Máy phát điện, Máy biến áp, Động cơ điện, Ứng dụng điện và Điều khiển tuần tự

三相さんそうかご形がた誘導電動機ゆうどうでんどうきの回転速度かいてんそくどと始動法しどうほう

Tốc độ quay và Phương pháp khởi động của Động cơ không đồng bộ ba pha rô-to lồng sóc

工場こうじょうやビルの動力設備どうりょくせつびで広ひろく使つかわれる三相さんそうかご形がた誘導電動機ゆうどうでんどうきでは、固定子巻線こていしまきせんに三相交流さんそうこうりゅうを流ながすと回転磁界かいてんじかいが生しょうじます。この速度そくどを同期速度どうきそくど Ns（min⁻¹）と呼よび、電源周波数でんげんしゅうはすう f（Hz）と極数きょくすう p から Ns ＝ 120 × f ÷ p で求もとまります。

Trong động cơ không đồng bộ ba pha roto lồng sóc (三相かご形誘導電動機) được dùng rộng rãi nhất trong thiết bị động lực nhà máy và tòa nhà, việc cho dòng điện xoay chiều ba pha chạy qua cuộn dây phần tĩnh (固定子) sẽ tạo ra từ trường quay (回転磁界). Tốc độ của từ trường quay này gọi là tốc độ đồng bộ Ns (min⁻¹), được tính từ tần số nguồn f (Hz) và số cực từ p theo công thức Ns = 120 × f ÷ p.

回転子かいてんしの実際じっさいの回転速度かいてんそくど N（min⁻¹）は同期速度どうきそくど Ns より少すこし遅おそくなり、その速度差そくどさの割合わりあいを滑すべり s ＝ (Ns − N) ÷ Ns と定義ていぎします。よって回転速度かいてんそくどは N ＝ Ns × (1 − s) ＝ (120 × f ÷ p) × (1 − s) となり、周波数しゅうはすう f にほぼ比例ひれいします。

Tốc độ quay thực tế N (min⁻¹) của phần quay (回転子) luôn chậm hơn tốc độ đồng bộ Ns một chút, và tỷ lệ chênh lệch tốc độ đó được định nghĩa là hệ số trượt (滑り) s = (Ns − N) ÷ Ns. Do đó tốc độ quay là N = Ns × (1 − s) = (120 × f ÷ p) × (1 − s), biến thiên gần như tỷ lệ thuận với tần số f.

インバータ（VVVF：可変電圧可変周波数制御装置かへんでんあつかへんしゅうはすうせいぎょそうち）を用もちい、電圧でんあつ V と周波数しゅうはすう f の比ひ（V ÷ f）を一定いっていに保たもちながら周波数しゅうはすうを変かえると、磁束じそくを一定いっていに保たもって効率こうりつよく速度制御そくどせいぎょできます。60Hz から 50Hz 等とうへ変かえたときの回転速度計算かいてんそくどけいさんが頻出ひんしゅつです。

Khi sử dụng biến tần (インバータ — VVVF: thiết bị điều khiển điện áp biến thiên tần số biến thiên), bằng cách thay đổi tần số liên tục trong khi giữ không đổi tỷ số giữa điện áp V và tần số f (V ÷ f), ta có thể điều khiển tốc độ quay hiệu quả mà không làm bão hòa từ thông. Trong kỳ thi, bài toán tính tốc độ quay N khi đổi tần số từ 60Hz sang 50Hz hoặc 45Hz xuất hiện rất thường xuyên.

かご形がた誘導電動機ゆうどうでんどうきを直接電源ちょくせつでんげんにつなぐ全電圧始動ぜんでんあつしどう（じか入いれ始動しどう）では、定格電流ていかくでんりゅうの 5〜8倍ばいの始動電流しどうでんりゅうが流ながれます。大容量機だいようりょうきでは始動電流しどうでんりゅうを抑おさえるため、始動時しどうじにスター（Y）結線けっせん、加速後かそくごにデルタ（Δ）結線けっせんへ切きり替きりかえる Y-Δ 始動法しどうほうが採用さいようされます。

Ở phương pháp khởi động toàn điện áp (全電圧始動 — khởi động trực tiếp じか入れ始動) nối thẳng động cơ lồng sóc vào nguồn điện, dòng điện khởi động (始動電流) chảy qua lớn gấp 5 đến 8 lần dòng điện định mức. Với động cơ công suất lớn, để hạn chế dòng khởi động, người ta áp dụng phương pháp khởi động sao-tam giác (Y-Δ始動法): lúc khởi động đấu cuộn dây stato hình sao (Y), sau khi tăng tốc thì chuyển sang đấu hình tam giác (Δ).

Y-Δ 始動法しどうほうでは、各相巻線かくそうまきせんの電圧でんあつが全電圧始動ぜんでんあつしどう（Δ結線けっせん）の 1 ÷ √3 倍ばいになるため、電源側でんげんがわの始動電流しどうでんりゅう（線電流せんでんりゅう）と始動しどうトルクはともに全電圧始動時ぜんでんあつしどうじの 1 ÷ 3 に減少げんしょうします。なお二次抵抗始動法にじていこうしどうほうは巻線形専用まきせんがたせんようであり、かご形がたには使つかえません。

Trong phương pháp khởi động Y-Δ, điện áp đặt vào mỗi pha cuộn dây bằng 1 ÷ √3 lần so với khởi động trực tiếp (đấu Δ), nên cả dòng điện dây phía nguồn (dòng khởi động) lẫn mô-men khởi động (始動トルク) đều giảm xuống còn 1 ÷ 3 (khoảng 33%) so với khởi động toàn điện áp. Lưu ý rằng phương pháp khởi động bằng điện trở thứ cấp (二次抵抗始動法) chỉ dùng riêng cho động cơ không đồng bộ roto dây quấn (巻線形誘導電動機), không dùng được cho loại lồng sóc.

変圧器へんあつきの損失そんしつ・最大効率条件さいだいこうりつじょうけんと耐熱たいねつクラス

Tổn hao, Điều kiện hiệu suất cực đại của Máy biến áp và Cấp cách điện chịu nhiệt

変圧器へんあつきの損失そんしつは、負荷ふかに無関係むかんけいで一定いっていの無負荷損むふかそん（鉄損てつそん Pi）と、負荷電流ふかでんりゅう（負荷率ふかりつ m）の 2乗じょうに比例ひれいする負荷損ふかそん（銅損どうそん Pc）に分わけられます。鉄損てつそんはヒステリシス損そんと渦電流損うずでんりゅうそんから成なり、ケイ素鋼板けいそこうばんやアモルファス合金鉄心ごうきんてっしんで低減ていげんされます。

Tổn hao của máy biến áp (変圧器) được chia thành 2 loại: tổn hao không tải (無負荷損 — tổn hao sắt từ 鉄損 Pi) phát sinh không đổi bất kể độ lớn của tải, và tổn hao có tải (負荷損 — tổn hao đồng 銅損 Pc) tăng tỷ lệ thuận với bình phương dòng điện tải (hoặc bình phương hệ số tải m). Tổn hao sắt từ lại gồm tổn hao trễ từ (ヒステリシス損) và tổn hao dòng điện xoáy (渦電流損), được giảm thiểu nhờ dùng tôn silic (ケイ素鋼板) hoặc hợp kim vô định hình (アモルファス合金) làm lõi sắt.

定格容量ていかくようりょう Pn（W）の変圧器へんあつきを負荷率ふかりつ m（0 ≦ m ≦ 1）、力率りきりつ cosθ で運転うんてんするときの出力しゅつりょくは Pout ＝ m × Pn × cosθ で、銅損どうそんは全負荷銅損ぜんふかどうそん Pc0 から m² × Pc0 となります。効率こうりつ η は Pout ÷ (Pout ＋ Pi ＋ m² × Pc0) × 100（%）です。

Khi vận hành máy biến áp có dung lượng định mức Pn (W) ở hệ số tải m (0 ≤ m ≤ 1) và hệ số công suất cosθ, công suất đầu ra là Pout = m × Pn × cosθ, còn tổn hao đồng lúc đó được biểu diễn qua tổn hao đồng toàn tải Pc0 là m² × Pc0. Do đó hiệu suất η được tính bằng Pout ÷ (Pout + Pi + m² × Pc0) × 100 (%).

変圧器へんあつきの効率こうりつ η が最大さいだいとなるのは、無負荷損むふかそん（鉄損てつそん Pi）と運転時うんてんじの負荷損ふかそん（銅損どうそん m² × Pc0）が等ひとしくなるとき、すなわち Pi ＝ m² × Pc0 のときです。これより最大効率さいだいこうりつとなる負荷率ふかりつ m は m ＝ √(Pi ÷ Pc0) で求もとめられます。

Hiệu suất η của máy biến áp đạt cực đại khi tổn hao không tải (tổn hao sắt Pi) bằng với tổn hao có tải lúc đang vận hành (tổn hao đồng m² × Pc0), tức là Pi = m² × Pc0. Từ đó hệ số tải m để đạt hiệu suất cực đại được tìm bằng công thức m = √(Pi ÷ Pc0), và bài toán tính toán này hầu như năm nào cũng ra thi.

ビル等とうの受電室じゅでんしつでは、絶縁油ぜつえんゆを使つかわず高圧巻線こうあつまきせんをエポキシ樹脂じゅしで固かためた難燃性なんねんせいのモールド変圧器へんあつきが多用たようされます。写真鑑別しゃしんかんべつでは、上部じょうぶの太ふといブスバーが低圧二次端子ていあつにじたんし、細ほそいがいし端子たんしが高圧一次端子こうあついちじたんし、中央ちゅうおうの切替片きりかえへんがタップ端子たんしです。

Tại phòng nhận điện của các tòa nhà hay bệnh viện, người ta dùng nhiều máy biến áp khuôn đúc (モールド変圧器) khó cháy, không dùng dầu cách điện mà đúc cứng cuộn dây cao áp bằng nhựa epoxy (エポキシ樹脂). Trong câu hỏi nhận diện ảnh, hãy phân biệt: thanh cái to phía trên là cực thứ cấp hạ áp (低圧二次端子), cực sứ nhỏ là cực sơ cấp cao áp (高圧一次端子), còn mảnh chuyển mạch ở khoảng giữa là cực phân áp (タップ端子) để điều chỉnh điện áp.

変圧器へんあつきや電動機でんどうきの絶縁材料ぜつえんざいりょうは最高許容温度さいこうきょようおんどにより耐熱たいねつクラス（JIS C 4003）が定さだまっています。低ひくい順じゅんに Y（90℃）＜ A（105℃）＜ E（120℃）＜ B（130℃）＜ F（155℃）＜ H（180℃）＜ C（180℃超ちょう）となり、E・B・F・H が頻出ひんしゅつです。

Ngoài ra, vật liệu cách điện của máy biến áp và động cơ điện được quy định cấp chịu nhiệt (耐熱クラス — JIS C 4003) theo nhiệt độ cho phép tối đa. Theo thứ tự nhiệt độ cho phép từ thấp đến cao là: Y (90℃) < A (105℃) < E (120℃) < B (130℃) < F (155℃) < H (180℃) < C (trên 180℃), đặc biệt thứ tự và nhiệt độ của E, B, F, H rất hay ra thi.

照明しょうめい・電熱計算でんねつけいさんと特殊場所用機器とくしゅばしょようきき

Chiếu sáng, Tính toán nhiệt điện và Thiết bị dùng cho khu vực đặc biệt

照明工学しょうめいこうがくの 4つの基本量きほんりょうは単位たんいとセットで暗記あんきします。光源こうげんから出でる光ひかりの総量そうりょうが光束こうそく F（lm ルーメン）、特定方向とくていほうこうへの光ひかりの強つよさが光度こうど I（cd カンデラ）、照てらされる面めんの明あかるさが照度しょうど E（lx ルクス）、光源こうげんや反射面はんしゃめんの輝かがやきが輝度きど L（cd/m²）です。

Bốn đại lượng cơ bản của kỹ thuật chiếu sáng cần học thuộc kèm đơn vị. Tổng lượng ánh sáng phát ra từ nguồn sáng là quang thông F (光束, đơn vị: lm lumen), cường độ sáng theo một hướng xác định là cường độ sáng I (光度, cd candela), độ sáng của bề mặt được chiếu sáng là độ rọi E (照度, lx lux), và độ chói (độ lóa) của nguồn sáng hay mặt phản xạ là độ chói L (輝度, cd/m²).

LED は半導体はんどうたいの p-n 接合せつごうに電流でんりゅうを流ながして直接発光ちょくせつはっこうさせるエレクトロルミネセンス（EL）を応用おうようし、紫外線しがいせんを蛍光体けいこうたいに当あてる蛍光けいこうランプ（ホトルミネセンス）とは原理げんりが異ことなります。また断熱材施工天井だんねつざいせこうてんじょうには S形がた（SB・SG形がた）ダウンライトを選定せんていします。

Đèn LED ứng dụng hiện tượng điện phát quang (エレクトロルミネセンス — EL) cho dòng điện chạy qua lớp tiếp giáp p-n của chất bán dẫn để phát sáng trực tiếp, khác nguyên lý với đèn huỳnh quang dùng hiện tượng quang phát quang (ホトルミネセンス) chiếu tia cực tím vào chất huỳnh quang. Ngoài ra, trên trần nhà có thi công vật liệu cách nhiệt, phải chọn đèn downlight chuyên dụng cho trần cách nhiệt loại S (S形: SB形, SG形).

電熱器でんねつきで水みず m（kg）を温度差おんどさ Δt（K）だけ加熱かねつするとき、比熱ひねつ 4.2 kJ/(kg・K)、熱効率ねつこうりつ η、1kWh ＝ 3,600kJ とすると、電力量でんりょくりょう W（kWh）＝ (4.2 × m × Δt) ÷ (3,600 × η) です。エコキュートの冷媒れいばいには CO₂ を使つかいます。

Khi dùng thiết bị đun điện đun nóng khối lượng nước m (kg) tăng thêm độ chênh nhiệt độ Δt (℃ hoặc K), lấy nhiệt dung riêng của nước là 4,2 kJ/(kg·K), hiệu suất nhiệt là η (số thập phân) và 1kWh = 3.600kJ, thì điện năng cần thiết W (kWh) được tính bằng W = (4,2 × m × Δt) ÷ (3.600 × η). Trong máy nước nóng bơm nhiệt dùng môi chất lạnh tự nhiên (エコキュート), môi chất lạnh được sử dụng là khí cacbonic (CO₂).

工業用電気加熱こうぎょうようでんきかねつでは、交番磁束こうばんじそくによる渦電流うずでんりゅうで金属きんぞくを溶とかす誘導加熱ゆうどうかねつ、高周波電界こうしゅうはでんかいで木材もくざいやプラスチックなど絶縁物ぜつえんぶつを内部ないぶから均一きんいつに温あたためる誘電加熱ゆうでんかねつ、ヒータからの電磁波でんじはで塗装面等とそうめんとうの表面ひょうめんを乾かわかす赤外線加熱せきがいせんかねつの区別くべつが重要じゅうようです。

Trong gia nhiệt điện công nghiệp, cần phân biệt rõ: gia nhiệt cảm ứng (誘導加熱) dùng dòng điện xoáy do từ thông biến thiên để nấu chảy kim loại; gia nhiệt điện môi (誘電加熱 — nguyên lý lò vi sóng) dùng điện trường cao tần làm nóng đồng đều từ bên trong các vật cách điện như gỗ hay nhựa; và gia nhiệt hồng ngoại (赤外線加熱) dùng sóng điện từ phát ra từ bộ sưởi đặt cách vật cần nung một khoảng để sấy khô bề mặt.

写真鑑別しゃしんかんべつでは、可燃性かねんせいガス等とうが存在そんざいする危険場所きけんばしょで使つかう厚あついガラスグローブと保護網付ほごあみつきの防爆形照明器具ぼうばくがたしょうめいきぐや、大電流導体だいでんりゅうどうたいを鋼製こうせいダクト内ないに絶縁支持ぜつえんしじして工場幹線こうじょうかんせんに使つかうバスダクトがよく出題しゅつだいされます。

Trong phần nhận diện ảnh thiết bị nhà máy, đề thi rất hay hỏi đèn chiếu sáng phòng nổ (防爆形照明器具) trang bị chụp thủy tinh dày vững chắc và lưới bảo vệ dùng ở khu vực nguy hiểm có khí dễ cháy hoặc hơi dễ bắt lửa, cùng với hệ thống thanh dẫn điện bọc kín (バスダクト) đỡ cách điện các thanh dẫn dòng lớn (đồng hoặc nhôm) bên trong vỏ ống thép dùng làm đường trục chính trong nhà máy.

蓄電池設備ちくでんちせつびとパワーエレクトロニクス

Thiết bị ắc quy và Điện tử công suất

受電設備じゅでんせつびの操作用直流電源等そうさようちょくりゅうでんげんとうには蓄電池ちくでんち（二次電池にじでんち）が使つかわれます。鉛蓄電池なまりちくでんちは正極せいきょくに二酸化鉛にさんかなまり（PbO₂）、負極ふきょくに鉛なまり（Pb）、電解液でんかいえきに希硫酸きりゅうさん（H₂SO₄）を用もちい、公称電圧こうしょうでんあつは約やく 2.0V/セルです。放電ほうでんが進すすむと両極りょうきょくが硫酸鉛りゅうさんなまりになり電解液比重でんかいえきひじゅうが低下ていかします。

Ắc quy (二次電池 / 蓄電池) được dùng làm nguồn điện dự phòng khẩn cấp và nguồn một chiều thao tác trong trạm nhận điện. Ắc quy chì (鉛蓄電池) dùng chì đioxit (PbO₂) làm cực dương, chì xốp (Pb) làm cực âm, dung dịch axit sunfuric loãng (希硫酸 H₂SO₄) làm chất điện phân, có điện áp danh định khoảng 2,0V/ngăn. Khi phóng điện tiến triển, cả hai cực đều biến đổi thành chì sunfat (PbSO₄) và tỷ trọng dung dịch điện phân giảm xuống.

一方いっぽう、アルカリ蓄電池ちくでんち（ニッケル・カドミウム蓄電池等ちくでんちとう）は正極せいきょくに水酸化すいさんかニッケル、負極ふきょくにカドミウム、電解液でんかいえきに水酸化すいさんかカリウム水溶液すいようえき（KOH）を用もちい、公称電圧こうしょうでんあつは約やく 1.2V/セルです。過放電かほうでんや低温ていおんに強つよく長寿命ちょうじゅみょうという特徴とくちょうがあります。

Ngược lại, ắc quy kiềm (アルカリ蓄電池, như ắc quy niken-cadimi) dùng niken hiđroxit làm cực dương, cadimi làm cực âm, dung dịch kali hiđroxit (水酸化カリウム水溶液 KOH) làm chất điện phân, có điện áp danh định khoảng 1,2V/ngăn. So với ắc quy chì, ắc quy kiềm có đặc điểm chịu phóng điện quá mức và chịu nhiệt độ thấp tốt hơn, tuổi thọ dài hơn.

直流電源装置ちょくりゅうでんげんそうちの浮動充電方式ふどうじゅうでんほうしきは、充電器じゅうでんき（整流器せいりゅうき）・蓄電池ちくでんち・負荷ふかの 3つをすべて並列接続へいれつせつぞくする方式ほうしきです。平常時へいじょうじは蓄電池ちくでんちの自己放電じこほうでんを補おぎないつつ負荷ふかへ給電きゅうでんし、停電時ていでんじには無瞬断むしゅんだんで蓄電池ちくでんちから負荷ふかへ給電きゅうでんします。

Phương pháp nạp phụ (浮動充電方式 — nạp thả nổi) của bộ nguồn một chiều là phương pháp đấu song song cả 3 phần tử: bộ nạp (chỉnh lưu), ắc quy và phụ tải. Lúc bình thường, bộ nạp vừa bù đắp lượng tự phóng điện của ắc quy vừa cấp điện cho tải; khi mất điện, nguồn cấp cho tải được chuyển sang ắc quy hoàn toàn không gián đoạn (無瞬断).

電力変換器でんりょくへんかんきでは、交流こうりゅうを直流ちょくりゅうに変かえるのがコンバータ、直流ちょくりゅうを交流こうりゅうに変かえるのがインバータ、直流ちょくりゅうを別べつの直流電圧ちょくりゅうでんあつに変かえるのがチョッパです。サイリスタのゲート信号しんごうで制御角せいぎょかく α を遅おくらせる位相制御いそうせいぎょでは波形はけいの一部いちぶが切きり取きりとられます。

Trong điện tử công suất, hãy nắm vững tên các bộ biến đổi: biến đổi xoay chiều thành một chiều là bộ chỉnh lưu (コンバータ / 順変換器), biến đổi một chiều thành xoay chiều là bộ nghịch lưu (インバータ / 逆変換器), biến đổi điện áp một chiều này sang điện áp một chiều khác là bộ băm xung một chiều (DC-DC コンバータ / チョッパ). Ở điều khiển pha (位相制御) cấp xung vào cực cổng (ゲート) của thyristor để làm trễ góc mở dẫn (α), dạng sóng đầu ra sẽ có một phần nửa chu kỳ bị cắt bỏ.

またポンプや送風機そうふうきをインバータで速度制御そくどせいぎょすると、流量りゅうりょう Q は回転速度かいてんそくど N の 1乗じょう、圧力あつりょく H は N の 2乗じょう、消費電力しょうひでんりょく（軸動力じくどうりょく P）は N の 3乗じょうに比例ひれいするため、減速げんそくで大おおきな省しょうエネ効果こうかが得えられます。

Ngoài ra, khi điều khiển tốc độ quay của máy bơm hoặc quạt gió bằng biến tần, lưu lượng (lưu lượng gió Q) tỷ lệ với bậc 1 của tốc độ quay N, áp suất (cột áp H) tỷ lệ với bậc 2 của N, còn công suất trục (điện năng tiêu thụ P) tỷ lệ với bậc 3 của N. Vì vậy chỉ cần giảm nhẹ tốc độ quay cũng đạt được hiệu quả tiết kiệm năng lượng rất lớn.

シーケンス制御せいぎょ①：接点図記号せってんずきごうと自己保持回路じこほじかいろ

Điều khiển tuần tự 1: Ký hiệu tiếp điểm và Mạch tự giữ

電動機でんどうきを制御せいぎょするシーケンス回路かいろは毎年必出まいとしひっしゅつです。JIS C 0617 の接点記号せってんきごうとして、操作そうさしないとき開ひらいており操作そうさすると閉とじる「a接点せってん（メーク接点せってん・常開接点じょうかいせってん）」と、操作そうさしないとき閉とじており操作そうさすると開ひらく「b接点せってん（ブレーク接点せってん・常閉接点じょうへいせってん）」を見分みわけましょう。

Mạch điều khiển tuần tự (シーケンス制御回路) thực hiện khởi động, dừng và vận hành tự động động cơ điện là mảng kiến thức trọng tâm năm nào cũng ra thi trong kỳ thi lý thuyết Kỹ sư Điện loại 1. Trước hết, về ký hiệu tiếp điểm theo JIS C 0617, hãy phân biệt chắc chắn tiếp điểm a (a接点 / メーク接点 / 常開接点) bình thường mở và đóng lại khi thao tác, với tiếp điểm b (b接点 / ブレーク接点 / 常閉接点) bình thường đóng và mở ra khi thao tác.

縦書たてがきのシーケンス図ずでは、縦線たてせんの右側みぎがわに可動部かどうぶが離はなれているのが a接点せってん、左側ひだりがわで接触せっしょくしているのが b接点せってんです。押おしボタンは T字形じがたの頭あたま、電磁接触器でんじせっしょくき（MC）の補助接点ほじょせってんは半円形はんえんけいのリンク記号きごう、熱動継電器ねつどうけいでんき（THR）は四角しかくい箱形要素はこがたようそが付つきます。

Trong sơ đồ điều khiển vẽ dọc, phần động được vẽ tách rời bên phải đường dọc là tiếp điểm a, còn tiếp xúc ở bên trái đường dọc là tiếp điểm b. Nút nhấn (押しボタン) có đầu hình chữ T ở mũi thanh tác động, tiếp điểm phụ của công tắc tơ điện từ (電磁接触器 MC) có ký hiệu liên kết hình bán nguyệt, còn rơle nhiệt (サーマルリレー THR) có vẽ phần tử nhả hình hộp vuông.

押おしボタンは指ゆびを離はなすと戻もどるため、始動用押しどうようおしボタン BS（a接点せってん）に電磁接触器でんじせっしょくきの補助ほじょ a接点せってん（MC-a）を「並列へいれつ」に接続せつぞくします。これにより BS を一瞬いっしゅん押おすだけでコイル MC が励磁れいじされ続つづけ、指ゆびを離はなしても運転うんてんを保たもつ「自己保持回路じこほじかいろ」となります。

Vì nút nhấn sẽ tự trả về vị trí cũ khi nhả ngón tay ra, người ta đấu song song tiếp điểm phụ tự giữ loại a của công tắc tơ (MC-a) với nút nhấn khởi động BS (tiếp điểm a). Nhờ đó, chỉ cần nhấn BS trong chốc lát là cuộn dây công tắc tơ MC tiếp tục được kích từ, tạo thành mạch tự giữ (自己保持回路) duy trì trạng thái vận hành ngay cả khi đã buông tay.

自己保持じこほじを解除かいじょする停止用押ていしようおしボタン（b接点せってん）や、過負荷時かふかじに遮断しゃだんするサーマルリレー接点せってん THR（b接点せってん）は、自己保持回路じこほじかいろおよびコイル MC に対たいして必かならず「直列ちょくれつ」に挿入そうにゅうします。いずれかが開ひらくとコイル電流でんりゅうが途切とぎれて安全あんぜんに停止ていしします。

Nút nhấn dừng (tiếp điểm b) dùng để hủy tự giữ và dừng động cơ, cũng như tiếp điểm rơle nhiệt THR (tiếp điểm b) dùng để ngắt mạch khi quá tải, bắt buộc phải được đấu nối tiếp (直列) với mạch tự giữ và cuộn dây MC. Khi một trong hai tiếp điểm này mở ra, dòng điện qua cuộn dây MC bị ngắt, tiếp điểm chính và tiếp điểm tự giữ đồng thời mở ra giúp dừng máy an toàn.

2か所以上しょいじょうの場所ばしょから始動しどう・停止ていしを行おこなう複数箇所操作回路ふくすうかしょそうさかいろでは、「始動用しどうよう a接点せってん（ONボタン）どうしは並列へいれつ（OR回路かいろ）」、「停止用ていしよう b接点せってん（OFFボタン）どうしは直列ちょくれつ（AND回路かいろ）」に接続せつぞくするのが絶対ぜったいの鉄則てっそくです。

Trong mạch thao tác từ 2 vị trí trở lên (複数箇所操作回路), quy tắc sắt đá bắt buộc là: các tiếp điểm a dùng để khởi động (nút ON) phải đấu song song với nhau (mạch OR), còn các tiếp điểm b dùng để dừng (nút OFF) phải đấu nối tiếp với nhau (mạch AND).

シーケンス制御せいぎょ②：正逆転せいぎゃくてんインターロックとタイマ回路かいろ

Điều khiển tuần tự 2: Khóa liên động đảo chiều quay và Mạch rơle thời gian

三相誘導電動機さんそうゆうどうでんどうきを逆転ぎゃくてんさせるには、主回路しゅかいろの三相さんそう 3本ほん（R・S・T）のうち「いずれか 2本ほんの接続せつぞくを入いれ替いれかえ」て回転磁界かいてんじかいの向むきを逆ぎゃくにします。3本ほんすべてを順番じゅんばんに入いれ替いれかえても相回転そうかいてんの順じゅんが同おなじになり逆転ぎゃくてんしないため注意ちゅういしましょう。

Để đảo ngược chiều quay của động cơ không đồng bộ ba pha, ta hoán đổi vị trí đấu nối của 2 trong 3 dây pha (R, S, T hoặc U, V, W) của mạch động lực nhằm đảo chiều từ trường quay. Hãy lưu ý nếu đổi chỗ vòng quanh cả 3 dây theo cùng thứ tự thì thứ tự pha vẫn giữ nguyên và động cơ sẽ không đảo chiều.

正転用電磁接触器せいてんようでんじせっしょくき（MCF）と逆転用電磁接触器ぎゃくてんようでんじせっしょくき（MCR）が同時投入どうじとうにゅうされると、主回路しゅかいろで相間短絡そうかんたんらくが起おきて危険きけんです。これを防ふせぐため、正転せいてんコイル MCF と直列ちょくれつに相手側あいてがわの MCR-b 接点せってんを入いれ、逆転ぎゃくてんコイル MCR と直列ちょくれつに MCF-b 接点せってんを入いれる「インターロック回路かいろ」を設もうけます。

Nếu công tắc tơ quay thuận (MCF hoặc MC1) và công tắc tơ quay ngược (MCR hoặc MC2) chẳng may đóng đồng thời, mạch động lực sẽ xảy ra ngắn mạch giữa các pha cực kỳ nguy hiểm. Để ngăn chặn điều này, người ta thiết lập mạch khóa liên động (インターロック回路 / 相互鎖錠回路) bằng cách đấu nối tiếp tiếp điểm phụ thường đóng của phía quay ngược (MCR-b) với cuộn dây quay thuận MCF, và đấu nối tiếp tiếp điểm phụ thường đóng của phía quay thuận (MCF-b) với cuộn dây quay ngược MCR.

設定時間後せっていじかんごに動作どうさする限時継電器げんじけいでんき（タイマ TLR）では、励磁後れいじごに一定時間いっていじかん遅おくれて閉とじる「オンディレイ a接点せってん」や、遅おくれて開ひらく「オンディレイ b接点せってん」が使つかわれます。図記号ずきごうでは遅おくれる動作方向どうさほうこうに傘かさマーク（半円弧はんえんこ）を描えがきます。

Trong rơle thời gian (限時継電器 / タイマ TLR) có tiếp điểm tác động sau một thời gian cài đặt, người ta sử dụng tiếp điểm a đóng chậm - nhả tức thời (限時動作・瞬時復帰 a接点 — On-delay) đóng lại sau một khoảng thời gian kể từ khi cuộn dây được kích từ, và tiếp điểm b mở chậm - nhả tức thời mở ra sau một khoảng thời gian. Trong ký hiệu bản vẽ, dấu hình chiếc ô tròn (cung bán nguyệt) được vẽ hướng về phía tiếp điểm di chuyển bị trễ.

Y-Δ 始動回路しどうかいろでは、始動時しどうじに主接触器しゅせっしょくき（MCM）・スター用よう（MCS）・タイマ（TLR）が同時励磁どうじれいじされて Y結線けっせんで始動しどうします。設定時間後せっていじかんごにタイマの限時げんじ b接点せってんで MCS を切きり、限時げんじ a接点せってんでデルタ用よう（MCD）を投入とうにゅうして Δ運転うんてんへ移行いこうします。MCS と MCD 間かんにもインターロックを組くみます。

Trong mạch khởi động Y-Δ, khi nhấn nút khởi động thì công tắc tơ chính (MCM), công tắc tơ đấu sao (MCS) và rơle thời gian (TLR) đồng thời được kích từ để khởi động ở đấu nối Y. Sau thời gian cài đặt, tiếp điểm b mở chậm của timer mở ra ngắt MCS, đồng thời tiếp điểm a đóng chậm đóng lại cấp điện cho công tắc tơ đấu tam giác (MCD), chuyển sang vận hành bình thường ở đấu nối Δ. Giữa MCS và MCD cũng luôn được lắp khóa liên động.

制御盤せいぎょばんの表示灯ひょうじとうでは、赤色灯あかいろとう（RL）が運転表示うんてんひょうじ（MC の a接点せってんで点灯てんとう）、緑色灯みどりいろとう（GL）が停止表示ていしひょうじ（MC の b接点せってんで点灯てんとう）、橙色灯等だいだいいろとうとう（OL・WL）が過負荷故障表示かふかこしょうひょうじ（THR の a接点せってんで点灯てんとう）として結線けっせんされます。タイムチャートを追跡ついせきする問題もんだいも頻出ひんしゅつです。

Ở đèn báo trên tủ điều khiển, thông thường đèn đỏ (RL) được đấu làm đèn báo đang chạy (sáng nhờ tiếp điểm a của MC), đèn xanh lá (GL) làm đèn báo dừng (sáng nhờ tiếp điểm b của MC), và đèn cam hoặc trắng (OL, WL) làm đèn báo sự cố quá tải (sáng nhờ tiếp điểm a của THR). Trong kỳ thi rất hay ra các câu hỏi đọc giản đồ thời gian (タイムチャート) và truy vết trạng thái sáng/tắt của đèn.

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

Điểm hay ra thi và Mẹo ghi nhớ

電動機でんどうきと変圧器へんあつきの計算けいさんは 3つの公式こうしきで解とけます。①回転速度かいてんそくど N ＝ (120 × f ÷ p) × (1 − s)、②Y-Δ 始動しどうは「始動電流しどうでんりゅうもトルクも全電圧始動ぜんでんあつしどうの 1 ÷ 3」、③変圧器最大効率へんあつきさいだいこうりつは m ＝ √(Pi ÷ Pc0) です。

Các bài toán tính toán về động cơ và máy biến áp có thể giải trọn vẹn bằng 3 công thức: (1) Tốc độ quay N = (120 × f ÷ p) × (1 − s); (2) Khởi động Y-Δ có cả dòng điện khởi động lẫn mô-men khởi động đều bằng 1 ÷ 3 so với khởi động toàn điện áp; (3) Hiệu suất cực đại của máy biến áp đạt được khi Tổn hao sắt Pi = Tổn hao đồng lúc vận hành m² × Pc0, tức là m = √(Pi ÷ Pc0).

耐熱たいねつクラスの順番じゅんばんは「Y（90℃）・A（105℃）・E（120℃）・B（130℃）・F（155℃）・H（180℃）・C（180℃超ちょう）」で暗記あんきしましょう。特とくに E（120℃）→ B（130℃）→ F（155℃）→ H（180℃）の温度入替おんどいれかえひっかけが頻出ひんしゅつです。

Thứ tự cấp cách điện chịu nhiệt hãy nhớ theo dãy: Y (90℃) → A (105℃) → E (120℃) → B (130℃) → F (155℃) → H (180℃) → C (trên 180℃). Đặc biệt đề thi rất hay bẫy bằng cách tráo đổi nhiệt độ giữa các cấp E (120℃) → B (130℃) → F (155℃) → H (180℃).

照明単位しょうめいたんいは「光束こうそく＝lm、光度こうど＝cd、照度しょうど＝lx、輝度きど＝cd/m²」です。電熱でんねつでは「金属きんぞく＝渦電流うずでんりゅうによる誘導加熱ゆうどうかねつ」「絶縁物ぜつえんぶつ＝高周波電界こうしゅうはでんかいによる誘電加熱ゆうでんかねつ」と漢字かんじ 1文字もじ（導どうと電でん）の違ちがいを正確せいかくに見分みわけてください。

Đơn vị chiếu sáng gồm: Quang thông = lumen (lm), Cường độ sáng = candela (cd), Độ rọi = lux (lx), Độ chói = cd/m². Về nhiệt điện, hãy phân biệt chính xác sự khác nhau giữa 1 chữ Hán: Kim loại = Gia nhiệt cảm ứng (誘導加熱) bằng dòng điện xoáy, còn Vật cách điện = Gia nhiệt điện môi (誘電加熱) bằng điện trường cao tần.

シーケンスの空欄補充くうらんほじゅうは、①始動しどうボタンと並列へいれつは「自分じぶんの補助ほじょ a接点せってん（自己保持じこほじ）」、②同時投入防止どうじとうにゅうぼうしでコイルと直列ちょくれつは「相手あいての補助ほじょ b接点せってん（インターロック）」、③複数箇所ふくすうかしょの始動しどうは「a接点並列せってんへいれつ」・停止ていしは「b接点直列せってんちょくれつ」で解とけます。

Trong bài toán điền vào chỗ trống mạch điều khiển tuần tự, chỉ cần áp dụng 3 nguyên tắc: (1) Đấu song song với nút khởi động là tiếp điểm phụ a của chính nó (tự giữ); (2) Đấu nối tiếp với cuộn dây không được phép đóng cùng lúc với phía kia là tiếp điểm phụ b của phía đối diện (khóa liên động); (3) Khởi động nhiều nơi thì đấu song song tiếp điểm a, dừng nhiều nơi thì đấu nối tiếp tiếp điểm b.