Kiến thức cơ bản về an toàn vệ sinh lao động

労働災害ろうどうさいがいの防止ぼうしと安全活動あんぜんかつどうの基本きほん

Phòng ngừa tai nạn lao động và các hoạt động an toàn cơ bản

仕事中しごとちゅうのケガや病気びょうきを「労働災害ろうどうさいがい」といいます。「ハインリッヒの法則ほうそく」では、1件けんの重大災害じゅうだいさいがいの裏うらに29件けんの軽微けいびな災害さいがいと300件けんの「ヒヤリ・ハット」があるとされ、ヒヤリ・ハットを報告ほうこく・共有きょうゆうして対策たいさくすることが大切たいせつです。

Chấn thương hoặc bệnh tật xảy ra trong khi làm việc gọi là tai nạn lao động. Theo Định luật Heinrich, đằng sau 1 vụ tai nạn nghiêm trọng có 29 vụ tai nạn nhẹ và 300 tình huống suýt bị tai nạn (Hiyari-Hatto); vì vậy việc báo cáo và chia sẻ các tình huống Hiyari-Hatto để có biện pháp khắc phục là vô cùng quan trọng.

作業前さぎょうまえに危険きけんと対策たいさくを話はなし合あう「KY活動かつどう（危険予知活動きけんよちかつどう）」や、対象たいしょうを指ゆびさして声こえに出だす「指差呼称ゆびさしこしょう」、そして職場しょくばの「4S（整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそう・清潔せいけつ）」でミスや事故じこを防ふせぎます。

Thực hiện hoạt động dự đoán nguy hiểm (KY) trước ca làm, chỉ tay và gọi tên xác nhận (Shisa Kosho), cùng hoạt động 4S (Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc) tại nơi làm việc để ngăn ngừa sai sót và tai nạn.

仕事しごとは必かならず「作業手順書さぎょうてじゅんしょ」どおりに行おこない、使つかい方かたがわからない機械きかいは勝手かってに操作そうさせず責任者せきにんしゃに確認かくにんします。また、「ホウレンソウ（報告ほうこく・連絡れんらく・相談そうだん）」と交代時こうたいじの確実かくじつな「引ひき継つぎ」を徹底てっていします。

Mọi công việc phải làm đúng theo Sổ tay quy trình thao tác (Sagyo Tejunsho); với máy móc chưa rõ cách dùng, tuyệt đối không tự ý vận hành mà phải hỏi người phụ trách. Đồng thời thực hiện nghiêm túc Báo cáo - Liên lạc - Thảo luận (Horenso) và bàn giao ca chắc chắn.

安全あんぜんな作業服さぎょうふくと保護具ほごぐの着用ちゃくよう

Trang phục làm việc an toàn và sử dụng đồ bảo hộ

機械きかいに巻まき込こまれないよう、袖口そでぐちやズボンのすそが締しまった体からだに合あう作業着さぎょうぎを着きて、髪かみは帽子ぼうしの中なかに入いれ、タオルを首くびや腰こしにぶら下さげません。回転かいてんする機械きかいやドリルを扱あつかうときは、繊維せんいが巻まき込こまれやすいため「軍手ぐんて」を着つけてはいけません。

Để không bị cuốn vào máy, phải mặc đồ làm việc vừa vặn có cổ tay và ống quần bo gọn, cho gọn tóc vào trong mũ và không vắt khăn lủng lẳng ở cổ hay thắt lưng. Khi vận hành máy có trục quay hoặc máy khoan, tuyệt đối không đeo găng tay sợi (Gunte) vì sợi vải rất dễ bị cuốn vào máy.

スライサーの刃はやカッターを洗あらうときは手てを切きらないよう「耐切創手袋たいせっそうてぶくろ」を着つけ、熱あつい釜かまやオーブンを扱あつかうときは「耐熱手袋たいねつてぶくろ」を使つかいます。また、大おおきな音おとがする場所ばしょでは騒音性難聴そうおんせいなんちょうを防ふせぐため耳栓みみせんやイヤーマフを着つけます。

Khi rửa lưỡi máy thái hoặc dao cắt phải đeo găng tay chống cắt; khi xử lý nồi nóng hoặc lò nướng phải dùng găng tay chịu nhiệt. Tại khu vực có tiếng ồn lớn, cần đeo nút tai hoặc chụp tai chống ồn để phòng bệnh điếc nghề nghiệp.

薬品やくひんを扱あつかうときや、圧縮空気あっしゅくくうきのエアガンで水滴すいてきやゴミを吹ふき飛とばすときは「保護ほごメガネ」を着つけます（エアガンを人ひとや体からだに向むけるのは厳禁げんきんです）。足元あしもとは滑すべりにくい安全靴あんぜんぐつ・作業靴さぎょうぐつを履はき、靴底くつぞこが減へったら交換こうかんします。

Khi sử dụng hóa chất hoặc dùng súng xịt khí nén (air gun) để thổi nước và bụi, phải đeo kính bảo hộ (nghiêm cấm chĩa súng xịt khí nén vào người). Dưới chân đi giày an toàn hoặc ủng chống trượt và phải thay mới khi đế giày bị mòn.

機械きかいの安全作業あんぜんさぎょう（挟はさまれ・巻まき込こまれ・切きれ対策たいさく）

Làm việc an toàn với máy móc (phòng ngừa kẹp, cuốn và cắt trúng)

ミキサーの羽根はねやローラー、コンベヤに挟はさまれたり巻まき込こまれたりする事故じこを防ふせぐため、始業点検しぎょうてんけんで安全あんぜんカバーやインターロック（扉とびらを開あけると止とまる装置そうち）、両手操作式りょうてそうさしき・光線式安全装置こうせんしきあんぜんそうちを点検てんけんし、絶対ぜったいに外はずしたり無効化むこうかしたりしません。

Tại nhà máy thực phẩm, tai nạn bị kẹp hoặc cuốn vào cánh khuấy máy trộn, con lăn và băng tải xảy ra rất nhiều. Cần kiểm tra đầu ca đối với nắp chắn an toàn, khóa liên động (Interlock - thiết bị tự dừng máy khi mở nắp), công tắc bấm hai tay và cảm biến quang học; tuyệt đối không tháo nắp chắn hay vô hiệu hóa thiết bị an toàn.

清掃せいそう・詰つまり除去じょきょ・点検てんけん・修理しゅうりをするときは、必かならず機械きかいを止とめて電源でんげんを切きり、スイッチに鍵かぎと「操作禁止そうさきんし」札ふだをつける「ロックアウト・タグアウト」を行おこないます。回転かいてんが完全かんぜんに止とまり、残圧ざんあつや余熱よねつがないことも確認かくにんします。

Khi vệ sinh, gỡ nguyên liệu kẹt, kiểm tra hoặc sửa chữa, bắt buộc phải dừng máy, ngắt nguồn điện và thực hiện Khóa nguồn - Treo thẻ (Lockout - Tagout: khóa công tắc và treo biển Cấm vận hành). Đồng thời kiểm tra xem máy còn quay theo quán tính, còn áp suất dư hay nhiệt dư không.

機械きかいから異常いじょうな音おと・振動しんどう・においがしたときは、すぐに機械きかいを止とめて責任者せきにんしゃへ報告ほうこくします。チョッパー（挽肉機ひきにくき）などに原料げんりょうを入いれるときは手てで押おし込こまず、必かならず専用せんようの「押おし棒ぼう」を使つかいます。

Khi thấy máy phát ra tiếng kêu, độ rung hoặc mùi khét bất thường, phải dừng máy ngay và báo cho người phụ trách. Khi cho nguyên liệu vào máy xay thịt (chopper), không được dùng tay ấn mà bắt buộc phải dùng chày đẩy chuyên dụng.

動うごいているコンベヤの上うえをまたいだり下したをくぐったりせず、横断歩道橋おうだんほどうきょうや回まわり道みちを通とおります。また、包丁ほうちょうやスライサーの刃はは作業前後さぎょうぜんごに数かずと欠かけがないかを必かならず点検てんけんします。

Tuyệt đối không bước qua hoặc chui qua gầm băng tải đang chạy mà phải đi qua cầu vượt hoặc đường vòng. Ngoài ra, phải kiểm tra số lượng và vết mẻ của dao và lưỡi máy thái trước và sau ca làm việc.

転倒てんとう・墜落ついらく・腰痛ようつうの防止ぼうしと運搬作業うんぱんさぎょう

Phòng ngừa trượt ngã, ngã cao, đau lưng và an toàn vận chuyển

床ゆかが水みずや油あぶらで濡ぬれていると滑すべって転倒てんとうするため、すぐに拭ふき取とるか注意表示ちゅういひょうじを出だします。通路つうろや非常口ひじょうぐちには荷物にもつを置おかず、階段かいだんでは手てすりを持もちます。脚立きゃたつは開ひらき止どめ金具かなぐをロックし、一番上いちばんうえの天板てんばんには乗のらずに昇降しょうこうします。

Sàn dính nước hoặc dầu mỡ rất dễ gây trượt ngã nên phải lau khô ngay hoặc đặt biển cảnh báo. Không để hàng hóa chắn lối đi hay cửa thoát hiểm, và vịn tay vịn khi đi cầu thang. Khi dùng thang chữ A (Kyatatsu), phải chốt thanh chống mở và tuyệt đối không đứng làm việc trên mặt bậc trên cùng.

重おもい荷物にもつを持もつときは腰痛ようつうを防ふせぐため、荷物にもつに体からだを近ちかづけて膝ひざを曲まげて腰こしを下おろし、背筋せすじを伸のばして膝ひざの力ちからで持もち上あげます。無理むりをせず台車だいしゃを使つかうか、2人以上ふたりいじょうで声こえをかけ合あって運はこびます。

Khi bê vật nặng, để phòng đau lưng cần đứng sát vào kiện hàng, khuỵu gối hạ thấp hông, giữ thẳng lưng và nâng lên bằng lực của chân. Không bê quá sức mà hãy dùng xe đẩy hoặc khiêng từ 2 người trở lên có hô hiệu phối hợp.

台車だいしゃやハンドリフトは、前まえが見みえる高たかさ以下いかに崩くずれないよう積つみ、押おしてゆっくり歩あるきます（下くだり坂ざかで台車だいしゃの前まえに立たつと下敷したじきになるため危険きけんです）。フォークリフトが通とおる場所ばしょでは歩行者用通路ほこうしゃようつうろを歩あるきます。

Khi chất hàng lên xe đẩy tay hoặc xe nâng tay (hand lift), phải xếp gọn thấp hơn tầm mắt để không che khuất tầm nhìn và đẩy xe đi chậm rãi (không đứng phía trước xe khi xuống dốc vì rất nguy hiểm). Tại khu vực có xe nâng máy (forklift), phải đi đúng phần đường dành cho người đi bộ.

火傷やけど・感電かんでん・薬品やくひん・酸欠さんけつと緊急時きんきゅうじの対応たいおう

Phòng ngừa bỏng, điện giật, hóa chất, thiếu oxy và ứng phó khẩn cấp

蒸気釜じょうきがまのふたは蒸気じょうきを逃にがしながらゆっくり開あけ、フライヤーの油あぶらは冷さめてから清掃せいそうします。火傷やけどをしたときはすぐに清潔せいけつな流水りゅうすいで15〜20分以上ぷんいじょう冷ひやします（服ふくの上うえからなら脱ぬがさず冷ひやし、水みずぶくれは潰つぶしません）。

Mở nắp nồi hơi từ từ hướng về phía ngược với cơ thể để tránh hơi nóng; không để nước rơi vào chảo dầu chiên đang sôi và chỉ vệ sinh sau khi dầu đã nguội. Khi bị bỏng, phải xả ngay dưới vòi nước sạch chảy nhẹ trong 15–20 phút trở lên (nếu mặc quần áo thì xả nước trực tiếp lên trên lớp áo, không làm vỡ vết phồng rộp).

感電かんでんを防ふせぐため濡ぬれた手てでスイッチに触ふれず、配電盤はいでんばんに水みずをかけません。薬品やくひんはGHS絵表示えひょうじとSDSを確認かくにんし、飲料いんりょうボトルへの移うつし替かえや「塩素系えんそけい」と「酸性さんせい」を混まぜることは厳禁げんきんです。目めに入はいったら15分以上ぷんいじょう流水りゅうすいで洗あらって眼科がんかへ行いきます。

Để chống điện giật và rò điện, không chạm tay ướt vào công tắc hay phích cắm và không xịt nước vào tủ điện. Khi dùng hóa chất phải xem ký hiệu cảnh báo GHS và phiếu an toàn hóa chất (SDS), nghiêm cấm chiết sang chai nhựa đựng đồ uống. Tuyệt đối không trộn chất tẩy gốc clo với chất tẩy tính axit vì sẽ sinh khí clo cực độc; nếu hóa chất bắn vào mắt phải rửa ngay bằng nước chảy từ 15 phút trở lên rồi đi khám bác sĩ nhãn khoa.

冷凍庫内れいとうこないでは防寒着ぼうかんぎを着きて非常開錠装置ひじょうかいじょうそうちを確認かくにんし、ガス機器ききは換気かんきして一酸化炭素中毒いっさんかたんそちゅうどくを防ふせぎます。ドライアイスや窒素ちっそを使つかう場所ばしょは換気かんきして酸素濃度さんそのうど18%以上いじょうを確認かくにんし、酸素欠乏症さんそけつぼうしょうを防ふせぎます（防毒ぼうどくマスクは無効むこう）。

Khi vào kho đông lạnh phải mặc áo chống rét và kiểm tra chốt mở khẩn cấp từ bên trong để tránh bị nhốt kín. Phải thông gió khi dùng bếp gas để tránh ngộ độc khí CO; tại phòng chứa đá khô (khí CO2) hoặc khí nitơ, phải thông gió và đo nồng độ oxy đạt từ 18% trở lên nhằm phòng chứng thiếu oxy (mặt nạ phòng độc không cung cấp được oxy).

仲間なかまが機械きかいに巻まき込こまれたときは、二次災害にじさいがいを防ふせぐためまず機械きかいを止とめてから救助きゅうじょします。安全標識あんぜんひょうしきの色いろは「緑みどり＝安全あんぜん・避難ひなん（非常口ひじょうぐち）」「黄き＝注意ちゅうい」「赤あか＝禁止きんし・停止ていし・消火しょうか」「青あお＝指示しじ（保護具着用ほごぐちゃくよう）」を表あらわします。

Khi có đồng nghiệp bị cuốn vào máy, phải ưu tiên dừng máy trước tiên để tránh tai nạn thứ cấp rồi mới cứu người. Màu sắc biển báo an toàn JIS gồm: Xanh lá = An toàn/Thoát hiểm; Vàng = Cảnh báo/Chú ý; Đỏ = Cấm/Dừng/Chữa cháy; Xanh dương = Chỉ thị bắt buộc (như đeo đồ bảo hộ).