Hoạt động An toàn vệ sinh của Đốc công & Quản lý rủi ro

職長しょくちょうの安全衛生活動あんぜんえいせいかつどう・リスク管理かんり

Xây dựng – Kiến trúc (Tokutei 2) · 建設分野（2号・建築区分） · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

職長教育しょくちょうきょういく（安衛法第あんえいほうだい60条じょう）とリスクアセスメント

Đào tạo Đốc công (Điều 60 Luật An toàn vệ sinh lao động) và Đánh giá rủi ro

労働安全衛生法第ろうどうあんぜんえいせいほうだい60条じょうに基もとづく「職長教育しょくちょうきょういく」の法定事項ほうていじこうには、作業方法さぎょうほうほうの決定けっていと労働者ろうどうしゃの配置はいち、指導しどう・監督方法かんとくほうほう、リスクアセスメント、異常時いじょうじ・災害発生時さいがいはっせいじの措置そちなどが含ふくまれます（建設業許可申請けんせつぎょうきょかしんせいや経営事項審査けいえいじこうしんさは含ふくまれません）。

Theo Điều 60 Luật An toàn vệ sinh lao động, các nội dung bắt buộc của 'Đào tạo Đốc công (Shokuchou kyouiku)' gồm: quyết định phương pháp làm việc và bố trí nhân lực, cách hướng dẫn/giám sát, đánh giá rủi ro, và xử lý khi có bất thường/tai nạn (KHÔNG bao gồm thủ tục xin giấy phép kinh doanh xây dựng hay thẩm tra năng lực doanh nghiệp).

「リスクアセスメント」は、作業計画さぎょうけいかくを立たてるときや、機械きかい・材料ざいりょう・作業手順さぎょうてじゅんを新規しんきに採用さいよう・変更へんこうするときに実施じっしします。

'Đánh giá rủi ro (Risk assessment)' được thực hiện khi lập kế hoạch làm việc hoặc khi đưa vào sử dụng mới hay thay đổi máy móc, vật liệu, quy trình làm việc.

特定とくていした危険性きけんせい・有害性ゆうがいせいのリスクの大おおきさ（優先度ゆうせんど）は、災害さいがいの「発生可能性はっせいかのうせい（頻度ひんど）」と負傷ふしょう・疾病しっぺいの「重篤度じゅうとくど（ケガの程度ていど）」の2要素ようそを組くみ合あわせて見積みつもります。

Độ lớn (mức độ ưu tiên) của rủi ro được ước tính bằng cách kết hợp 2 yếu tố: 'Khả năng xảy ra (tần suất)' tai nạn và 'Mức độ nghiêm trọng (mức độ chấn thương/bệnh tật)' khi gặp nạn.

リスク低減措置ていげんそちの検討けんとうでは、法令遵守ほうれいじゅんしゅを前提ぜんていとしたうえで「①危険きけんな作業さぎょうの廃止はいし・変更へんこうや有害性ゆうがいせいの低ひくい材料ざいりょうへの代替だいたいなどの本質的対策ほんしつてきたいさく」を第だい1順位じゅんい（最優先さいゆうせん）とし、次つぎに工学的対策こうがくてきたいさく、管理的対策かんりてきたいさく、個人用保護具こじんようほごぐの順じゅんに進すすめます。

Khi xét biện pháp giảm thiểu rủi ro trên cơ sở tuân thủ pháp luật, ưu tiên số 1 (cao nhất) là '① Biện pháp bản chất (loại bỏ/thay đổi công việc nguy hiểm hoặc thay bằng vật liệu ít độc hại hơn)', tiếp theo mới đến biện pháp kỹ thuật, biện pháp quản lý và cuối cùng là trang bị bảo hộ cá nhân.

Đào tạo Đốc công (Điều 60 Luật An toàn vệ sinh lao động) và Đánh giá rủi ro

Điểm cần nhớ

職長教育しょくちょうきょういくの法定項目ほうていこうもくに「建設業許可申請けんせつぎょうきょかしんせいや経営事項審査けいえいじこうしんさ」は含ふくまれない。
Nội dung luật định của Đào tạo Đốc công KHÔNG bao gồm thủ tục xin cấp phép kinh doanh xây dựng và thẩm tra quản lý.
リスクは災害さいがいの「発生可能性はっせいかのうせい（頻度ひんど）」と「重篤度じゅうとくど（ケガの程度ていど）」を組くみ合あわせて見積みつもる。
Ước tính rủi ro bằng cách kết hợp 2 yếu tố: 'Khả năng xảy ra (tần suất)' và 'Mức độ nghiêm trọng (mức độ chấn thương)'.
リスク低減対策ていげんたいさくの第だい1順位じゅんい（最優先さいゆうせん）は、危険作業きけんさぎょうの廃止はいしや安全あんぜんな材料ざいりょうへの変更へんこうといった「本質的対策ほんしつてきたいさく」である。
Ưu tiên số 1 trong giảm thiểu rủi ro là 'Biện pháp bản chất' (hủy bỏ việc nguy hiểm hoặc đổi sang vật liệu an toàn hơn).

Từ vựng	Nghĩa
リスクアセスメント	Đánh giá rủi ro (Risk assessment)
重篤度じゅうとくど	Mức độ nghiêm trọng của chấn thương (Juutokudo)
本質的対策ほんしつてきたいさく	Biện pháp an toàn bản chất (Honshitsuteki taisaku)

ハインリッヒの法則ほうそく・KYT4ラウンド法ほう・なぜなぜ分析ぶんせき

Quy luật Heinrich, Phương pháp KYT 4 vòng cơ bản và Phân tích Tại sao (Naze-naze)

1件けんの重大災害じゅうだいさいがいの背後はいごには29件けんの軽微けいびな災害さいがいと300件けんのヒヤリ・ハットがあるという経験則けいけんそくを「ハインリッヒの法則ほうそく（1：29：300）」といいます。

Quy luật thống kê chỉ ra rằng đằng sau 1 vụ tai nạn nghiêm trọng có 29 vụ tai nạn nhẹ và 300 vụ suýt tai nạn (Hiyari-Hatto) gọi là 'Quy luật Heinrich (tỷ lệ 1 : 29 : 300)'.

労働災害ろうどうさいがいは物ものや環境かんきょうの「不安全ふあんぜんな状態じょうたい（例れい：丸まるのこ盤ばんの安全あんぜんカバーが破損はそんして外はずれていたこと）」と人間にんげんの「不安全ふあんぜんな行動こうどう」が重かさなって発生はっせいします。

Tai nạn lao động thường xảy ra khi 'Trạng thái mất an toàn' của máy móc/môi trường (ví dụ: vỏ chắn an toàn của máy cưa đĩa bị hỏng và tháo rời) chồng lên 'Hành vi mất an toàn' của con người.

危険予知訓練きけんよちくんれんの「KYT基礎きそ4ラウンド法ほう」は、「1R：現状把握げんじょうはあく → 2R：本質追究ほんしつちゅうきゅう → 3R：対策樹立たいさくじゅりつ → 4R：目標設定もくひょうせってい」の順じゅんに進すすめ、対象たいしょうを指ゆびで差さし声こえに出だす「指差ゆびさし呼称こしょう」で意識いしきを高たかめて誤あやまりを減へらします。

Phương pháp huấn luyện dự đoán nguy hiểm 'KYT 4 vòng cơ bản' tiến hành theo thứ tự: '1R: Nắm bắt hiện trạng → 2R: Truy tìm bản chất → 3R: Thiết lập biện pháp → 4R: Đặt mục tiêu hành động', kết hợp 'Chỉ tay gọi tên (Shisa koshou)' giúp nâng cao ý thức và giảm sai sót.

災害発生後さいがいはっせいごの再発防止さいはつぼうしでは、個人こじんのミスで終おわらせず「なぜなぜ分析ぶんせき」などで背後はいごの設備不備せつびふびや管理かんり・教育きょういくの欠陥けっかん（間接原因かんせつげんいん）まで突つき止とめ、同種災害どうしゅさいがいを根本こんぽんから防ふせぎます。

Khi điều tra chống tái diễn sau tai nạn, không được dừng lại ở lỗi cá nhân mà phải dùng 'Phân tích Tại sao - Tại sao (Naze-naze bunseki)' để tìm tận gốc nguyên nhân gián tiếp từ thiếu sót thiết bị, quản lý và đào tạo.

Điểm cần nhớ

重大災害じゅうだいさいがい1件けん・軽微災害けいびさいがい29件けん・ヒヤリ・ハット300件けんの比率ひりつを示しめす法則ほうそくを「ハインリッヒの法則ほうそく」という。
Quy luật tỷ lệ 1 tai nạn nặng : 29 tai nạn nhẹ : 300 sự cố Hiyari-Hatto gọi là 'Quy luật Heinrich'.
安全あんぜんカバーの破損はそん・欠落等けつらくとうは物ものや環境側かんきょうがわの「不安全ふあんぜんな状態じょうたい」に分類ぶんるいされる。
Vỏ chắn an toàn máy cưa bị hỏng/tháo rời thuộc về 'Trạng thái mất an toàn' của thiết bị.
KYT基礎きそ4ラウンド法ほうは「1R現状把握げんじょうはあく→2R本質追究ほんしつちゅうきゅう→3R対策樹立たいさくじゅりつ→4R目標設定もくひょうせってい」の順じゅんに進すすめる。
4 bước KYT cơ bản: 1R Nắm bắt hiện trạng → 2R Truy tìm bản chất → 3R Thiết lập biện pháp → 4R Đặt mục tiêu.

Từ vựng	Nghĩa
ハインリッヒの法則ほうそく	Quy luật Heinrich (1 : 29 : 300)
KYT基礎きそ4ラウンド法ほう	Phương pháp KYT 4 vòng cơ bản (KYT kiso 4-round hou)
なぜなぜ分析ぶんせき	Phân tích Tại sao - Tại sao (Naze-naze bunseki)

災害統計さいがいとうけい（度数率どすうりつ・強度率きょうどりつ）・5S・SDS・異常時対応いじょうじたいおう

Chỉ số thống kê tai nạn (Tần suất & Mức độ nặng), 5S, SDS và Xử lý khẩn cấp

延のべ実労働時間じつろうどうじかん100万時間まんじかんあたりの死傷者数ししょうしゃすう（発生頻度はっせいひんど）を「度数率どすうりつ」といい、50万時間まんじかんで死傷者ししょうしゃ2人ふたりなら「2÷50万まん×100万まん＝4.0」です。一方いっぽう、1,000時間じかんあたりの労働損失日数ろうどうそんしつにっすう（災害さいがいの重おもさ）を「強度率きょうどりつ」といいます。

Số người thương vong trên mỗi 1 triệu giờ làm việc thực tế gọi là 'Tỷ suất tần suất (Dosuuritsu)'; nếu 500.000 giờ có 2 người thương vong thì Dosuuritsu = 2 ÷ 500.000 × 1.000.000 = 4,0. Còn số ngày công mất đi trên mỗi 1.000 giờ làm việc thể hiện độ nặng nhẹ của tai nạn gọi là 'Tỷ suất mức độ nặng (Kyoudoritsu)'.

5S活動かつどうにおいて、「整理せいり」は不要ふようなものを捨すてること、「整頓せいとん」は必要ひつようなものを取とり出だしやすく置おくこと、「清潔せいけつ」は整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそうの状態じょうたいを保たもつこと、「しつけ」は決きめられたルールを正ただしく守まもる習慣しゅうかんをつけることです。

Trong hoạt động 5S: 'Seiri (Sàng lọc)' là vứt bỏ đồ không cần thiết, 'Seiton (Sắp xếp)' là đặt đồ cần thiết dễ lấy, 'Seiketsu (Săn sóc)' là duy trì trạng thái 3S (Seiri, Seiton, Seisou), và 'Shitsuke (Sẵn sàng)' là rèn thói quen tuân thủ đúng quy định.

塗料とりょうや接着剤等せっちゃくざいとうの化学物質かがくぶっしつを使つかう前まえには、危険有害性きけんゆうがいせい・取扱注意とりあつかいちゅうい・応急措置おうきゅうそち・保管方法ほかんほうほうが記載きさいされた「SDS（安全あんぜんデータシート）」を確認かくにんします。

Trước khi dùng hóa chất như sơn hay keo dán, phải kiểm tra 'Phiếu dữ liệu an toàn (SDS)' ghi rõ tính nguy hiểm độc hại, lưu ý sử dụng, biện pháp sơ cứu và cách bảo quản.

機械きかいの異常音いじょうおんや足場あしばの緩ゆるみを発見はっけんしたときはまず作業さぎょう・機械きかいを止とめて上司じょうしへ報告ほうこくし、重大災害発生時じゅうだいさいがいはっせいじは二次災害防止にじさいがいぼうしのため直ただちに作業さぎょうを中止ちゅうしして安全あんぜんを確保かくほし、救護きゅうごと元請もとうけへの緊急連絡きんきゅうれんらくを行おこないます。

Khi phát hiện tiếng kêu lạ của máy hay giàn giáo lỏng lẻo, trước hết phải dừng việc/dừng máy và báo cấp trên; khi xảy ra tai nạn nghiêm trọng phải lập tức dừng việc đảm bảo an toàn để chống tai nạn thứ cấp, cứu hộ nạn nhân và báo khẩn cấp cho nhà thầu chính.

Điểm cần nhớ

50万労働時間まんろうどうじかんで死傷者ししょうしゃ2人ふたりの度数率どすうりつは「4.0」であり、1,000時間じかんあたりの労働損失日数ろうどうそんしつにっすうは「強度率きょうどりつ」である。
Có 2 người bị nạn trong 500.000 giờ làm việc thì Tỷ suất tần suất (Dosuuritsu) = 4,0; số ngày nghỉ mất đi trên 1.000 giờ là Tỷ suất mức độ nặng (Kyoudoritsu).
5Sで不要物ふようぶつを捨すてるのは「整理せいり」、3Sを保たもつのは「清潔せいけつ」、ルールを守まもる習慣化しゅうかんかは「しつけ」である。
Trong 5S: bỏ đồ không cần là 'Seiri', để đồ dễ lấy là 'Seiton', duy trì trạng thái 3S là 'Seiketsu', rèn thói quen giữ nội quy là 'Shitsuke'.
化学物質使用前かがくぶっしつしようまえは「SDS」を確認かくにんし、異常いじょう・災害時さいがいじはまず作業さぎょうを止とめて二次災害防止にじさいがいぼうしと報告ほうこく・救護きゅうごを行おこなう。
Kiểm tra 'SDS' trước khi dùng hóa chất; khi có sự cố/tai nạn phải dừng máy/công việc trước để tránh tai nạn thứ cấp rồi cứu hộ và báo cáo.

Từ vựng	Nghĩa
度数率どすうりつ・強度率きょうどりつ	Tỷ suất tần suất (Dosuuritsu) & Tỷ suất mức độ nặng (Kyoudoritsu)
SDS（安全あんぜんデータシート）	Phiếu dữ liệu an toàn hóa chất (SDS - Safety Data Sheet)
熱中症予防ねっちゅうしょうよぼう（水分すいぶん＋塩分補給えんぶんほきゅう）	Phòng chống sốc nhiệt (Bổ sung đồng thời nước và muối)

足場点検あしばてんけん・手てすり基準きじゅん・保護具ほごぐ・健康けんこうと高齢労働者配慮こうれいろうどうしゃはいりょ

Kiểm tra giàn giáo, Tiêu chuẩn lan can, Đồ bảo hộ và Quản lý sức khỏe

足場あしばは毎作業日前まいさぎょうびまえの点検てんけんに加くわえ、「強風きょうふう・大雨おおあめ・大雪等おおゆきとうの悪天候後あくてんこうご」および「中震ちゅうしん（震度しんど4）以上いじょうの地震後じしんご」には作業開始前さぎょうかいしまえに必かならず点検てんけんします。作業床端さぎょうゆかはじの墜落防止設備ついらくぼうしせつびは「手てすり高たかさ85cm以上いじょう、中桟高なかざんたかさ35cm以上いじょう50cm以下いか」とします。

Phải kiểm tra giàn giáo trước khi bắt đầu làm việc sau khi có 'gió mạnh, mưa lớn, tuyết dày' hoặc sau 'động đất từ chấn độ 4 (trung chấn) trở lên'. Thiết bị chống ngã ở mép sàn công tác phải có 'tay vịn (Tesuri) cao từ 85cm trở lên và thanh ngang giữa (Nakazan) cao từ 35cm đến 50cm'.

高所作業こうしょさぎょうのフルハーネス型墜落制止用器具がたついらくせいしようきぐは、掛かけ替かえ時じも無胴綱状態むどうづなじょうたいをなくすため「2丁掛ちょうがけ（ダブルランヤード）」を使つかい腰こしより高たかい親綱等おやづなとうに掛かけます。強つよい衝撃しょうげきを受うけた保護帽ほごぼうは傷きずがなくても交換こうかんします。

Khi làm việc trên cao với dây an toàn toàn thân (Full harness), phải dùng loại '2 móc (Double lanyard / 2-chougake)' để lúc chuyển móc vẫn luôn có móc bám, và móc vào dây cứu sinh cao hơn thắt lưng. Mũ bảo hộ đã chịu va đập mạnh phải thay mới ngay cả khi không thấy vết nứt.

朝礼ちょうれいやKY活動時かつどうじには作業員さぎょういんの顔色かおいろや睡眠不足すいみんぶそく・体調不良たいちょうふりょうを確たしかめ、不調者ふちょうしゃは高所等こうしょとうの危険作業きけんさぎょうから外はずします。また人力じんりきで持もち上あげる重量目安じゅうりょうめやす（体重たいじゅうの約やく40%以下いか）は体重たいじゅう60kgの成人男性せいじんだんせいで「約やく24kg以下いか」です。

Trong buổi tập trung sáng và KY, đốc công phải quan sát sắc mặt, hỏi thăm tình trạng thiếu ngủ hay mệt mỏi và rút người không khỏe khỏi việc trên cao/nguy hiểm. Mức trọng lượng bê đỡ bằng sức người (khoảng 40% trọng lượng cơ thể trở xuống) với nam giới 60kg là 'khoảng 24kg trở xuống'.

高年齢労働者こうねんれいろうどうしゃは視力しりょくや平衡感覚へいこうかんかくが低下ていかしやすいため、通路つうろの照度確保しょうどかくほや段差解消だんさかいしょうなどの安全配慮あんぜんはいりょを行おこないます。

Với người lao động lớn tuổi dễ giảm thị lực và khả năng giữ thăng bằng, đốc công cần đảm bảo đủ độ sáng lối đi và xóa bỏ các gờ bậc chênh cốt.

Điểm cần nhớ

強風きょうふう・大雨おおあめ・大雪おおゆきの後あとや「震度しんど4以上いじょうの地震じしん」の後あとには作業開始前さぎょうかいしまえに足場あしばを点検てんけんする。
Bắt buộc kiểm tra giàn giáo trước giờ làm sau mưa bão lớn hoặc sau động đất từ chấn độ 4 trở lên.
足場あしばの「手てすりは高たかさ85cm以上いじょう、中桟なかざんは高たかさ35cm以上いじょう50cm以下いか」とし、フルハーネスは2丁掛ちょうがけを腰こしより高たかく掛かける。
Tay vịn giàn giáo cao từ 85cm trở lên, thanh ngang giữa cao 35cm~50cm; dây an toàn toàn thân dùng loại 2 móc treo cao hơn thắt lưng.
体重たいじゅう60kgの男性だんせいが人力じんりきで持もつ目安めやすは「約やく24kg以下いか（体重たいじゅうの約やく40%以下いか）」であり、高齢労働者こうれいろうどうしゃには照度確保しょうどかくほや段差解消だんさかいしょうを行おこなう。
Nam giới nặng 60kg chỉ nên bê vật nặng khoảng 24kg trở xuống (≤ 40% cân nặng); cần tăng ánh sáng và xóa bậc vấp cho lao động lớn tuổi.

Từ vựng	Nghĩa
2丁掛ちょうがけ（ダブルランヤード）	Dây treo kép 2 móc (2-chougake / Double lanyard)
中桟なかざん	Thanh chắn ngang giữa lan can giàn giáo (Nakazan)
5S活動かつどう（整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそう・清潔せいけつ・しつけ）	Hoạt động 5S (Seiri, Seiton, Seisou, Seiketsu, Shitsuke)

Hoạt động an toàn vệ sinh của tổ trưởng

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

建設分野特定技能2号評価試験（一般社団法人建設技能人材機構 JAC） — https://jac-skill.or.jp/exam.html
建設分野特定技能2号評価試験試験実施要領（国土交通省） — https://www.mlit.go.jp/tochi_fudousan_kensetsugyo/content/001708857.pdf