Quản lý canh tác nhà kính, cây ăn quả, hoa cây cảnh và chè

施設園芸しせつえんげい・果樹かじゅ・花かき・茶ちゃの栽培管理さいばいかんり

Nông nghiệp (Tokutei 2) · 農業（2号） · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

施設園芸しせつえんげいの環境制御かんきょうせいぎょと養液栽培ようえきさいばい

Điều khiển môi trường trong nhà kính và canh tác thủy canh / giá thể

ハウス栽培さいばいの被覆資材ひふくしざいには農業用塩化のうぎょうようえんかビニル（農のうビ：保温性ほおんせいが高たかいが重おもくて破やぶれやすい）や農業用のうぎょうようポリオレフィン系けいフィルム（農のうPO：軽かるくて破やぶれにくくベタつかない）などがあります。

Vật liệu lợp nhà kính gồm màng nhựa PVC nông nghiệp (Nobi: giữ ấm tốt nhưng nặng và dễ rách) và màng Polyolefin nông nghiệp (No-PO: nhẹ, dai bền, không bị dính bết).

冬ふゆの晴はれた日中にっちゅうにハウスを閉しめ切きると植物しょくぶつの光合成こうごうせいによってハウス内ないのCO2濃度のうどが外気がいき（約やく400ppm）より低ひくくなるため、換気かんきやCO2施用装置せようそうちで補おぎないます。

Vào ban ngày trời nắng mùa đông, nếu đóng kín nhà kính thì quá trình quang hợp của cây sẽ làm nồng độ CO2 bên trong tụt xuống thấp hơn ngoài trời (~400 ppm), nên cần thông gió hoặc dùng máy bổ sung CO2.

土つちを使つかわず培養液ばいようえきで育そだてる「養液栽培ようえきさいばい」にはロックウールなどの固形培地耕こけいばいちこうや水耕すいこうがあり、培養液ばいようえきの濃度のうどは電気伝導度でんきでんどうど（EC）計けいで管理かんりします。灌水かんすいと施肥せひを同時どうじに行おこなう方式ほうしきを「養液土耕栽培ようえきどこうさいばい」といいます。

Phương pháp trồng không dùng đất mà dùng dung dịch dinh dưỡng gọi là 'canh tác thủy canh/giá thể (Youeki-saibai)' (dùng giá thể bông khoáng rockwool hoặc thủy canh), trong đó nồng độ phân được kiểm soát bằng máy đo độ dẫn điện (EC). Phương pháp tưới nhỏ giọt kết hợp hòa phân trên nền đất gọi là 'Youeki-dokou'.

Điều khiển môi trường trong nhà kính và canh tác thủy canh / giá thể

Điểm cần nhớ

農のうPOフィルムは農のうビに比くらべて軽かるくて強度きょうどが高たかく、作業性さぎょうせいと耐久性たいきゅうせいに優すぐれている。
Màng No-PO nhẹ hơn, bền chắc hơn và dễ thao tác hơn so với màng PVC nông nghiệp (Nobi).
冬期とうきの密閉みっぺいしたハウス内ないでは日中にっちゅうに光合成こうごうせいでCO2が不足ふそくするため、早朝そうちょうのCO2施用せようが収量向上しゅうりょうこうじょうに有効ゆうこうである。
Nhà kính đóng kín vào mùa đông thường bị thiếu hụt CO2 vào ban ngày do cây quang hợp, nên bổ sung CO2 vào sáng sớm giúp tăng năng suất rõ rệt.
養液栽培ようえきさいばいでは培養液ばいようえきの肥料濃度ひりょうのうどをEC計けい、酸性度さんせいどをpH計けいで毎日測定まいにちそくていして管理かんりする。
Trong canh tác thủy canh, nồng độ phân trong dung dịch được đo bằng máy đo EC và độ chua được đo bằng máy đo pH hằng ngày.

Từ vựng	Nghĩa
被覆資材ひふくしざい	vật liệu màng lợp nhà kính (Nobi, No-PO...)
二酸化炭素施用にさんかたんそせよう	bổ sung khí CO2 trong nhà kính
養液栽培ようえきさいばい	canh tác thủy canh / giá thể dinh dưỡng
養液土耕栽培ようえきどこうさいばい	canh tác đất tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân

果菜類かさいるい・イチゴの整枝せいし・着果管理ちゃっかかんり・予冷よれい

Tỉa nhánh, quản lý đậu quả và làm lạnh sơ bộ ở rau ăn quả và dâu tây

トマトの「1本仕立ぽんじたて」では主枝しゅし1本ぽんだけを伸のばし、葉はの付つけ根ねから出でるわき芽め（側枝そくし）が小ちいさいうちに晴はれた午前中ごぜんちゅうに摘つみ取とります（芽めかき）。下葉したばかきや摘心てきしんで栄養分えいようぶんの分配ぶんぱいと風通かざとおしを整ととのえます。

Trong kiểu 'tạo hình 1 thân chính' ở cà chua, người ta chỉ giữ lại 1 thân chính và vặt bỏ các chồi nách (nhánh phụ) ngay khi còn nhỏ vào buổi sáng ngày nắng để vết thương nhanh khô. Tỉa lá già phía dưới và bấm ngọn giúp thông thoáng và tập trung dinh dưỡng nuôi quả.

施設内しせつないのトマトやイチゴでは、マルハナバチやミツバチなどの訪花昆虫ほうかこんちゅうを導入どうにゅうするか、ホルモン剤ざい（トマトトーン等とう）を花房かぼうに処理しょりして着果ちゃっかを安定あんていさせます。イチゴは親株おやかぶから伸のびるランナー（走出枝そうしゅつし）で子株こかぶを増ふやします。

Trong nhà kính trồng cà chua hoặc dâu tây, người ta thả côn trùng thụ phấn (ong nghệ cho cà chua, ong mật cho dâu tây) hoặc phun chất điều hòa sinh trưởng lên chùm hoa để đậu quả ổn định. Dâu tây được nhân giống vô tính bằng các dây ngó (runner) mọc ra từ cây mẹ.

収穫しゅうかくした野菜やさいや果実かじつは呼吸熱こきゅうねつで鮮度せんどが落おちるため、出荷前しゅっかまえに品温ひんおんを素早すばやく下さげる「予冷よれい」を行おこないます。レタスなどの葉菜類ようさいるいには減圧げんあつして水分すいぶんを蒸発じょうはつさせ内部ないぶまで急速冷却きゅうそくれいきゃくする「真空予冷しんくうよれい」が適てきしています。

Rau quả sau thu hoạch vẫn hô hấp sinh nhiệt làm giảm độ tươi, nên cần 'làm lạnh sơ bộ (yorei)' để hạ nhanh nhiệt độ nông sản trước khi đóng gói vận chuyển. Với rau ăn lá như xà lách, phương pháp 'làm lạnh chân không (shinkuu-yorei)' giúp làm mát nhanh từ bên trong.

Điểm cần nhớ

トマトの芽めかき（わき芽取めとり）は、傷口きずぐちが乾かわきやすい晴天せいてんの午前中ごぜんちゅうにわき芽めが小ちいさいうちに行おこなう。
Vặt chồi nách cà chua (mekaki) nên làm vào buổi sáng ngày nắng khi chồi còn nhỏ để vết ngắt mau khô, tránh nhiễm bệnh.
ハウス内ないの受粉じゅふんにはマルハナバチ（トマト）やミツバチ（イチゴ）を利用りようし、イチゴはランナー（走出枝そうしゅつし）で栄養繁殖えいようはんしょくする。
Sử dụng ong nghệ (cà chua) hoặc ong mật (dâu tây) để thụ phấn trong nhà kính; nhân giống cây con dâu tây từ dây ngó (runner).
収穫後しゅうかくごの呼吸こきゅうを抑おさえて鮮度せんどを保たもつため予冷よれいを行おこない、レタスには急速きゅうそくに冷ひえる真空予冷しんくうよれいが多用たようされる。
Làm lạnh sơ bộ giúp kìm hãm hô hấp sau thu hoạch; xà lách thường dùng phương pháp làm lạnh chân không.

Từ vựng	Nghĩa
芽めかき・摘心てきしん	vặt chồi nách (tỉa nhánh phụ) và bấm ngọn
訪花昆虫ほうかこんちゅう	côn trùng thụ phấn (ong nghệ, ong mật)
走出枝そうしゅつし	ngó dâu tây (thân bò / runner)
真空予冷しんくうよれい	làm lạnh sơ bộ chân không

果樹かじゅの特性とくせい・剪定せんてい・摘蕾てきらい・摘果てきか・袋ふくろかけ

Đặc tính cây ăn quả, cắt tỉa, tỉa nụ - tỉa quả và bao trái

果樹かじゅには冬ふゆに葉はが落おちて一定時間いっていじかんの低温ていおん（休眠打破きゅうみんだは）を必要ひつようとする「落葉果樹らくようかじゅ（リンゴ・ナシ・モモ・ブドウ・カキ）」と、冬ふゆも葉はがある「常緑果樹じょうりょくかじゅ（ウンシュウミカン・ビワ）」があります。

Cây ăn quả chia làm 'cây ăn quả rụng lá' vào mùa đông và cần đủ số giờ lạnh để phá ngủ (táo, lê, đào, nho, hồng) và 'cây ăn quả thường xanh' có lá quanh năm (quýt Satsuma, nhót tây/biwa).

1本ぽんの品種ひんしゅの花粉かふんでは実みがならない「自家不和合性じかふわごうせい」の果樹かじゅ（リンゴ・ニホンナシ・オウトウなど）では、別品種べつひんしゅの「受粉樹じゅふんじゅ」を混植こんしょくするか人工授粉じんこうじゅふんを行おこないます。隔年結果かくねんけっかを防ふせぎ大玉おおだまにするため、早はやめに「摘蕾てきらい・摘花てきか・摘果てきか」を行おこないます。

Các cây có tính 'tự bất hợp' (không đậu quả bằng phấn của cùng 1 giống như táo, lê Nhật, anh đào) cần trồng xen giống khác làm 'cây cho phấn' hoặc thụ phấn nhân tạo. Để chống ra quả cách năm và giúp quả to ngọt, phải 'tỉa nụ, tỉa hoa, tỉa quả' từ sớm.

リンゴでは花叢かそうの真まん中なかで最もっとも早はやく咲さく「中心花ちゅうしんか（中心果ちゅうしんか）」を残のこして側花そっか（側果そっか）を摘つみ取とります。また、ブドウのジベレリン処理しょりは無核化むかくか（種たねなし化か）と果粒肥大かりゅうひだいに用もちいられ、果実かじつの「袋ふくろかけ」は病害虫びょうがいちゅうを防ふせぎ果皮かひを美うつくしく保たもちます。

Ở cây táo, chùm hoa nở hoa giữa trước nên ta giữ lại 'quả trung tâm (chuushinka)' to khỏe nhất và tỉa bỏ các quả bên. Xử lý nhúng Gibberellin trên nho giúp tạo nho không hạt và làm to quả; còn 'bao trái' giúp chống sâu bệnh và giữ vỏ quả đẹp.

Điểm cần nhớ

リンゴ・ナシ・モモ・ブドウ・カキは落葉果樹らくようかじゅ、ウンシュウミカン・ビワは常緑果樹じょうりょくかじゅである。
Táo, lê, đào, nho, hồng là cây ăn quả rụng lá; quýt Satsuma và thanh trà Nhật (biwa) là cây ăn quả thường xanh.
自家不和合性じかふわごうせいのリンゴやナシには受粉樹じゅふんじゅが必要ひつようであり、リンゴの摘花てきか・摘果てきかでは発育はついくの良よい「中心果ちゅうしんか」を残のこす。
Táo và lê có tính tự bất hợp nên cần cây thụ phấn chéo; khi tỉa quả táo phải giữ lại 'quả trung tâm' ở chính giữa chùm.
摘蕾てきらい・摘果てきかは果実肥大かじつひだいと隔年結果防止かくねんけっかぼうしのために行おこない、ブドウのジベレリン処理しょりは種たねなし化かと果粒肥大かりゅうひだいをもたらす。
Tỉa nụ và tỉa quả giúp quả to và chống hiện tượng ra quả cách năm; xử lý Gibberellin giúp nho không hạt và phình to quả.

Từ vựng	Nghĩa
落葉果樹らくようかじゅ・常緑果樹じょうりょくかじゅ	cây ăn quả rụng lá và cây ăn quả thường xanh
自家不和合性じかふわごうせい	tính tự bất hợp (không tự thụ phấn được)
隔年結果かくねんけっか	hiện tượng ra quả cách năm (năm được mùa, năm mất mùa)
中心果ちゅうしんか・摘果てきか	quả trung tâm (ở táo) và tỉa thưa quả

花かき（電照菊でんしょうぎくなど）の開花調節かいかちょうせつと茶ちゃの栽培管理さいばいかんり

Điều khiển ra hoa ở cây hoa (cúc chiếu đèn) và quản lý canh tác chè

秋あきギクは日長にっちょうが短みじかくなると花芽分化かがぶんかする短日植物たんじつしょくぶつです。秋あき〜冬ふゆに夜間照明やかんしょうめい（電照でんしょう・暗期中断あんきちゅうだん）を行おこなって長日状態ちょうじつじょうたいを作つくると、花芽分化かがぶんかが抑おさえられて茎くきが十分長じゅうぶんながく伸のび、消灯しょうとうする時期じきによって出荷時期しゅっかじきを遅おくらせる（抑制栽培よくせいさいばい）ことができます。

Cúc thu là cây ngày ngắn (chỉ phân hóa hoa khi đêm dài). Vào mùa thu - đông, việc thắp đèn ban đêm (chiếu đèn ngắt quãng đêm tối) tạo điều kiện ngày dài giả nhằm ức chế phân hóa hoa, giúp thân cúc vươn đủ chiều cao thương phẩm và chủ động lùi thời điểm nở hoa theo kế hoạch.

大輪たいりんの1本ぽんギク（輪りんギク）を作つくるときは頂芽ちょうがを残のこしてわき芽めを摘つみ取とり、スプレーギクを作つくるときは頂芽ちょうが（中心ちゅうしんの蕾つぼみ）を摘つみ取とります。切きり花ばなは水揚みずあげを良よくし、エチレンガスによる老化ろうかを防ふせぐため品質保持剤ひんしつほじざい（STS剤等ざいとう）で前処理まえしょりします。

Khi trồng cúc đại đóa 1 bông (Ringiku), ta giữ lại nụ đỉnh và vặt hết các nụ nhánh; còn với cúc chùm (Spray) thì ngắt bỏ nụ chính giữa. Hoa cắt cành được xử lý dung dịch bảo quản (như STS) để hút nước tốt và chống héo tàn do khí Ethylene.

チャ（茶ちゃ）は酸性土壌さんせいどじょう（pH 4.0〜5.0）を好このみます。春はるの「一番茶いちばんちゃ」の新芽しんめを遅霜おそじも（凍霜害とうそうがい）から守まもるため防霜ぼうそうファンで上空じょうくうの暖あたたかい空気くうきを送おくり、被覆茶ひふくちゃ（玉露ぎょくろ・てん茶ちゃ）では遮光被覆しゃこうひふくによって旨味成分うまみせいぶん（テアニン）を保たもちます。

Cây chè ưa đất chua mạnh (pH 4,0–5,0). Để bảo vệ búp chè vụ xuân (lứa chè đầu năm) khỏi sương giá muộn, người ta dùng quạt chống sương giá thổi luồng khí ấm từ tầng nghịch nhiệt phía trên xuống; với trà Gyokuro và Tencha (Matcha), việc phủ lưới đen che nắng giúp giữ hàm lượng Theanine tạo vị ngọt umami.

Điểm cần nhớ

電照菊でんしょうぎく（短日植物たんじつしょくぶつ）は夜間やかんの電照でんしょうで花芽分化かがぶんかを抑制よくせいし、草丈くさたけを確保かくほするとともに開花時期かいかじきを計画的けいかくてきに遅おくらせる。
Chiếu đèn ban đêm cho hoa cúc (cây ngày ngắn) giúp ức chế phân hóa mầm hoa, kéo dài thân và lùi thời điểm thu hoạch.
輪りんギクはわき芽めを取とって頂花ちょうか1輪りんを残のこし、切きり花ばなはエチレンの作用さようを抑おさえる品質保持剤ひんしつほじざいで鮮度せんどを保たもつ。
Cúc đại đóa 1 bông phải tỉa bỏ toàn bộ chồi/nụ bên để nuôi nụ đỉnh; hoa cắt cành dùng chất bảo quản chống khí Ethylene.
茶園ちゃえんの防霜ぼうそうファンは逆転層ぎゃくてんそうの暖あたたかい空気くうきを茶株面ちゃかぶめんへ送おくって凍霜害とうそうがいを防ふせぎ、遮光被覆しゃこうひふくはテアニンからカテキンへの変化へんかを抑おさえる。
Quạt chống sương giá ở nương chè thổi khí ấm từ trên cao xuống chống đóng băng búp non; che lưới đen giúp giữ chất ngọt Theanine không bị biến thành chất chát Catechin.

Từ vựng	Nghĩa
電照栽培でんしょうさいばい	canh tác chiếu sáng ban đêm (điều khiển ra hoa cúc)
品質保持剤ひんしつほじざい	chất bảo quản giữ tươi hoa cắt cành
防霜ぼうそうファン	quạt chống sương giá (trên đồi chè)
被覆茶ひふくちゃ・テアニン	trà che lưới (Gyokuro/Tencha) và hoạt chất vị ngọt Theanine

Nhà kính, cây ăn quả & hoa cảnh

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

一般社団法人全国農業会議所農業特定技能2号評価試験テキスト（耕種農業全般・施設・果樹・花き） — https://asat-nca.jp/