VIENID Vào luyện thi

Trang chủ › Giáo trình › Xây dựng – Kiến trúc (Tokutei 2)

Chức trách của Đốc công (Shokuchou) & Quản lý hiện trường (QCDSE)

Xây dựng – Kiến trúc (Tokutei 2) · 建設分野(2号・建築区分) · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

Vai trò của Đốc công, Lý thuyết lãnh đạo PM và Thẻ CCUS

Đốc công (Shokuchou) là đầu mối then chốt đứng giữa Giám đốc công trường (Genba dairinin) / Kỹ sư chủ nhiệm của nhà thầu chính với người thợ, hiểu rõ kế hoạch thi công và phương châm an toàn để trực tiếp chỉ huy, hướng dẫn công nhân đạt chất lượng và an toàn.

Đốc công kiêm nhiệm 'Người phụ trách an toàn vệ sinh (Anzen eisei sekininsha)' của nhà thầu phụ có nhiệm vụ liên lạc chặt chẽ với Người phụ trách tổng quản lý an toàn vệ sinh của nhà thầu chính và truyền đạt, quản lý các nội dung đó trong tổ đội.

Trong 'Lý thuyết PM' về lãnh đạo, hành động chỉ rõ quy trình và ra chỉ thị đạt mục tiêu chất lượng/tiến độ là 'Chức năng P (Đạt mục tiêu)', còn lắng nghe ý kiến, tâm tư của công nhân để tạo bầu không khí gắn kết dễ phối hợp là 'Chức năng M (Duy trì tập thể)'.

Trong Hệ thống phát triển nghề nghiệp xây dựng (CCUS), thợ kỹ năng nòng cốt cấp Đốc công / Tổ trưởng tương ứng với 'Cấp độ 3 (Thẻ màu bạc)'. Đốc công phải gương mẫu tuân thủ pháp luật (Compliance) và tuyệt đối không dùng lời lẽ thô bạo hay chỉ đạo mang tính đe dọa (Pawahara).

Vai trò của Đốc công, Lý thuyết lãnh đạo PM và Thẻ CCUS

Điểm cần nhớ


  • Trong lý thuyết PM, 'Chức năng P' là chỉ đạo đạt mục tiêu công việc, còn 'Chức năng M' là quan tâm giữ gìn quan hệ và tinh thần tập thể.

  • Trong hệ thống CCUS, thẻ cấp độ 3 dành cho thợ kỹ năng làm việc với vai trò Đốc công là 'Thẻ màu bạc (Silver card)'.

  • Khi báo cáo cho nhà thầu chính phải 'tách riêng sự thật với suy đoán và nêu kết luận trước thật ngắn gọn', đồng thời gương mẫu chống quấy rối.
Từ vựngNghĩa
Lý thuyết lãnh đạo PM (Chức năng P & Chức năng M)
Người phụ trách an toàn vệ sinh nhà thầu phụ (Anzen eisei sekininsha)
Thẻ màu bạc cấp độ 3 trong CCUS (Dành cho cấp Đốc công)

Chỉ thị công việc (5W1H), 4 bước OJT, Hướng dẫn thợ nước ngoài và Tuần tra

Bản quy trình công việc (Sagyou tejunsho) phải chia công việc thành từng bước và ghi rõ 'điểm mấu chốt (Kyuusho) cùng lý do'; ngay sau buổi tập trung sáng, đốc công họp nhóm nhỏ 'Tool Box Meeting (TBM)' gần nơi làm việc và giao việc rõ ràng theo '5W1H (Khi nào, Ở đâu, Ai, Cái gì, Tại sao, Như thế nào)'.

Phương pháp đào tạo qua công việc thực tế 'OJT' gồm 4 bước theo thứ tự: '① Làm mẫu cho xem → ② Giải thích, phân tích → ③ Cho làm thử → ④ Kiểm tra và hướng dẫn bổ sung (khen ngợi / sửa lỗi)'.

Với thợ người nước ngoài chưa giỏi tiếng Nhật, cần nói bằng từ ngữ dễ hiểu, kết hợp vật thật hoặc hình vẽ và cho 'nhắc lại (Fukushou)' để kiểm tra mức độ hiểu. Khi cấp dưới hỏi khó khăn phải lắng nghe đến hết, xác nhận sự thật rồi mới khuyên; khi nhắc nhở hành vi mất an toàn phải nêu sự việc cụ thể, lý do và cách làm đúng.

Trong lúc làm việc, đốc công thực hiện 'Tuần tra nơi làm việc (Shokuba junshi)' để kiểm tra việc tuân thủ quy trình và đồ bảo hộ, nếu thấy điểm mất an toàn phải cho sửa ngay tại chỗ. Sau khi hàn cắt dùng lửa, không được chỉ tưới nước rồi khóa cửa về ngay mà phải theo dõi tàn lửa trong thời gian quy định.

Điểm cần nhớ


  • 4 bước cơ bản của OJT: Làm mẫu → Giải thích/phân tích → Cho làm thử → Kiểm tra & hướng dẫn bổ sung.

  • Tổ chức TBM ngay sau chào buổi sáng để giao việc theo 5W1H; với thợ nước ngoài cần dùng vật thật/hình vẽ và cho nhắc lại.

  • Tuần tra hiện trường để chấn chỉnh điểm mất an toàn ngay tại chỗ; nơi có làm việc với lửa không được chỉ tưới nước rồi bỏ về ngay.
Từ vựngNghĩa
Đào tạo tại nơi làm việc (OJT - On-the-Job Training)
Phương pháp giao việc 5W1H
Tuần tra nơi làm việc (Shokuba junshi)

5 Quản lý lớn (QCDSE), Chu trình PDCA và 7 Công cụ QC

Trong 5 quản lý lớn (QCDSE), việc kiểm soát để công trình đạt đúng kích thước, cường độ, độ chính xác theo bản vẽ và thuyết minh kỹ thuật là 'Quản lý chất lượng', còn việc so sánh chi phí thực tế với 'Ngân sách thực hiện (Jikkou yosan)' lập trước khi thi công để tìm nguyên nhân chênh lệch là 'Quản lý giá thành'.

5 yếu tố sản xuất '5M' gồm Nhân lực (Men), Vật liệu (Materials), Máy móc (Machinery), Phương pháp (Methods) và Nguồn vốn (Money); chu trình quản lý cải tiến liên tục gồm 4 bước 'P (Lập kế hoạch) → D (Thực hiện) → C (Kiểm tra) → A (Xử lý / Cải tiến)'.

Trong '7 công cụ QC': biểu đồ xếp số lượng lỗi theo thứ tự giảm dần bằng cột kết hợp đường tỷ lệ tích lũy để chọn vấn đề trọng điểm là 'Biểu đồ Pareto'; biểu đồ sắp xếp các nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả theo hình xương cá là 'Biểu đồ nhân quả (Tokusei youinzu)'.

Biểu đồ chấm các cặp dữ liệu tương ứng (như nhiệt độ và cường độ bê tông) lên trục tung và trục hoành để tìm tương quan là 'Biểu đồ phân tán (Sanpuzu)', còn biểu đồ chia dữ liệu thành các khoảng và vẽ cột tần suất để xem phân bố độ lệch là 'Biểu đồ tần suất (Histogram)'.

Điểm cần nhớ


  • 5M gồm Men, Materials, Machinery, Methods, Money; chu trình PDCA là Plan → Do → Check → Act.

  • Khoanh vùng lỗi trọng điểm bằng cột và đường tích lũy là 'Biểu đồ Pareto'; sơ đồ xương cá phân tích nguyên nhân là 'Biểu đồ nhân quả'.

  • Xem tương quan giữa 2 biến số bằng 'Biểu đồ phân tán (Sanpuzu)', xem phân bố độ biến thiên bằng 'Biểu đồ tần suất (Histogram)'.
Từ vựngNghĩa
Biểu đồ Pareto (Pareto-zu)
Biểu đồ nhân quả / Sơ đồ xương cá (Tokusei youinzu)
Biểu đồ phân tán (Sanpuzu) & Biểu đồ tần suất (Histogram)

Quản lý tiến độ, Định mức nhân công (Bugakari), Làm việc chồng chéo và Thời tiết xấu

Biểu đồ tiến độ phổ biến nhất có trục dọc ghi hạng mục công việc, trục ngang ghi ngày tháng và dùng thanh ngang chỉ thời gian gọi là 'Biểu đồ tiến độ Bar chart'; chỉ số thể hiện tổng số công (Ninku) cần thiết để thi công một đơn vị khối lượng công việc gọi là 'Định mức nhân công (Bugakari)'.

Tính số công & ngày công: Tổng 240 công làm trong 20 ngày cần 12 người/ngày; 480 m² cốp pha với năng suất 6 m²/người/ngày và 8 thợ (48 m²/ngày) cần 10 ngày. Việc 60 công làm 6 người trong 3 ngày (18 công), còn 42 công tăng lên 8 người (42÷8 = 5,25 → 6 ngày) sẽ hoàn thành vào ngày thứ 9.

Công trình có việc A (3 ngày), xong A làm song song B (4 ngày) và C (6 ngày), xong cả B và C mới làm D (2 ngày) thì tổng thời gian ngắn nhất là 3 + 6 + 2 = 11 ngày. Khi chậm tiến độ do thời tiết, không được ép tiến độ ẩu (Tokkan sagyou) mà phải điều chỉnh kế hoạch trong phạm vi đảm bảo an toàn và chất lượng.

Khi có 'Công việc chồng chéo (Konzai sagyou)' giữa nhiều ngành nghề ở trên-dưới hoặc sát nhau, đốc công phải tham gia cuộc họp điều phối của nhà thầu chính để chỉnh giờ/vị trí; khi dự báo bão hoặc mưa gió lớn phải gia cố chống bay tốc trước và dừng làm việc ngay khi thời tiết vượt ngưỡng.

Điểm cần nhớ


  • Lượng lao động cần cho một đơn vị khối lượng là 'Định mức nhân công (Bugakari)'; biểu đồ thanh ngang theo ngày là 'Bar chart'.

  • 60 công: 6 người × 3 ngày = 18 công, 42 công còn lại ÷ 8 người = 6 ngày → hoàn thành vào 'ngày thứ 9'; A(3d)→B(4d)//C(6d)→D(2d) mất '11 ngày'.

  • Khi làm việc chồng chéo nhiều tổ đội phải điều phối thời gian/địa điểm qua nhà thầu chính; dừng việc ngay khi mưa bão vượt ngưỡng.
Từ vựngNghĩa
Định mức nhân công trên đơn vị khối lượng (Bugakari)
Biểu đồ tiến độ thanh ngang (Bar chart kouteihyou)
Công việc chồng chéo nhiều ngành nghề (Konzai sagyou)

Nhiệm vụ tổ trưởng & quản lý công trường

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức