စက်မှုပုံစံပန်းချီ (機械製図) ဖတ်ရှုနည်းနှင့် တိကျတိုင်းတာကိရိယာများ ကိုင်တွယ်အသုံးပြုနည်း

1. 機械製図きかいせいずの基本きほん・尺度しゃくど・部品欄ぶひんらんと線せんの種類しゅるい

1. စက်မှုပုံစံပန်းချီ၏ အခြေခံ၊ စကေးအချိုး (尺度)၊ အစိတ်အပိုင်းဇယားနှင့် မျဉ်းအမျိုးအစားများ

設計者せっけいしゃの意図いとを加工者かこうしゃや検査員けんさいんへ正確せいかくに伝つたえる図面ずめんは「エンジニアの共通言語きょうつうげんご」と呼よばれ、日本にほんではJIS B 0001（機械製図きかいせいず）に基もとづいて作成さくせいされ、寸法すんぽうの単位たんいはミリメートル（mm）を省略しょうりゃくして数値すうちのみを記入きにゅうします。

ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသူ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို စက်ကိုင်တွယ်ထုတ်လုပ်သူနှင့် စစ်ဆေးရေးဝန်ထမ်းများထံသို့ တိကျမှန်ကန်စွာ ပို့ဆောင်ပေးသော ပုံစံပန်းချီ (図面) ကို အင်ဂျင်နီယာများ၏ ဘုံဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် JIS B 0001 (စက်မှုပုံစံပန်းချီ 機械製図) အပေါ် အခြေခံ၍ ရေးဆွဲကာ အတိုင်းအတာယူနစ်ဖြစ်သော မီလီမီတာ (mm) သင်္ကေတကို ချန်လှပ်၍ ကိန်းဂဏန်းသက်သက်ကိုသာ ရေးသားဖော်ပြပါသည်။

図面ずめんの右下みぎしたにある「表題欄ひょうだいらん」には図面番号ずめんばんごう、品名ひんめい、材質ざいしつ、投影法とうえいほう、尺度しゃくどなどが記しるされ、組立図くみたてずの「部品欄ぶひんらん（部品表ぶひんひょう）」には構成部品こうせいぶひんの名称めいしょう・材質ざいしつ・個数こすうなどが一覧いちらんで記載きさいされます。

ပုံစံပန်းချီ၏ ညာဘက်အောက်ခြေရှိ ခေါင်းစဉ်ဇယားကွက် (表題欄) တွင် ပုံစံပန်းချီနံပါတ်၊ ပစ္စည်းအမည်၊ သတ္တုအမျိုးအစား၊ ပုံဆွဲနည်းစနစ်နှင့် စကေးအချိုး စသည်တို့ကို ရေးသားထားပြီး တပ်ဆင်ပုံစံပန်းချီ (組立図) ၏ အစိတ်အပိုင်းဇယားကွက် (部品欄 / 部品表) တွင် ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများ၏ အမည်၊ သတ္တုအမျိုးအစားနှင့် အရေအတွက် စသည်တို့ကို ဇယားဖြင့် ဖော်ပြထားပါသည်။

「尺度しゃくど」とは図形ずけいの長ながさと実物じつぶつの寸法すんぽうとの比ひであり、実物大じつぶつだいを「現尺げんしゃく（1:1）」、実物じつぶつより小ちいさく描えがく「縮尺しゅくしゃく（1:2や1:5など）」、実物じつぶつより大おおきく描えがく「倍尺ばいしゃく（2:1や5:1など）」があります。

စကေးအချိုး (尺度) ဆိုသည်မှာ ပုံစံပန်းချီပေါ်ရှိ ပုံ၏အလျားနှင့် လက်တွေ့ပစ္စည်း၏ အတိုင်းအတာတို့၏ အချိုးဖြစ်ပြီး လက်တွေ့အရွယ်အစားအတိုင်း ဆွဲထားသော မူရင်းစကေး (現尺 1:1)၊ လက်တွေ့ပစ္စည်းထက် သေးငယ်အောင် ဆွဲထားသော ချုံ့စကေး (縮尺 1:2 သို့မဟုတ် 1:5 စသည်) နှင့် လက်တွေ့ပစ္စည်းထက် ကြီးမားအောင် ဆွဲထားသော ချဲ့စကေး (倍尺 2:1 သို့မဟုတ် 5:1 စသည်) တို့ ရှိကြပါသည်။

尺度しゃくどが1:2（縮尺しゅくしゃく）や2:1（倍尺ばいしゃく）であっても、図面ずめんの寸法線すんぽうせんの上うえに記入きにゅうする数値すうちは、必かならず加工完成後かこうかんせいごの「実物じつぶつの仕上しあがり寸法すんぽう」をそのまま記入きにゅうするルールです。

စကေးအချိုးမှာ 1:2 (ချုံ့စကေး) သို့မဟုတ် 2:1 (ချဲ့စကေး) ဖြစ်နေစေကာမူ ပုံစံပန်းချီ၏ အတိုင်းအတာမျဉ်းပေါ်တွင် ရေးသားဖော်ပြရသော ကိန်းဂဏန်းမှာ မဖြစ်မနေ ထုတ်လုပ်ပြီးစီးချိန်၌ ရှိရမည့် လက်တွေ့ပစ္စည်း၏ အပြီးသတ် အတိုင်းအတာအမှန်အတိုင်း ရေးသားရမည့် စည်းမျဉ်းဖြစ်ပါသည်။

また、製図せいずの線せんは用途ようとで使つかい分わけ、目めに見みえる外形がいけいには「太ふとい実線じっせん（外形線がいけいせん）」、寸法線すんぽうせん・寸法補助線すんぽうほじょせん・引出線ひきだしせん・ハッチングには「細ほそい実線じっせん」、見みえない裏側うらがわの形かたちには「破線はせん（かくれ線せん）」、中心ちゅうしんには「細ほそい一点鎖線いってんさせん（中心線ちゅうしんせん）」を用もちいます。

ထို့ပြင် ပုံစံပန်းချီရှိ မျဉ်းများကို အသုံးပြုပုံအလိုက် ခွဲခြားသုံးစွဲရပြီး မျက်စိဖြင့် မြင်ရသော အပြင်ဘက်ပုံသဏ္ဌာန်အတွက် မျဉ်းဖြောင့်အထူ (太い実線 — အပြင်ဘက်ပုံသဏ္ဌာန်မျဉ်း 外形線)၊ အတိုင်းအတာမျဉ်း၊ အတိုင်းအတာ အထောက်အကူပြုမျဉ်း၊ ညွှန်ပြမျဉ်းနှင့် မျဉ်းစောင်းခြစ်မှတ်သားခြင်း (ハッチング) တို့အတွက် မျဉ်းဖြောင့်အပါး (細い実線)၊ မမြင်ရသော အနောက်ဘက် သို့မဟုတ် အတွင်းဘက် ပုံသဏ္ဌာန်အတွက် မျဉ်းပြတ် (破線 — မမြင်ရသော အတွင်းမျဉ်း かくれ線) နှင့် ဗဟိုချက်အတွက် အစက်တစ်စက်ပါ မျဉ်းပြတ်အပါး (細い一点鎖線 — ဗဟိုမျဉ်း 中心線) တို့ကို အသုံးပြုပါသည်။

2. 第三角法だいさんかくほうによる投影図とうえいずの配置はいちと断面図だんめんずの表あらわし方かた

2. တတိယထောင့်စနစ် ပုံဆွဲနည်း (第三角法) ဖြင့် မြင်ကွင်းပုံများ နေရာချထားပုံနှင့် ဖြတ်ပိုင်းပုံ (断面図) ဖော်ပြနည်း

JISの機械製図きかいせいずでは、立体りったいの品物しなものを平面へいめんの図面ずめんに正確せいかくに表あらわすため、原則げんそくとして「第三角法だいさんかくほう」という正投影法せいとうえいほうを用もちい、品物しなものの形状特徴けいじょうとくちょうが最もっともよく分わかる面めんを「正面図しょうめんず」に選えらびます。

JIS စက်မှုပုံစံပန်းချီတွင် သုံးဖက်မြင် အရာဝတ္ထုပစ္စည်းကို ပြင်ညီစာရွက်ပေါ်၌ တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် မူအားဖြင့် တတိယထောင့်စနစ် ပုံဆွဲနည်း (第三角法) ကို အသုံးပြုပြီး ပစ္စည်း၏ ပုံသဏ္ဌာန် ထူးခြားချက်ကို အပေါ်လွင်ဆုံး မြင်တွေ့နိုင်သည့် မျက်နှာပြင်ကို အရှေ့မြင်ကွင်းပုံ (正面図) အဖြစ် ရွေးချယ်ပါသည်။

第三角法だいさんかくほうでは、見みた方向ほうこうと同おなじ側がわに図ずを配置はいちするため、正面図しょうめんずの真上まうえに上うえから見みた「平面図へいめんず」、正面図しょうめんずの真横まよこ（右側みぎがわ）に右みぎから見みた「右側面図みぎそくめんず」、左側ひだりがわに「左側面図ひだりそくめんず」を描えがきます。

တတိယထောင့်စနစ် ပုံဆွဲနည်း (第三角法) တွင် ကြည့်ရှုသည့် ဦးတည်ရာဘက်အတိုင်း ပုံများကို နေရာချထားသောကြောင့် အရှေ့မြင်ကွင်းပုံ (正面図) ၏ အပေါ်တည့်တည့်တွင် အပေါ်မှကြည့်သော အပေါ်မြင်ကွင်းပုံ (平面図)၊ အရှေ့မြင်ကွင်းပုံ၏ ညာဘက်ဘေးတည့်တည့်တွင် ညာဘက်မှကြည့်သော ညာဘက်ဘေးမြင်ကွင်းပုံ (右側面図) နှင့် ဘယ်ဘက်တွင် ဘယ်ဘက်ဘေးမြင်ကွင်းပုံ (左側面図) တို့ကို ရေးဆွဲပါသည်။

内部ないぶに複雑ふくざつな穴あなや溝みぞがある部品ぶひんで、破線はせん（かくれ線せん）だけでは分わかりにくい場合ばあいは、品物しなものを仮想的かそうてきに切断せつだんして内部構造ないぶこうぞうを示しめす「断面図だんめんず（全断面図ぜんだんめんずや片側断面図かたがわだんめんずなど）」を用もちいます。

အတွင်းပိုင်း၌ ရှုပ်ထွေးသော အပေါက်များ သို့မဟုတ် မြောင်းများပါရှိသည့် အစိတ်အပိုင်းများတွင် မျဉ်းပြတ် (မမြင်ရသော အတွင်းမျဉ်း かくれ線) တစ်ခုတည်းဖြင့် နားလည်ရန် ခက်ခဲပါက ပစ္စည်းကို စိတ်ကူးဖြင့် ဖြတ်တောက်၍ အတွင်းပိုင်းတည်ဆောက်ပုံကို ပြသသည့် ဖြတ်ပိုင်းပုံ (断面図 — အပြည့်ဖြတ်ပိုင်းပုံ 全断面図 သို့မဟုတ် တစ်ခြမ်းဖြတ်ပိုင်းပုံ 片側断面図 စသည်) ကို အသုံးပြုပါသည်။

断面図だんめんずにおいて刃物はもので切きった切きり口くち（断面だんめん）には、原則げんそくとして外形線がいけいせんや中心線ちゅうしんせんに対たいして45度どの角度かくどで等間隔とうかんかくの細ほそい実線じっせんを引ひく「ハッチング」を施ほどこします。

ဖြတ်ပိုင်းပုံ (断面図) တွင် ဖြတ်တောက်ထားသော ဖြတ်ပိုင်းမျက်နှာပြင် (切り口 / 断面) ၌ မူအားဖြင့် အပြင်ဘက်ပုံသဏ္ဌာန်မျဉ်း သို့မဟုတ် ဗဟိုမျဉ်းအပေါ် 45 ဒီဂရီ စောင်းလျက် အကွာအဝေးတူညီသော မျဉ်းဖြောင့်အပါးများ ဆွဲသားသည့် မျဉ်းစောင်းခြစ်မှတ်သားခြင်း (ハッチング) ကို ပြုလုပ်ရပါသည်။

ただし、軸じく（シャフト）、ボルト、ナット、小こねじ、ピン、キー、鋼球こうきゅう、および補強用ほきょうようの「リブ」などは、長手方向ながてほうこうに切断せつだんするとかえって図ずが読よみにくくなるため、断面だんめんにせずハッチングも入いれない規則きそくです。

သို့ရာတွင် ဝင်ရိုး (軸 / シャフト)၊ ဘို့လ်ချောင်း (ボルト)၊ နတ်ခေါင်း (ナット)၊ ဝက်အူအသေး၊ ပင်ချောင်း (ピン)၊ ကီးချောင်း (キー)၊ သံမဏိဘောလုံးနှင့် အားဖြည့်ဒေါက်ပြား (リブ) စသည်တို့ကိုမူ အလျားလိုက် ဖြတ်တောက်ပြသပါက ပုံစံပန်းချီ ဖတ်ရှုရန် ပိုမိုခက်ခဲသွားတတ်သောကြောင့် ဖြတ်ပိုင်းပုံမပြုလုပ်ရသလို မျဉ်းစောင်းခြစ်မှတ်သားခြင်း (ハッチング) လည်း မထည့်ရဟူသော စည်းမျဉ်းရှိပါသည်။

3. 寸法補助記号すんぽうほじょきごう（φ・R・C・□・t）とねじの表あらわし方かた

3. အတိုင်းအတာ အထောက်အကူပြု သင်္ကေတများ (φ၊ R၊ C၊ □၊ t) နှင့် ဝက်အူရစ် ဖော်ပြနည်း

図面ずめんの寸法数値すんぽうすうちの前まえに付つけて形状けいじょうの意味いみを明確めいかくにする記号きごうを「寸法補助記号すんぽうほじょきごう」といい、円えんや円筒えんとうの直径ちょっけい（まる・パイ）には「φ」、円えんコ（アーク）の半径はんけいには「R」を数値すうちの前まえに付つけます（例れい：φ20、R5）。

ပုံစံပန်းချီရှိ အတိုင်းအတာ ကိန်းဂဏန်း၏ အရှေ့တွင် တပ်ဆင်၍ ပုံသဏ္ဌာန်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသော သင်္ကေတများကို အတိုင်းအတာ အထောက်အကူပြု သင်္ကေတများ (寸法補助記号) ဟု ခေါ်ပြီး စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် ဆလင်ဒါပုံ၏ အချင်းအတွက် φ နှင့် စက်ဝိုင်းခြမ်းမျဉ်းကွေး၏ အချင်းဝက်အတွက် R ကို ကိန်းဂဏန်းအရှေ့တွင် တပ်ဆင်ပါသည် (ဥပမာ — φ20၊ R5)။

球きゅうの直径ちょっけいには「Sφ」、球きゅうの半径はんけいには「SR」を用もちい、正方形せいほうけいの1辺ぺんの長ながさ（角かく）には「□（かく）」、板いたの厚あつさには「t」を用もちいます（例れい：□30は一辺いっぺん30mmの正方形断面せいほうけいだんめん、t3.2は板厚いたあつ3.2mm）。

စက်လုံးပုံ၏ အချင်းအတွက် Sφ နှင့် စက်လုံးပုံ၏ အချင်းဝက်အတွက် SR ကို အသုံးပြုပြီး စတုရန်းပုံ၏ အနားတစ်ဖက်အလျားအတွက် □ နှင့် အပြား၏ အထူအတွက် t ကို အသုံးပြုပါသည် (ဥပမာ — □30 သည် အနားတစ်ဖက် 30 mm ရှိသော စတုရန်းဖြတ်ပိုင်းပုံဖြစ်ပြီး t3.2 သည် အပြားအထူ 3.2 mm ဖြစ်သည်)။

また、角かどを斜ななめ45度どに削けずり落おとす「45°の面取めんとり」には「C」の記号きごうを使つかい、たとえば「C2」と記しるされていれば、角かどから縦たて・横よこそれぞれ2mmを45度どの角度かくどで面取めんとりすることを意味いみします（45度以外どいがいの面取めんとりにはCを使つかえません）。

ထို့ပြင် ထောင့်စွန်းကို 45 ဒီဂရီ စောင်း၍ ဖြတ်စားသည့် 45° အနားစောင်းဖြတ်ခြင်း (45°の面取り) အတွက် C သင်္ကေတကို အသုံးပြုပြီး ဥပမာအားဖြင့် C2 ဟု ရေးသားထားပါက ထောင့်စွန်းမှ ဒေါင်လိုက်နှင့် အလျားလိုက် 2 mm စီကို 45 ဒီဂရီထောင့်ဖြင့် အနားစောင်းဖြတ်စားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည် (45 ဒီဂရီ မဟုတ်သော အနားစောင်းဖြတ်ခြင်းအတွက် C သင်္ကေတကို အသုံးမပြုနိုင်ပါ)။

穴あなの数かずと寸法すんぽうを示しめす「4-φ10貫通かんつう（または4×φ10）」は、直径ちょっけい10mmの貫通穴かんつうあなが4箇所かしょあることを表あらわし、「ざぐり」や「皿さらざぐり」はボルトの頭あたまを沈しずめる段付だんつき穴あなやテーパ穴あなを表あらわします。

အပေါက်အရေအတွက်နှင့် အတိုင်းအတာကို ပြသသော 4-φ10貫通 (သို့မဟုတ် 4×φ10) သည် အချင်း 10 mm ရှိသော ဖောက်ထွင်းပေါက် 4 ပေါက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး အပေါက်ဝချဲ့ခြင်း (ざぐり) နှင့် ကတော့ပုံ အပေါက်ဝချဲ့ခြင်း (皿ざぐり) တို့သည် ဘို့လ်ခေါင်း နစ်ဝင်နေစေရန် ပြုလုပ်ထားသော အဆင့်ပါအပေါက် သို့မဟုတ် ကတော့ပုံအပေါက်ကို ဖော်ပြပါသည်။

さらに、最もっとも広ひろく使つかわれる「メートルねじ」は記号きごう「M」と外径がいけい（呼よび径けい）で表あらわし、「M8」は外径がいけい8mmのメートル並目なみめねじ、「M10×1.25」は外径がいけい10mm・ピッチ1.25mmのメートル細目ほそめねじを示しめします。

ထို့အပြင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး အသုံးပြုသည့် မက်ထရစ်ဝက်အူရစ် (メートルねじ) ကို သင်္ကေတ M နှင့် အပြင်အချင်း (သတ်မှတ်အချင်း 呼び径) တို့ဖြင့် ဖော်ပြပြီး M8 သည် အပြင်အချင်း 8 mm ရှိသော သာမန်မက်ထရစ်ဝက်အူရစ် (メートル並目ねじ) ဖြစ်ကာ M10×1.25 သည် အပြင်အချင်း 10 mm နှင့် အရစ်အကွာအဝေး (ピッチ) 1.25 mm ရှိသော အရစ်စိပ် မက်ထရစ်ဝက်အူရစ် (メートル細目ねじ) ကို ဖော်ပြပါသည်။

4. 寸法公差すんぽうこうさと「はめあい（すきまばめ・しまりばめ）」

4. အတိုင်းအတာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် (寸法公差) နှင့် အံဝင်ခွင်ကျတပ်ဆင်မှု (はめあい — နေရာလွတ်ရှိသော တပ်ဆင်မှုနှင့် တင်းကျပ်သော တပ်ဆင်မှု)

機械加工きかいかこうでは図面ずめんの基準寸法きじゅんすんぽうと寸分違すんぶんたがわぬ寸法すんぽうに仕上しあげることは不可能ふかのうなため、実用上許じつようじょうゆるされる最大許容寸法さいだいきょようすんぽうと最小許容寸法さいしょうきょようすんぽうの範囲はんいを指定していし、その差さを「寸法公差すんぽうこうさ（公差こうさ）」といいます。

စက်ဖြင့် သတ္တုဖြတ်စားပြုပြင်ရာတွင် ပုံစံပန်းချီပါ အခြေခံအတိုင်းအတာ (基準寸法) နှင့် တစ်ဆံခြည်မျှ မလွဲအောင် အပြီးသတ်ထုတ်လုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် လက်တွေ့အသုံးပြုရာတွင် ခွင့်ပြုနိုင်သော အမြင့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာ (最大許容寸法) နှင့် အနိမ့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာ (最小許容寸法) အပိုင်းအခြားကို သတ်မှတ်ပေးထားပြီး ၎င်းတို့နှစ်ခု၏ ကွာခြားချက်ကို အတိုင်းအတာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် (寸法公差) ဟု ခေါ်ပါသည်။

たとえば図面ずめんに「50±0.1」と指示しじされている場合ばあい、基準寸法きじゅんすんぽうは50mm、上うえの寸法許容差すんぽうきょようさは＋0.1mm、下したの寸法許容差すんぽうきょようさは−0.1mmであり、最大許容寸法さいだいきょようすんぽうは50.1mm、最小許容寸法さいしょうきょようすんぽうは49.9mm、寸法公差すんぽうこうさ（幅はば）は0.2mmとなります。

ဥပမာအားဖြင့် ပုံစံပန်းချီတွင် 50±0.1 ဟု ညွှန်ကြားထားပါက အခြေခံအတိုင်းအတာမှာ 50 mm၊ အပေါ်ခွင့်ပြုကွာဟချက်မှာ +0.1 mm နှင့် အောက်ခွင့်ပြုကွာဟချက်မှာ −0.1 mm ဖြစ်ရာ အမြင့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာမှာ 50.1 mm၊ အနိမ့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာမှာ 49.9 mm ဖြစ်ပြီး အတိုင်းအတာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် (အကျယ်အဝန်း) မှာ 0.2 mm ဖြစ်ပါသည်။

また、「25 ＋0.02 / −0.01」と記しるされた部品ぶひんの最小許容寸法さいしょうきょようすんぽうは「25.00−0.01＝24.99mm」、最大許容寸法さいだいきょようすんぽうは「25.00＋0.02＝25.02mm」となり、この範囲内はんいない（24.99〜25.02mm）であれば合格品ごうかくひんです。

ထို့ပြင် 25 +0.02 / −0.01 ဟု ရေးသားထားသော အစိတ်အပိုင်း၏ အနိမ့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာမှာ 25.00 − 0.01 = 24.99 mm ဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးခွင့်ပြုအတိုင်းအတာမှာ 25.00 + 0.02 = 25.02 mm ဖြစ်ရာ ဤအပိုင်းအခြားအတွင်း (24.99 mm မှ 25.02 mm အတွင်း) ရှိပါက စံချိန်မီသော အကောင်းပစ္စည်း (合格品) ဖြစ်ပါသည်။

穴あなと軸じくを組くみ合あわせる「はめあい」では、穴あなの公差域こうさいきクラスをアルファベット大文字おおもじ（H7など）、軸じくの公差域こうさいきクラスを小文字こもじ（g6など）で表あらわし、数字すうじはIT基本公差きほんこうさの等級とうきゅうを示しめします。

အပေါက်နှင့် ဝင်ရိုးကို တွဲဖက်တပ်ဆင်သည့် အံဝင်ခွင်ကျတပ်ဆင်မှု (はめあい) တွင် အပေါက်၏ ခွင့်ပြုကွာဟချက် အတန်းအစားကို အင်္ဂလိပ်စာလုံးအကြီး (H7 စသည်) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝင်ရိုး၏ ခွင့်ပြုကွာဟချက် အတန်းအစားကို စာလုံးအသေး (g6 စသည်) ဖြင့်လည်းကောင်း ဖော်ပြပြီး ကိန်းဂဏန်းမှာ IT အခြေခံခွင့်ပြုကွာဟချက် အဆင့်အတန်းကို ပြသပါသည်။

穴径あなけいが軸径じくけいより常つねに大おおきく組くみ立たてた時ときに必かならずすきまができるものを「すきまばめ」、軸径じくけいが穴径あなけいより常つねに大おおきく圧入あつにゅうなどで締しめ代しろができるものを「しまりばめ」、どちらにもなり得うるものを「中間ちゅうかんばめ」と呼よびます。

အပေါက်အချင်းသည် ဝင်ရိုးအချင်းထက် အမြဲတမ်း ပိုကြီးနေပြီး တပ်ဆင်လိုက်သည့်အခါ မဖြစ်မနေ နေရာလွတ် (すきま) ဖြစ်ပေါ်နေသော တပ်ဆင်မှုကို နေရာလွတ်ရှိသော တပ်ဆင်မှု (すきまばめ)၊ ဝင်ရိုးအချင်းသည် အပေါက်အချင်းထက် အမြဲတမ်း ပိုကြီးနေပြီး ဖိသွင်းတပ်ဆင်ရသည့် တင်းကျပ်သော တပ်ဆင်မှုကို တင်းကျပ်သော တပ်ဆင်မှု (しまりばめ) နှင့် နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော တပ်ဆင်မှုကို ကြားခံ တပ်ဆင်မှု (中間ばめ) ဟု ခေါ်ပါသည်။

5. きか公差こうさ（形状公差けいじょうこうさ）（平行度へいこうど・直角度ちょっかくどなど）と表面性状ひょうめんせいじょう（表面粗ひょうめんあらさRa）

5. ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တည်နေရာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် (幾何公差 — အပြိုင်ဖြစ်မှု၊ ထောင့်မှန်ကျမှု စသည်) နှင့် မျက်နှာပြင် ကြမ်းတမ်းမှု (Ra)

寸法公差すんぽうこうさだけでは規制きせいしきれない「形状けいじょうの狂くるい（まっすぐさ・平たいらさ・丸まるさ）」や「姿勢しせい・位置いち・振ふれの狂くるい」の許容範囲きょようはんいを記号きごうで指定していしたものを「きか公差こうさ（形状公差けいじょうこうさ）（JIS B 0021）」といいます。

အတိုင်းအတာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် တစ်ခုတည်းဖြင့် ထိန်းချုပ်သတ်မှတ်၍ မရနိုင်သော ပုံသဏ္ဌာန် လွဲချော်မှု (ဖြောင့်တန်းမှု၊ ပြန့်ပြူးမှု၊ ဝိုင်းစက်မှု) သို့မဟုတ် အနေအထား၊ တည်နေရာနှင့် လည်ပတ်ချိန် ခါယမ်းမှုတို့၏ ခွင့်ပြုအပိုင်းအခြားကို သင်္ကေတဖြင့် သတ်မှတ်ထားသောအရာကို ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တည်နေရာ ခွင့်ပြုကွာဟချက် (幾何公差 / 形状公差 JIS B 0021) ဟု ခေါ်ပါသည်။

単独たんどくの形体けいたいだけで決きまる形状公差けいじょうこうさには「真直度しんちょくど（ー）」「平面度へいめんど（平行四辺形へいこうしへんけい）」「真円度しんえんど（○）」「円筒度えんとうど」があり、これらは基準きじゅんとなるデータムを必要ひつようとしません。

အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတည်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့်သာ ဆုံးဖြတ်သော ပုံသဏ္ဌာန် ခွင့်ပြုကွာဟချက်များတွင် ဖြောင့်တန်းမှု (真直度 ―)၊ ပြန့်ပြူးမှု (平面度 အနားပြိုင်စတုဂံပုံ)၊ ဝိုင်းစက်မှု (真円度 ○) နှင့် ဆလင်ဒါပုံကျမှု (円筒度) တို့ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့သည် စံညွှန်းမျက်နှာပြင် (データム) မလိုအပ်ပါ။

一方いっぽう、基準きじゅんとなる面めんや軸線じくせん（データム：AやBなどの文字もじで指定してい）に対たいする姿勢しせいや位置いちを規制きせいする公差こうさには、「平行度へいこうど（//）」「直角度ちょっかくど（直角度ちょっかくど）」「同軸度どうじくど（二重丸にじゅうまる）」「円周振えんしゅうふれ」などがあります。

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ စံညွှန်းထားရာ မျက်နှာပြင် သို့မဟုတ် ဝင်ရိုးမျဉ်း (စံညွှန်းမျက်နှာပြင် データム — A သို့မဟုတ် B စသည့် အက္ခရာဖြင့် သတ်မှတ်သည်) အပေါ် မူတည်၍ အနေအထား သို့မဟုတ် တည်နေရာကို ထိန်းချုပ်သော ခွင့်ပြုကွာဟချက်များတွင် အပြိုင်ဖြစ်မှု (平行度 //)၊ ထောင့်မှန်ကျမှု (直角度)၊ ဗဟိုဝင်ရိုးတူညီမှု (同軸度 စက်ဝိုင်းနှစ်ထပ်ပုံ) နှင့် လည်ပတ်ချိန် ခါယမ်းမှု (円周振れ) စသည်တို့ ပါဝင်ပါသည်။

また、加工かこうされた部品表面ぶひんひょうめんの細こまかい凹凸おうとつ（なめらかさ）を表あらわす「表面性状ひょうめんせいじょう（表面粗ひょうめんあらさ）」では、主おもに「算術平均粗さんじゅつへいきんあらさ（Ra）」または「最大高さいだいたかさ粗あらさ（Rz）」がマイクロメートル（μm）単位たんいで用もちいられます。

ထို့ပြင် သတ္တုဖြတ်စားပြုပြင်ထားသော အစိတ်အပိုင်း မျက်နှာပြင်ရှိ အလွန်သေးငယ်သော အဖုအထစ်များ (ချောမွေ့မှု) ကို ဖော်ပြသည့် မျက်နှာပြင် အနေအထား (မျက်နှာပြင် ကြမ်းတမ်းမှု 表面粗さ) တွင် အဓိကအားဖြင့် ပျမ်းမျှကြမ်းတမ်းမှု (算術平均粗さ Ra) သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးအမြင့် ကြမ်းတမ်းမှု (最大高さ粗さ Rz) တို့ကို မိုက်ခရိုမီတာ (μm) ယူနစ်ဖြင့် အသုံးပြုပါသည်။

RaやRzの数値すうちが小ちいさいほど表面ひょうめんの凹凸おうとつが小ちいさくなめらかな仕上しあげ面めんであることを示しめし（例れい：Ra 1.6はRa 6.3よりなめらか）、図示記号ずしきごうに丸まる（○）がついたものは「除去加工じょきょかこうを許ゆるさない（鋳肌いはだや黒皮くろかわのまま）」を意味いみします。

Ra သို့မဟုတ် Rz ၏ ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုး ငယ်လေလေ မျက်နှာပြင်ရှိ အဖုအထစ်များ သေးငယ်ပြီး ပိုမိုချောမွေ့သော အပြီးသတ်မျက်နှာပြင်ဖြစ်ကြောင်း ပြသပြီး (ဥပမာ — Ra 1.6 သည် Ra 6.3 ထက် ပိုမိုချောမွေ့သည်)၊ သင်္ကေတအတွင်း စက်ဝိုင်းပုံ (○) ပါရှိသော အမှတ်အသားမှာမူ ဖြတ်စားဖယ်ရှားခြင်း မပြုလုပ်ရ (သွန်းလောင်းထားသည့်အတိုင်း သို့မဟုတ် မူလအတိုင်း ထားရန်) ဟု ဆိုလိုပါသည်။

6. 精密測定せいみつそくていの基本原則きほんげんそく（標準温度ひょうじゅんおんど20℃・視差しさ・単位換算たんいかんさん）

6. တိကျတိုင်းတာခြင်း၏ အခြေခံမူများ (စံသတ်မှတ်အပူချိန် 20℃၊ မြင်ကွင်းစောင်းအမှား 視差 နှင့် ယူနစ်ပြောင်းလဲခြင်း)

金属部品きんぞくぶひんや測定器そくていきは温度おんどが高たかくなると熱膨張ねつぼうちょうして寸法すんぽうが伸のびる性質せいしつがあるため、JIS規格きかくでは工業測定こうぎょうそくていにおける「標準温度ひょうじゅんおんど」を「20℃」と定さだめています。

သတ္တုအစိတ်အပိုင်းများနှင့် တိုင်းတာကိရိယာများသည် အပူချိန်မြင့်တက်လာသည့်အခါ အပူကြောင့် ပွယောင်းရှည်ထွက်သည့် သဘာဝရှိသောကြောင့် JIS စံနှုန်းတွင် စက်မှုတိုင်းတာရေးဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်အပူချိန် (標準温度) ကို 20℃ ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။

切削加工せっさくかこうや研削加工けんさくかこうの直後ちょくごで品物しなものが熱あついまま測定そくていすると熱膨張ねつぼうちょうによる誤差ごさが生しょうじるため、品物しなものと測定器そくていきを常温じょうおん（20℃付近ふきん）になじませて温度おんどを同おなじにしてから測定そくていします。

သတ္တုဖြတ်စားခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်စားခြင်း ပြုလုပ်ပြီးစတွင် ပစ္စည်းပူနေစဉ် တိုင်းတာပါက အပူကြောင့် ပွယောင်းမှုကြောင့် အတိုင်းအတာ အမှားအယွင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သဖြင့် ပစ္စည်းနှင့် တိုင်းတာကိရိယာတို့ကို သာမန်အခန်းအပူချိန် (20℃ အနီးတစ်ဝိုက်) သို့ အပူချိန်တူညီအောင် အအေးခံပြီးမှသာ တိုင်းတာရပါမည်။

また、アナログ目盛めもりの測定器そくていきを読よみ取とる際さい、目盛面めもりめんを斜ななめ方向ほうこうから見みると角度かくどによって読よみ取とり値ちがずれる「視差しさ（パララックス）」が生しょうじるため、必かならず目盛面めもりめんの真正面ましょうめん（垂直方向すいちょくほうこう）から読よみ取とります。

ထို့ပြင် စကေးမျဉ်းပါသော တိုင်းတာကိရိယာများကို ဖတ်ရှုသည့်အခါ စကေးမျက်နှာပြင်ကို ဘေးတိုက်အစောင်းမှ ကြည့်ရှုပါက ကြည့်သည့်ထောင့်အလိုက် ဖတ်ရှုရရှိသော တန်ဖိုး လွဲချော်သွားသည့် မြင်ကွင်းစောင်းအမှား (視差 / パララックス) ဖြစ်ပေါ်တတ်သောကြောင့် မဖြစ်မနေ စကေးမျက်နှာပြင်၏ အရှေ့တည့်တည့် (ထောင့်မှန်ဦးတည်ရာ) မှ ကြည့်ရှုဖတ်ရှုရပါမည်။

測定作業そくていさぎょうを始はじめる前まえには、必かならず測定面そくていめんや品物しなもののゴミ・切粉きりこ・油あぶら・バリをきれいに拭ふき取とり、測定面そくていめんを閉とじたときにゼロ目盛めもりが合あっているか「ゼロ点確認てんかくにん（基点調整きてんちょうせい）」を行おこないます。

တိုင်းတာခြင်းလုပ်ငန်း မစတင်မီ မဖြစ်မနေ တိုင်းတာသည့်မျက်နှာပြင်နှင့် ပစ္စည်းပေါ်ရှိ ဖုန်မှုန့်၊ သတ္တုစ၊ ဆီနှင့် အစွန်းအထွက် (バリ) များကို သန့်စင်အောင် သုတ်သင်ရှင်းလင်းရမည်ဖြစ်ပြီး တိုင်းတာသည့်မျက်နှာပြင်နှစ်ခုကို ပိတ်လိုက်သည့်အခါ သုညစကေးမျဉ်း တည့်မတ်ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ သုညမှတ် စစ်ဆေးခြင်း (ゼロ点確認 / 基点調整) ကို ပြုလုပ်ရပါမည်။

なお、精密測定せいみつそくていで頻繁ひんぱんに使つかう単位換算たんいかんさんとして、「1mm＝1,000μm（マイクロメートル）」「1μm＝0.001mm（1/1000mm）」の関係かんけい（例れい：50μm＝0.05mm、0.1mm＝100μm）を正確せいかくに覚おぼえておく必要ひつようがあります。

ထို့အပြင် တိကျတိုင်းတာရာတွင် မကြာခဏ အသုံးပြုရသော ယူနစ်ပြောင်းလဲခြင်းအနေဖြင့် 1 mm = 1,000 μm (မိုက်ခရိုမီတာ) နှင့် 1 μm = 0.001 mm (1/1000 mm) ဆက်စပ်မှု (ဥပမာ — 50 μm = 0.05 mm၊ 0.1 mm = 100 μm) ကို တိကျစွာ မှတ်သားထားရန် လိုအပ်ပါသည်။

7. 直接測定器ちょくせつそくていき（ノギス・外側そとがわマイクロメータ・ハイトゲージ）

7. တိုက်ရိုက်တိုင်းတာကိရိယာများ (နိုဂိစု၊ အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ၊ အမြင့်တိုင်းဂိတ် ハイトゲージ)

「ノギス」は1本ぽんで外径がいけい（外側そとがわジョウ）・内径ないけい（内側うちがわジョウ）・深ふかさ（デプスバー）・段差だんさの4種類しゅるいの寸法すんぽうを0.05mm（または0.02mm）単位たんいで手軽てがるに測定そくていできる万能測定器ばんのうそくていきです。

နိုဂိစု / ဗာနီယာ ကယ်လီပါ (ノギス) သည် ကိရိယာတစ်ခုတည်းဖြင့် အပြင်အချင်း (အပြင်တိုင်းမေးရိုး 外側ジョウ)၊ အတွင်းအချင်း (အတွင်းတိုင်းနှုတ်သီး 内側ジョウ)၊ အနက် (အနက်တိုင်းတံ デプスバー) နှင့် အဆင့်ကွာဟချက် (段差) ဟူသော အတိုင်းအတာ 4 မျိုးကို 0.05 mm (သို့မဟုတ် 0.02 mm) ယူနစ်အထိ အလွယ်တကူ တိုင်းတာနိုင်သော ဘက်စုံသုံး တိုင်းတာကိရိယာဖြစ်ပါသည်။

ノギスで外径がいけいを測はかる際さいは、本尺ほんじゃくとバーニヤ（副尺ふくじゃく）の目盛めもりを読よみ取とり、品物しなものをジョウの先端せんたんではなく根元ねもとに近ちかい奥側おくがわで直角ちょっかくに挟はさんで測定そくていします（ノギスは目盛軸めもりじくと測定軸そくていじくがずれているため強つよく押おすと傾かたむき誤差ごさが出でます）。

နိုဂိစုဖြင့် အပြင်အချင်းကို တိုင်းတာသည့်အခါ ပင်မစကေး (本尺) နှင့် ဗာနီယာစကေး (バーニヤ / 副尺) တို့၏ စကေးမျဉ်းများကို ဖတ်ရှုရပြီး ပစ္စည်းကို မေးရိုး၏ ထိပ်ဖျား၌ မညှပ်ဘဲ အရင်းဘက်နှင့်နီးသော အတွင်းပိုင်း၌ ထောင့်မှန်ကျစွာ ညှပ်၍ တိုင်းတာရပါသည် (နိုဂိစုသည် စကေးဝင်ရိုးနှင့် တိုင်းတာသည့်ဝင်ရိုး တစ်တန်းတည်းမရှိသောကြောင့် ထိပ်ဖျား၌ အားဖြင့်ဖိညှပ်ပါက စောင်းသွားပြီး အမှားအယွင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်)။

「外側そとがわマイクロメータ」は、ねじの回転かいてんを微細びさいな直線移動ちょくせんいどうに変かえて0.01mm（または0.001mm）まで精密せいみつに外径がいけいや厚あつさを測はかる測定器そくていきであり、測定軸そくていじくと目盛めもりが一直線上いっちょくせんじょうに並ならぶ「アッベの原理げんり」を満みたしています。

အပြင်တိုင်း မိုက်ခရိုမီတာ (外側マイクロメータ) သည် ဝက်အူရစ် လည်ပတ်မှုကို အလွန်သေးငယ်သော မျဉ်းဖြောင့်ရွေ့လျားမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ 0.01 mm (သို့မဟုတ် 0.001 mm) အထိ အပြင်အချင်းနှင့် အထူကို တိကျစွာ တိုင်းတာသော ကိရိယာဖြစ်ပြီး တိုင်းတာသည့်ဝင်ရိုးနှင့် စကေးတို့ တစ်ဖြောင့်တည်း တည်ရှိသည့် အက်ဘီ နိယာမ (アッベの原理) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါသည်။

マイクロメータで品物しなものを挟はさむ際さいは、スピンドルが品物しなものに当あたる直前ちょくぜんから必かならず「ラチェットストップ（定圧装置ていあつそうち）」を空回からまわりさせて一定いっていの測定力そくていりょくで測はかり、スリープの0.5mm目盛めもりの見落みおとしに注意ちゅういして読よみ取とります（例れい：12mm＋0.5mm＋0.28mm＝12.78mm）。

မိုက်ခရိုမီတာဖြင့် ပစ္စည်းကို ညှပ်၍တိုင်းတာသည့်အခါ လှည့်တံ (スピンドル) သည် ပစ္စည်းနှင့် ထိခါနီးအချိန်မှစ၍ မဖြစ်မနေ ဖိအားထိန်း လှည့်ဘီးငယ် (ラチェットストップ) ကို အလွတ်လည်ပတ်သည်အထိ လှည့်ပေးခြင်းဖြင့် တသမတ်တည်းသော ဖိအားဖြင့် တိုင်းတာရမည်ဖြစ်ပြီး အပြင်ပြွန်စကေး (スリーブ) အောက်ခြေရှိ 0.5 mm စကေးမျဉ်း ကျန်မခဲ့စေရန် သတိပြု၍ ဖတ်ရှုရပါမည် (ဥပမာ — 12 mm + 0.5 mm + 0.28 mm = 12.78 mm)။

また、穴あなや溝みぞの深ふかさ専用せんようの「デプスゲージ」や、精密せいみつな平面基準台へいめんきじゅんだいである「定盤じょうばん」の上うえに置おいて高たかさの測定そくていやケガキ作業さぎょう（加工線かこうせんを引ひく作業さぎょう）を行おこなう「ハイトゲージ」も重要じゅうような測定器そくていきです。

ထို့ပြင် အပေါက် သို့မဟုတ် မြောင်း၏ အနက်ကိုသာ သီးသန့်တိုင်းတာသော အနက်တိုင်းဂိတ် (デプスゲージ) နှင့် တိကျပြန့်ပြူးသော စံညွှန်းခုံပြား (定盤) ပေါ်တွင် တင်ထား၍ အမြင့်တိုင်းတာခြင်း သို့မဟုတ် ဖြတ်စားမည့်မျဉ်း ရေးခြစ်မှတ်သားခြင်း (ケガキ作業) ပြုလုပ်သော အမြင့်တိုင်းဂိတ် (ハイトゲージ) တို့သည်လည်း အရေးကြီးသော တိုင်းတာကိရိယာများ ဖြစ်ကြပါသည်။

8. 比較測定器ひかくそくていき（ダイヤルゲージ）と限界げんかいゲージ・補助測定具ほじょそくていぐ

8. နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာကိရိယာ (ဒိုင်ခွက်ပါ တိုင်းတာကိရိယာ ダイヤルゲージ)၊ အကန့်အသတ်ဂိတ်များနှင့် အထောက်အကူပြု တိုင်းတာကိရိယာများ

「ダイヤルゲージ」や「てこ式しきダイヤルゲージ（ピックテスト）」は、測定子そくていしの微小びしょうな変位へんいを歯車はぐるまで拡大かくだいして指針ししんの回転かいてん（0.01mmや0.001mm単位たんい）で示しめす比較測定器ひかくそくていきであり、マグネットスタンドに取とり付つけて使用しようします。

ဒိုင်ခွက်ပါ တိုင်းတာကိရိယာ (ダイヤルゲージ) နှင့် မောင်းတံပုံစံ ဒိုင်ခွက်ပါ တိုင်းတာကိရိယာ (てこ式ダイヤルゲージ / ピックテスト) တို့သည် ထိပ်ဖျားတိုင်းတံ (測定子) ၏ အလွန်သေးငယ်သော ရွေ့လျားမှုကို ပင်နီယံဘီးများဖြင့် ချဲ့ထွင်ပြီး လက်တံ၏ လည်ပတ်မှု (0.01 mm သို့မဟုတ် 0.001 mm ယူနစ်) ဖြင့် ပြသသော နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာကိရိယာများဖြစ်ကြပြီး သံလိုက်ခြေထောက်တိုင် (マグネットスタンド) တွင် တပ်ဆင်၍ အသုံးပြုပါသည်။

旋盤せんばんのチャックに丸棒まるぼうを固定こていしたり定盤上じょうばんじょうの「Vブロック」に円筒軸えんとうじくを載のせたりして、ダイヤルゲージの測定子そくていしを直角ちょっかくに当あてて軸じくを1回転かいてんさせると、指針ししんの最大値さいだいちと最小値さいしょうちの差さから「円周振えんしゅうふれ」や曲まがりを測定そくていできます。

တွင်ခုံစက်၏ ညှပ်ခေါင်း (チャック) တွင် သံလုံးချောင်းကို ညှပ်ထား၍ဖြစ်စေ၊ စံညွှန်းခုံပြားပေါ်ရှိ V ပုံစံခံတုံး (Vブロック) ပေါ်တွင် ဆလင်ဒါဝင်ရိုးကို တင်ထား၍ဖြစ်စေ ဒိုင်ခွက်ပါ တိုင်းတာကိရိယာ၏ ထိပ်ဖျားတိုင်းတံကို ထောင့်မှန်ကျစွာ ထိကပ်ပြီး ဝင်ရိုးကို တစ်ပတ်ပြည့်အောင် လှည့်ကြည့်ပါက လက်တံ၏ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုးနှင့် အနိမ့်ဆုံးတန်ဖိုး ကွာခြားချက်မှတစ်ဆင့် လည်ပတ်ချိန် ခါယမ်းမှု (円周振れ) နှင့် ကွေးညွတ်မှုကို တိုင်းတာနိုင်ပါသည်။

大量生産たいりょうせいさんされる穴あなの内径ないけいが公差範囲内こうさはんいないにあるかを素早すばやく判定はんていする「限界栓げんかいせんゲージ（プラグゲージ）」には「通とおり側がわ」と「止とまり側がわ」があり、「通とおり側がわが無理むりなく通とおり、かつ止とまり側がわが通とおらない（入はいらない）」ときだけ合格ごうかくと判定はんていします。

အမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်ထားသော အပေါက်များ၏ အတွင်းအချင်းသည် ခွင့်ပြုကွာဟချက် အပိုင်းအခြားအတွင်း ရှိမရှိ လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်သည့် အပေါက်စစ် အကန့်အသတ်ဂိတ် (限界栓ゲージ / プラグゲージ) တွင် ဝင်ရမည့်ဘက် (通り側) နှင့် မဝင်ရမည့်ဘက် (止まり側) ဟူ၍ ပါရှိပြီး ဝင်ရမည့်ဘက်က အသာအယာ ဝင်ရောက်သွားပြီး မဝင်ရမည့်ဘက်က လုံးဝမဝင်သည့် အခါမှသာ စံချိန်မီသည် (合格) ဟု သတ်မှတ်ဆုံးဖြတ်ပါသည်။

同様どうように、軸じくの外径がいけいを検査けんさする「限界挟げんかいはさみゲージ（スナップゲージ）」や、ねじの精度せいどを検査けんさする「限界げんかいねじゲージ」でも、通とおり側がわが通とおり、止とまり側がわが止とまることで合格ごうかくとなります。

အလားတူပင် ဝင်ရိုး၏ အပြင်အချင်းကို စစ်ဆေးသော အပြင်ညှပ် အကန့်အသတ်ဂိတ် (限界挟みゲージ / スナップゲージ) သို့မဟုတ် ဝက်အူရစ် တိကျမှုကို စစ်ဆေးသော ဝက်အူရစ် အကန့်အသတ်ဂိတ် (限界ねじゲージ) တို့တွင်လည်း ဝင်ရမည့်ဘက်က ဝင်ပြီး မဝင်ရမည့်ဘက်က ရပ်တန့်နေမှသာ စံချိန်မီပါသည်။

その他ほか、狭せまいすきまを測はかる「シックネスゲージ（すきまゲージ）」、直角ちょっかく（90°）を確たしかめる「スコヤ（直角定規ちょっかくじょうぎ）」、角かどの丸まるみを調しらべる「ラジアスゲージ（Rゲージ）」、ねじのピッチを調しらべる「ピッチゲージ」、最高精度さいこうせいどの長ながさ基準器きじゅんきである「ブロックゲージ」を使つかい分わけます。

ထို့ပြင် ကျဉ်းမြောင်းသော ကြားအကွာအဝေးကို တိုင်းတာသည့် အကြားအကွာတိုင်းဂိတ် (シックネスゲージ / すきまゲージ)၊ ထောင့်မှန် (90°) ကျမကျ စစ်ဆေးသည့် ထောင့်မှန်ကျဉ်း (スコヤ / 直角定規)၊ ထောင့်စွန်းအဝိုင်းကို စစ်ဆေးသည့် အချင်းဝက်တိုင်းဂိတ် (ラジアスゲージ / Rゲージ)၊ ဝက်အူရစ် အကွာအဝေးကို စစ်ဆေးသည့် ဝက်အူရစ်တိုင်းဂိတ် (ピッチゲージ) နှင့် အမြင့်ဆုံးတိကျမှုရှိသော အလျားစံညွှန်းတုံးဖြစ်သည့် ဘလောက်ဂိတ် (ブロックゲージ) တို့ကို လုပ်ငန်းအလိုက် ခွဲခြားအသုံးပြုရပါသည်။

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

စာမေးပွဲတွင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော အချက်များနှင့် မှတ်သားနည်းများ

図面ずめんの試験しけんでは、JISの基本きほんである「第三角法だいさんかくほう」の配置はいち（正面図しょうめんずの上うえに平面図へいめんず、右みぎに右側面図みぎそくめんず）と、線せんの種類しゅるい（太ふとい実線じっせん＝外形線がいけいせん、破線はせん＝隠かくれ線せん、細ほそい一点鎖線いってんさせん＝中心線ちゅうしんせん）が頻出ひんしゅつです。

ပုံစံပန်းချီ စာမေးပွဲတွင် JIS ၏ အခြေခံဖြစ်သော တတိယထောင့်စနစ် ပုံဆွဲနည်း (第三角法) ၏ နေရာချထားပုံ (အရှေ့မြင်ကွင်းပုံ၏ အပေါ်တွင် အပေါ်မြင်ကွင်းပုံ၊ ညာဘက်တွင် ညာဘက်ဘေးမြင်ကွင်းပုံ) နှင့် မျဉ်းအမျိုးအစားများ (မျဉ်းဖြောင့်အထူ = အပြင်ဘက်ပုံသဏ္ဌာန်မျဉ်း၊ မျဉ်းပြတ် = မမြင်ရသော အတွင်းမျဉ်း၊ အစက်တစ်စက်ပါ မျဉ်းပြတ်အပါး = ဗဟိုမျဉ်း) တို့ကို မကြာခဏ မေးလေ့ရှိပါသည်။

寸法補助記号すんぽうほじょきごうでは、「φ＝直径ちょっけい」「R＝半径はんけい」「C＝45°の面取めんとり」「□＝正方形せいほうけいの辺へん」「t＝板厚いたあつ」「M＝メートルねじの呼よび径けい（外径がいけい）」を正確せいかくに区別くべつしましょう。

အတိုင်းအတာ အထောက်အကူပြု သင်္ကေတများတွင် φ = အချင်း၊ R = အချင်းဝက်၊ C = 45° အနားစောင်းဖြတ်ခြင်း၊ □ = စတုရန်းအနား၊ t = အပြားအထူ နှင့် M = မက်ထရစ်ဝက်အူရစ်၏ သတ်မှတ်အချင်း (အပြင်အချင်း) တို့ကို တိကျစွာ ခွဲခြားမှတ်သားထားပါ။

測定器そくていきの読よみ取とりでは、ノギス（本尺ほんしゃく＋副尺ふくしゃく）とマイクロメータ（スリーブの0.5mm目盛めもりの見落みおとしに注意ちゅうい）の計算けいさん、限界げんかいゲージの合否判定ごうひはんてい（通とおり側がわが通とおり、止とまり側がわが通とおらない）が定番ていばんです。

တိုင်းတာကိရိယာ ဖတ်ရှုမှုတွင် နိုဂိစု (ပင်မစကေး + ဗာနီယာစကေး) နှင့် မိုက်ခရိုမီတာ (အပြင်ပြွန်စကေးရှိ 0.5 mm စကေးမျဉ်း ကျန်မခဲ့စေရန် သတိပြုရန်) တွက်ချက်ပုံနှင့် အကန့်အသတ်ဂိတ်၏ စံချိန်မီ မမီ ဆုံးဖြတ်ချက် (ဝင်ရမည့်ဘက်က ဝင်ပြီး မဝင်ရမည့်ဘက်က မဝင်ရ) တို့သည် အမြဲမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများဖြစ်ပါသည်။