပ်ပြီး ပန်းပွင့်ချိန်တွင် အနှံမှိုနီရောဂါ (Akakabibyou) ကို ကာကွယ်နှိမ်နင်းရသည်

  • ပဲပုပ်ပင်၏ အမြစ်တွင် လေထဲမှ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူပေးသော မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Konryuukin) များ နေထိုင်ကြပြီး ကြားပေါင်းလိုက်ခြင်းနှင့် မြေဖို့ခြင်းဖြင့် အပင်ယိုင်လဲမှုကို ကာကွယ်ရသည်

  • ပြောင်းချိုသည် လေဖြင့်ဝတ်မှုန်ကူးသောအပင်ဖြစ်ပြီး အပေါ်ဆုံးအမနှံ 1 ဖူးသာ ချန်ထား၍ အောက်ဘက်ရှိ အမနှံများကို ဖဲ့ထုတ်သည့် အဖူးလျှော့ခြင်း (Jobou) ပြုလုပ်ရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဂျုံပင်နင်းခြင်း (Mugifumi - ဆောင်းရာသီတွင် အမြစ်ကြွတက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ပင်ပွားအားပေးရန် ဂျုံပင်ပေါက်များကို နင်းပေးခြင်း)
အနှံမှိုနီရောဂါ (Akakabibyou - မှိုအဆိပ်ထုတ်လုပ်သော ဂျုံနှင့် မုယောစပါးတို့၏ အနှံမှိုရောဂါ)
မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Konryuukin - လေထုထဲမှ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူပေးသော ပဲမျိုးနွယ်အမြစ်ရှိ အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယား)
အဖိုနှံနှင့် အမနှံ (Yuusui / Shisui - ပြောင်းဖူးပင်ထိပ်ဖျားရှိ အဖိုပွင့်နှင့် အရွက်ကြားရှိ အမပွင့်ဖူး)
အဖူးလျှော့ခြင်း (Jobou - ပြောင်းချိုပင်တွင် အဓိကပြောင်းဖူး 1 ဖူးသာ ချန်ထားရန် အောက်ဘက်ရှိ အဖူးနုများကို ဖယ်ရှားခြင်း)

အာလူးနှင့် ကန်စွန်းဥတို့၏ လက္ခဏာရပ်များနှင့် စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းမှု

ခရမ်းမျိုးရင်းဝင် အာလူး (Bareisho) သည် မြေအောက်ပင်စည် ကြီးထွားဖောင်းကားလာသော ပင်စည်ဥ (Kaikei) ကို ရိတ်သိမ်းရသည့် သီးနှံဖြစ်ပြီး၊ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါကင်းစင်၍ သန်မာသော မျိုးအာလူးဥကို တစ်စိတ်လျှင် 30 ဂရမ်မှ 50 ဂရမ်ခန့်စီ ရှိစေရန် ထိပ်ဖူးအညှောင့် (Chouga) ပါဝင်အောင် ဒေါင်လိုက်လှီးဖြတ်၍ စိုက်ပျိုးရပါသည်။

အာလူးအညှောင့်များ 10 စင်တီမီတာမှ 15 စင်တီမီတာခန့် ရှည်ထွက်လာသောအခါ တစ်ပင်လျှင် သန်မာသော အညှောင့်ပင်စည် 2 ပင်မှ 3 ပင်သာ ချန်ထား၍ ကျန်အညှောင့်များကို နှုတ်ပစ်သည့် အညှောင့်လျှော့ခြင်း (Mekaki) ပြုလုပ်ရပြီး၊ အာလူးဥအသစ်များ နေရောင်ခြည်နှင့်ထိတွေ့၍ အစိမ်းရောင်ပြောင်းခြင်း (အဆိပ်ဓာတ် ဆိုလာနင် Solanine ဖြစ်ပေါ်ခြင်း) မရှိစေရန် 2 ကြိမ်ခန့် မြေဖို့ခြင်း (Tsuchiyose) ပြုလုပ်ရပါသည်။

ကန်စွန်းမျိုးရင်းဝင် ကန်စွန်းဥ (Kansho) သည် မြေအောက်အမြစ် ကြီးထွားဖောင်းကားလာသော အမြစ်ဥ (Kaikon) ကို ရိတ်သိမ်းရသည့် သီးနှံဖြစ်ပြီး၊ မျိုးဥမှ ရှည်ထွက်လာသော ကန်စွန်းညွန့်ပျိုးပင် (Sashiho / Tsurunae) များကို ဖြတ်ယူ၍ စိုက်ခင်းဘောင်ပေါ်တွင် ထိုးစိုက်သည့် ပင်ပိုင်းဆိုင်ရာမျိုးပွားနည်းဖြင့် စိုက်ပျိုးပါသည်။

ကန်စွန်းဥသည် ရေစိမ့်ဝင်မှုကောင်းပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော စိုက်ခင်းမြေကို နှစ်သက်ကာ၊ နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ လွန်ကဲပါက မြေပေါ်ရှိ အရွက်နှင့် အနွယ်များသာ သန်မာထူထပ်နေပြီး အဓိကလိုအပ်သော ဥမှာ မကြီးထွားတော့သည့် အနွယ်သန်၍ဥမဥခြင်း (Tsuruboke) ဖြစ်ပေါ်တတ်သောကြောင့် နိုက်ထရိုဂျင်ကို လျှော့၍ ပိုတက်ဆီယမ်ကို အဓိကထား ကျွေးရပါသည်။

ထို့ပြင် ရိတ်သိမ်းပြီးသော ကန်စွန်းဥများကို 9°C အောက် နိမ့်သောအပူချိန်တွင် ထားရှိပါက ပုပ်လွယ်သောကြောင့် အပူချိန် 30°C မှ 33°C နှင့် စိုထိုင်းဆ 90% မှ 95% တွင် ရက်အနည်းငယ်ထား၍ အနာကျက်စေသည့် ကျူရင်းပြုပြင်မှု (Curing shori) ပြုလုပ်ပြီးနောက် 13°C မှ 15°C တွင် သိုလှောင်သိမ်းဆည်းရပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • အာလူးသည် ပင်စည်ဖောင်းကားလာသော ပင်စည်ဥ (Kaikei) ဖြစ်ပြီး အညှောင့်လျှော့ခြင်း (2–3 ပင်ချန်ခြင်း) နှင့် အစိမ်းရောင်ပြောင်းမှုကာကွယ်ရန် မြေဖို့ခြင်း (Tsuchiyose) ပြုလုပ်ရသည်

  • ကန်စွန်းဥသည် အမြစ်ဖောင်းကားလာသော အမြစ်ဥ (Kaikon) ဖြစ်ပြီး အနွယ်ညွန့်ကို ထိုးစိုက်ရကာ နိုက်ထရိုဂျင်လွန်ကဲမှုကြောင့် အနွယ်သန်၍ဥမဥခြင်း (Tsuruboke) မဖြစ်စေရန် သတိပြုရသည်

  • ကန်စွန်းဥသည် အအေးဒဏ်မခံနိုင်သဖြင့် ကျူရင်းပြုပြင်မှု (Curing) ပြုလုပ်ပြီးနောက် 13°C–15°C တွင် သိုလှောင်ရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ပင်စည်ဥနှင့် အမြစ်ဥ (Kaikei / Kaikon - အာလူးသည် မြေအောက်ပင်စည်ဥဖြစ်ပြီး ကန်စွန်းဥသည် မြေအောက်အမြစ်ဥဖြစ်သည်)
အစိမ်းရောင်ပြောင်းခြင်း - ဆိုလာနင်အဆိပ် (Ryokka / Solanine - အာလူးဥ နေရောင်ထိ၍ အစိမ်းရောင်ပြောင်းကာ အဆိပ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း)
အနွယ်သန်၍ဥမဥခြင်း (Tsuruboke - နိုက်ထရိုဂျင်များလွန်းသဖြင့် အရွက်နှင့်အနွယ်သာသန်ပြီး ဥမကြီးထွားခြင်း)
ကျူရင်းပြုပြင်မှု (Curing shori - ကန်စွန်းဥ ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် အနာကျက်စေရန် အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆမြင့်မားစွာ ထားရှိပြုပြင်ခြင်း)
အညှောင့်လျှော့ခြင်း (Mekaki - အာလူးပင်တွင် သန်မာသော ပင်စည် 2–3 ပင်သာ ချန်ထား၍ အပိုအညှောင့်များကို နှုတ်ပစ်ခြင်း)

အမြစ်စားဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (မုန်လာဥဖြူ၊ မုန်လာဥနီ၊ မုန်လာဥဝိုင်း၊ ဂိုဘိုမြစ်) စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းမှု

မုန်လာဥဖြူ (Daikon)၊ မုန်လာဥနီ (Ninjin)၊ မုန်လာဥဝိုင်း (Kabu) နှင့် ဂိုဘိုမြစ် (Gobou) စသည့် ရေသောက်မြစ်ကြီးသီးနှံများ (အမြစ်စားဟင်းသီးဟင်းရွက်များ) သည် ပျိုးပင်ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးပါက အဓိကရေသောက်မြစ် ထိခိုက်ပျက်စီးပြီး အမြစ်နှစ်ခွ သို့မဟုတ် သုံးခွ ကွဲထွက်သွားသော အမြစ်ခွဲထွက်ခြင်း (Kikon / Matane) ဖြစ်လွယ်သဖြင့် စိုက်ခင်းထဲသို့ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်း (Chokuha / Jikamaki) သည် အခြေခံဖြစ်ပါသည်။

ထို့ပြင် ထွန်ယက်ထားသော မြေကြီးထဲတွင် ကျောက်စရစ်ခဲများ၊ မာကျောသော မြေစိုင်ခဲများ၊ ကောင်းစွာမဆွေးမြည့်သေးသော မြေဆွေးအစိမ်းများ ကျန်ရှိနေခြင်း သို့မဟုတ် နီမာတုတ်သန်ကောင် (Senchuu) များ ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့်လည်း အမြစ်ထိပ်ဖျား ထိခိုက်ပျက်စီးပြီး အမြစ်ခွဲထွက်ခြင်း (Kikon) ဖြစ်ပေါ်တတ်သဖြင့် မျိုးစေ့မချမီ နက်ရှိုင်းညက်ညောစွာ ထွန်ယက်ရပါသည်။

မုန်ညင်းမျိုးရင်းဝင် မုန်လာဥဖြူသည် အလင်းမကြိုက်သောမျိုးစေ့ (Kenkousei shushi) ဖြစ်ပြီး တစ်ကျင်းလျှင် အစေ့အနည်းငယ်စီချသည့် ကျင်းချစိုက်ခြင်း (Tenmaki) ပြုလုပ်ကာ ရွက်မှန် 5 ရွက်မှ 6 ရွက်ထွက်ချိန်အထိ အကြိမ်များစွာခွဲ၍ အပင်မှုန်းခြင်း (Mabiki) ပြုလုပ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သန်မာသော 1 ပင်တည်းကိုသာ ချန်ထားရပါသည်။

မုန်လာဥနီနှင့် ဂိုဘိုမြစ်တို့သည် အလင်းကြိုက်သောမျိုးစေ့ (Koukousei shushi) များဖြစ်ကြသဖြင့် မျိုးစေ့ချပြီးနောက် အပေါ်ယံမြေဖုံးခြင်းကို ပါးပါးသာပြုလုပ်ရပြီး၊ အထူးသဖြင့် မုန်လာဥနီသည် အညှောင့်ပေါက်ရန် ရက်ကြာမြင့်ပြီး မြေခြောက်သွေ့မှုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်နည်းသောကြောင့် အပင်ပေါက်စုံသည်အထိ မြေမခြောက်သွားစေရန် ရေအလုံအလောက် လောင်းပေးရပါသည်။

အပင်ကြီးထွားနေစဉ်အတွင်း မြေကြီးအစိုဓာတ် ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ရိတ်သိမ်းချိန် နောက်ကျခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက အမြစ်ဥကွဲအက်ခြင်း (Rekkon) သို့မဟုတ် အတွင်းသား ဖော့ကဲ့သို့ ပွယောင်းသွားခြင်း (Su-iri) တို့ ဖြစ်ပေါ်တတ်သဖြင့် သင့်လျော်သော ရေထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အချိန်မီရိတ်သိမ်းမှုတို့ကို ဂရုစိုက်ဆောင်ရွက်ရပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • မုန်လာဥဖြူနှင့် မုန်လာဥနီစသည့် အမြစ်စားဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို အမြစ်ခွဲထွက်ခြင်း (Kikon / Matane) ကာကွယ်ရန် စိုက်ခင်း၌ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်း (Chokuha saibai) ပြုလုပ်ရသည်

  • မဆွေးမြည့်သေးသော မြေဆွေး၊ ကျောက်ခဲများနှင့် နီမာတုတ်သန်ကောင်များသည်လည်း အမြစ်ခွဲထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသဖြင့် နက်ရှိုင်းစွာ ထွန်ယက်ပြီး ကောင်းစွာဆွေးမြည့်သော မြေဆွေးကိုသာ သုံးရသည်

  • မုန်လာဥနီနှင့် ဂိုဘိုမြစ်တို့သည် အလင်းကြိုက်သောမျိုးစေ့ဖြစ်၍ မြေပါးပါးဖုံးကာ အညှောင့်ပေါက်သည်အထိ မခြောက်သွေ့စေရန် ထိန်းသိမ်းရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချစိုက်ပျိုးခြင်း (Chokuha / Jikamaki - ပျိုးပင်မရွှေ့ပြောင်းဘဲ စိုက်ခင်းထဲသို့ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချခြင်း)
အမြစ်ခွဲထွက်ခြင်း (Kikon / Matane - အမြစ်ထိပ်ဖျား ထိခိုက်မှုကြောင့် အမြစ်ဥ နှစ်ခွ သို့မဟုတ် သုံးခွ ကွဲထွက်ခြင်း)
အမြစ်ဥကွဲအက်ခြင်း (Rekkon - အစိုဓာတ်ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် ရိတ်သိမ်းချိန်နောက်ကျမှုကြောင့် အမြစ်ဥ အက်ကွဲခြင်း)
အတွင်းသားပွယောင်းခြင်း (Su-iri - အမြစ်ဥ ရင့်လွန်သွားသဖြင့် အတွင်းသား အပေါက်ဖြစ်ကာ ပွယောင်းသွားခြင်း)
ကျင်းချစိုက်ခြင်းနှင့် အတန်းလိုက်ဖြူးစိုက်ခြင်း (Tenmaki / Sujimaki - အကွာအဝေးခြား၍ အစုလိုက်ချစိုက်ခြင်းနှင့် မြောင်းတစ်လျှောက် အတန်းလိုက်ချစိုက်ခြင်း)

ကွင်းပြင်စိုက် အရွက်နှင့်ပင်စည်စား ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်ညင်းထုပ်၊ ဆလတ်၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်သွန်နီ) ထိန်းသိမ်းမှု

ဂေါ်ဖီထုပ် (Cabbage)၊ မုန်ညင်းထုပ် (Hakusai) နှင့် အထုပ်ဆလတ် (Tama lettuce) စသည့် အထုပ်ဖွဲ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (Kekkyuu yasai) သည် အစပိုင်းတွင် ကြီးမားစွာ ကြီးထွားလာသော အပြင်ရွက်များ (Gaiyou) ၏ အလင်းဖြင့်အစာချက်လုပ်မှုကြောင့် အတွင်းဘက်ရှိ အရွက်များ အထပ်ထပ်ထပ်ကာ အထုပ် (Kekkyuu) ဖြစ်လာသောကြောင့် အထုပ်မတည်မီ အပြင်ရွက်များကို ကောင်းစွာကြီးထွားအောင် ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းသည် အထွက်နှုန်းကောင်းစေသည့် အဓိကအချက်ဖြစ်ပါသည်။

မုန်ညင်းမျိုးရင်းဝင် ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် မုန်ညင်းထုပ် သို့မဟုတ် ဟင်းနုနွယ် စသည်တို့သည် နွေဦးပေါက် အပူချိန်နိမ့်ကျမှုနှင့် နေ့တာရှည်မှုအခြေအနေတို့ကို တုံ့ပြန်ပြီး ပန်းခိုင်ရိုးတံ (Kakei) ရှည်ထွက်လာသည့် ဖြစ်စဉ်ကို ပန်းဖူးတံထွက်ခြင်း (Chuudai / Toudachi) ဟုခေါ်ပြီး ပန်းဖူးတံထွက်သွားပါက အရွက်များ မာကျောသွားကာ ရောင်းတမ်းဝင်တန်ဖိုး မရှိတော့ပါ။

ထို့ကြောင့် နွေဦးရာသီရိတ်သိမ်းသည့် စိုက်ပျိုးမှုတွင် ပန်းဖူးတံထွက်နောက်ကျသောမျိုးကွဲ (Banchuusei hinshu) ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးပြီး၊ ပလတ်စတစ်လိုဏ်ခေါင်းငယ် (Tunnel) သို့မဟုတ် အပေါ်ယံဖုံးအုပ်စ (Betagake) တို့ဖြင့် အပူထိန်းပေးကာ အအေးဒဏ်နှင့် အလွန်အကျွံ မထိတွေ့စေရန် ထိန်းသိမ်းပြီး အထုပ်ကျစ်လျစ်မာကျောလာသော အပင်များမှစ၍ ဓားဖြင့် အစဉ်လိုက် ရိတ်သိမ်းရပါသည်။

ကြက်သွန်မြိတ် (Nebuka-negi / ရိုးတံဖြူကြက်သွန်မြိတ်) စိုက်ပျိုးရာတွင် အပင်ကြီးထွားမှုနှင့်အညီ ပင်ခြေရင်းသို့ 3 ကြိမ်မှ 4 ကြိမ်ခွဲ၍ မြေကြီးကို မြင့်မြင့်ဖို့ပေးပြီး ရွက်ဖုံးရိုးတံပိုင်းကို နေရောင်ခြည် မထိတွေ့စေဘဲ ဖြူဖွေးနူးညံ့စွာ ကြီးထွားစေသည့် အရောင်ဖြူစေသောစိုက်ပျိုးနည်း (Nanpaku saibai / မြေဖို့ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

ကြက်သွန်နီ (Tamanegi) သည် ပင်စည်မဟုတ်ဘဲ အရွက်ခြေရင်းများ ကြီးထွားဖောင်းကားလာသည့် ကြက်သွန်ဥ (Rinkei) ကို ရိတ်သိမ်းရသော သီးနှံဖြစ်ပြီး၊ မြေပေါ်ပိုင်းရှိ အရွက်နှင့်ရိုးတံများ 70% မှ 80% ခန့် ယိုင်လဲကျသွားချိန်တွင် ရာသီဥတုသာယာသောနေ့ကို ရွေးချယ်၍ နှုတ်ယူကာ လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော နေရာတွင် ကောင်းစွာအခြောက်ခံပြီးမှ သိုလှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် တင်ပို့ရောင်းချခြင်း ပြုလုပ်ရပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်ညင်းထုပ်နှင့် ဆလတ်စသည့် အထုပ်ဖွဲ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်များတွင် အထုပ်မတည်မီ အပြင်ရွက်များ (Gaiyou) ကို ကြီးမားအောင် ပြုစုရန် အရေးကြီးသည်

  • အပူချိန်နိမ့်မှုနှင့် နေ့တာရှည်မှုကြောင့် ပန်းရိုးတံထွက်သည့် ပန်းဖူးတံထွက်ခြင်း (Chuudai / Toudachi) ကို ကာကွယ်ရန် ပန်းဖူးတံထွက်နောက်ကျသောမျိုးကွဲနှင့် အပူထိန်းပစ္စည်းများကို သုံးရသည်

  • ကြက်သွန်မြိတ်ကို မြေဖို့၍ ဖြူစေသော အရောင်ဖြူစိုက်ပျိုးနည်း (Nanpaku saibai) ပြုလုပ်ပြီး ကြက်သွန်နီကိုမူ အရွက်ရိုးတံများ 70–80% လဲကျချိန်တွင် ရိတ်သိမ်းရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
အထုပ်ဖွဲ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အပြင်ရွက် (Kekkyuu yasai / Gaiyou - အပြင်ရွက်များ၏ အစာချက်လုပ်မှုဖြင့် အတွင်းရွက်များ အထုပ်ဖွဲ့သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်)
ပန်းဖူးတံထွက်ခြင်း (Chuudai / Toudachi - အချိန်မတိုင်မီ ပန်းခိုင်ရိုးတံ ရှည်ထွက်လာပြီး အရွက်အရည်အသွေး ကျဆင်းခြင်း)
ပန်းဖူးတံထွက်နောက်ကျသောမျိုးကွဲ (Banchuusei hinshu - ပန်းဖူးတံ အလွယ်တကူ မထွက်စေရန် မွေးမြူထုတ်လုပ်ထားသော မျိုးကွဲ)
အရောင်ဖြူစေသောစိုက်ပျိုးနည်း (Nanpaku saibai - မြေဖို့ခြင်း သို့မဟုတ် အလင်းပိတ်ခြင်းဖြင့် ရိုးတံကို ဖြူဖွေးနူးညံ့အောင် စိုက်ပျိုးခြင်း)
ကြက်သွန်ဥ / ရွက်ဖုံးဥ (Rinkei - ကြက်သွန်နီနှင့် ကြက်သွန်ဖြူကဲ့သို့ မြေအောက်အရွက်ခြေရင်း ဖောင်းကားလာသော အစိတ်အပိုင်း)

စက်မှုကုန်ကြမ်းသီးနှံများ (လက်ဖက်၊ သကြားမုန်လာ၊ ကြံ) နှင့် တိရစ္ဆာန်အစာသီးနှံများ စိုက်ပျိုးခြင်း

လက်ဖက်ပင် (Cha) သည် လက်ဖက်မျိုးရင်းဝင် နှစ်ရှည်အမြဲစိမ်းပင်ဖြစ်ပြီး အရည်အသွေး အမြင့်မားဆုံးဖြစ်သော နွေဦးရာသီ (ဧပြီလကုန်ပိုင်းမှ မေလ) တွင် ထွက်သည့် ရွက်နုကို ဆွတ်ခူးသော ပထမအသုတ်လက်ဖက် (Ichibancha)၊ ဇွန်လဝန်းကျင်တွင် ဆွတ်ခူးသော ဒုတိယအသုတ်လက်ဖက် (Nibancha) နှင့် နွေရာသီတွင် ဆွတ်ခူးသော တတိယအသုတ်လက်ဖက် (Sanbancha) ဟူ၍ အစဉ်လိုက် လက်ဖက်ဆွတ်ခူးခြင်း (Tekisai) ကို ပြုလုပ်ကြပါသည်။

တူညီသော လက်ဖက်ရွက်စိမ်းမှပင် ပေါင်းခံ၍ အချဉ်ဖောက်ခြင်း (အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ပြုခြင်း) ကို ရပ်တန့်စေပြီး လှိမ့်နယ်အခြောက်ခံထားသော လက်ဖက်စိမ်း (Ryokucha - အချဉ်မဖောက်ထားသောလက်ဖက်)၊ တစ်ဝက်တစ်ပျက် အချဉ်ဖောက်ထားသော အူလုံလက်ဖက် (Oolong-cha) နှင့် အပြည့်အဝ အချဉ်ဖောက်ထားသော လက်ဖက်နီ (Koucha / Black tea) တို့ကို ထုတ်လုပ်ကြပါသည်။

ထို့ပြင် ဂျိုကုရို (Gyokuro) သို့မဟုတ် တန်ချာ (Tencha - မတ်ချာလက်ဖက်မှုန့်၏ ကုန်ကြမ်း) တို့ကို ထုတ်လုပ်သည့်အခါ မဆွတ်ခူးမီ သတ်မှတ်ကာလတစ်ခုအတွင်း လက်ဖက်ခင်းအပေါ်မှ အမည်းရောင်ပိုက်ကွန်စ စသည်တို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်၍ နေရောင်ခြည်ကို ကာထားသည့် အမိုးအကာဖုံးစိုက်ပျိုးနည်း (Hifuku saibai) ကို ပြုလုပ်ကာ အဖန်ဓာတ် (Catechin) ကို လျှော့ချပြီး အချိုအရသာ (Theanine) ကို တိုးပွားစေပါသည်။

သကြားထုတ်လုပ်သည့် ကုန်ကြမ်းသီးနှံများမှာ အေးမြသော ဟော့ကိုင်းဒိုးဒေသရှိ ယာခင်းများတွင် စိုက်ပျိုးပြီး ကြီးထွားဖောင်းကားလာသော အမြစ်မှ သကြားထုတ်ယူသည့် သကြားမုန်လာ (Tensai / Sugar beet) နှင့် ပူနွေးသော အိုကီနာဝါခရိုင်နှင့် ခါဂိုရှီးမားခရိုင်၏ အနောက်တောင်ဘက်ကျွန်းစုများတွင် စိုက်ပျိုးပြီး ပင်စည်မှ သကြားထုတ်ယူသည့် မြက်မျိုးရင်းဝင် ကြံပင် (Satoukibi) တို့ဖြစ်ကြပါသည်။

မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ အစာဖြစ်သော တိရစ္ဆာန်အစာသီးနှံများ (မြက်ခင်းမြက်၊ အစာပြောင်း၊ ဆိုဂမ်နှံစားပြောင်းနှင့် အစာစပါး စသည်) ကို အာဟာရတန်ဖိုး မြင့်မားသည့်အချိန်တွင် ရိတ်သိမ်းပြီး အခြောက်ခံ၍ မြက်ခြောက် (Kansou) အဖြစ် သို့မဟုတ် လေလုံအောင်ပိတ်၍ လက်တစ်အက်ဆစ်ဖြင့် အချဉ်ဖောက်ထားသော ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ် (Silage) အဖြစ် ပြုလုပ်သိုလှောင်ကြပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • လက်ဖက်တွင် နွေဦးရာသီထွက် ပထမအသုတ်လက်ဖက် (Ichibancha) သည် အရည်အသွေး အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ဂျိုကုရိုနှင့် တန်ချာတို့ကို နေရောင်ကာသော အမိုးအကာဖုံးစိုက်ပျိုးနည်း (Hifuku saibai) ဖြင့် စိုက်ပျိုးသည်

  • သကြားကုန်ကြမ်းဖြစ်သော သကြားမုန်လာ (Tensai) ကို ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် အမြစ်ရိတ်သိမ်းပြီး ကြံ (Satoukibi) ကို အိုကီနာဝါနှင့် ခါဂိုရှီးမားတို့တွင် ပင်စည်ရိတ်သိမ်းသည်

  • တိရစ္ဆာန်အစာသီးနှံများကို အခြောက်ခံထားသော မြက်ခြောက် (Kansou) သို့မဟုတ် လေမဲ့အချဉ်ဖောက်ထားသော ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ် (Silage) အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ပထမအသုတ်လက်ဖက်နှင့် လက်ဖက်ဆွတ်ခူးခြင်း (Ichibancha / Tekisai - အရည်အသွေးအကောင်းဆုံး နွေဦးလက်ဖက်နှင့် လက်ဖက်ညွန့်ဆွတ်ခူးခြင်း)
အမိုးအကာဖုံးစိုက်ပျိုးနည်း (Hifuku saibai - အချိုအရသာ Theanine တိုးစေရန် လက်ဖက်ခင်းကို နေရောင်ခြည်ကာ၍ စိုက်ပျိုးခြင်း)
သကြားမုန်လာနှင့် ကြံ (Tensai / Satoukibi - ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် စိုက်သော အမြစ်သကြားသီးနှံနှင့် အိုကီနာဝါ/ခါဂိုရှီးမားတွင် စိုက်သော ပင်စည်သကြားသီးနှံ)
မြက်ခြောက် (Kansou - တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် ရိတ်သိမ်းပြီး အခြောက်ခံထားသော မြက်)
ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ် (Silage - လေလုံအောင်ပိတ်၍ လက်တစ်အက်ဆစ်ဖြင့် အချဉ်ဖောက်သိုလှောင်ထားသော တိရစ္ဆာန်အစာ)

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

စပါးစိုက်ပျိုးရေးတွင် ဂျပန်ဆန်အများစုဖြစ်သော လယ်စပါး ဂျပွန်နီကာစပါး (Japonica - အစေ့တိုဝိုင်းပြီး ချက်လျှင် စေးကပ်မှုရှိသည်) ၏ လက္ခဏာရပ်များနှင့် မျိုးစပါးပြင်ဆင်သည့် အစဉ်လိုက်အဆင့်များ (ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း Ensuisen → ပိုးသတ်ခြင်း → ရေစိမ်ခြင်း Shinshu → အညှောင့်ဖောက်ခြင်း Saiga) တို့ကို မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။

ရေထိန်းသိမ်းမှုနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကောက်မစိုက်မီ ရေသွင်း၍ မြေစိုင်ခဲချေကာ ညှိပေးသည့် တမန်းနှိုးခြင်း (Shirokaki)၊ နွေရာသီတွင် ရေခေတ္တထုတ်၍ အမြစ်သို့ အောက်ဆီဂျင်ပို့ပေးကာ အပိုပင်ပွားများကို တားဆီးသည့် ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi) နှင့် မရိတ်သိမ်းမီ ရေထုတ်ခြင်း (Rakusui) တို့ကို ခွဲခြားမှတ်သားထားပါ။

ယာသီးနှံများတွင် ဂျုံ၏ အစိုဓာတ်လွန်ကဲမှုကာကွယ်ခြင်း (ရေနုတ်မြောင်း) နှင့် ဆောင်းတွင်း ဂျုံပင်နင်းခြင်း (Mugifumi)၊ ပဲပုပ်၏ မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Konryuukin) နှင့် ပန်းပွင့်ချိန် ရေမပြတ်စေရန် သတိပြုခြင်း၊ ကန်စွန်းဥ၏ အနွယ်ညွန့်ထိုးစိုက်ခြင်း၊ အာလူး၏ မျိုးဥစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် အစိမ်းရောင်ပြောင်းမှု (Solanine အဆိပ်) ကာကွယ်ရန် မြေဖို့ခြင်းတို့သည် ပုံသေမေးလေ့ရှိသော အချက်များဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ထားရမည့် အချက်များ


  • မျိုးစပါးနှင့် တမန်းနှိုးခြင်း - ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း → ပိုးသတ်ခြင်း → ရေစိမ်ခြင်း → အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (30–32°C)၊ ကောက်မစိုက်မီ တမန်းနှိုးခြင်း (Shirokaki) ဖြင့် ရေစိမ့်မှုကာကွယ်ပြီး မြေညှိသည်

  • ရေထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အပိုမြေဩဇာ - ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း (Nakaboshi - အောက်ဆီဂျင်ပေးခြင်းနှင့် အပိုပင်ပွားတားဆီးခြင်း) နှင့် ရိတ်သိမ်းမီရေထုတ်ခြင်း (Rakusui)၊ အနှံမထွက်မီ ကျွေးသောမြေဩဇာမှာ အနှံထွက်မြေဩဇာ (Hogoe)

  • ရောဂါပိုးမွှားနှင့် ရိတ်သိမ်းချိန်လွန်လုပ်ငန်း - စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ (အအေးလွန်၊ နေရောင်နည်း၊ နိုက်ထရိုဂျင်များခြင်း) နှင့် စပါးဖြုတ်ညိုပိုး၊ ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် အစိုဓာတ် 14.5–15% အထိ အခြောက်ခံပြီး စပါးခွံချွတ်လျှင် ဆန်လုံးညို (Genmai) ရသည်

  • ဂျုံနှင့် ပဲပုပ် - ဂျုံသည် ရေဝပ်ဒဏ်မခံနိုင်ဘဲ ဆောင်းတွင်း၌ ဂျုံပင်နင်းခြင်း (Mugifumi) ပြုလုပ်ရသည်၊ ပဲပုပ်သည် အမြစ်တွင် မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Konryuukin) ရှိပြီး ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ရေလိုအပ်သည်

  • အာလူးနှင့် ကန်စွန်းဥ နှိုင်းယှဉ်ချက် - ကန်စွန်းဥ (Kansho) သည် အနွယ်ညွန့်ကို ထိုးစိုက်ရသည်၊ အာလူး (Bareisho) သည် မျိုးဥကို စိုက်ပျိုးပြီး မြေဖို့ခြင်းဖြင့် အစိမ်းရောင်ပြောင်းခြင်း (အဆိပ်) ကို ကာကွယ်ရသည်
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
ဆားရည်ဖြင့်မျိုးရွေးခြင်း၊ ရေစိမ်ခြင်း၊ အညှောင့်ဖောက်ခြင်း (Ensuisen / Shinshu / Saiga - စပါးမျိုးစေ့ပြင်ဆင်သည့် အစဉ်လိုက်အဆင့်များ)
တမန်းနှိုးခြင်း၊ ကြားကာလရေထုတ်အခြောက်ခံခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းမီရေထုတ်ခြင်း (Shirokaki / Nakaboshi / Rakusui - လယ်မြေနှင့် ရေထိန်းသိမ်းမှု အဓိကလုပ်ငန်းများ)
အနှံထွက်မြေဩဇာနှင့် စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ (Hogoe / Imochibyou - အနှံမထွက်မီကျွေးသော မြေဩဇာနှင့် စပါး၏ အဓိကမှိုရောဂါ)
ဂျုံပင်နင်းခြင်းနှင့် မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယား (Mugifumi / Konryuukin - ဆောင်းတွင်းဂျုံပင်နင်းခြင်းနှင့် ပဲပုပ်အမြစ်ရှိ နိုက်ထရိုဂျင်ဖမ်းယူသော ဘက်တီးရီးယား)
ဆန်လုံးညိုနှင့် ဆန်ဖြူ (Genmai / Hakumai - စပါးခွံချွတ်ထားသော ဆန်လုံးညိုနှင့် ဖွဲနုလွှာဖယ်ရှားပြီးသော ဆန်ဖြူ)

စပါး၊ ယာသီးနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုးရေး

ဤအခန်းကို app တွင် လေ့ကျင့်ပါ

တရားဝင် ကိုးကားချက်များ

💬

Zalo