မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ မျိုးပွားမှုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သားပေါက်ခြင်း၊ သားငယ်ပြုစုခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာဆိုင်ရာ အသိပညာ

家畜かちくの発情周期はつじょうしゅうきと発情兆候はつじょうちょうこうの観察かんさつ（乗駕許容じょうがきょよう）

မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ မြိုင်ပေါ်ဝန်းနှင့် မြိုင်ပေါ်လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း (အစီးခံခြင်း)

牛うしや豚ぶたなどの雌家畜めすかちくは、一定いっていの成長段階せいちょうだんかい（性成熟せいせいじゅく）に達たっすると、妊娠にんしんしていない限かぎり決きまった日数にっすうごとに「発情はつじょう」を繰くり返かえします。この間隔かんかくを「発情周期はつじょうしゅうき」といい、牛うしと豚ぶたはともに「約やく21日間にちかん」です。

နွားနှင့် ဝက်စသည့် အမမွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များသည် သတ်မှတ်ထားသော ကြီးထွားမှုအဆင့် (မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ်ရောက်ခြင်း Seiseijuku) သို့ ရောက်ရှိသောအခါ ဇီးမရှိသရွေ့ သတ်မှတ်ရက်အပိုင်းအခြားအလိုက် မြိုင်ပေါ်ခြင်း (Hatsujou) ကို အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ဤကြားကာလကို မြိုင်ပေါ်ဝန်း (Hatsujou shuuki) ဟုခေါ်ပြီး နွားနှင့် ဝက် နှစ်မျိုးလုံးတွင် 21 ရက်ခန့်စီ ဖြစ်ပါသည်။

牛うしの発情はつじょうが続つづく時間じかん（発情持続時間はつじょうじぞくじかん）は12時間じかん〜24時間程度じかんていどと短みじかいため、毎日朝まいにちあさと夕方ゆうがたの涼すずしい時間帯じかんたいなどに牛うしの行動こうどうや外見がいけんを注意深ちゅういぶかく観察かんさつして発情はつじょうを見逃みのがさないことが大切たいせつです。

နွားမများတွင် မြိုင်ပေါ်သည့်ကြာချိန် (Hatsujou jizoku jikan) သည် 12 နာရီမှ 24 နာရီခန့်သာ ရှိပြီး တိုတောင်းသောကြောင့် နေ့စဉ် နံနက်ခင်းနှင့် ညနေခင်း အေးမြသော အချိန်များတွင် နွားများ၏ အပြုအမူနှင့် အပြင်ပန်းလက္ခဏာများကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး မြိုင်ပေါ်ချိန် မလွတ်သွားစေရန် အရေးကြီးပါသည်။

発情はつじょうした雌牛めすうしには、落おち着つきがなくなりよく鳴なく、歩あるき回まわる、食欲しょくよくや泌乳量ひにゅうりょうが一時的いちじてきに下さがる、外陰部がいいんぶが赤あかく腫はれて透明とうめいな粘液ねんえきが垂たれ下さがるといった兆候ちょうこうが現あらわれます。

မြိုင်ပေါ်နေသော နွားမတွင် ဂနာမငြိမ်ဖြစ်၍ မကြာခဏ အော်မြည်ခြင်း၊ လျှောက်သွားနေခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ်နှင့် နို့ထွက်နှုန်း ခေတ္တကျဆင်းခြင်း၊ အင်္ဂါဇာတ်နှုတ်ခမ်းသား (Gaiinbu) နီရဲဖောင်းကားလာပြီး ကြည်လင်သော အချွဲရည်များ တွဲလောင်းကျဆင်းလာခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။

なかでも最もっとも確実かくじつな発情はつじょうのサインは、他ほかの牛うしに後うしろから乗のりかかられる（マウンティングされる）のを嫌いやがらずにじっと立たって受うけ入いれる「乗駕許容じょうがきょよう（スタンディング発情はつじょう）」です。

ထိုလက္ခဏာများအနက် အသေချာဆုံးသော မြိုင်ပေါ်သည့် လက္ခဏာမှာ အခြားနွားတစ်ကောင်က အနောက်ဘက်မှ တက်ခွစီးနင်းခြင်း (Mounting) ကို မရုန်းဖယ်ဘဲ ငြိမ်သက်စွာ ရပ်လျက် လက်ခံသည့် အစီးခံခြင်း (Jouga kyoyou / Standing heat) ပင် ဖြစ်ပါသည်။

また、発情はつじょうした雌豚めすぶたでも、外陰部がいいんぶが赤あかく腫はれて粘液ねんえきが出でるほか、人間にんげんが背中せなかや腰こしを強つよく押おすと耳みみを立たててじっと動うごかなくなる「許容姿勢きょようしせい（バックプレッシャーテスト陽性ようせい）」が見みられます。

ထို့ပြင် မြိုင်ပေါ်နေသော ဝက်မတွင်လည်း အင်္ဂါဇာတ် နီရဲဖောင်းကားလာပြီး အချွဲရည်ထွက်သည့်အပြင် လူက ကျောကုန်း သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းကို ပြင်းပြင်းဖိချလိုက်သောအခါ နားရွက်ထောင်ပြီး မလှုပ်မယှက် ငြိမ်သက်နေသည့် အစီးခံအနေအထား (Kyoyou shisei / ကျောဖိစမ်းသပ်မှု အပေါင်းလက္ခဏာပြခြင်း) ကို တွေ့မြင်ရပါသည်။

人工授精じんこうじゅせい・受精卵移植じゅせいらんいしょく（ET）と家畜かちくの妊娠期間にんしんきかん

မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်း (AI)၊ သန္ဓေသားလောင်းပြောင်းရွှေ့ထည့်သွင်းခြင်း (ET) နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ ဇီးကာလ

日本にほんの牛うしや豚ぶたの繁殖はんしょくでは、優秀ゆうしゅうな種雄畜しゅゆうちく（雄おす）の精液せいえきを採取さいしゅし、器具きぐを使つかって発情はつじょうした雌めすの生殖器内せいしょくきない（子宮しきゅうなど）へ注入ちゅうにゅうする「人工授精じんこうじゅせい（AI）」が広ひろく行おこなわれています。

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နွားနှင့် ဝက် မျိုးပွားထုတ်လုပ်မှုတွင် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော မျိုးသိုး (အထီး) မှ သုက်ရည်ကို ထုတ်ယူပြီး ကိရိယာအသုံးပြု၍ မြိုင်ပေါ်နေသော အမ၏ မျိုးပွားအင်္ဂါအတွင်း (သားအိမ် စသည်) သို့ ထိုးသွင်းပေးသည့် မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်း (Jinkou jusei / AI) ကို ကျယ်ပြန့်စွာ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။

人工授精じんこうじゅせいには、1頭とうの優秀ゆうしゅうな雄おすから多おおくの雌めすに交配こうはいして遺伝的改良いでんてきかいりょうを早はやめられること、液体窒素えきたいちっそ（マイナス196℃）で凍結保存とうけつほぞんした精液せいえきを遠方えんぽうへ運はこべること、交配時こうはいじの伝染病感染でんせんびょうかんせんや怪我けがを防ふせげるという長所ちょうしょがあります。

မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်း၏ အားသာချက်များမှာ အရည်အသွေးကောင်းသော အထီး 1 ကောင်တည်းမှ အမအများအပြားကို သားစပ်ပေးနိုင်သဖြင့် မျိုးရိုးဗီဇအဆင့်မြှင့်တင်မှုကို မြန်ဆန်စေခြင်း၊ နိုက်ထရိုဂျင်အရည် (-196°C) ဖြင့် အေးခဲသိုလှောင်ထားသော သုက်ရည်ကို အဝေးသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်ခြင်းနှင့် သဘာဝအတိုင်း သားစပ်ချိန်တွင် ကူးစက်ရောဂါပျံ့နှံ့မှုနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

牛うしの人工授精じんこうじゅせいは発情終了前後はつじょうしゅうりょうぜんご（排卵前はいらんまえ）が適期てっきとされ、「朝あさに発情はつじょうを見みつけたらその日ひの夕方ゆうがたに、夕方ゆうがたに見みつけたら翌日よくじつの朝あさに授精じゅせいする（AM-PM法ほう）」のが基本きほんです。

နွားတွင် မေထုန်မဲ့သားစပ်ရန် အသင့်တော်ဆုံးအချိန်မှာ မြိုင်ပေါ်ချိန်ပြီးဆုံးခါနီးဝန်းကျင် (မျိုးဥမကြွေမီ) ဖြစ်ပြီး နံနက်ပိုင်းတွင် မြိုင်ပေါ်သည်ကို တွေ့ရှိပါက ထိုနေ့ညနေပိုင်း၌ သားစပ်ပြီး၊ ညနေပိုင်းတွင် တွေ့ရှိပါက နောက်တစ်နေ့ နံနက်ပိုင်း၌ သားစပ်ခြင်း (AM-PM စနစ်) သည် အခြေခံစည်းမျဉ်း ဖြစ်ပါသည်။

また、優秀ゆうしゅうな黒毛和種くろげわしゅの雌めす（供卵牛きょうらんぎゅう）の体からだの中なかや体外受精たいがいじゅせいで作つくった「受精卵じゅせいらん」を、ホルスタイン種しゅなどの別べつの雌牛めすうし（受卵牛じゅらんぎゅう・借腹牛かりばらうし）の子宮しきゅうに入いれて産うませる技術ぎじゅつを「受精卵移植じゅせいらんいしょく（ET）」といいます。

ထို့ပြင် အရည်အသွေးကောင်းသော ဂျပန်အမည်းရောင်နွားမျိုး (Kuroge Washu) အမ (မျိုးဥပေးနွားမ) ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ သို့မဟုတ် ပြင်ပဖန်ပြွန်သန္ဓေအောင်စေခြင်းဖြင့် ရရှိလာသော သန္ဓေသားလောင်း (Juseiran) ကို ဟိုလ်စတိန်းနွားမျိုး (Holstein) စသည့် အခြားနွားမ (သန္ဓေလက်ခံနွားမ / အငှားဗိုက်နွားမ) ၏ သားအိမ်ထဲသို့ ထည့်သွင်း၍ မွေးဖွားစေသည့် နည်းပညာကို သန္ဓေသားလောင်းပြောင်းရွှေ့ထည့်သွင်းခြင်း (Juseiran ishoku / ET) ဟု ခေါ်ပါသည်။

家畜かちくの「妊娠期間にんしんきかん」は動物どうぶつの種類しゅるいによって決きまっており、牛うしが「約やく280日にち〜285日間にちかん」、豚ぶたが「約やく114日間にちかん（3か月げつ3週間しゅうかん3日か）」、馬うまが「約やく335日間にちかん」、ヤギ・ヒツジが「約やく150日間にちかん」であり、鶏卵けいらんの孵化日数ふかにっすうは「約やく21日間にちかん」です。

မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ ဇီးကာလ (Ninshin kikan) သည် တိရစ္ဆာန်အမျိုးအစားအလိုက် သတ်မှတ်ချက်ရှိပြီး နွားတွင် 280 ရက်မှ 285 ရက်ခန့်၊ ဝက်တွင် 114 ရက်ခန့် (3 လ၊ 3 ပတ်၊ 3 ရက်)၊ မြင်းတွင် 335 ရက်ခန့်၊ ဆိတ်နှင့် သိုးတို့တွင် 150 ရက်ခန့် ဖြစ်ကာ၊ ကြက်ဥ၏ သားဖောက်ရက် (Fuka nissuu) မှာ 21 ရက်ခန့် ဖြစ်ပါသည်။

分娩ぶんべん（出産しゅっさん）の兆候ちょうこうと新生子畜しんせいしちくの看護かんご・初乳しょにゅうの給与きゅうよ

သားပေါက်ခါနီး (မွေးဖွားခါနီး) လက္ခဏာများနှင့် မွေးကင်းစသားငယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ နို့ဦးရည်တိုက်ကျွေးခြင်း

出産しゅっさん（分娩ぶんべん）の予定日よていびが近ちかづいた母畜ぼちくは、清掃せいそう・消毒しょうどくして清潔せいけつな敷料しきりょう（わらなど）を敷しいた「分娩房ぶんべんぼう（豚ぶたは分娩ぶんべんストール）」へ移うつし、静しずかで落おち着つける環境かんきょうでいつでも観察かんさつできるようにします。

မွေးဖွားရန် (Bunben) သတ်မှတ်ရက် နီးကပ်လာသော မိခင်တိရစ္ဆာန်ကို သန့်ရှင်းရေးနှင့် ပိုးသတ်ခြင်း ပြုလုပ်ထားပြီး သန့်ရှင်းသော အခင်းပစ္စည်း (ကောက်ရိုး စသည်) ခင်းထားသည့် သားပေါက်ခန်း (Bunbenbou / ဝက်တွင် သားပေါက်ခြံခတ် Stall) သို့ ရွှေ့ပြောင်းထားရှိကာ တိတ်ဆိတ်အေးချမ်းသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အချိန်မရွေး စောင့်ကြည့်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားရပါသည်။

牛うしや豚ぶたの分娩ぶんべんが近ちかづくと、乳房にゅうぼうが大おおきく張はって乳頭にゅうとうから乳ちちがにじみ出でる、外陰部がいいんぶが柔やわらかく大おおきく腫はれる、牛うしではしっぽの付つけ根ねの両側りょうがわがくぼむ（骨盤靱帯こつばんじんたいの弛緩しかん）、体温たいおんが1℃前後下ぜんごさがるなどの兆候ちょうこうが現あらわれます。

နွားနှင့် ဝက်တို့တွင် မွေးဖွားချိန် နီးကပ်လာသောအခါ နို့အုံ (Nyuubou) ကြီးမားစွာ တင်းမာလာပြီး နို့သီးခေါင်းမှ နို့ရည်စိမ့်ထွက်လာခြင်း၊ အင်္ဂါဇာတ် နူးညံ့ပြီး ကြီးမားစွာ ဖောင်းကားလာခြင်း၊ နွားမတွင် အမြီးရင်းနှစ်ဖက် ချိုင့်ဝင်သွားခြင်း (တင်ပါးဆုံအရွတ်များ လျော့ကျလာခြင်း) နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် 1°C ဝန်းကျင် ကျဆင်းသွားခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။

分娩ぶんべんが始はじまって羊膜ようまく（水袋みずぶくろ）が破やぶれる「破水はすい」が起おきてから、通常つうじょうは牛うしで1時間じかん〜2時間以内じかんいないに子牛こうしが産うまれますが、長時間ちょうじかんたっても産うまれない「難産なんざん」や逆子さかごの場合ばあいは速すみやかに獣医師じゅういしを呼よびます。

မွေးဖွားမှု စတင်ပြီး ရေမြွှာအိတ်ပေါက်ခြင်း (Hasui) ဖြစ်ပေါ်ချိန်မှစ၍ ပုံမှန်အားဖြင့် နွားတွင် 1 နာရီမှ 2 နာရီအတွင်း နွားကလေး မွေးဖွားလေ့ရှိသော်လည်း အချိန်ကြာမြင့်သည်အထိ မမွေးဖွားနိုင်သော မွေးဖွားရခက်ခဲခြင်း (Nanzan) သို့မဟုတ် အနေအထားလွဲမှားခြင်း (ခြေထောက်နောက်ပြန်ဖြစ်ခြင်း စသည်) ဖြစ်ပေါ်ပါက တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်ကို အမြန်ဆုံး ခေါ်ယူရပါသည်။

産うまれたばかりの新生子畜しんせいしちくは、すぐに鼻はなや口くちの周まわりの羊水ようすい・粘液ねんえきをきれいに拭ふき取とって呼吸こきゅうを確保かくほさせ、体からだを乾かわいた布ぬのやわらでよく拭ふいて乾かわかし、へその緒お（臍帯さいたい）をヨードチンキなどの消毒薬しょうどくやくで消毒しょうどくします。

မွေးဖွားပြီးခါစ မွေးကင်းစသားငယ်ကို ချက်ချင်းပင် နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်ပတ်လည်ရှိ ရေမြွှာရည်နှင့် အချွဲရည်များကို သန့်ရှင်းအောင် သုတ်ပေး၍ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပွင့်စေပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို အဝတ်ခြောက် သို့မဟုတ် ကောက်ရိုးဖြင့် သေချာစွာ သုတ်၍ အခြောက်ခံကာ ချက်ကြိုး (Saitai) ကို အိုင်အိုဒင်း (Iodine tincture) စသည့် ပိုးသတ်ဆေးရည်ဖြင့် ပိုးသတ်ပေးရပါသည်။

そして最もっとも重要じゅうようなのが、分娩後数日間ぶんべんごすうじつかんだけ母畜ぼちくから出でる「初乳しょにゅう」を生後せいごできるだけ早はやく（数時間以内すうじかんいないに）十分じゅうぶん飲のませることです。初乳しょにゅうには病気びょうきから子畜しちくを守まもる「免疫抗体めんえきこうたい（免疫めんえきグロブリン）」や栄養えいようが豊富ほうふに含ふくまれています。

ထို့နောက် အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ မွေးဖွားပြီး ရက်အနည်းငယ်အတွင်းသာ မိခင်မှ ထွက်ရှိသော နို့ဦးရည် (Shonyuu) ကို မွေးပြီးပြီးချင်း အမြန်ဆုံး (နာရီအနည်းငယ်အတွင်း) အလုံအလောက် တိုက်ကျွေးရန် ဖြစ်ပါသည်။ နို့ဦးရည်တွင် သားငယ်ကို ရောဂါဘယများမှ ကာကွယ်ပေးသည့် ရောဂါခုခံအားပဋိပစ္စည်းများ (Men-eki koutai / Immunoglobulin) နှင့် အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါသည်။

飼料しりょうの分類ぶんるい（粗飼料そしりょうと濃厚飼料のうこうしりょう）と主おもな飼料原料しりょうげんりょう

တိရစ္ဆာန်အစာ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (အစာကြမ်းနှင့် အစာနု) နှင့် အဓိကအစာကုန်ကြမ်းများ

家畜かちくに与あたえる「飼料しりょう（餌えさ）」は、含ふくまれる栄養分えいようぶんと繊維質せんいしつの割合わりあいによって、繊維せんいが多おおくてかさ高だかい「粗飼料そしりょう」と、エネルギー（可消化養分総量かしょうかようぶんそうりょうTDN）や粗そたんぱく質しつ（CP）が多おおい「濃厚飼料のうこうしりょう」の2つに大おおきく分わけられます。

မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များကို ကျွေးမွေးသော အစာ (Shiryou) ကို ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ် အချိုးအစားပေါ်မူတည်၍ အမျှင်ဓာတ်များပြီး ထုထည်ကြီးမားသော အစာကြမ်း (Soshiryou) နှင့် စွမ်းအင် (ချေဖျက်နိုင်သော စုစုပေါင်းအာဟာရ TDN) သို့မဟုတ် ပရိုတင်းဓာတ်ကြမ်း (CP) များပြားသော အစာနု (Noukou shiryou) ဟူ၍ 2 မျိုး အဓိကခွဲခြားထားပါသည်။

「粗飼料そしりょう」には、生なまの牧草ぼくそう（青刈あおがり飼料作物しりょうさくもつ）、牧草ぼくそうを乾燥かんそうさせた「乾草かんそう」、乳酸発酵にゅうさんはっこうさせた「サイレージ」、稲いねを刈かり取とった後あとの「稲いねわら」などがあり、牛うしなどの反芻動物はんすうどうぶつが反芻はんすうと第一胃だいいちいの健康けんこうを保たもつために不可欠ふかけつです。

အစာကြမ်း (Soshiryou) တွင် မြက်စိမ်း (အစိမ်းရိတ်အစာသီးနှံများ)၊ မြက်ကို အခြောက်ခံထားသော မြက်ခြောက် (Kansou)၊ လက်တစ်အက်ဆစ်ဖြင့် အချဉ်ဖောက်ထားသော ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ် (Silage) နှင့် စပါးရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ကျန်ရှိသော ကောက်ရိုး (Inawara) တို့ ပါဝင်ပြီး၊ နွားကဲ့သို့ စားမြုံ့ပြန်တိရစ္ဆာန်များ စားမြုံ့ပြန်ရန်နှင့် ပထမအစာအိမ် (Rumen) ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။

もし牛うしに粗飼料そしりょうを十分じゅうぶんに与あたえず濃厚飼料のうこうしりょうばかりを多給たきゅうすると、第一胃だいいちい（ルーメン）の中なかが酸性さんせいに傾かたむく「ルーメンアシドーシス」や、胃いにガスがたまって膨ふくらむ「鼓脹症こちょうしょう」、第四胃変位だいよんいへんいなどの病気びょうきが起おこります。

အကယ်၍ နွားကို အစာကြမ်း အလုံအလောက်မကျွေးဘဲ အစာနုချည်းသာ အမြောက်အမြား ကျွေးမွေးပါက ပထမအစာအိမ် (Rumen) အတွင်း အက်ဆစ်ဓာတ် လွန်ကဲသွားသည့် ရူမင်အက်ဆစ်လွန်ကဲခြင်း (Rumen acidosis)၊ အစာအိမ်ထဲတွင် ဓာတ်ငွေ့များ စုပုံပြီး ဗိုက်ပွဖောင်းကားလာသည့် လေပွရောဂါ (Kochoushou / Bloat) နှင့် စတုတ္ထအစာအိမ်နေရာလွဲခြင်း စသည့် ရောဂါများ ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။

一方いっぽう、「濃厚飼料のうこうしりょう」の原料げんりょうには、エネルギー源げんとなる「トウモロコシ・大麦おおむぎ・マイロ（コウリャン）」などの穀類こくるい、たんぱく質源しつげんとなる「大豆油だいずあぶらかす（大豆粕だいずかす）・魚粉ぎょふん」、小麦粉こむぎこを作つくる際さいの副産物ふくさんぶつである「ふすま（小麦こむぎふすま）」や「米こめぬか」があります。

အခြားတစ်ဖက်တွင် အစာနု (Noukou shiryou) ၏ ကုန်ကြမ်းများမှာ စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ပြောင်းဖူး၊ မုယောစပါးနှင့် မိုင်လိုနှံစားပြောင်း (Milo) စသည့် နှံစားသီးနှံများ၊ ပရိုတင်းအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ပဲပုပ်ဖတ် (Daizukasu) နှင့် ငါးမှုန့် (Gyofun)၊ ဂျုံမှုန့်ကြိတ်ရာမှ ထွက်ရှိသော ဘေးထွက်ပစ္စည်းဖြစ်သည့် ဂျုံဖွဲ (Fusuma) နှင့် စပါးဖွဲနု (Komenuka) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

これら複数ふくすうの原料げんりょうにカルシウムやビタミン・ミネラルなどを加くわえ、家畜かちくの種類しゅるい（乳牛用にゅうぎゅうよう・肉牛用にくぎゅうよう・豚用ぶたよう・鶏用にわとりよう）や成長段階せいちょうだんかいに合あわせて工場こうじょうで栄養えいようバランスよく混まぜ合あわせたものを「配合飼料はいごうしりょう」といいます。

ဤကုန်ကြမ်းအမျိုးမျိုးတွင် ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ ပေါင်းထည့်၍ တိရစ္ဆာန်အမျိုးအစား (နို့စားနွား၊ အသားစားနွား၊ ဝက်၊ ကြက်) နှင့် ကြီးထွားမှုအဆင့်အလိုက် စက်ရုံတွင် အာဟာရအချိုးအစား မျှတအောင် ရောစပ်ထုတ်လုပ်ထားသော အစာကို စပ်စာ (Haigou shiryou / Compound feed) ဟု ခေါ်ပါသည်။

牧草ぼくそう・飼料作物しりょうさくもつの種類しゅるいと乾草かんそう・サイレージ・TMRの調製ちょうせい

မြက်ခင်းမြက်နှင့် အစာသီးနှံအမျိုးအစားများနှင့် မြက်ခြောက်၊ ဆိုင်လေ့ဂျ်၊ TMR အစာပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း

牧草ぼくそうには、炭水化物たんすいかぶつや繊維せんいが多おおい「イネ科牧草かぼくそう」と、たんぱく質しつやカルシウムが多おおく根粒菌こんりゅうきんの働はたらきで空気中くうきちゅうの窒素ちっそを固定こていする「マメ科牧草かぼくそう（アルファルファ・シロクローバ・アカクローバなど）」があり、両者りょうしゃを一緒いっしょに植うえる「混播こんぱ」がよく行おこなわれます。

စားကျက်မြက်များတွင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ်များသော မြက်မျိုးရင်းဝင် စားကျက်မြက် (Ineka bokusou) နှင့် ပရိုတင်းနှင့် ကယ်လ်ဆီယမ်များပြီး မြစ်ဖုဘက်တီးရီးယားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ဖြင့် လေထဲမှ နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူပေးသော ပဲမျိုးရင်းဝင် စားကျက်မြက် (Mameka bokusou - အယ်လ်ဖာဖာ Alfalfa၊ ကလိုဗာဖြူ၊ ကလိုဗာနီ စသည်) ဟူ၍ ရှိပြီး ၎င်းနှစ်မျိုးကို အတူတကွ ရောနှောစိုက်ပျိုးခြင်း (Konpa) ကို မကြာခဏ ပြုလုပ်ကြပါသည်။

イネ科牧草かぼくそうはさらに、北海道ほっかいどうや東北とうほく・冬作ふゆさくに向むく「寒地型牧草かんちがたぼくそう（チモシー・オーチャードグラス・イタリアンライグラスなど）」と、夏なつの暑あつさに強つよい九州きゅうしゅう・沖縄向おきなわむきの「暖地型牧草だんちがたぼくそう（ローズグラス・ギニアグラス・スーダングラスなど）」に分わけられます。

မြက်မျိုးရင်းဝင် စားကျက်မြက်များကို ထပ်မံ၍ ဟော့ကိုင်းဒိုး၊ တိုဟိုကုဒေသနှင့် ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် သင့်လျော်သော အအေးပိုင်းစားကျက်မြက် (Kanchigata bokusou - တီမိုသီ Timothy၊ အောချတ်မြက် Orchardgrass၊ အီတလီရိုင်းမြက် Italian ryegrass စသည်) နှင့် နွေရာသီအပူဒဏ်ခံနိုင်ပြီး ကျူးရှူးနှင့် အိုကီနာဝါဒေသတို့နှင့် သင့်လျော်သော အပူပိုင်းစားကျက်မြက် (Danchigata bokusou - ရုဒ်စ်မြက် Rhodesgrass၊ ဂီနီမြက် Guineagrass၊ ဆူဒန်မြက် Sudangrass စသည်) ဟူ၍ ခွဲခြားထားပါသည်။

また、栄養価えいようかと収量しゅうりょうが高たかい飼料作物しりょうさくもつとして、実み（子実しじつ）と茎葉けいようを丸まるごと刈かり取とる「青刈あおがりとうもろこし（デントコーン）」や「ソルガム（ソルゴー）」、水田すいでんで作つくる「稲いね発酵粗飼料はっこうそしりょう（WCS：ホールクロップサイレージ）」が広ひろく栽培さいばいされています。

ထို့ပြင် အာဟာရတန်ဖိုးနှင့် အထွက်နှုန်းမြင့်မားသော အစာသီးနှံများအဖြစ် အဖူးအစေ့နှင့် ပင်စည်အရွက်ပါ တစ်ပင်လုံး ရိတ်သိမ်းသော အစိမ်းရိတ်အစာပြောင်း (Dent corn) နှင့် ဆိုဂမ်နှံစားပြောင်း (Sorghum)၊ လယ်ကွက်တွင် စိုက်ပျိုးသော အပင်လိုက်အချဉ်ဖောက်စပါးအစာကြမ်း (WCS - Whole-crop silage) တို့ကို ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

刈かり取とった牧草ぼくそうを長期保存ちょうきほぞんするため、天日てんぴなどで水分すいぶんを15％〜20％以下いかまで乾かわかしたものが「乾草かんそう」であり、水分すいぶん60％〜70％ほどで細断さいだんまたはロール状じょうに密封みっぷうし、空気くうきを遮断しゃだん（嫌気状態けんきじょうたい）して「乳酸菌にゅうさんきん」に発酵はっこうさせたものが「サイレージ」です。

ရိတ်သိမ်းထားသော စားကျက်မြက်ကို ကာလရှည် သိုလှောင်နိုင်ရန် နေပူလှန်း၍ အစိုဓာတ် 15% မှ 20% အောက် ရောက်သည်အထိ အခြောက်ခံထားသည်ကို မြက်ခြောက် (Kansou) ဟုခေါ်ပြီး၊ အစိုဓာတ် 60% မှ 70% ခန့်တွင် အသေးစိတ်ဖြတ်တောက်၍ သို့မဟုတ် အလိပ်လိုက်ထုပ်ပိုး၍ လေလုံအောင်ပိတ်ကာ လေမဲ့အခြေအနေတွင် လက်တစ်အက်ဆစ်ဘက်တီးရီးယား (Nyuusankin) ဖြင့် အချဉ်ဖောက်ထားသည်ကို ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ် (Silage) ဟု ခေါ်ပါသည်။

そして近年きんねんの酪農らくのうなどでは、サイレージや乾草かんそうなどの粗飼料そしりょうと、濃厚飼料のうこうしりょう・ビタミン・ミネラルなどをミキサーで細こまかく均一きんいつに混まぜ合あわせ、牛うしが好すき嫌きらい（選えり食ぐい）できないようにした「TMR（混合飼料こんごうしりょう・完全混合飼料かんぜんこんごうしりょう）」が多おおく給与きゅうよされています。

မျက်မှောက်ခေတ် နို့စားနွားမွေးမြူရေး စသည်တို့တွင် ဆိုင်လေ့ဂျ်နှင့် မြက်ခြောက်စသည့် အစာကြမ်းများကို အစာနု၊ ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များနှင့်အတူ အစာမွှေစက် (Mixer) ဖြင့် သေးငယ်ညီညာစွာ ရောမွှေပေးထားပြီး နွားများ အစာရွေးစားခြင်း မပြုလုပ်နိုင်အောင် ပြုပြင်ထားသည့် အပြည့်အဝရောစပ်အစာ (TMR - Total Mixed Ration) ကို အများအပြား ကျွေးမွေးလာကြပါသည်။

飼料しりょうの保管ほかん・品質確認ひんしつかくにん（カビ・異物混入防止いぶつこんにゅうぼうし）と飼料安全法しりょうあんぜんほう

တိရစ္ဆာန်အစာ သိုလှောင်ခြင်း၊ အရည်အသွေးစစ်ဆေးခြင်း (မှိုနှင့် ပြင်ပပစ္စည်းရောနှောမှု ကာကွယ်ခြင်း) နှင့် အစာဘေးကင်းရေးဥပဒေ

家畜かちくに飼料しりょうを与あたえる前まえには、必かならず色いろ・におい・手触てざわりを確認かくにんします。良質りょうしつなサイレージは甘酸あまずっぱい芳香ほうこう（乳酸発酵にゅうさんはっこうのにおい）がしますが、空気くうきが入はいって二次発酵にじはっこうしたものは発熱はつねつや悪臭あくしゅう・白しろや青あおの「カビ」が発生はっせいしています。

မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များကို အစာမကျွေးမီ အစာ၏ အရောင်၊ အနံ့နှင့် အထိအတွေ့တို့ကို မပျက်မကွက် စစ်ဆေးရပါသည်။ အရည်အသွေးကောင်းသော ဆိုင်လေ့ဂျ်အစာချဉ်ဖတ်သည် ချိုချဉ်မွှေးပျံ့သောရနံ့ (လက်တစ်အက်ဆစ်အချဉ်ဖောက်သည့်အနံ့) ရှိသော်လည်း လေဝင်သွားပြီး ဒုတိယအကြိမ်အချဉ်ပေါက်မှု (Niji hakkou) ဖြစ်ပေါ်သောအစာမှာမူ အပူထွက်ခြင်း၊ အနံ့ဆိုးထွက်ခြင်းနှင့် အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အပြာရောင် မှိုများ ပေါက်ရောက်နေတတ်ပါသည်။

カビが生はえたり腐敗ふはいしたりした飼料しりょうには、家畜かちくの中毒ちゅうどくや流産りゅうざん・下痢げりを引ひき起おこし牛乳ぎゅうにゅうや肉にくにも移行いこうする「カビ毒どく（マイコトキシン：アフラトキシンなど）」が含ふくまれるおそれがあるため、絶対ぜったいに家畜かちくに与あたえず取とり除のぞいて廃棄はいきします。

မှိုတက်နေသော သို့မဟုတ် ပုပ်သိုးနေသော အစာများတွင် တိရစ္ဆာန်များ အဆိပ်သင့်ခြင်း၊ သားလျှောခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပြီး နွားနို့နှင့် အသားထဲသို့ပင် ကူးစက်ပါဝင်သွားနိုင်သည့် မှိုအဆိပ် (Mycotoxin - Aflatoxin စသည်) ပါဝင်နိုင်သောကြောင့် တိရစ္ဆာန်များကို လုံးဝမကျွေးဘဲ ဖယ်ရှားစွန့်ပစ်ရပါသည်။

また、粗飼料そしりょうの中なかに針金はりがね・釘くぎ・金属片きんぞくへんなどの異物いぶつが混まざっていると、牛うしが飲のみ込こんで第二胃だいにいの壁かべや心臓しんぞうに刺ささる「創傷性第二胃炎そうしょうせいだいにいえん（創傷性心膜炎そうしょうせいしんまくえん）」を起おこすため、磁石じしゃく（パーマネントマグネット）の投与とうよや異物除去いぶつじょきょを徹底てっていします。

ထို့ပြင် အစာကြမ်းထဲတွင် သံကြိုး၊ သံချောင်း သို့မဟုတ် သတ္တုအပိုင်းအစ စသည့် ပြင်ပပစ္စည်းများ ရောနှောနေပါက နွားက မျိုချမိပြီး ဒုတိယအစာအိမ်နံရံနှင့် နှလုံးတို့ကို စူးဝင်သည့် သတ္တုစူးဝင်ဒုတိယအစာအိမ်ရောင်ရမ်းခြင်း (Soushousei daini-ien / Hardware disease) ဖြစ်ပွားစေသောကြောင့် သံလိုက်တောင့် (Permanent magnet) တိုက်ကျွေးထားခြင်းနှင့် ပြင်ပပစ္စည်းဖယ်ရှားခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ရပါသည်။

配合飼料はいごうしりょうのタンク（飼料しりょうタンク・サイロ）や飼料倉庫しりょうそうこは、雨漏あまもりや湿気しっけを防ふせいで風通かぜとおしを良よくし、病原菌びょうげんきんを運はこぶネズミ・野鳥やちょう・野生動物やせいどうぶつが侵入しんにゅうしないよう蓋ふたや防鳥ぼうちょうネットを閉しめ、古ふるい餌えさが残のこらないよう「先入さきいれ先出さきだし」で管理かんりします。

စပ်စာသိုလှောင်ကန် (Feed tank / Silo) နှင့် အစာသိုလှောင်ရုံများကို မိုးယိုခြင်းနှင့် စိုထိုင်းခြင်းမရှိအောင် ကာကွယ်၍ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ထားရှိရပြီး ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်သော ကြွက်၊ တောငှက်နှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ မဝင်ရောက်နိုင်ရန် အဖုံးများနှင့် ငှက်ကာပိုက်ကွန်များကို ပိတ်ထားကာ အစာဟောင်းများ မကျန်ရစ်စေရန် အရင်သွင်းသည့်အစာကို အရင်ထုတ်သုံးသည့်စနစ် (Saki-ire saki-dashi / FIFO) ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲရပါသည်။

さらに「飼料安全法しりょうあんぜんほう」により、牛海綿状脳症ぎゅうかいめんじょうのうしょう（BSE）を防ふせぐため、牛うし・羊ひつじ・ヤギなどの反芻動物はんすうどうぶつに動物性どうぶつせいたんぱく質しつ（肉骨粉にくこっぷんなど）や豚ぶた・鶏用にわとりようの配合飼料はいごうしりょうを混まぜて与あたえることは厳きびしく禁止きんしされています。

ထို့ပြင် အစာဘေးကင်းရေးဥပဒေ (Shiryou anzenhou) အရ နွားရူးရောဂါ (BSE) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် နွား၊ သိုးနှင့် ဆိတ်စသည့် စားမြုံ့ပြန်တိရစ္ဆာန်များကို တိရစ္ဆာန်ထွက်ပရိုတင်း (အသားနှင့်အရိုးမှုန့် Nikukoppun စသည်) သို့မဟုတ် ဝက်နှင့် ကြက်စာအဖြစ် ထုတ်လုပ်ထားသော စပ်စာများ ရောနှောကျွေးမွေးခြင်းကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်ထားပါသည်။

子牛こうし・子豚こぶた・ひなの哺育ほいく・離乳りにゅうと除角じょかく・去勢きょせい・個体識別こたいしきべつ

နွားကလေး၊ ဝက်ကလေးနှင့် ကြက်ပေါက်စများကို နို့တိုက်ပြုစုခြင်း၊ နို့ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဦးချိုဖြတ်ခြင်း၊ သင်းကွပ်ခြင်း၊ တစ်ကောင်ချင်းမှတ်ပုံတင်ခြင်း

初乳しょにゅうを飲のみ終おえた子牛こうしには、温あたたかい「代用乳だいようにゅう（粉こなミルクを約やく40℃のお湯ゆで溶とかしたもの）」を哺乳ほにゅうバケツや自動哺乳機じどうほにゅうきで与あたえながら、第一胃だいいちい（ルーメン）の発達はったつを促うながすために「人工乳じんこうにゅう（スターター）」と良質りょうしつな乾草かんそう・新鮮しんせんな水みずを少すこしずつ与あたえて生後せいご6〜8週齢頃しゅうれいごろに「離乳りにゅう」させます。

နို့ဦးရည် တိုက်ကျွေးပြီးသော နွားကလေးကို ပူနွေးသော နို့အစားထိုးအရည် (Daiyounyuu - နို့မှုန့်ကို 40°C ခန့် ရေနွေးဖြင့် ဖျော်ထားသောအရည်) ကို နို့တိုက်ပုံး သို့မဟုတ် အလိုအလျောက်နို့တိုက်စက်ဖြင့် တိုက်ကျွေးရင်း ပထမအစာအိမ် (Rumen) ဖွံ့ဖြိုးကြီးထွားစေရန်အတွက် နွားငယ်အစာနု (Jinkounyuu / Starter)၊ အရည်အသွေးကောင်းသော မြက်ခြောက်နှင့် ရေသန့်တို့ကို နည်းနည်းချင်းစီ စတင်ကျွေးမွေးကာ အသက် 6 ပတ်မှ 8 ပတ်သားဝန်းကျင်တွင် နို့ဖြတ်ခြင်း (Rinyuu) ပြုလုပ်ရပါသည်။

牛うしは法律ほうりつ（牛うしの個体識別法こたいしきべつほう）に基もとづき、生後せいごすぐに両耳りょうみみへ10桁けたの個体識別番号こたいしきべつばんごうが書かかれた黄色きいろい「耳標じひょう」を取つり付つけて出生届しゅっしょうとどけを出だすことが義務ぎむづけられています。

နွားများကို ဥပဒေ (နွားတစ်ကောင်ချင်းခွဲခြားမှတ်ပုံတင်ရေးဥပဒေ) အရ မွေးဖွားပြီးပြီးချင်း နားနှစ်ဖက်လုံးတွင် ဂဏန်း 10 လုံးပါ တစ်ကောင်ချင်းခွဲခြားသတ်မှတ်နံပါတ် ရေးသားထားသော အဝါရောင် နားကပ်အမှတ်အသား (Jihyou) တပ်ဆင်ပေးပြီး မွေးဖွားကြောင်း အကြောင်းကြားစာ တင်သွင်းရန် တာဝန်ရှိပါသည်။

また、牛同士うしどうしの喧嘩けんかや作業者さぎょうしゃの怪我けがを防ふせぐため子牛こうしのうちに角つのをなくす「除角じょかく」を行おこない、肉用にくようにする雄子牛おすこうし（去勢牛きょせいぎゅう）では性質せいしつを穏おだやかにして肉質にくしつを柔やわらかくするため精巣せいそう（睾丸こうがん）を取とり除のぞく「去勢きょせい」を行おこないます。

ထို့ပြင် နွားအချင်းချင်း ဝှေ့ကြခြင်းနှင့် လုပ်သားများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းတို့ကို ကာကွယ်ရန် နွားငယ်ဘဝကတည်းက ဦးချိုမထွက်အောင် ဦးချိုဖယ်ရှားခြင်း (Jokaku) ပြုလုပ်ရပြီး၊ အသားစားရန် မွေးမြူမည့် နွားထီးငယ်များတွင် စိတ်နေသဘောထား သိမ်မွေ့စေရန်နှင့် အသားနူးညံ့ကောင်းမွန်စေရန် ဝှေးစေ့ကို ဖယ်ရှားသည့် သင်းကွပ်ခြင်း (Kyosei) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

子豚こぶたの哺育管理ほいくかんりでは、保温箱ほおんばこやコルツヒーターで暖あたためて圧死あっしや冷ひえを防ふせぎ、母乳ぼにゅうだけでは不足ぶそくする鉄分てつぶんを補おぎなう「鉄剤投与てつざいとうよ（貧血予防ひんけつよぼう）」、犬歯けんしの切断せつだんや断尾だんび、雄子豚おすこぶたの豚肉臭ぶたにくしゅう（雄臭おすしゅう）を防ふせぐ「去勢きょせい」を行おこない、生後せいご3〜4週齢頃しゅうれいごろに離乳りにゅうさせます。

ဝက်ကလေးများ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာတွင် အပူပေးသေတ္တာ သို့မဟုတ် အပူပေးမီးလုံး (Heater) ဖြင့် အနွေးဓာတ်ပေး၍ မိခင်ဝက်မပိမိခြင်းနှင့် အအေးမိခြင်းတို့ကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ မိခင်နို့တစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်သော သံဓာတ်ကို ဖြည့်တင်းပေးသည့် သံဓာတ်ဆေးထိုးနှံတိုက်ကျွေးခြင်း (သွေးအားနည်းရောဂါကာကွယ်ခြင်း)၊ စွယ်သွားဖြတ်ခြင်း၊ အမြီးဖြတ်ခြင်းနှင့် ဝက်ထီးငယ်များတွင် အသားအနံ့ဆိုး (အထီးနံ့) မထွက်စေရန် သင်းကွပ်ခြင်း (Kyosei) တို့ကို ပြုလုပ်ကာ အသက် 3 ပတ်မှ 4 ပတ်သားဝန်းကျင်တွင် နို့ဖြတ်ပါသည်။

孵化ふかしたばかりの鶏にわとりの「初生しょせいひな」を育そだてる「育雛いくすう」では、最初さいしょの1週間しゅうかんは育雛器いくすうき（ブルーダー）の周まわりを約やく32〜35℃に保温ほおんし、成長せいちょうに合あわせて毎週まいしゅう2〜3℃ずつ温度おんどを下さげながら、つつき合あい（カンニバリズム）を防ふせぐためくちばしの先端せんたんを切きる「デビーク（断嘴だんし）」などを行おこないます。

အကောင်ပေါက်ခါစ တစ်ရက်သား ကြက်ပေါက်စ (Shosei hina) များကို ပြုစုပျိုးထောင်သည့် ကြက်ပေါက်စမွေးမြူခြင်း (Ikusuu) တွင် ပထမ 1 ပတ်အတွင်း အပူပေးစက် (Brooder) ပတ်လည်ကို 32°C မှ 35°C ခန့် အပူထိန်းပေးထားပြီး ကြီးထွားမှုနှင့်အညီ တစ်ပတ်လျှင် 2°C မှ 3°C စီ အပူချိန်လျှော့ချပေးကာ အချင်းချင်း ဆိတ်ပေါက်ခြင်း (Cannibalism) ကို ကာကွယ်ရန် နှုတ်သီးထိပ်ဖျားကို ဖြတ်တောက်သည့် နှုတ်သီးဖြတ်ခြင်း (Debeak / Danshi) စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

繁殖管理はんしょくかんりでは、発情周期はつじょうしゅうき（牛うし・豚ぶたとも約やく21日にち）と妊娠期間にんしんきかんの比較ひかく（豚ぶた＝約やく114日にち・牛うし＝約やく280日にち・馬うま＝約やく335日にち・鶏卵けいらんのふ化か＝約やく21日にち）が最頻出さいひんしゅつの数字すうじです。

မျိုးပွားမှုထိန်းသိမ်းရေးတွင် မြိုင်ပေါ်ဝန်း (နွားနှင့် ဝက် နှစ်မျိုးလုံး 21 ရက်ခန့်) နှင့် ဇီးကာလ နှိုင်းယှဉ်ချက် (ဝက် = 114 ရက်ခန့်၊ နွား = 280 ရက်ခန့်၊ မြင်း = 335 ရက်ခန့်၊ ကြက်ဥသားဖောက်ရက် = 21 ရက်ခန့်) တို့သည် စာမေးပွဲတွင် အမေးအများဆုံး ကိန်းဂဏန်းများ ဖြစ်ကြပါသည်။

牛うしの発情発見はつじょうはっけんでは「乗駕許容じょうがきょよう（他ほかの牛うしに乗のられても逃にげずに立たっている）」と歩数計ほすうけいの数値急増すうちきゅうぞうが最重要さいじゅうようサインで、人工授精じんこうじゅせいの適期てっきは「発情はつじょうの中期ちゅうき〜後期こうき（開始かいしから約やく12時間後じかんご）」です。

နွားမြိုင်ပေါ်ခြင်းကို ရှာဖွေရာတွင် အစီးခံခြင်း (Jouga kyoyou - အခြားနွားက တက်ခွစီးသော်လည်း မထွက်ပြေးဘဲ ရပ်နေခြင်း) နှင့် ခြေလှမ်းတိုင်းကိရိယာ (Pedometer) မှ ခြေလှမ်းအရေအတွက် ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာခြင်းတို့သည် အရေးကြီးဆုံး လက္ခဏာများဖြစ်ပြီး မေထုန်မဲ့သားစပ်ရန် အသင့်တော်ဆုံးအချိန်မှာ မြိုင်ပေါ်ချိန်အလယ်ပိုင်းမှ နောက်ပိုင်း (စတင်မြိုင်ပေါ်ချိန်မှ 12 နာရီခန့်အကြာ) ဖြစ်ပါသည်။

飼料しりょうでは、繊維質せんいしつが多おおい「粗飼料そしりょう（牧草ぼくそう・乾草かんそう・サイレージ・稲いなわら）」と、デンプンやタンパク質しつが多おおい「濃厚飼料のうこうしりょう（トウモロコシ・大豆油だいずゆかす・配合飼料はいごうしりょう）」の分類ぶんるいを確実かくじつに覚おぼえましょう。

တိရစ္ဆာန်အစာများတွင် အမျှင်ဓာတ်များသော အစာကြမ်း (Soshiryou - စားကျက်မြက်၊ မြက်ခြောက်၊ ဆိုင်လေ့ဂျ်၊ ကောက်ရိုး) နှင့် ကစီဓာတ်နှင့် ပရိုတင်းများသော အစာနု (Noukou shiryou - ပြောင်းဖူး၊ ပဲပုပ်ဖတ်၊ စပ်စာ) တို့၏ အမျိုးအစားခွဲခြားပုံကို သေချာစွာ မှတ်သားထားပါ။