Kiến thức cơ bản về hộ lý

介護かいごの基本きほん

Hộ lý - Điều dưỡng · 介護 - Kaigo · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

尊厳そんげんの保持ほじと自立支援じりつしえん

Giữ gìn phẩm giá và hỗ trợ tự lập

介護かいごの基本きほんは、利用者りようしゃの尊厳そんげんを守まもり、その人ひとらしい生活せいかつを支ささえることです。

Nền tảng của công việc hộ lý là bảo vệ phẩm giá của người sử dụng dịch vụ và nâng đỡ cuộc sống mang đậm bản sắc cá nhân của họ.

利用者主体りようしゃしゅたいの考かんがえ方かたに立たち、本人ほんにんの意思いしや自己決定じこけっていを尊重そんちょうします。

Đứng trên quan điểm lấy người sử dụng làm trung tâm, nhân viên luôn tôn trọng ý chí và quyền tự quyết của chính bản thân họ.

できることは自分じぶんでしてもらい、できない部分ぶぶんだけを支ささえる自立支援じりつしえんが大切たいせつです。

Hỗ trợ tự lập có nghĩa là để người sử dụng tự làm những việc họ có thể làm và chỉ giúp đỡ những phần họ gặp khó khăn.

趣味しゅみや生いきがいを大切たいせつにして生活せいかつの質しつ（QOL）を高たかめ、地域ちいきで暮くらすノーマライゼーションを実現じつげんします。

Trân trọng sở thích, lẽ sống để nâng cao chất lượng cuộc sống (QOL) và thực hiện tư tưởng bình thường hóa (Normalization) tại cộng đồng.

Điểm cần nhớ

名前なまえを呼よぶときは敬意けいいを持もち、子供扱こどもあつかいせず一ひとりの人ひととして接せっする。
Khi gọi tên phải giữ thái độ kính trọng, không đối xử như trẻ nhỏ mà tôn trọng họ như một cá nhân độc lập.
時間じかんがかかっても見守みまもり、残存機能ざんぞんきのうを活いかす支援しえんを行おこなう。
Dù mất thời gian vẫn kiên nhẫn theo dõi để phát huy chức năng còn lại của người sử dụng.
居室きょしつに入はいる前まえはノックをして名乗なのり、カーテンやタオルでプライバシーを守まもる。
Trước khi vào phòng riêng phải gõ cửa, xưng tên và dùng rèm hoặc khăn tắm để bảo vệ quyền riêng tư.

Từ vựng	Nghĩa
尊厳そんげん	phẩm giá
自立支援じりつしえん	hỗ trợ tự lập
利用者主体りようしゃしゅたい	lấy người sử dụng làm trung tâm
生活せいかつの質しつ	chất lượng cuộc sống (QOL)
生いきがい	lẽ sống, niềm vui sống

権利擁護けんりようご・身体拘束しんたいこうそくと虐待防止ぎゃくたいぼうし

Bảo vệ quyền lợi, chống hạn chế thân thể và ngược đãi

意思いしを伝つたえにくい利用者りようしゃの思おもいを代弁だいべんし、権利けんりを守まもることを権利擁護けんりようごといいます。

Bảo vệ quyền lợi (Advocacy) là đại diện tiếng nói và bảo vệ quyền con người cho những người sử dụng khó tự diễn đạt ý muốn.

ひもやベルトで体からだを固定こていする行為こういや、「立たたないで」と強つよく言いうスピーチロックは身体拘束しんたいこうそくです。

Việc dùng dây hay đai cố định cơ thể hoặc dùng lời nói mệnh lệnh như 'Đừng đứng dậy' (Speech lock) đều là hạn chế thân thể.

身体拘束しんたいこうそくは原則禁止げんそくきんしで、緊急時きんきゅうじも切迫性せっぱくせい・非代替性ひだいたいせい・一時性いちじせいの3要件ようけんが必要ひつようです。

Hạn chế thân thể về nguyên tắc bị cấm; trường hợp khẩn cấp bất khả kháng phải thỏa mãn đủ 3 điều kiện: tính cấp bách, tính không thể thay thế và tính tạm thời.

高齢者虐待こうれいしゃぎゃくたいには身体的しんたいてき・心理的しんりてき・経済的けいざいてき・性的せいてき・介護放棄かいごほうきの5つがあります。

Ngược đãi người cao tuổi gồm 5 loại: thể chất, tâm lý, kinh tế, tình dục và bỏ bê chăm sóc (Neglect).

Điểm cần nhớ

ネグレクト（介護放棄かいごほうき）は、必要ひつような食事しょくじや排泄介助はいせつかいじょをせず放置ほうちすること。
Bỏ bê chăm sóc (Neglect) là bỏ mặc, không hỗ trợ ăn uống, tắm rửa hay bài tiết cần thiết.
経済的虐待けいざいてきぎゃくたいは、本人ほんにんの同意どういなく年金ねんきんや預金よきんを勝手かってに使つかうこと。
Ngược đãi kinh tế là tự ý sử dụng tiền lương hưu hoặc tiền tiết kiệm khi chưa có sự đồng ý của bản thân người sử dụng.
虐待ぎゃくたいを見みたり疑うたがったりしたときは、すぐに上司じょうしへ報告ほうこくする。
Khi phát hiện hoặc nghi ngờ có hành vi ngược đãi, phải báo cáo ngay lập tức cho cấp trên.

Từ vựng	Nghĩa
権利擁護けんりようご	bảo vệ quyền lợi (Advocacy)
身体拘束しんたいこうそく	hạn chế thân thể
切迫性せっぱくせい	tính cấp bách
介護放棄かいごほうき	bỏ bê chăm sóc (Neglect)
経済的虐待けいざいてきぎゃくたい	ngược đãi kinh tế

職業倫理しょくぎょうりんり・制度せいどと介護過程かいごかてい

Đạo đức nghề nghiệp, chế độ bảo hiểm và quy trình chăm sóc

介護職かいごしょくには守秘義務しゅひぎむがあり、仕事しごとを辞やめたあとも個人情報こじんじょうほうを漏もらしてはいけません。

Nhân viên hộ lý có nghĩa vụ giữ bí mật thông tin cá nhân của người sử dụng kể cả sau khi đã nghỉ việc, và bảo quản hồ sơ ở nơi có khóa.

介護保険かいごほけんを利用りようするときは市町村しちょうそんで要介護認定ようかいごにんていを受うけ、地域包括ちいきほうかつケアシステムで暮くらしを支ささえます。

Khi sử dụng bảo hiểm chăm sóc, người dân nộp đơn tại chính quyền địa phương để xét duyệt mức độ cần chăm sóc và được hỗ trợ bởi hệ thống chăm sóc toàn diện tại cộng đồng.

ICF（国際生活機能分類こくさいせいかつきのうぶんるい）では、手てすりや介護者かいごしゃの支援しえんは環境因子かんきょういんしにあたります。

Trong phân loại chức năng sinh hoạt quốc tế (ICF), tay vịn, đường dốc và sự hỗ trợ của nhân viên thuộc về yếu tố môi trường.

介護過程かいごかていは、アセスメント・計画立案けいかくりつあん・実施じっし・評価ひょうかの順じゅんに進すすめます。

Quy trình chăm sóc (Kaigo katei) được thực hiện tuần tự qua 4 bước: Đánh giá ban đầu (Assessment), Lập kế hoạch, Thực hiện và Lượng giá.

Điểm cần nhớ

利用者りようしゃから現金げんきんや品物しなものを渡わたされたときは、丁寧ていねいに断ことわり上司じょうしに報告ほうこくする。
Khi người sử dụng tặng tiền mặt hoặc quà biếu, phải từ chối lịch sự theo quy định và báo cáo cấp trên.
訪問介護ほうもんかいごでは、同居家族全員分どうきょかぞくぜんいんぶんの調理ちょうりやペットの世話せわ・草くさむしりはできない。
Trong chăm sóc tại nhà, không được làm các việc ngoài phạm vi như nấu cơm cho cả gia đình, chăm thú cưng hay nhổ cỏ sân vườn.
ケアカンファレンスで多職種たしょくしゅが目標もくひょうを共有きょうゆうし、状態変化時じょうたいへんかじは計画けいかくを見直みなおす。
Phối hợp đa chức danh qua hội nghị chăm sóc (Care conference) và báo cáo điều chỉnh kế hoạch khi tình trạng người sử dụng thay đổi.

Từ vựng	Nghĩa
守秘義務しゅひぎむ	nghĩa vụ giữ bí mật
要介護認定ようかいごにんてい	xét duyệt mức độ cần chăm sóc
環境因子かんきょういんし	yếu tố môi trường
介護過程かいごかてい	quy trình chăm sóc
多職種連携たしょくしゅれんけい	phối hợp đa chức danh

感染症対策かんせんしょうたいさくと食中毒予防しょくちゅうどくよぼう

Phòng chống bệnh truyền nhiễm và ngộ độc thực phẩm

標準予防策ひょうじゅんよぼうさくでは、すべての血液けつえき・体液たいえき・排泄物はいせつぶつに感染かんせんの可能性かのうせいがあると考かんがえます。

Theo Phòng ngừa chuẩn (Standard Precautions), mọi máu, dịch cơ thể và chất bài tiết đều được xử lý như có khả năng lây nhiễm.

ケアの前後ぜんごや手袋てぶくろを外はずしたあとは必かならず手洗てあらいをし、手袋てぶくろはケアごとに交換こうかんします。

Phải rửa tay trước và sau mỗi lần chăm sóc cũng như ngay sau khi tháo găng tay, và thay găng tay dùng một lần cho từng thao tác.

空気感染くうきかんせんには結核けっかく・麻ましん・水痘すいとうがあり、飛沫感染ひまつかんせんにはインフルエンザがあります。

Lây nhiễm qua không khí gồm lao phổi, sởi và thủy đậu; lây nhiễm qua giọt bắn gồm cúm (cần đeo khẩu trang, thông gió và giữ ẩm).

ノロウイルスの嘔吐物おうとぶつは外側そとがわから内側うちがわへ拭ふき取とり、次亜塩素酸じあえんそさんナトリウムで消毒しょうどくします。

Chất nôn nghi nhiễm Norovirus phải được lau gom từ ngoài vào trong, cho vào túi buộc kín và khử khuẩn bằng natri hypochlorit.

Phòng chống bệnh truyền nhiễm và ngộ độc thực phẩm

Điểm cần nhớ

血液けつえきや排泄物はいせつぶつがついた洗濯物せんたくものは、手袋てぶくろを着つけて他ほかと分わけ、消毒しょうどくしてから洗あらう。
Quần áo, ga trải giường dính máu hoặc chất bài tiết phải đeo găng tay phân loại riêng, gột rửa và khử khuẩn trước khi giặt.
手てすりや車くるまいすのグリップなど共有物品きょうゆうぶっぴんは定期的ていきてきに消毒しょうどくし、こまめに換気かんきする。
Định kỳ vệ sinh, khử khuẩn tay vịn, tay cầm xe lăn và thông gió phòng để ngăn mùi hôi và lây nhiễm tiếp xúc.
食中毒予防しょくちゅうどくよぼうの三原則さんげんそくは、菌きんを「つけない・増ふやさない・やっつける」である。
Ba nguyên tắc phòng ngộ độc thực phẩm là: Không để vi khuẩn bám vào, Không để sinh sôi và Tiêu diệt vi khuẩn.

Từ vựng	Nghĩa
標準予防策ひょうじゅんよぼうさく	phòng ngừa chuẩn
空気感染くうきかんせん	lây nhiễm qua không khí
飛沫感染ひまつかんせん	lây nhiễm qua giọt bắn
次亜塩素酸じあえんそさんナトリウム	natri hypochlorit
嘔吐物おうとぶつ	chất nôn

医療連携いりょうれんけい・服薬ふくやくと緊急時対応きんきゅうじたいおう

Phối hợp y tế, hỗ trợ uống thuốc và ứng phó khẩn cấp

爪つめや皮膚ひふに異常いじょうがない場合ばあいの爪切つめきりは、日常にちじょうのケアとして介護職かいごしょくが行おこなえます。

Nhân viên hộ lý được phép cắt móng tay khi bản thân móng và vùng da xung quanh không có bất thường hay viêm nhiễm.

喀痰吸引かくたんきゅういんや経管栄養けいかんえいようは、所定しょていの研修けんしゅうを受うけ、医師いしの指示しじと看護師連携かんごしれんけいで行おこないます。

Hút đờm và dinh dưỡng qua ống thông chỉ được thực hiện khi đã qua đào tạo chứng nhận, có chỉ thị của bác sĩ và phối hợp với điều dưỡng.

服薬介助ふくやくかいじょでは名前なまえ・薬くすり・量りょう・時間じかんを確認かくにんし、飲のみ込こむまで見届みとどけて誤薬ごやくを防ふせぎます。

Để phòng nhầm thuốc, phải kiểm tra kỹ tên người dùng, loại thuốc, liều lượng, thời gian và theo dõi cho đến khi nuốt xong.

転倒時てんとうじはむやみに動うごかさず意識いしきを確認かくにんして医療職いりょうしょくを呼よび、浴槽よくそうでの急変時きゅうへんじはすぐ栓せんを抜ぬきます。

Khi người dùng ngã, không tự ý đỡ dậy mà kiểm tra ý thức rồi gọi y tá; nếu mất ý thức trong bồn tắm thì rút nút xả nước ngay lập tức.

Điểm cần nhớ

誤薬ごやくが起おきたときはすぐに看護師かんごしや上司じょうしへ報告ほうこくし、経過けいかを観察かんさつして事故報告書じこほうこくしょを書かく。
Nếu xảy ra uống nhầm thuốc, phải báo ngay cho điều dưỡng và cấp trên, theo dõi sát tình trạng và viết báo cáo sự cố.
ヒヤリ・ハット報告ほうこくは、重大じゅうだいな事故じこが起おきる前まえに原因げんいんを分析ぶんせきし再発さいはつを防ふせぐために行おこなう。
Báo cáo Hiyari-hatto giúp phân tích nguyên nhân từ những sự việc suýt xảy ra tai nạn để ngăn ngừa sự cố nghiêm trọng.
火災時かさいじはエレベーターを使つかわず階段かいだんやスロープで避難ひなんし、地震時じしんじはまず頭あたまを守まもる。
Khi có cháy phải sơ tán qua cầu thang bộ hoặc đường dốc (không dùng thang máy); khi động đất phải bảo vệ đầu trước tiên.

Từ vựng	Nghĩa
喀痰吸引かくたんきゅういん	hút đờm
経管栄養けいかんえいよう	dinh dưỡng qua ống thông
誤薬ごやく	nhầm thuốc
避難誘導ひなんゆうどう	hướng dẫn sơ tán
事故報告書じこほうこくしょ	báo cáo sự cố

安全衛生あんぜんえいせい・身みだしなみと看取みとり

An toàn vệ sinh lao động, tác phong và chăm sóc cuối đời

利用者りようしゃの皮膚ひふを傷きずつけないよう爪つめを短みじかく切きり、指輪ゆびわや腕時計うでどけいは外はずします。

Để tránh làm trầy xước da người sử dụng, nhân viên phải cắt ngắn móng tay, tháo nhẫn, đồng hồ đeo tay và không dùng nước hoa nồng.

腰痛予防ようつうよぼうのため、ベッドの高たかさを腰こしに合あわせ、ボディメカニクスや福祉用具ふくしようぐを活用かつようします。

Để phòng đau thắt lưng, cần chỉnh độ cao giường ngang tầm thắt lưng, áp dụng cơ học cơ thể và sử dụng thiết bị hỗ trợ.

出勤前しゅっきんまえに発熱はつねつや下痢げりがあるときは電話でんわで上司じょうしに連絡れんらくし、ストレスは早はやめに相談そうだんします。

Nếu bị sốt hoặc tiêu chảy trước giờ làm, phải gọi điện báo cho cấp trên để nhận chỉ thị; khi căng thẳng cần sớm trao đổi và nghỉ ngơi đủ.

人生じんせいの最終段階さいしゅうだんかいを支ささえる看取みとりケアでは、苦痛くつうを和やわらげ本人ほんにんと家族かぞくの思おもいに寄より添そいます。

Trong chăm sóc cuối đời (Mitori care), nhân viên làm dịu nỗi đau thể chất tinh thần và đồng hành ấm áp cùng người dùng và gia đình.

Điểm cần nhớ

職場しょくばの5S活動かつどうは「整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそう・清潔せいけつ・しつけ」の5項目こうもくである。
Hoạt động 5S tại nơi làm việc gồm 5 mục: Sàng lọc (Seiri), Sắp xếp (Seiton), Sạch sẽ (Seisou), Săn sóc (Seiketsu) và Sẵn sàng (Shitsuke).
車くるまいすを使つかう前まえはブレーキの効ききやタイヤの空気圧くうきあつを点検てんけんする。
Trước khi dùng xe lăn phải kiểm tra phanh ăn chắc và áp suất lốp xe.
夜間巡視やかんじゅんしでは物音ものおとを立たてず、懐中電灯かいちゅうでんとうの光ひかりを直接顔ちょくせつかおに当あてずに呼吸こきゅうを確認かくにんする。
Khi đi tuần ban đêm, vào phòng nhẹ nhàng và không chiếu đèn pin trực tiếp vào mặt người sử dụng khi kiểm tra nhịp thở.

Từ vựng	Nghĩa
腰痛ようつう	đau thắt lưng
福祉用具ふくしようぐ	dụng cụ phúc lợi (thiết bị hỗ trợ)
看取みとりケア	chăm sóc cuối đời
整理せいり・整頓せいとん	sàng lọc và sắp xếp
巡視じゅんし	tuần tra, đi kiểm tra phòng

Kiến thức cơ bản về chăm sóc

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

厚生労働省介護分野における特定技能外国人の受入れについて — https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_000117702.html
厚生労働省介護技能評価試験・介護日本語評価試験出題基準 — https://www.mhlw.go.jp/content/001706488.pdf
公益社団法人日本介護福祉士会介護の特定技能評価試験学習テキスト