အရည်အသွေး စီမံခန့်ခွဲမှု

品質管理ひんしつかんりの3つの目的もくてき・設計品質せっけいひんしつと製造品質せいぞうひんしつ・SDCAとPDCA

အရည်အသွေး စီမံခန့်ခွဲမှု၏ ရည်ရွယ်ချက် 3 ရပ်၊ ဒီဇိုင်းအရည်အသွေးနှင့် ထုတ်လုပ်မှုအရည်အသွေး၊ SDCA နှင့် PDCA

食品製造業しょくひんせいぞうぎょうにおける品質管理ひんしつかんりの目的もくてきは、①安全あんぜん・安心あんしんで衛生的えいせいてきな製品せいひんを作つくること、②おいしさや見みた目めなど良質りょうしつな品質ひんしつを一定いっていに保たもつこと、③不良品ふりょうひんや手直てなおしロスを減へらして利益りえきを向上こうじょうさせることの3つです。

အစားအစာ ထုတ်လုပ်မှုတွင် အရည်အသွေး စီမံခန့်ခွဲမှု၏ ရည်ရွယ်ချက် 3 ရပ်မှာ - (1) ဘေးကင်းစိတ်ချရပြီး သန့်ရှင်းသော အစားအစာများ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ (2) အရသာနှင့် အသွင်အပြင် ကောင်းမွန်သော အရည်အသွေးကို တစ်သမတ်တည်း ထိန်းသိမ်းခြင်း နှင့် (3) အပြစ်အနာအဆာရှိသော ပစ္စည်းများနှင့် ပြန်လည်ပြုပြင်ရမှု ဆုံးရှုံးမှုများကို လျှော့ချ၍ အမြတ်အစွန်း တိုးတက်စေခြင်း တို့ဖြစ်ပါသည်။

品質ひんしつには、消費者しょうひしゃのニーズに合あわせて企画きかく・開発部門かいはつぶもんが定さだめる「設計品質せっけいひんしつ（ねらいの品質ひんしつ）」と、その設計通せっけいどおりに工場こうじょうの現場げんばでばらつきなく実際じっさいに作つくり込こむ「製造品質せいぞうひんしつ（出来栄できばえの品質ひんしつ）」の2つがあります。

အရည်အသွေးတွင် ရှုထောင့်နှစ်မျိုး ပါဝင်ပါသည် - စားသုံးသူများ၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် စီမံကိန်းနှင့် သုတေသနဌာနက သတ်မှတ်ထားသော ဒီဇိုင်းအရည်အသွေး (ရည်မှန်းချက် အရည်အသွေး) နှင့် ထိုဒီဇိုင်းနှင့် ကိုက်ညီအောင် စက်ရုံလုပ်ငန်းခွင်တွင် တစ်သမတ်တည်း ထုတ်လုပ်ဖော်ဆောင်ရသော ထုတ်လုပ်မှုအရည်အသွေး (ကိုက်ညီမှု အရည်အသွေး) တို့ဖြစ်ပါသည်။

「品質ひんしつは検査けんさで作つくるものではなく、工程こうていで作つくり込こむもの」です。一般作業者いっぱんさぎょうしゃは定さだめられた作業標準さぎょうひょうじゅん（S：Standardize）を守まもって作業さぎょう（D）し、結果けっかを確認かくにん（C）して処置しょち（A）する「SDCAサイクル」で日常にちじょうの品質ひんしつを維持いじします。

အရည်အသွေးဆိုသည်မှာ စစ်ဆေးရုံဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း မဟုတ်ဘဲ ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း၌ တည်ဆောက်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သာမန်လုပ်သားများသည် နေ့စဉ် အရည်အသွေးကို SDCA စက်ဝန်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းကြပါသည် - သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ငန်းစံနှုန်းများအတိုင်း လိုက်နာခြင်း (S: Standardize)၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်း (D: Do)၊ ရလဒ်များကို စစ်ဆေးခြင်း (C: Check) နှင့် လိုအပ်သလို အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်း (A: Act) တို့ဖြစ်ပါသည်။

その上うえで職長しょくちょうは、計画けいかく（P）→実行じっこう（D）→確認かくにん（C）→改善処置かいぜんしょち（A）の「PDCAサイクル」を回まわし、特とくにC（Check）で目標もくひょうと実績じっせきの差さの要因よういんを分析ぶんせきし、A（Act）で作業標準さぎょうひょうじゅんを見直みなおして品質水準ひんしつすいじゅんを一段上いちだんうえへ引ひき上あげます。

ယင်းအပေါ် အခြေခံ၍ လုပ်ငန်းခွင်ခေါင်းဆောင်သည် PDCA စက်ဝန်း (Plan → Do → Check → Act) ကို လည်ပတ်စေပြီး Check (C) အဆင့်တွင် ရည်မှန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ရလဒ် ကွာဟရသည့် အကြောင်းရင်းများကို ဆန်းစစ်ကာ Act (A) အဆင့်တွင် လုပ်ငန်းစံနှုန်းများကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းဖြင့် အရည်အသွေးကို ပိုမိုမြင့်မားသော အဆင့်သို့ မြှင့်တင်ပေးရပါမည်။

定量的情報ていりょうてきじょうほうと定性的情報ていせいてきじょうほうの数値化すうちかおよび手順書改定てじゅんしょかいていルール

အရေအတွက်ပြ အချက်အလက်နှင့် အရည်အသွေးပြ အချက်အလက်များကို ကိန်းဂဏန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် SOP ပြင်ဆင်မှု စည်းမျဉ်းများ

現場げんばで扱あつかう情報じょうほうには、重量じゅうりょう・温度おんど・時間じかん・寸法すんぽう・歩留ぶどまり・不良率ふりょうりつのように元もとから数値すうちで表あらわされる「定量的情報ていりょうてきじょうほう」と、味あじ・香かおり・焼やき色いろ・食感しょっかん・作業さぎょうのしやすさのように言葉ことばや感覚かんかくで表あらわされる「定性的情報ていせいてきじょうほう」があります。

လုပ်ငန်းခွင်ရှိ သတင်းအချက်အလက်များတွင် အလေးချိန်၊ အပူချိန်၊ အချိန်၊ အတိုင်းအတာ၊ အထွက်နှုန်းနှင့် အပြစ်အနာအဆာနှုန်း ကဲ့သို့ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် သဘာဝအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သော အရေအတွက်ပြ အချက်အလက် (Quantitative information) နှင့် အရသာ၊ အနံ့၊ ဖုတ်ထားသော အရောင်အသွေး၊ အထိအတွေ့နှင့် လုပ်ကိုင်ရ လွယ်ကူမှု ကဲ့သို့ စကားလုံးများ သို့မဟုတ် အာရုံခံစားမှုဖြင့် ဖော်ပြရသော အရည်အသွေးပြ အချက်အလက် (Qualitative information) ဟူ၍ နှစ်မျိုး ပါဝင်ပါသည်။

定性的情報ていせいてきじょうほうを「きつね色いろになるまで焼やく」「しっかり味あじをつける」といった曖昧あいまいな言葉ことばのまま伝つたえると、作業者さぎょうしゃごとに解釈かいしゃくが異ことなり品質ひんしつのばらつき（ムラ）が生しょうじます。

အရည်အသွေးပြ အချက်အလက်များကို ရွှေညိုရောင် သန်းလာသည်အထိ ဖုတ်ပါ သို့မဟုတ် အရသာ အနေတော် ထည့်ပါ ကဲ့သို့ မရေရာသော စကားလုံးများဖြင့် ညွှန်ကြားပါက လုပ်သားတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အဓိပ္ပာယ် ကောက်ယူပုံချင်း မတူညီဘဲ အရည်အသွေး မညီညာမှု (Mura) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

そのため職長しょくちょうは、焼やき色いろを5段階だんかいの「カラーチャート（色見本写真いろみほんしゃしん）」や色差計しきさけいで示しめし、甘あまさや塩辛しおからさを糖度計とうどけい（Brix）・塩分計えんぶんけい・pH計けい・粘度計ねんどけいなどで測定そくていして、定性的情報ていせいてきじょうほうを誰だれでも客観的きゃっかんてきに判断はんだんできる数値基準すうちきじゅんへ置おき換かえます。

ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းခွင်ခေါင်းဆောင်သည် အရည်အသွေးပြ အချက်အလက်များကို မည်သူမဆို တစ်ပုံစံတည်း ဆုံးဖြတ်နိုင်သော ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသည့် ကိန်းဂဏန်း စံနှုန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးရပါမည် - ဥပမာ အရောင်အသွေးအတွက် အဆင့် 5 ဆင့်ပါ အရောင်စံနှုန်းကတ်ပြား သို့မဟုတ် အရောင်တိုင်းစက်ကို သုံးခြင်း၊ အချိုနှင့် အငန်အရသာအတွက် သကြားဓာတ်တိုင်းစက် (Brix meter)၊ ဆားငန်နှုန်းတိုင်းစက်၊ pH တိုင်းစက် သို့မဟုတ် ပျစ်ချွဲမှုတိုင်းစက်တို့ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

また作業標準書さぎょうひょうじゅんしょや手順書てじゅんしょを改定かいていした際さいは、必かならず承認権者しょうにんけんしゃの承認しょうにんを得えて改定日かいていびと改定理由かいていりゆうを明記めいきし、作業者全員さぎょうしゃぜんいんへ教育訓練きょういくつんれんを行おこなうとともに、現場げんばでの誤使用ごしようを防ふせぐため旧版きゅうばんの手順書てじゅんしょを遅滞ちたいなく全数回収ぜんすうかいしゅう・廃棄はいきします。

လုပ်ငန်းစံနှုန်းများ သို့မဟုတ် SOP များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်သည့်အခါ အမြဲတမ်း တရားဝင် ခွင့်ပြုချက် ရယူပြီး ပြင်ဆင်သည့် ရက်စွဲနှင့် အကြောင်းရင်းကို မှတ်တမ်းတင်ကာ လုပ်သားအားလုံးကို သင်တန်းပေးရမည့်အပြင် စည်းမျဉ်းအဟောင်းများကို မှားယွင်းအသုံးမပြုမိစေရန် လုပ်ငန်းခွင်ရှိ စာရွက်စာတမ်း အဟောင်းအားလုံးကို ချက်ချင်း ပြန်လည်သိမ်းဆည်း၍ စွန့်ပစ်ရပါမည်။

品質関連法規ひんしつかんれんほうき（食品衛生法しょくひんえいせいほう・食品表示法しょくひんひょうじほう・計量法けいりょうほう）と第三者認証規格だいさんしゃにんしょうきかく

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ဥပဒေများ (အစားအစာ သန့်ရှင်းရေး၊ အစားအစာ အညွှန်းကပ်ခြင်း၊ အတိုင်းအတာ ဥပဒေများ) နှင့် ပြင်ပအဖွဲ့အစည်း အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်များ

2018年ねんの改正食品衛生法かいせいしょくひんえいせいほうにより、①原則全事業者げんそくぜんじぎょうしゃへのHACCPに沿そった衛生管理えいせいかんりの義務化ぎむか、②食品用器具しょくひんようきぐ・容器包装ようきほうそうのポジティブリスト制度せいど（安全性あんぜんせいが評価ひょうかされた物質ぶっしつのみ使用認容しようじんよう）、③営業許可制度えいぎょうきょかせいどの見直みなおしと届出制創設とどけでせいそうせつ、④自主回収じしゅかいしゅう（リコール）情報じょうほうの行政届出義務化ぎょうせいとどけでぎむかが施行しこうされました。

2018 ခုနှစ်တွင် ပြင်ဆင်ခဲ့သော အစားအစာ သန့်ရှင်းရေး ဥပဒေအရ (1) လုပ်ငန်းရှင် အားလုံးနီးပါး HACCP ပေါ် အခြေခံသော သန့်ရှင်းရေး စီမံခန့်ခွဲမှုကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရခြင်း၊ (2) အစားအစာ အသုံးအဆောင်နှင့် ထုပ်ပိုးပစ္စည်းများအတွက် ဘေးကင်းကြောင်း အကဲဖြတ်ထားသည့် ပစ္စည်းများကိုသာ သုံးစွဲခွင့်ပြုသော Positive List စနစ် ကျင့်သုံးခြင်း၊ (3) စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လိုင်စင်နှင့် အသိပေးတင်ပြမှု စနစ်များကို ပြင်ဆင်ခြင်း နှင့် (4) ထုတ်ကုန်များကို မိမိသဘောဖြင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရာတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနသို့ မဖြစ်မနေ အကြောင်းကြားရခြင်း တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်။

食品表示法しょくひんひょうじほうに対応たいおうするため、現場げんばでは製品切替時せいひんきりかえじに「包材ほうざいの種類しゅるい」と「期限きげん・製造所固有記号せいぞうしょこゆうきごう・ロット番号ばんごうの印字内容いんじないよう」を作業指示書さぎょうしじしょと照合しょうごうして複数人ふくすうにんでダブルチェックし、印字見本いんじみほんを製造記録せいぞうきろくに貼はり付つけて保管ほかんします。

အစားအစာ အညွှန်းကပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့် ကိုက်ညီစေရန် လုပ်ငန်းခွင်၌ ထုတ်ကုန်အမျိုးအစား ပြောင်းလဲချိန်တွင် ထုပ်ပိုးပစ္စည်း အမျိုးအစားနှင့် ရိုက်နှိပ်ထားသော သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်၊ စက်ရုံသင်္ကေတနှင့် အသုတ်နံပါတ် (Lot number) တို့ကို လုပ်ငန်းညွှန်ကြားချက်နှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ လူအများဖြင့် အထပ်ထပ် စစ်ဆေးပြီး ရိုက်နှိပ်ထားသော နမူနာကို ထုတ်လုပ်မှု မှတ်တမ်းတွင် ပူးတွဲကပ်ထားရပါမည်။

計量法けいりょうほうでは最終製品さいしゅうせいひんの内容量表示ないようりょうひょうじの正確性せいかくせいが義務付ぎむづけられており、取引とりひきや証明しょうめいに使つかう特定計量器とくていけいりょうき（はかり）は行政機関等ぎょうせいきかんとうによる定期検査ていきけんさ（検定けんてい）を受うけるとともに、現場げんばでは毎日始業前まいにちしぎょうまえに「標準分銅ひょうじゅんぶんどう」を用もちいて日常点検にちじょうてんけん・校正こうせいを行おこないます。

အတိုင်းအတာ ဥပဒေ (Measurement Act) အရ နောက်ဆုံးထုတ်ကုန်များပေါ်တွင် အသားတင် ပမာဏကို တိကျစွာ ဖော်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုအတွက် အသုံးပြုသော သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ္တားနှင့် ချိန်ခွင်များသည် အချိန်မှန် တရားဝင် စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရမည့်အပြင် လုပ်ငန်းခွင်တွင်လည်း နေ့စဉ် အလုပ်မစမီ စံအလေးတုံးများဖြင့် စစ်ဆေးချိန်ညှိရပါမည်။

製造工程せいぞうこうていの「品質管理ひんしつかんり（QC）」を含ふくめ、企画きかくから販売後はんばいごまで全社ぜんしゃで品質ひんしつを約束やくそくする活動かつどうを「品質保証ひんしつほしょう（QA）」といいます。国際規格こくさいきかくには品質ひんしつのISO9001、環境かんきょうのISO14001、食品安全しょくひんあんぜんのISO22000やFSSC22000、SQF、日本発にほんはつのJFS規格きかくがあります。

လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု (QC) အပါအဝင် ထုတ်ကုန်စီမံကိန်း ရေးဆွဲချိန်မှ ရောင်းချပြီးနောက် ဝန်ဆောင်မှုအထိ စားသုံးသူများအပေါ် အရည်အသွေး အာမခံချက်ပေးသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အရည်အသွေး အာမခံမှု (QA) ဟု ခေါ်ပါသည်။ နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံနှုန်းများတွင် ISO 9001 (အရည်အသွေး)၊ ISO 14001 (သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်)၊ ISO 22000 (အစားအစာ ဘေးကင်းရေး)၊ FSSC 22000 (အခြေခံ သန့်ရှင်းရေး အစီအစဉ်များ ပိုမိုအားကောင်းစေသော စံနှုန်း)၊ SQF နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ JFS စံနှုန်းများ (A/B/C) ပါဝင်ပါသည်။

品質管理ひんしつかんりを支ささえる検査けんさ（全数検査ぜんすうけんさと抜取検査ぬきとりけんさ・官能かんのう・理化学りかがく・微生物検査びせいぶつけんさ）

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသော စစ်ဆေးမှုများ (100% စစ်ဆေးမှုနှင့် နမူနာကောက် စစ်ဆေးမှု၊ အာရုံခံ၊ ရူပဓာတု၊ ပိုးမွှားစစ်ဆေးမှု)

工場こうじょうの検査けんさは段階別だんかいべつに「受入検査うけいれけんさ（原材料げんざいりょう・包材ほうざい）」「工程内検査こうていないけんさ（中間検査ちゅうかんけんさ）」「最終製品検査さいしゅうせいひんけんさ（出荷検査しゅっかけんさ）」に分わかれます。オートチェッカー（重量選別機じゅうりょうせんべつき）や金属検出機きんぞくけんしゅつき、カメラによる印字検査いんじけんさなどの非破壊検査ひはかいけんさでは「全数検査ぜんすうけんさ」を行おこないます。

စက်ရုံအတွင်း အဆင့်အလိုက် စစ်ဆေးမှုများတွင် ကုန်ကြမ်းနှင့် ထုပ်ပိုးပစ္စည်း လက်ခံစစ်ဆေးမှု၊ လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း စစ်ဆေးမှုနှင့် နောက်ဆုံး ကုန်ချောစစ်ဆေးမှုတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အလိုအလျောက် အလေးချိန်စစ်စက်၊ သတ္တုရှာဖွေစက်နှင့် ကင်မရာဖြင့် ရက်စွဲရိုက်နှိပ်မှု စစ်ဆေးခြင်းကဲ့သို့ ထုတ်ကုန်ကို မပျက်စီးစေသော စစ်ဆေးမှုများကို အားလုံးစစ်ဆေးမှု (100% inspection) အဖြစ် ပြုလုပ်ပါသည်။

一方いっぽう、袋ふくろを開封かいふうして調しらべる「破壊検査はかいけんさ」である食味しょくみなどの「官能検査かんのうけんさ」、水分すいぶん・pH・塩分えんぶん・糖度とうど・包装ほうそうのピンホール（微細びさいな穴あな）やシール強度きょうどを調しらべる「理化学検査りかがくけんさ」、一般生菌数いっぱんせいきんすう・大腸菌群等だいちょうきんぐんとうを調しらべる「微生物検査びせいぶつけんさ」では、ロットから偏かたよりなく試料しりょうを抜ぬき取とる「抜取検査ぬきとりけんさ」を行おこないます。

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ထုပ်ပိုးမှုကို ဖောက်ဖွင့်ရသည့် ပျက်စီးစေသော စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများဖြစ်သည့် အာရုံခံ စစ်ဆေးမှု (အရသာနှင့် အနံ့)၊ ရူပဓာတု စစ်ဆေးမှု (အစိုဓာတ်၊ pH၊ ဆားငန်နှုန်း၊ Brix သကြားနှုန်း၊ အိတ်ပေါက်သေးများ၊ ချိတ်ပိတ်အား) နှင့် ပိုးမွှား စစ်ဆေးမှု (သာမန် ဘက်တီးရီးယား အရေအတွက်၊ အူလမ်းကြောင်းပိုးများ) တို့တွင်မူ ထုတ်ကုန်အသုတ်ထဲမှ ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ နမူနာကောက်ယူ စစ်ဆေးမှု (Sampling inspection) ကို အသုံးပြုပါသည်။

官能検査かんのうけんさは個人差こじんさが出でないよう、臭においのない静しずかな部屋へやで標準照明ひょうじゅんしょうめいの下もと、訓練くんれんされた複数ふくすうの検査員けんさいん（パネラー）が体調万全たいちょうばんぜんな状態じょうたいで標準見本ひょうじゅんみほんと比較ひかくします。また温度計おんどけいやはかりなどの計測器けいそくきは、基準器きじゅんきと照てらし合あわせて誤差ごさを正ただす定期的ていきてきな「校正こうせい（キャリブレーション）」が不可欠ふかけつです。

တစ်ဦးချင်း အမြင်ဘက်လိုက်မှု မရှိစေရန် အာရုံခံ စစ်ဆေးမှု (Sensory inspection) ကို အနံ့အသက် ကင်းစင်ပြီး တိတ်ဆိတ်သော အခန်း၌ စံသတ်မှတ်ထားသော အလင်းရောင်အောက်တွင် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ပြီး လေ့ကျင့်ထားသော စစ်ဆေးသူ အများအပြားက စံနမူနာပစ္စည်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ စစ်ဆေးရပါသည်။ သာမိုမီတာနှင့် ချိန်ခွင်ကဲ့သို့သော တိုင်းတာရေး ကိရိယာများကိုမူ ပင်မစံနှုန်း ကိရိယာများနှင့် တိုက်ဆိုင်၍ ပုံမှန် စံကိုက်ချိန်ညှိခြင်း (Calibration) ပြုလုပ်ရပါမည်။

微生物殺菌びせいぶつさっきんの科学指標かがくしひょうとして、一定温度いっていおんどで生菌数せいきんすうを10分ぶんの1（90%死滅しめつ）に減へらすのに要ようする加熱時間かねつじかん（分ふん）を「D値ち」、D値ちを10分ぶんの1に短縮たんしゅくするのに必要ひつような温度変化量おんどへんかりょう（℃）を「Z値ち（多おおくの芽胞菌がほうきんで約やく10℃）」と呼よび、殺菌条件設定さっきんじょうけんせっていの根拠こんきょとします。

သိပ္ပံနည်းကျ ပိုးသတ်မှု ညွှန်းကိန်းများအနေဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော အပူချိန်တစ်ခုတွင် သက်ရှိဘက်တီးရီးယား အရေအတွက်ကို 1/10 သို့ လျှော့ချရန် (90% သေစေရန်) လိုအပ်သော အပူပေးချိန် (မိနစ်) ကို D-value ဟုခေါ်ပြီး ထို D-value ကို 1/10 သို့ လျော့ကျသွားစေရန် တိုးမြှင့်ပေးရမည့် အပူချိန် ပမာဏ (°C) ကို Z-value (ဘက်တီးရီးယား စပိုးအများစုအတွက် 10°C ခန့်) ဟု ခေါ်ပါသည်။

終了時清掃しゅうりょうじせいそうの3つの目的もくてき（終了時点検しゅうりょうじてんけん・洗浄せんじょう・殺菌さっきん）と洗剤せんざい・ATP検査けんさ

အလုပ်သိမ်းချိန် သန့်ရှင်းရေး၏ ရည်ရွယ်ချက် 3 ရပ် (စစ်ဆေးခြင်း၊ ဆေးကြောခြင်း၊ ပိုးသတ်ခြင်း)၊ ဆပ်ပြာရည်များနှင့် ATP စစ်ဆေးမှု

1日にちの製造終了後せいぞうしゅうりょうごに行おこなう「終了時清掃しゅうりょうじせいそう」には、単たんに綺麗きれいにするだけでなく、①機械部品きかいぶひんの緩ゆるみ・欠落けつらく・破損はそんがないか調しらべて異物混入いぶつこんにゅうを防ふせぐ「終了時点検しゅうりょうじてんけん」、②食品残渣しょくひんざんさや脂分あぶらぶんを落おとす「洗浄せんじょう」、③微生物びせいぶつを減へらす「殺菌さっきん」という3つの重要じゅうような目的もくてきがあります。

နေ့စဉ် ထုတ်လုပ်မှု ပြီးဆုံးချိန်တွင် ပြုလုပ်သော အလုပ်သိမ်းချိန် သန့်ရှင်းရေး၌ သာမန် သပ်ရပ်အောင် သိမ်းဆည်းခြင်းထက် ပိုမိုအရေးကြီးသော ရည်ရွယ်ချက် 3 ရပ် ရှိပါသည် - (1) စက်အစိတ်အပိုင်းများ ချောင်နေခြင်း၊ ပျောက်ဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် ကျိုးပဲ့နေခြင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေး၍ ပြင်ပအရာဝတ္ထု ရောနှောမှုကို ကာကွယ်သည့် အလုပ်သိမ်းချိန် စစ်ဆေးမှု၊ (2) အစားအစာ အကြွင်းအကျန်နှင့် အဆီများကို ဖယ်ရှားသည့် ဆေးကြောမှု နှင့် (3) ပိုးမွှားများကို လျှော့ချသည့် ပိုးသတ်မှု တို့ဖြစ်ပါသည်။

洗浄時せんじょうじの予洗よあらいでは、いきなり熱湯ねっとうをかけると肉にくや卵たまご・乳にゅうなどのたんぱく質しつの汚よごれが熱変性ねつへんせい（凝固ぎょうこ）して設備表面せつびひょうめんに固着こちゃくしてしまうため、必かならず60℃以下いか（40〜50℃程度ていど）の温水おんすいで流ながし、上流じょうりゅう（奥おく・高所こうしょ）から下流かりゅう（手前てまえ・低所ていしょ）へ向むかって洗あらいます。

ဦးစွာ ရေဆေးချရာတွင် ရေနွေးပွက်ပွက်ဆူကို တိုက်ရိုက်လောင်းချပါက အသား၊ ကြက်ဥ သို့မဟုတ် နို့မှ ပရိုတင်း အညစ်အကြေးများသည် အပူကြောင့် ခဲသွားပြီး စက်မျက်နှာပြင်တွင် အခိုင်အမာ ကပ်တွယ်သွားတတ်သောကြောင့် အမြဲတမ်း 60°C အောက် (40–50°C ခန့်) ရေနွေးဖြင့် အပေါ်ပိုင်း/အတွင်းပိုင်းမှ အောက်ပိုင်း/အပြင်ပိုင်းသို့ ဆေးချရပါမည်။

洗剤せんざいは汚よごれの性質せいしつに合あわせて選えらびます。日常にちじょうの軽かるい油汚あぶらよごれには「中性洗剤ちゅうせいせんざい（pH6〜8）」、焦こげ付ついた油脂ゆしやたんぱく質しつの汚よごれには分解力ぶんかいりょくの強つよい「アルカリ性せい・強きょうアルカリ性洗剤せいせんざい（pH11以上いじょう）」、水垢みずあか（スケール）や無機物むきぶつの汚よごれ・尿石にょうせきには「酸性洗剤さんせいせんざい（pH6以下いか）」を使つかい分わけます。

အညစ်အကြေး အမျိုးအစားအလိုက် ဆပ်ပြာရည်ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုရပါမည် - နေ့စဉ် အဆီအညစ်အကြေး အပျော့စားများအတွက် အလယ်အလတ် ဆပ်ပြာရည် (pH 6–8)၊ တူးကပ်နေသော အဆီနှင့် ပရိုတင်းများအတွက် ချေဖျက်အား ပြင်းထန်သော အယ်လ်ကာလိုင်း သို့မဟုတ် အယ်လ်ကာလိုင်း အပြင်းစား ဆပ်ပြာရည် (pH 11 နှင့်အထက်) နှင့် ရေချိုး၊ သတ္တုဓာတ် အနည်အနှစ်များနှင့် ဆီးချိုးများအတွက် အက်ဆစ် ဆပ်ပြာရည် (pH 6 နှင့်အောက်) တို့ကို အသုံးပြုရပါမည်။

洗浄後せんじょうごの清浄度せいじょうどを現場げんばで素早すばやく確認かくにんする「ATPふき取とり検査けんさ」は、すべての生物せいぶつや食品残渣しょくひんざんさに含ふくまれるATP（アデノシン三さんリン酸さん）を発光量はっこうりょう（RLU）として数十秒すうじゅうびょうで数値化すうちかします。ただし生菌数せいきんすうそのものを直接測ちょくせつはかる検査けんさではないため、定期的ていきてきな微生物検査びせいぶつけんさと併用へいようします。

ATP သုတ်ယူစစ်ဆေးနည်း (ATP swab test) သည် ဆေးကြောပြီးနောက် သန့်ရှင်းမှု အခြေအနေကို လုပ်ငန်းခွင်တွင် စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း အမြန်စစ်ဆေးနိုင်သော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး သက်ရှိဆဲလ်အားလုံးနှင့် အစားအစာ အကြွင်းအကျန်များတွင် ပါဝင်သော Adenosine Triphosphate (ATP) ပမာဏကို အလင်းထွက်နှုန်း ယူနစ် (RLU) အဖြစ် တိုင်းတာပေးပါသည်။ ၎င်းသည် သက်ရှိဘက်တီးရီးယားကို တိုက်ရိုက်တိုင်းတာခြင်း မဟုတ်ဘဲ အော်ဂဲနစ် အညစ်အကြေး ကျန်ရှိမှုကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ပုံမှန် ပိုးမွှားစစ်ဆေးမှုများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရပါမည်။

トレーサビリティ（追跡ついせきと遡及そきゅう）と異常いじょう・クレーム発生時はっせいじの原因究明げんいんきゅうめい

ခြေရာခံနိုင်စွမ်း (Trace-Forward နှင့် Trace-Back) နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ၊ တိုင်ကြားချက်များအတွက် အရင်းခံအကြောင်းရင်း ရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း

食品しょくひんの移動経路いどうけいろを把握はあくする「トレーサビリティ」には、①問題もんだいのある原材料げんざいりょうロットから「どの製品せいひんロットに使つかわれ、どこへ出荷しゅっかされたか」を行方追跡ゆくえついせきする「トレースフォワード（追跡ついせき）」と、②問題製品もんだいせいひんから「いつ・どのラインで・どの原材料げんざいりょうロットで作つくられたか」を遡さかのぼる「トレースバック（遡及そきゅう）」があります。

အစားအစာ ခြေရာခံနိုင်စွမ်း (Traceability) တွင် ဦးတည်ချက် နှစ်မျိုး ပါဝင်ပါသည် - (1) ပြဿနာရှိသော ကုန်ကြမ်းအသုတ်မှစတင်၍ မည်သည့် ကုန်ချောအသုတ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး မည်သည့်နေရာများသို့ တင်ပို့ရောင်းချခဲ့သည်ကို လိုက်လံရှာဖွေသည့် ရှေ့သို့ ခြေရာခံခြင်း (Trace-forward) နှင့် (2) ချို့ယွင်းချက်ရှိသော ထုတ်ကုန်မှနေ၍ မည်သည့်အချိန်၊ မည်သည့်လိုင်းတွင် မည်သည့် ကုန်ကြမ်းအသုတ်များဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်ကို နောက်ကြောင်းပြန် ရှာဖွေသည့် နောက်သို့ ခြေရာခံခြင်း (Trace-back) တို့ဖြစ်ပါသည်။

トレーサビリティを確実かくじつに機能きのうさせるため、現場げんばでは原材料げんざいりょうの入荷日にゅうかび・ロット番号ばんごう・使用日時しようにちじ・配合記録はいごうきろく・製品せいひんロット番号ばんごうを正確せいかくに紐付ひもづけて記録きろくし、端数原料はすうげんりょうの別べつロットとの混在こんざい（混まぜ込こみ）を防ふせぎます。

ခြေရာခံစနစ် တိကျသေချာစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ရန် လုပ်ငန်းခွင်တွင် ကုန်ကြမ်း လက်ခံရရှိသည့် ရက်စွဲ၊ အသုတ်နံပါတ် (Lot number)၊ အသုံးပြုသည့် အချိန်၊ ရောစပ်မှု မှတ်တမ်းနှင့် ကုန်ချော အသုတ်နံပါတ်တို့ကို တိကျစွာ ချိတ်ဆက်မှတ်တမ်းတင်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး မတူညီသော အသုတ်များမှ ကုန်ကြမ်းအကျန်များကို အတူတကွ ရောနှောသုံးစွဲခြင်း မပြုရန် တားဆီးရပါမည်။

包装工程ほうそうこうていで賞味期限印字しょうみきげんいんじの欠かけやシール不良ふりょう（噛かみ込こみ）を発見はっけんした際さいは、直ただちにラインを停止ていしして上司じょうしへ報告ほうこくし、前回正常ぜんかいせいじょうを確認かくにんした時点じてんまで遡さかのぼって製造分せいぞうぶんを隔離かくり・全数選別ぜんすうせんべつするとともに、原因げんいん（印字いんじリボン切ぎれや温度低下等おんどていかとう）を特定とくていして復旧ふっきゅうします。

ထုပ်ပိုးမှု လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက် ရိုက်နှိပ်ထားသော စာလုံးပြတ်နေခြင်း သို့မဟုတ် အိတ်ချိတ်ပိတ်ရာတွင် အစားအစာ ညပ်နေခြင်း (Seal defect) တို့ကို တွေ့ရှိပါက လိုင်းကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ပြီး အထက်လူကြီးထံ သတင်းပို့ကာ နောက်ဆုံးအကြိမ် ပုံမှန်စစ်ဆေးအတည်ပြုခဲ့သည့် အချိန်နောက်ပိုင်း ထုတ်ကုန်အားလုံးကို သီးခြားဖယ်ထား၍ 100% ပြန်လည်ရွေးထုတ်စစ်ဆေးပြီး အကြောင်းရင်း (ဥပမာ မင်ကြိုးကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် အပူပေးတံ အပူချိန်ကျခြင်း) ကို ပြုပြင်ရပါမည်။

消費者しょうひしゃから異物混入いぶつこんにゅうや変敗へんぱいのクレーム（苦情くじょう）が寄よせられた場合ばあいは、ロット番号ばんごうから「保存検体ほぞんけんたい（保存ほぞんサンプル）」と製造せいぞう・検査記録けんさきろくを照合しょうごうしてトレースバックを行おこない、「なぜなぜ分析ぶんせき」で「なぜ発生はっせいしたか」「なぜ流出りゅうしゅつしたか」の根本原因こんぽんげんいんを究明きゅうめいして再発防止策さいはつぼうしさくを講こうじます。

စားသုံးသူထံမှ ပြင်ပအရာဝတ္ထု ပါဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုပ်သိုးပျက်စီးခြင်းဆိုင်ရာ တိုင်ကြားချက် ရောက်ရှိလာသည့်အခါ အသုတ်နံပါတ်ကို အသုံးပြု၍ သိမ်းဆည်းထားသော ရည်ညွှန်းနမူနာပစ္စည်းများ (Retained samples) နှင့် ထုတ်လုပ်မှု/စစ်ဆေးမှု မှတ်တမ်းများကို နောက်ကြောင်းပြန် ခြေရာခံ စစ်ဆေးပြီး နောက်ထပ် မဖြစ်ပွားစေရန် အဘယ်ကြောင့် အထပ်ထပ်မေးခွန်းထုတ် ဆန်းစစ်နည်း (Why-Why analysis) ဖြင့် ဖြစ်ပွားရသည့် အရင်းခံအကြောင်းရင်းနှင့် အပြင်သို့ ထွက်သွားရသည့် အကြောင်းရင်း နှစ်ရပ်လုံးကို ဖော်ထုတ်ရပါမည်။

統計的品質管理とうけいてきひんしつかんりの基礎きそ（母集団ぼしゅうだんとサンプル・計量値けいりょうちと計数値けいすうち・正規分布せいきぶんぷと3σ）

စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု အခြေခံများ (အစုအဝေးကြီးနှင့် နမူနာ၊ စဉ်ဆက်မပြတ်နှင့် ရေတွက်ရသော ဒေတာ၊ ပုံမှန်ဖြန့်ကြက်မှုနှင့် 3σ)

統計的品質管理とうけいてきひんしつかんり（SQC）において、品質ひんしつを知しりたい対象全体たいしょうぜんたい（例れい：1ロット10,000個この製品全体せいひんぜんたい）を「母集団ぼしゅうだん」、そこから検査けんさのために抜ぬき取とった一部いちぶを「サンプル（試料しりょう）」と呼よび、母集団ぼしゅうだんから偏かたよりなく無作為むさくいに選えらぶことを「ランダムサンプリング（無作為抽出むさくいちゅうしゅつ）」といいます。

စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု (SQC) တွင် မိမိတို့ သိရှိလိုသော အစုအဖွဲ့ တစ်ခုလုံး (ဥပမာ အသုတ်တစ်ခုအတွင်းရှိ ထုတ်ကုန် အခုရေ 10,000 လုံး) ကို အစုအဝေးကြီး (Population) ဟုခေါ်ပြီး စမ်းသပ်စစ်ဆေးရန် ထုတ်ယူလိုက်သော အစိတ်အပိုင်းကို နမူနာ (Sample) ဟုခေါ်ကာ ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ ထုတ်ယူခြင်းကို ကျပန်းနမူနာကောက်ယူခြင်း (Random sampling) ဟု ခေါ်ပါသည်။

品質ひんしつデータには、重量じゅうりょう（g）・温度おんど（℃）・長ながさ（mm）・時間じかん（秒びょう）のように測定器そくていきで連続的れんぞくてきな数値すうちとして測はかる「計量値けいりょうち」と、不良品ふりょうひんの個数こすう・包装ほうそうのピンホール数すう・クレーム件数けんすうのように1個こ・2個こと数かぞえる「計数値けいすうち」の2種類しゅるいがあります。

အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ဒေတာများကို အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားပါသည် - အလေးချိန် (g)၊ အပူချိန် (°C)၊ အလျား (mm) နှင့် အချိန် (စက္ကန့်) ကဲ့သို့ တိုင်းတာရေး ကိရိယာများဖြင့် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုင်းတာရရှိသော တိုင်းတာရသည့် ဒေတာ (Continuous data / Variables) နှင့် အပြစ်အနာအဆာရှိသော ပစ္စည်းအရေအတွက်၊ အိတ်ပေါက်အရေအတွက် သို့မဟုတ် တိုင်ကြားချက် အရေအတွက် ကဲ့သို့ ကိန်းပြည့်များဖြင့် ရေတွက်ရသော ရေတွက်ရသည့် ဒေတာ (Discrete data / Attributes) တို့ဖြစ်ပါသည်။

データ全体ぜんたいの中心ちゅうしんを表あらわす「平均値へいきんち（x-bar＝データの合計ごうけい÷個数こすう）」に対たいし、データのばらつきの大おおきさを表あらわす指標しひょうとして「範囲はんい（R＝最大値さいだいち−最小値さいしょうち）」や「標準偏差ひょうじゅんへんさ（σ：シグマ＝分散ぶんさんの正せいの平方根へいほうこん）」を用もちいます。

ပျမ်းမျှတန်ဖိုး (x-bar = တန်ဖိုးများ၏ ပေါင်းလဒ် ÷ အရေအတွက်) သည် ဒေတာများ၏ အလယ်ဗဟိုချက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဒေတာများ၏ ပြန့်ကျဲမှု (ကွာဟချက်) ကိုမူ အကွာအဝေး (Range: R = အကြီးဆုံးတန်ဖိုး − အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး) နှင့် စံသွေဖည်မှု (Standard deviation: σ, sigma = ကိန်းကွာခြားချက် Variance ၏ အပေါင်း နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း) တို့ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။

安定あんていした工程こうていの計量値けいりょうちは平均値へいきんちを中心ちゅうしんに左右対称さゆうたいしょうのつりがね型がたとなる「正規分布せいきぶんぷ」に従したがい、平均値へいきんち±1σの範囲はんいに約やく68.3%、±2σに約やく95.4%、±3σに約やく99.7%のデータが入はいります。また円えんグラフを描えがく際さいの中心角ちゅうしんかくは「360°×各項目かくこうもくの構成比こうせいひ」で計算けいさんします。

တည်ငြိမ်သော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုမှ ရရှိသည့် တိုင်းတာရသော ဒေတာများသည် ပျမ်းမျှတန်ဖိုးကို ဗဟိုပြု၍ ဘယ်ညာအချိုးညီ ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ပုံမှန်ဖြန့်ကြက်မှု (Normal distribution) အတိုင်း ရှိနေတတ်ပြီး ပျမ်းမျှတန်ဖိုး ±1σ အတွင်း ဒေတာ 68.3% ခန့်၊ ±2σ အတွင်း 95.4% ခန့်နှင့် ±3σ အတွင်း 99.7% ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ စက်ဝိုင်းပုံဇယား (Pie chart) ရေးဆွဲရာတွင် ဗဟိုထောင့်ကို 360° × သက်ဆိုင်ရာ အချိုးအစား ဖြင့် တွက်ချက်ပါသည်။

QC七ななつ道具どうぐ①（パレート図ず・特性要因図とくせいよういんず・チェックシート・層別そうべつ・散布図さんぷず）

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်ရေး ကိရိယာ 7 မျိုး (QC 7 Tools) အပိုင်း 1 (ပါရီတိုဇယား၊ အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြပုံ၊ စစ်ဆေးရေးဇယား၊ အလွှာခွဲခြားခြင်း၊ ပြန့်ကျဲမှုပုံ)

現場げんばの品質ひんしつデータを整理せいり・分析ぶんせきする代表的手法だいひょうてきしゅほうが「QC七ななつ道具どうぐ」です。①「パレート図ず」は、不良内容ふりょうないようや苦情項目くじょうこうもくを件数けんすうの多おおい順じゅんに左ひだりから棒ぼうグラフで並ならべ、累積比率るいせきひりつ（%）の折おれ線せんグラフを重かさねた図ずで、最優先さいゆうせんで対策たいさくすべき重点課題じゅうてんかだいを絞しぼり込こむのに使つかいます。

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်ရေး ကိရိယာ 7 မျိုး (Seven QC Tools) သည် လုပ်ငန်းခွင် အရည်အသွေး ဒေတာများကို ဆန်းစစ်လေ့လာရာတွင် သုံးသော အခြေခံနည်းလမ်းများ ဖြစ်ပါသည်။ (1) ပါရီတိုဇယား (Pareto chart) သည် အပြစ်အနာအဆာ သို့မဟုတ် တိုင်ကြားချက် အမျိုးအစားများကို အရေအတွက် အများဆုံးမှ အနည်းဆုံးသို့ ဘယ်ဘက်မှစ၍ တိုင်ပုံစံဇယား (Bar graph) အဖြစ် စီစဉ်ပြီး စုစုပေါင်း ရာခိုင်နှုန်းမျဉ်းကွေးနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော ဇယားဖြစ်ကာ ဦးစားပေး ဖြေရှင်းရမည့် အဓိက ပြဿနာကို ဖော်ထုတ်ပေးပါသည်။

②「特性要因図とくせいよういんず（フィッシュボーン図ず）」は、結果けっか（特性とくせい：例れい・重量不良じゅうりょうふりょうや異物混入いぶつこんにゅう）を背骨せぼねの先さきに置おき、それに影響えいきょうする4M（人ひと・機械きかい・材料ざいりょう・方法ほうほう）などの原因げんいん（要因よういん）を魚さかなの骨ほねのように体系的たいけいてきに整理せいりして真しんの原因げんいんを探さぐる図ずです。

(2) အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်စပ်မှုပြပုံ (ငါးရိုးပုံစံဇယား - Cause-and-effect / Fishbone diagram) သည် ရလဒ် (အရည်အသွေး လက္ခဏာ၊ ဥပမာ အလေးချိန် မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ပအရာဝတ္ထု ပါဝင်ခြင်း) ကို ကျောရိုးထိပ်တွင် ထားရှိပြီး 4M အကြောင်းရင်းများ (Man လူ၊ Machine စက်၊ Material ကုန်ကြမ်း၊ Method နည်းလမ်း) ကို ငါးရိုးသဏ္ဌာန် အကိုင်းအခက်များ ခွဲထုတ်၍ အရင်းခံ အကြောင်းရင်းကို စနစ်တကျ ရှာဖွေသော ပုံဖြစ်ပါသည်။

③「チェックシート」はデータの採取さいしゅや点検漏てんけんもれ防止ぼうしのためにあらかじめ項目こうもくを表形式ひょうけいしきにまとめた用紙ようし、④「層別そうべつ」は集あつめたデータを原料げんりょうロット別べつ・機械号機別きかいごうきべつ・作業者別さぎょうしゃべつ・時間帯別じかんたいべつなどのグループ（層そう）に分わけて比較ひかくし、問題もんだいの所在しょざいを明あきらかにする手法しゅほうです。

(3) စစ်ဆေးရေးဇယား (Check sheet) သည် ဒေတာများကို အလွယ်တကူ စာရင်းမှတ်သားနိုင်ရန်နှင့် စစ်ဆေးရန် မကျန်ခဲ့စေရန် ကြိုတင်ပုံစံထုတ်ထားသော ဇယားဖြစ်ပြီး (4) အလွှာခွဲခြားခြင်း (Stratification) သည် ဒေတာများကို ကုန်ကြမ်းအသုတ်၊ စက်နံပါတ်၊ လုပ်သား သို့မဟုတ် အဆိုင်းအချိန်အလိုက် အုပ်စုများ (အလွှာများ) ခွဲခြား၍ ကွာခြားချက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ပြဿနာ ဇာစ်မြစ်ကို ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

⑤「散布図さんぷず」は、2つの対ついになるデータ（例れい：加熱時間かねつじかんと中心温度ちゅうしんおんど、気温きおんと水分量すいぶんりょう）を縦軸たてじくと横軸よこじくにとって点てんを打うち、一方いっぽうが増ふえると他方たほうも増ふえる「正せいの相関そうかん」、減へる「負ふの相関そうかん」、関係かんけいがない「無相関むそうかん」などの相関関係そうかんかんけいを調しらべる図ずです。

(5) ပြန့်ကျဲမှုပုံ (Scatter diagram) သည် ဆက်စပ်နေသော ကိန်းရှင်နှစ်ခု (ဥပမာ အပူပေးချိန်နှင့် အလယ်ဗဟိုအပူချိန်) ကို ဒေါင်လိုက်နှင့် အလျားလိုက် ဝင်ရိုးများပေါ်တွင် အစက်ချ ရေးဆွဲ၍ ဆက်စပ်မှု (Correlation) ကို စစ်ဆေးသော ပုံဖြစ်ပါသည် - အပေါင်းဆက်စပ်မှု (တစ်ခုတိုးလျှင် ကျန်တစ်ခုပါ တိုးခြင်း)၊ အနှုတ်ဆက်စပ်မှု (တစ်ခုတိုးလျှင် ကျန်တစ်ခု လျော့ခြင်း) သို့မဟုတ် ဆက်စပ်မှု မရှိခြင်း တို့ကို သိရှိနိုင်ပါသည်။

QC七ななつ道具どうぐ②（ヒストグラム・管理図かんりず）の見方みかたと工程異常こうていいじょうの早期発見そうきはっけん

အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်ရေး ကိရိယာ 7 မျိုး အပိုင်း 2 (ဟစ်စတိုဂရမ်နှင့် ထိန်းချုပ်မှုဇယား ဖတ်ရှုပုံ) နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ပုံမှန်မဟုတ်မှုကို စောစီးစွာ ဖော်ထုတ်ခြင်း

⑥「ヒストグラム（度数分布図どすうぶんぷず）」は、計量値けいりょうちの範囲はんいをいくつかの区間くかん（階級かいきゅう）に分わけ、各区間かくくかんに入はいるデータの個数こすう（度数どすう）を柱状ちゅうじょうグラフで表あらわした図ずです。分布ぶんぷの中心位置ちゅうしんいちやばらつきの幅はば、規格上限値きかくじょうげんち（USL）・規格下限値きかくかげんち（LSL）に対たいする余裕よゆうを一目ひとめで把握はあくできます。

(6) ဟစ်စတိုဂရမ် (Histogram - ကြိမ်နှုန်းဖြန့်ကြက်မှုဇယား) သည် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုင်းတာရရှိသော ဒေတာများကို အပိုင်းအခြားများ (Classes) ခွဲခြားပြီး အပိုင်းအခြား တစ်ခုချင်းစီတွင် ပါဝင်သော အရေအတွက် (ကြိမ်နှုန်း) ကို ဒေါင်လိုက်တိုင်များအဖြစ် ရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်ရာ ဒေတာများ၏ ဗဟိုချက်၊ ပြန့်ကျဲမှုနှင့် အထက်/အောက် သတ်မှတ်ချက်ဘောင်များ (USL/LSL) အတွင်း လုံလောက်မှု ရှိမရှိကို မျက်စိဖြင့် အလွယ်တကူ မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။

ヒストグラムの形状けいじょうから工程こうていの状態じょうたいが読よみ取とれます。ばらつきは小ちいさいのに平均値へいきんちが片側かたがわへ寄よって規格外きかくがいが出でている場合ばあいは機械きかいの設定値せっていちを中心ちゅうしんへ調整ちょうせいします。また2台だいの機械きかいや2つの原料げんりょうロットが混まざると山やまが2つある「ふた山型やまがた」、規格外きかくがいを選別除去せんべつじょきょした後あとは端はしが切きり立たった「絶壁型ぜっぺきがた」になります。

ဟစ်စတိုဂရမ် ပုံသဏ္ဌာန်များက လုပ်ငန်းစဉ် အခြေအနေကို ဖော်ပြပေးပါသည် - ပြန့်ကျဲမှု နည်းသော်လည်း ပျမ်းမျှတန်ဖိုးက တစ်ဖက်သို့ ရွေ့သွားသဖြင့် စံနှုန်းဘောင်ကျော်သော ပစ္စည်းများ ထွက်ပေါ်နေပါက စက်ချိန်ညှိမှုကို အလယ်ဗဟိုသို့ ပြန်ရွှေ့ရပါမည်။ စက်နှစ်လုံး သို့မဟုတ် ကုန်ကြမ်းအသုတ် နှစ်ခု ရောနှောနေပါက ထိပ်ချွန်နှစ်ခုပုံ (Bimodal shape) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး စံမမီသော ပစ္စည်းများကို ဖယ်ထုတ်ထားပါက တစ်ဖက်ပြတ် ကမ်းပါးစောက်ပုံ (Cliff-like shape) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

⑦「管理図かんりず（x-bar−R管理図等かんりずとう）」は、時間経過じかんけいかに伴ともなう工程こうていの変動へんどうを見みるため、中心線ちゅうしんせん（CL）の上下じょうげに統計的とうけいてきな「上方管理限界線じょうほうかんりげんかいせん（UCL）」と「下方管理限界線かほうかんりげんかいせん（LCL）」（通常つうじょう±3σ、製品規格せいひんきかくの内側うちがわに設定せってい）を引ひき、サンプルの平均値へいきんちや範囲はんいを時系列じけいれつにプロットした折おれ線せんグラフです。

(7) ထိန်းချုပ်မှုဇယား (Control chart၊ ဥပမာ x-bar–R ဇယား) သည် အလယ်ဗဟိုမျဉ်း (CL) ၏ အထက်နှင့် အောက်တွင် စာရင်းအင်းနည်းကျ အထက်နှင့် အောက် ထိန်းချုပ်မှုမျဉ်းများ (UCL နှင့် LCL၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ထုတ်ကုန် သတ်မှတ်ချက်ဘောင်၏ အတွင်းဘက်၌ ±3σ တွင် သတ်မှတ်သည်) ကို ဆွဲထားပြီး နမူနာ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးများနှင့် အကွာအဝေးများကို အချိန်အလိုက် အစက်ချ ရေးဆွဲခြင်းဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ် ပြောင်းလဲမှုကို စောင့်ကြည့်သော ဇယားဖြစ်ပါသည်။

工程こうていの変動へんどうには避さけられない微細びさいな「偶然原因ぐうぜんげんいん」と見逃みのがせない「異常原因いじょうげんいん」があります。点てんが管理限界線かんりげんかいせん（UCL・LCL）の外そとへ出でたときだけでなく、限界線内げんかいせんないであっても「中心線ちゅうしんせんの片側かたがわに7点以上連続てんいじょうれんぞくして並ならぶ（連れん）」や「6〜7点連続てんれんぞくして上昇じょうしょうまたは下降かこうし続つづける（傾向けいこう）」が見みられたら、異常原因いじょうげんいんの兆候ちょうこうと判断はんだんして直ただちに原因調査げんいんちょうさを行おこないます。

လုပ်ငန်းစဉ် ပြောင်းလဲမှုသည် ရှောင်လွှဲ၍မရသော အသေးစား သဘာဝအကြောင်းရင်းများ (Chance causes) သို့မဟုတ် အရေးယူဖြေရှင်းရမည့် ထူးခြားအကြောင်းရင်းများ (Assignable causes) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ အစက်တစ်စက်သည် UCL/LCL အပြင်ဘက်သို့ ကျော်ထွက်သွားသည့် အခါတွင်သာမက ထိန်းချုပ်မှုမျဉ်းအတွင်း ရှိနေသော်လည်း အလယ်ဗဟိုမျဉ်း၏ တစ်ဖက်တည်းတွင် အစက် 7 စက်နှင့်အထက် ဆက်တိုက် ကျရောက်နေခြင်း (Run) သို့မဟုတ် အစက် 6–7 စက် ဆက်တိုက် မြင့်တက် သို့မဟုတ် ကျဆင်းနေခြင်း (Trend) ရှိပါက ပုံမှန်မဟုတ်သည့် လက္ခဏာအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ချက်ချင်း စစ်ဆေးရပါမည်။

試験対策しけんたいさくの急所きゅうしょ（QC七ななつ道具どうぐ・正規分布せいきぶんぷ・D値ちとZ値ち・ATP検査けんさ）

စာမေးပွဲ အကြံပြုချက်များနှင့် အဓိက မှတ်သားရန်များ (QC ကိရိယာ 7 မျိုး၊ ပုံမှန်ဖြန့်ကြက်မှု၊ D နှင့် Z တန်ဖိုးများ၊ ATP စစ်ဆေးမှု)

QC七ななつ道具どうぐの目的別もくてきべつの使つかい分わけ（パレート図ず、特性要因図とくせいよういんず、ヒストグラム、散布図さんぷず、管理図かんりず、チェックシート、層別そうべつ）は毎年必まいとしかならず出題しゅつだいされます。

QC ကိရိယာ 7 မျိုး (ပါရီတိုဇယား၊ အကြောင်းနှင့်အကျိုးပြ ငါးရိုးပုံ၊ ဟစ်စတိုဂရမ်၊ ပြန့်ကျဲမှုပုံ၊ ထိန်းချုပ်မှုဇယား၊ စစ်ဆေးရေးဇယား၊ အလွှာခွဲခြားခြင်း) တစ်ခုချင်းစီ၏ အသုံးပြုရသည့် ရည်ရွယ်ချက် ခွဲခြားပုံကို စာမေးပွဲတိုင်းတွင် မေးလေ့ရှိပါသည်။

正規分布せいきぶんぷのデータの割合わりあい（平均値へいきんち±1σ＝68.3%、±2σ＝95.4%、±3σ＝99.7%）と、加熱殺菌かねつさっきんの「D値ち（菌数きんすうを1/10にする加熱分数かねつふんすう）」と「Z値ち（D値ちを1/10にする温度変化おんどへんか℃）」の違ちがいを整理せいりしましょう。

ပုံမှန်ဖြန့်ကြက်မှု ရာခိုင်နှုန်းများ (ပျမ်းမျှ ± 1σ = 68.3%, ± 2σ = 95.4%, ± 3σ = 99.7%) နှင့် D-value (ပိုးမွှားများကို 1/10 သို့ လျှော့ချရန် လိုအပ်သော မိနစ်) နှင့် Z-value (D-value ကို 1/10 သို့ လျှော့ချရန် ပြောင်းလဲရသော အပူချိန် °C) တို့၏ ကွာခြားချက်ကို အလွတ်ကျက်မှတ်ထားပါ။

また迅速衛生検査じんそくえいせいけんさの「ATPふき取とり検査けんさ（生物発光せいぶつはっこうRLUで数十秒すうじゅうびょうで清浄度判定せいじょうどはんてい）」と「トレースバック・トレースフォワード」の区別くべつも頻出ひんしゅつです。

ထို့ပြင် လျင်မြန်သော ATP သုတ်ယူစစ်ဆေးနည်း (ဇီဝအလင်းထွက်နှုန်း RLU ကို စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း တိုင်းတာခြင်း) နှင့် နောက်သို့ ခြေရာခံခြင်း (Traceback) နှင့် ရှေ့သို့ ခြေရာခံခြင်း (Traceforward) တို့ကိုလည်း ပြန်လည်လေ့လာထားပါ။