Cơ bản về Quản lý Chất lượng

1. 品質ひんしつの概念がいねん（ねらいの品質ひんしつとできばえの品質ひんしつ、真しんの特性とくせいと代用だいよう特性とくせい）と4M・PDCA

1. Khái niệm chất lượng (Chất lượng mục tiêu vs. kết quả, Đặc tính thực vs. thay thế) và 4M / PDCA

製品せいひんの品質ひんしつは2つの段階だんかいで捉とらえます。市場しじょうニーズや目標もくひょうコストから企画きかく・設計せっけい段階だんかいで狙ねらい定さだめる目標もくひょう品質ひんしつを「ねらいの品質ひんしつ（設計せっけい品質ひんしつ）」と呼よび、設計せっけい図面ずめんどおりに実際じっさいに製造せいぞうされた結果けっかの品質ひんしつを「できばえの品質ひんしつ（製造せいぞう品質ひんしつ・適合てきごう品質ひんしつ）」と呼よびます。

Chất lượng sản phẩm được nắm bắt ở 2 giai đoạn. Chất lượng mục tiêu nhắm tới ở khâu quy hoạch và thiết kế dựa trên nhu cầu thị trường và chi phí mục tiêu gọi là "Chất lượng mục tiêu (Chất lượng thiết kế / Nerai no hinshitsu)"; còn chất lượng thực tế tạo ra theo đúng bản vẽ thiết kế gọi là "Chất lượng kết quả (Chất lượng chế tạo / Chất lượng phù hợp / Dekibae no hinshitsu)".

また、消費者しょうひしゃが本来ほんらい求もとめる「使つかいやすい・壊こわれにくい・書かきやすい」といった要求ようきゅう品質ひんしつを「真しんの特性とくせい」と呼よびますが、そのままでは測定そくてい・管理かんりしにくいため、寸法すんぽう・硬かたさ・引張ひっぱり強つよさなど数値すうちで測はかれる「代用だいよう特性とくせい（品質ひんしつ特性とくせい）」に置おき換かえて管理かんりします。

Mặt khác, chất lượng yêu cầu vốn có mà người tiêu dùng mong muốn như "dễ sử dụng, khó hỏng, dễ viết" được gọi là "Đặc tính thực (True characteristic)", nhưng vì để nguyên như vậy rất khó đo lường và quản lý nên người ta chuyển hóa thành các giá trị đo được bằng con số như kích thước, độ cứng, độ bền kéo gọi là "Đặc tính thay thế (Đặc tính chất lượng)".

製造せいぞう現場げんばの品質ひんしつ管理かんりでは、「品質ひんしつは検査けんさではなく工程こうていで作つくり込こむ」「後工程あとこうていはお客様きゃくさま（不良品ふりょうひんを受うけ取とらない・作つくらない・流ながさない）」を鉄則てっそくとし、作業さぎょう者しゃ（Man）・機械きかい（Machine）・材料ざいりょう（Material）・方法ほうほう（Method）の「4M」のばらつきを抑おさえます。

Trong quản lý chất lượng tại hiện trường sản xuất, nguyên tắc sắt đá là "Chất lượng được tạo dựng ngay trong công đoạn chứ không phải nhờ kiểm tra" và "Công đoạn sau chính là khách hàng (Không nhận - Không làm ra - Không đẩy hàng lỗi đi tiếp)", đồng thời kiểm soát sự biến động của "4M" gồm Con người (Man), Máy móc (Machine), Vật liệu (Material), Phương pháp (Method).

そして日常にちじょうは作業さぎょう標準ひょうじゅんに従したがう「SDCA（標準ひょうじゅんS→実施じっしD→確認かくにんC→処置しょちA）」で品質ひんしつを維持いじし、さらなる向上こうじょうや問題もんだい解決かいけつには「PDCA（計画けいかくP→実施じっしD→確認かくにんC→処置しょちA）」を回まわして改善かいぜんをスパイラルアップさせます。

Hàng ngày, hiện trường duy trì chất lượng bằng vòng lặp "SDCA (Tiêu chuẩn S → Thực hiện D → Kiểm tra C → Xử lý A)" tuân thủ tiêu chuẩn thao tác; và để nâng cao hơn nữa hoặc giải quyết vấn đề thì xoay vòng lặp "PDCA (Kế hoạch P → Thực hiện D → Kiểm tra C → Xử lý A)" đưa cải tiến đi lên theo hình xoắn ốc.

2. データの種類しゅるい（計量値けいりょうち・計数値けいすうち）と基本きほん統計量とうけいりょう（平均へいきん・中央値ちゅうおうち・範囲はんい・分散ぶんさん・標準ひょうじゅん偏差へんさ）

2. Các loại dữ liệu (Định lượng / Đếm được) và Đại lượng thống kê cơ bản (Trung bình, Trung vị, Khoảng biến thiên, Phương sai, Độ lệch chuẩn)

品質ひんしつデータは2種類しゅるいに分わかれます。長ながさ（mm）・重おもさ（g）・温度おんど（℃）・時間じかん（秒びょう）など連続れんぞくする値あたいを測定そくてい器きで測はかるデータを「計量値けいりょうち」と呼よび、その分布ぶんぷは主おもに「正規せいき分布ぶんぷ」に従したがいます。

Dữ liệu chất lượng được chia làm 2 loại. Dữ liệu đo các giá trị liên tục bằng dụng cụ đo như chiều dài (mm), khối lượng (g), nhiệt độ (℃), thời gian (giây) gọi là "Dữ liệu định lượng (Keiryouchi / Continuous data)", và phân bố của nó chủ yếu tuân theo "Phân phối chuẩn (Normal distribution)".

これに対たいし、1個こ、2個こと数かぞえる不連続ふれんぞくなデータを「計数値けいすうち」と呼よびます。計数値けいすうちのうち、不適合品ふてきごうひん（不良品ふりょうひん）の個数こすうや不適合品ふてきごうひん率りつは「二項にこう分布ぶんぷ」に従したがい、布ぬのの傷きずや塗装とそうブツなどの「欠点けってん数すう（不適合ふてきごう数すう）」は「ポアソン分布ぶんぷ」に従したがいます。

Ngược lại, dữ liệu rời rạc đếm từng cái 1 chiếc, 2 chiếc gọi là "Dữ liệu đếm được (Keisuuchi / Discrete data)". Trong dữ liệu đếm được, số lượng sản phẩm không phù hợp (số phế phẩm) hoặc tỷ lệ phế phẩm tuân theo "Phân phối nhị thức (Binomial distribution)", còn "số khuyết tật (số lỗi)" như vết xước trên vải hay hạt bụi sơn tuân theo "Phân phối Poisson".

データの中心ちゅうしん位置いち（代表値だいひょうち）を表あらわす統計量とうけいりょうには、全ぜんデータの合計ごうけいをデータ数すうnで割わった「平均値へいきんち（xバー）」、データを小ちいさい順じゅんに並ならべたときちょうど真まん中なかにくる「中央値ちゅうおうち（メディアン：データ数すうが偶数ぐうすうなら中央ちゅうおう2つの平均へいきん）」、最もっとも出現しゅつげん回数かいすうが多おおい「最頻値さいひんち（モード）」があります。

Các đại lượng thống kê biểu thị vị trí trung tâm (giá trị đại diện) của dữ liệu gồm: "Giá trị trung bình (x-bar)" lấy tổng toàn bộ dữ liệu chia cho cỡ mẫu n; "Trung vị (Median: nếu n chẵn thì lấy trung bình cộng của 2 số đứng giữa)" là giá trị nằm chính giữa khi xếp dữ liệu từ nhỏ đến lớn; và "Yếu vị (Mode)" là giá trị xuất hiện nhiều lần nhất.

一方いっぽう、データのばらつきの大おおきさを表あらわす統計量とうけいりょうには、「範囲はんい（R＝最大値さいだいち－最小値さいしょうち）」のほか、各かくデータから平均値へいきんちを引ひいて2乗じょうした和わである「偏差へんさ平方和へいほうわ（S）」、Sを自由度じゆうど（n－1）で割わった「不偏ふへん分散ぶんさん（V＝S÷（n－1））」、分散ぶんさんの正せいの平方根へいほうこんをとった「標本ひょうほん標準ひょうじゅん偏差へんさ（s＝√V）」があります。

Mặt khác, các đại lượng biểu thị độ phân tán (độ lệch) của dữ liệu gồm: "Khoảng biến thiên (R = Giá trị lớn nhất － Giá trị nhỏ nhất)", "Tổng bình phương độ lệch (S)" bằng tổng các bình phương hiệu số giữa từng dữ liệu với giá trị trung bình, "Phương sai mẫu không chệch (V = S ÷ (n － 1))" chia S cho bậc tự do (n － 1), và "Độ lệch chuẩn mẫu (s = √V)" lấy căn bậc hai dương của phương sai.

3. 統計とうけい図表ずひょう（グラフ）の特徴とくちょうと使つかい分わけ（レーダーチャート・Zチャート等とう）

3. Đặc điểm và cách dùng các biểu đồ thống kê (Biểu đồ mạng nhện Radar, Biểu đồ chữ Z...)

数値すうちデータを視覚的しかくてきにわかりやすく表現ひょうげんするため、目的もくてきに応おうじて適切てきせつな統計とうけい図表ずひょう（グラフ）を使つかい分わけます。数量すうりょうの「大小だいしょう比較ひかく」には「棒ぼうグラフ」、時間じかんの経過けいかに伴ともなう「増減ぞうげん変化へんか（推移すいい）」には「折おれ線せんグラフ」を用もちいます。

Để biểu diễn dữ liệu số một cách trực quan, dễ hiểu, người ta chọn loại biểu đồ thống kê phù hợp với từng mục đích. Khi cần "so sánh độ lớn nhỏ" về số lượng thì dùng "Biểu đồ cột (Bar chart)", còn khi xem "sự biến thiên tăng giảm (xu hướng)" theo thời gian thì dùng "Biểu đồ đường gấp khúc (Line chart)".

全体ぜんたいに対たいする各項目かくこうもくの「内訳うちわけ・構成比こうせいひ（割合わりあい）」を示しめすには「円えんグラフ」や「帯おびグラフ」が適てきしており、特とくに帯おびグラフを縦たてに複数ふくすう並ならべると、年次ねんじごとや工場こうじょうごとの構成比こうせいひの推移すいい・比較ひかくが一目ひとめでわかります。

Để thể hiện "cơ cấu chi tiết / tỷ trọng (%) của từng khoản mục" so với tổng thể thì "Biểu đồ tròn (Pie chart)" và "Biểu đồ băng (Band chart)" là phù hợp nhất; đặc biệt khi xếp nhiều biểu đồ băng nằm ngang chồng theo chiều dọc sẽ thấy rõ ngay sự thay đổi cơ cấu qua từng năm hoặc giữa các nhà máy.

また、複数ふくすうの評価ひょうか項目こうもく（例れい：P・Q・C・D・S・Mの6項目こうもくや作業さぎょう者しゃの多能工たのうこうスキル）を中心ちゅうしんから放射状ほうしゃじょうの軸じくにとり、全体ぜんたいのバランスや弱点じゃくてんをクモの巣す状じょうの多角形たかくけいで示しめすグラフを「レーダーチャート（クモの巣すグラフ）」と呼よびます。

Ngoài ra, biểu đồ đặt nhiều chỉ tiêu đánh giá (ví dụ: 6 chỉ tiêu P, Q, C, D, S, M hoặc kỹ năng đa năng của công nhân) lên các trục tỏa ra từ tâm và nối thành hình đa giác giống mạng nhện để nhìn rõ sự cân đối tổng thể hay điểm yếu được gọi là "Biểu đồ Radar (Biểu đồ mạng nhện)".

さらに、売上高うりあげだかや生産せいさん高だかについて①月次げつじ（単月たんげつ）高だか、②月次げつじ累計るいけい高だか、③移動いどう年計ねんけい（直近ちょっきん12か月分げつぶんの合計ごうけい）の3本ぼんの折おれ線せんを1つの図ずに描えがき、アルファベットの「Z」の形かたちで短期たんき変動へんどうと長期ちょうき傾向けいこうを同時どうじに捉とらえる図ずを「Zチャート」と呼よびます。

Hơn nữa, biểu đồ vẽ 3 đường gấp khúc của doanh thu hoặc sản lượng gồm ① Số liệu hàng tháng (đơn tháng), ② Lũy kế hàng tháng, và ③ Tổng năm di động (tổng của 12 tháng gần nhất) lên cùng 1 đồ thị tạo thành hình chữ "Z" nhằm nắm bắt đồng thời biến động ngắn hạn và xu hướng dài hạn được gọi là "Biểu đồ chữ Z (Z-chart)".

4. QC七ななつ道具どうぐ①（パレート図ず・特性とくせい要因よういん図ず・チェックシート・層別そうべつ）

4. 7 Công cụ QC ① (Biểu đồ Pareto, Biểu đồ nhân quả, Phiếu kiểm tra Check sheet, Phân tầng)

現場げんばの数値すうちデータを整理せいり・分析ぶんせきする基本きほん手法しゅほうが「QC七ななつ道具どうぐ」です。1つ目めの「パレート図ず」は、不良ふりょう項目こうもくや原因げんいん別べつに件数けんすう・損失そんしつ金額きんがくを大おおきい順じゅんに並ならべた棒ぼうグラフと、その累積るいせき比率ひりつ（%）を示しめす折おれ線せんグラフを組くみ合あわせ、「どの重点じゅうてん問題もんだいから手てをつけるべきか」を明確めいかくにする図ずです。

Phương pháp cơ bản để tổng hợp và phân tích dữ liệu số tại hiện trường là "7 Công cụ QC (QC 7 Tools)". Công cụ thứ nhất là "Biểu đồ Pareto": kết hợp biểu đồ cột xếp số vụ hoặc số tiền tổn thất theo từng hạng mục lỗi / nguyên nhân từ lớn đến nhỏ với biểu đồ đường gấp khúc biểu thị tỷ lệ tích lũy (%), giúp làm rõ "nên bắt tay giải quyết vấn đề trọng điểm nào trước".

2つ目めの「特性とくせい要因よういん図ず」は、結果けっかである「特性とくせい（不良ふりょうなど）」を背骨せぼねの右端みぎはじに置おき、そこに影響えいきょうする「要因よういん（4Mなど）」を大骨おおぼね・中骨ちゅうぼね・小骨こぼねへと体系的たいけいてきに整理せいりした図ずで、形かたちが魚さかなの骨ほねに似にていることから「フィッシュボーンチャート（魚さかなの骨ほね図ず）」とも呼よばれます。

Công cụ thứ hai là "Biểu đồ nhân quả (Characteristic Diagram)": đặt kết quả là "đặc tính (vấn đề lỗi...)" ở đầu bên phải trục xương sống và sắp xếp hệ thống các "nhân tố nguyên nhân (như 4M)" tác động vào đó thành xương lớn, xương vừa, xương nhỏ; vì hình dáng giống bộ xương cá nên còn gọi là "Biểu đồ xương cá (Fishbone chart)".

3つ目めの「チェックシート」は、データ収集しゅうしゅうを簡単かんたんにし集計しゅうけいや点検てんけんの忘わすれを防ふせぐため、あらかじめ項目こうもくを印刷いんさつして記録きろく・チェックできるようにした表ひょう（記録きろく用ようと点検てんけん確認かくにん用よう）です。

Công cụ thứ ba là "Phiếu kiểm tra (Check sheet)": bảng biểu đã in sẵn các hạng mục để người làm chỉ việc đánh dấu hoặc ghi số liệu, giúp thu thập dữ liệu dễ dàng và chống bỏ sót khi thống kê hay kiểm tra (gồm loại dùng để ghi chép dữ liệu và loại dùng để điểm kiểm xác nhận).

4つ目めの「層別そうべつ」は、収集しゅうしゅうしたデータをそのまま1つにまとめるのではなく、材料ざいりょうメーカー別べつ・機械きかい（号機ごうき）別べつ・作業さぎょう者しゃ別べつ・昼夜ちゅうや勤きん別べつなど共通きょうつうの特徴とくちょう（層そう）ごとにグループ分わけして比較ひかくし、ばらつきの真しんの原因げんいんをあぶり出だす考かんがえ方かたです（ヒストグラムや散布図さんぷずと組くみ合あわせて使つかいます）。

Công cụ thứ tư là "Phân tầng (Stratification)": thay vì gộp chung toàn bộ dữ liệu thu thập được làm một, ta chia tách dữ liệu thành từng nhóm (tầng) có chung đặc điểm như theo nhà cung cấp vật liệu, theo máy (số hiệu máy), theo công nhân, theo ca ngày/đêm để so sánh nhằm lôi ra nguyên nhân thực sự gây biến động (thường kết hợp với Histogram và Biểu đồ phân tán).

5. QC七ななつ道具どうぐ②（ヒストグラムの形状けいじょう・散布図さんぷず・管理図かんりず）

5. 7 Công cụ QC ② (Hình dạng biểu đồ Histogram, Biểu đồ phân tán, Biểu đồ kiểm soát)

5つ目めの「ヒストグラム（度数どすう分布ぶんぷ図ず）」は、計量値けいりょうちデータの範囲はんいをいくつかの区間くかん（階級かいきゅう）に分わけ、各区間かくくかんに入はいるデータ数すう（度数どすう）を柱状ちゅうじょうグラフにして、中心ちゅうしん位置いち・ばらつきの形かたち・規格値きかくちとの余裕よゆうを見みる図ずです。

Công cụ thứ năm là "Histogram (Biểu đồ phân bố tần số)": chia khoảng biến thiên của dữ liệu định lượng thành nhiều khoảng nhỏ (lớp) rồi dựng các cột chữ nhật biểu thị số lượng dữ liệu (tần số) rơi vào từng khoảng, dùng để quan sát vị trí trung tâm, hình dạng phân tán và độ dư an toàn so với giới hạn quy cách.

ヒストグラムの形状けいじょうには、正常せいじょうな左右さゆう対称たいしょうの「一般型いっぱんがた（正規せいき型がた）」のほか、区間くかん幅はばが測定そくてい目盛めもりの整数せいすう倍ばいでないときに出でる「櫛歯型くしばがた」、規格きかく外がいを選別せんべつ除去じょきょしたときに片側かたがわが切きり立たつ「絶壁型ぜっぺきがた」があります。

Về hình dạng của Histogram, ngoài "Dạng thông thường (dạng chuẩn đối xứng trái phải)" khi công đoạn bình thường, còn có "Dạng răng lược" xuất hiện khi độ rộng khoảng chia không phải là bội số nguyên của vạch chia dụng cụ đo, và "Dạng vách đá dựng đứng" bị cắt cụt một bên khi đã sàng lọc loại bỏ hàng vượt ngoài quy cách.

さらに、平均値へいきんちが少すこしずつ異ことなる複数ふくすうのロットが混まざった「高原型こうげんがた」、異質いしつなデータが少量しょうりょう混入こんにゅうしたり測定そくていミスがあったりした「離はなれ小島こじま型がた」、平均値へいきんちの異ことなる2台だいの機械きかいや2社しゃの材料ざいりょうが混まざった「二山型ふたやまがた（双峰そうほう型がた）」があり、高原型こうげんがたや二山型ふたやまがたは「層別そうべつ」で原因げんいんを分わけます。

Hơn nữa còn có "Dạng cao nguyên" khi trộn lẫn nhiều lô có giá trị trung bình lệch nhau đôi chút; "Dạng đảo cô lập (hòn đảo tách rời)" khi lẫn một lượng nhỏ dữ liệu khác biệt hoặc đo nhầm; và "Dạng 2 đỉnh núi" khi trộn lẫn sản phẩm của 2 máy hoặc 2 nhà cung cấp vật liệu có giá trị trung bình khác nhau (dạng cao nguyên và 2 đỉnh cần dùng "Phân tầng" để tách nguyên nhân).

6つ目めの「散布図さんぷず」は、対ついになった2つの変数へんすう（例れい：焼成しょうせい温度おんどxと硬度こうどy）を縦軸たてじく・横軸よこじくにとって打点だてんし、両者りょうしゃの「相関そうかん関係かんけい（正せいの相関そうかん＝右肩みぎかた上あがり、負ふの相関そうかん＝右肩みぎかた下さがり、無相関むそうかん）」を調しらべる図ずです。

Công cụ thứ sáu là "Biểu đồ phân tán (Scatter diagram)": chấm các cặp gồm 2 biến số tương ứng (ví dụ: nhiệt độ nung x và độ cứng y) lên trục tung và trục hoành để khảo sát "mối tương quan (tương quan thuận = dốc lên sang phải, tương quan nghịch = dốc xuống sang phải, không tương quan)" giữa hai biến.

7つ目めの「管理図かんりず」は、工程こうていが安定あんてい状態じょうたいにあるか異常いじょう原因げんいんが働はたらいたかを時系列じけいれつで判定はんていするため、「中心線ちゅうしんせん（CL）」の上下じょうげに標準ひょうじゅん偏差へんさの3倍ばい（±3σ）の幅はばで「上方じょうほう管理かんり限界線げんかいせん（UCL）」と「下方かほう管理かんり限界線げんかいせん（LCL）」を引ひいた図ずです。

Công cụ thứ bảy là "Biểu đồ kiểm soát (Control chart)": để phán định theo chuỗi thời gian xem công đoạn đang ở trạng thái ổn định hay có nguyên nhân bất thường tác động, người ta kẻ "Đường giới hạn kiểm soát trên (UCL)" và "Đường giới hạn kiểm soát dưới (LCL)" ở khoảng cách bằng 3 lần độ lệch chuẩn (±3σ) phía trên và dưới "Đường trung tâm (CL)".

管理図かんりずでは、打点だてんが管理かんり限界線げんかいせんの外そとに出でた場合ばあいだけでなく、限界線げんかいせんの内側うちがわにあっても中心線ちゅうしんせんの片側かたがわに連続れんぞくして並ならぶ「連れん（7〜9点てん以上いじょう）」や、連続れんぞく上昇じょうしょう・下降かこうする「傾向けいこう（トレンド）」、「周期性しゅうきせい」が見みられる場合ばあいも工程こうてい異常いじょうと判定はんていします。

Trên biểu đồ kiểm soát, không chỉ khi có điểm chấm vượt ra ngoài đường giới hạn kiểm soát, mà ngay cả khi nằm trong giới hạn nhưng xuất hiện "Chuỗi liên tiếp (Run: từ 7–9 điểm trở lên nằm liên tiếp cùng 1 phía của đường trung tâm)", hoặc có "Xu hướng (Trend: tăng/giảm liên tục)", "Tính chu kỳ" thì cũng phán định là công đoạn có bất thường.

6. 検査けんさの分類ぶんるいと抜取ぬきとり検査けんさ（OC曲線きょくせん・生産者せいさんしゃ危険きけんα・消費者しょうひしゃ危険きけんβ）

6. Phân loại kiểm tra và Kiểm tra lấy mẫu (Đường cong OC, Rủi ro nhà sản xuất α, Rủi ro người tiêu dùng β)

検査けんさとは、品物しなものを測定そくてい・試験しけんした結果けっかを判定はんてい基準きじゅんと比較ひかくして、個々ここの品物しなものの「良品りょうひん・不良品ふりょうひん」またはロットの「合格ごうかく・不合格ふごうかく」を判定はんていすることです。段階だんかい別べつには受入うけいれ（購入こうにゅう）検査けんさ・工程こうてい間かん（中間ちゅうかん）検査けんさ・最終さいしゅう（出荷しゅっか）検査けんさがあり、方法ほうほう別べつには破壊はかい検査けんさ・非破壊ひはかい検査けんさ・人間にんげんの五感ごかんで判定はんていする「官能かんのう検査けんさ」があります。

Kiểm tra là việc đem kết quả đo đạc, thử nghiệm sản phẩm so sánh với tiêu chuẩn phán định để kết luận từng sản phẩm là "Chính phẩm hay Phế phẩm" hoặc cả lô hàng là "Đạt (Chấp nhận) hay Không đạt (Bác bỏ)". Theo giai đoạn có kiểm tra đầu vào (mua hàng), kiểm tra trung gian (giữa các công đoạn) và kiểm tra cuối cùng (xuất xưởng); theo phương pháp có kiểm tra phá hủy, không phá hủy và "Kiểm tra cảm quan" dùng 5 giác quan con người.

また対象たいしょう数すうにより「全数ぜんすう検査けんさ」と「抜取ぬきとり検査けんさ」に分わかれます。不良品ふりょうひんが1個こでも混まざると人命じんめいに関かかわる重要じゅうよう保安ほあん部品ぶひんや高価こうかな単品たんぴん製品せいひんは「全数ぜんすう検査けんさ」を行おこないますが、引張ひっぱり破壊はかい試験しけんなどの「破壊はかい検査けんさ」や大量たいりょうのネジ、連続れんぞく流体りゅうたい・粉体ふんたいなどは全数ぜんすう検査けんさが不可能ふかのうなため必然的ひつぜんてきに「抜取ぬきとり検査けんさ」となります。

Theo số lượng đối tượng kiểm tra thì chia thành "Kiểm tra toàn bộ (100%)" và "Kiểm tra lấy mẫu (Sampling)". Linh kiện an toàn quan trọng liên quan đến tính mạng nếu lọt dù chỉ 1 phế phẩm hoặc sản phẩm đơn chiếc đắt tiền phải "Kiểm tra 100%"; nhưng "Kiểm tra phá hủy" (như kéo đứt thử bền), ốc vít số lượng cực lớn, hay chất lỏng/bột liên tục thì không thể kiểm tra 100% nên bắt buộc phải "Kiểm tra lấy mẫu".

抜取ぬきとり検査けんさでは、ロットからランダムに抜ぬき取とったサンプルのみを調しらべるため、確率的かくりつてきに2種類しゅるいの判定はんていミスが避さけられません。ロットの真しんの不良率ふりょうりつとロットが合格ごうかくする確率かくりつの関係かんけいを示しめした曲線きょくせんを「OC曲線きょくせん（検査けんさ特性とくせい曲線きょくせん）」と呼よびます。

Trong kiểm tra lấy mẫu, vì chỉ kiểm tra mẫu rút ngẫu nhiên từ lô hàng nên về mặt xác suất không thể tránh khỏi 2 loại sai lầm phán định. Đường cong biểu diễn mối quan hệ giữa tỷ lệ phế phẩm thực của lô hàng và xác suất lô hàng đó được chấp nhận đạt gọi là "Đường cong OC (Đường cong đặc tính kiểm tra)".

第だい1の誤あやまりは、本来ほんらいは良よいロット（合格ごうかくさせるべき品質ひんしつ水準すいじゅんAQLのロット）なのに、たまたま不良品ふりょうひんが多おおく抜ぬき取とられて不合格ふごうかくにしてしまう確率かくりつで、「生産者せいさんしゃ危険きけん（α：第だい1種しゅの誤あやまり・あわてものの誤あやまり、通常つうじょう約やく5%）」と呼よびます。

Sai lầm loại 1 là xác suất một lô hàng vốn dĩ tốt (lô đạt mức chất lượng chấp nhận được AQL) nhưng tình cờ bốc trúng nhiều phế phẩm nên bị phán nhầm thành Không đạt — gọi là "Rủi ro nhà sản xuất (α: Sai lầm loại 1 / Sai lầm của kẻ hấp tấp, thường khoảng 5%)".

第だい2の誤あやまりは、本来ほんらいは悪わるいロット（不合格ふごうかくにすべき限界げんかい品質ひんしつLQのロット）なのに、たまたま良品りょうひんばかりが抜ぬき取とられて合格ごうかくにしてしまう確率かくりつで、「消費者しょうひしゃ危険きけん（β：第だい2種しゅの誤あやまり・ぼんやりものの誤あやまり、通常つうじょう約やく10%）」と呼よびます。

Sai lầm loại 2 là xác suất một lô hàng vốn dĩ xấu (lô có chất lượng giới hạn LQ đáng lẽ phải bác bỏ) nhưng tình cờ bốc trúng toàn chính phẩm nên được phán nhầm thành Đạt — gọi là "Rủi ro người tiêu dùng (β: Sai lầm loại 2 / Sai lầm của kẻ lơ đễnh, thường khoảng 10%)".

7. QCストーリーと品質ひんしつ保証ほしょう・製造物せいぞうぶつ責任法せきにんほう（PL法ほう）

7. Quy trình QC Story, Đảm bảo chất lượng và Luật Trách nhiệm sản phẩm (Luật PL)

品質ひんしつ改善かいぜんや問題もんだい解決かいけつを事実じじつデータに基もとづいて進すすめる標準ひょうじゅん手順てじゅんを「QCストーリー」と呼よびます。①テーマの選定せんてい→②現状げんじょうの把握はあくと目標もくひょうの設定せってい→③活動かつどう計画けいかくの作成さくせい→④要因よういんの解析かいせき（真因しんいんの特定とくてい）→⑤対策たいさくの検討けんとうと実施じっし→⑥効果こうかの確認かくにん→⑦標準化ひょうじゅんかと管理かんりの定着ていちゃく（歯止はどめ）→⑧反省はんせいと今後こんごの計画けいかくの順じゅんに進すすめます。

Trình tự chuẩn để tiến hành cải tiến chất lượng và giải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu thực tế được gọi là "QC Story (Câu chuyện QC)". Quy trình đi theo thứ tự: ① Chọn đề tài → ② Nắm bắt hiện trạng và Đặt mục tiêu → ③ Lập kế hoạch hoạt động → ④ Phân tích nguyên nhân (xác định nguyên nhân gốc) → ⑤ Xem xét và Thực hiện đối sách → ⑥ Xác nhận hiệu quả → ⑦ Tiêu chuẩn hóa và Cố định quản lý (chốt chặn tái phát) → ⑧ Nhìn nhận lại và Kế hoạch tiếp theo.

また、消費者しょうひしゃが安心あんしん・満足まんぞくして製品せいひんを長期間ちょうきかん使用しようできるよう品質ひんしつを請うけ負おう体系的たいけいてき活動かつどうが「品質ひんしつ保証ほしょう」です。万一まんいち、製品せいひんの欠陥けっかんによって消費者しょうひしゃの生命せいめい・身体しんたいまたは財産ざいさん（その製品せいひん自体じたいの損害そんがいのみの場合ばあいは除のぞく）に被害ひがいが生しょうじた場合ばあいに被害者ひがいしゃを救済きゅうさいする法律ほうりつが「製造物せいぞうぶつ責任法せきにんほう（PL法ほう）」です。

Mặt khác, hoạt động có hệ thống nhằm cam kết chất lượng để người tiêu dùng yên tâm và hài lòng sử dụng sản phẩm lâu dài gọi là "Đảm bảo chất lượng (Quality Assurance)". Bộ luật cứu trợ nạn nhân trong trường hợp vạn nhất khuyết tật của sản phẩm gây thiệt hại đến tính mạng, thân thể hoặc tài sản của người tiêu dùng (trừ trường hợp chỉ hư hỏng bản thân sản phẩm đó) là "Luật Trách nhiệm sản phẩm (Luật PL: Product Liability Law)".

民法みんぽうの原則げんそくではメーカーの「故意こい・過失かしつ」を証明しょうめいする必要ひつようがありましたが、PL法ほうではメーカーの過失かしつの有無うむを問とわず、製造物せいぞうぶつに「欠陥けっかん（通常つうじょう有ゆうすべき安全性あんぜんせいを欠かいていること）」と損害そんがいとの因果いんが関係かんけいさえあれば賠償ばいしょう責任せきにんを負おう「無過失むかしつ責任せきにん（欠陥けっかん責任せきにん）」を採用さいようしています。

Theo nguyên tắc Bộ luật Dân sự trước đây, nạn nhân phải chứng minh "lỗi cố ý hoặc vô ý (quá thất)" của nhà sản xuất; nhưng Luật PL áp dụng nguyên tắc "Trách nhiệm không cần lỗi (Trách nhiệm khuyết tật / Strict liability)" — không xét nhà sản xuất có lỗi hay không, chỉ cần chứng minh sản phẩm có "khuyết tật (thiếu tính an toàn thông thường phải có)" và có quan hệ nhân quả với thiệt hại là nhà sản xuất phải bồi thường.

PL法ほうの対象たいしょうとなる「製造物せいぞうぶつ」は「製造せいぞうまたは加工かこうされた動産どうさん（不動産ふどうさん・未加工みかこう農産物のうさんぶつ・電気でんき・ソフトウェア単体たんたいは対象たいしょう外がい）」であり、欠陥けっかんは①設計せっけい上じょうの欠陥けっかん、②製造せいぞう上じょうの欠陥けっかん、③指示しじ・警告けいこく上じょうの欠陥けっかん（取扱とりあつかい説明書せつめいしょや注意ちゅういラベルの不備ふび）の3つに分類ぶんるいされます。

Đối tượng "sản phẩm (chế tạo vật)" của Luật PL là "động sản đã qua chế tạo hoặc gia công (bất động sản, nông sản chưa chế biến, điện năng, phần mềm thuần túy không thuộc đối tượng)", và khuyết tật được chia làm 3 loại: ① Khuyết tật thiết kế, ② Khuyết tật chế tạo, ③ Khuyết tật chỉ dẫn - cảnh báo (thiếu sót trong sách hướng dẫn sử dụng hoặc nhãn cảnh báo).

8. FMEA・FTAとISO 9000シリーズ・品質ひんしつマネジメントの7原則げんそく

8. FMEA / FTA, Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 và 7 Nguyên tắc quản lý chất lượng

設計せっけい・工程こうてい段階だんかいで故障こしょうや不良ふりょうを未然みぜん防止ぼうしする信頼性しんらいせい解析かいせき手法しゅほうに「FMEA」と「FTA」があります。「FMEA（故障こしょうモード影響えいきょう解析かいせき）」は、構成こうせい部品ぶひんのあらゆる故障こしょうモード（断線だんせん・摩耗まもうなど）から出発しゅっぱつしてシステム全体ぜんたいへの影響えいきょうを上向うわむきに調しらべる「ボトムアップ手法しゅほう」です。

Hai phương pháp phân tích độ tin cậy nhằm phòng ngừa từ trước hỏng hóc và phế phẩm ở giai đoạn thiết kế và công đoạn là "FMEA" và "FTA". "FMEA (Phân tích dạng sai hỏng và hậu quả)" là "phương pháp từ dưới lên (Bottom-up)" xuất phát từ mọi dạng hỏng hóc của từng linh kiện cấu thành (như đứt dây, mài mòn...) để khảo sát ngược lên mức độ ảnh hưởng đối với toàn hệ thống.

これに対たいし「FTA（故障こしょうの木き解析かいせき）」は、起おきてはならない重大じゅうだい事故じこ（頂上ちょうじょう事象じしょう）から出発しゅっぱつし、その発生はっせい原因げんいんを論理ろんり記号きごう（ANDゲート・ORゲート）で木きの根ねのように下向したむきに展開てんかいして追究ついきゅうする「トップダウン手法しゅほう」です。

Ngược lại, "FTA (Phân tích cây sai hỏng)" là "phương pháp từ trên xuống (Top-down)" xuất phát từ một sự cố nghiêm trọng không được phép xảy ra (sự kiện đỉnh / Top event), rồi dùng các ký hiệu logic (cổng AND, cổng OR) triển khai phân nhánh xuống dưới như rễ cây để truy tìm các nguyên nhân gây ra nó.

一方いっぽう、国際こくさい標準化ひょうじゅんか機構きこう（ISO）が定さだめた品質ひんしつマネジメントシステム（QMS）の国際こくさい規格きかく群ぐんが「ISO 9000シリーズ」です。基本きほん概念がいねんと用語ようごを定さだめた「ISO 9000」、第三者だいさんしゃ認証にんしょうの基準きじゅんとなる要求ようきゅう事項じこうを定さだめた「ISO 9001」、組織そしきの持続的じぞくてき成功せいこうへの指針ししん「ISO 9004」、監査かんさ指針ししん「ISO 19011」で構成こうせいされます。

Mặt khác, bộ tiêu chuẩn quốc tế về Hệ thống quản lý chất lượng (QMS) do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành là "ISO 9000 Series". Bộ này gồm "ISO 9000" quy định khái niệm cơ bản và thuật ngữ, "ISO 9001" quy định các yêu cầu dùng làm chuẩn chứng nhận của bên thứ ba, "ISO 9004" hướng dẫn thành công bền vững của tổ chức, và "ISO 19011" hướng dẫn đánh giá (Audit).

ISO 9000シリーズが掲かかげる「品質ひんしつマネジメントの7原則げんそく」は、①顧客こきゃく重視じゅうし、②リーダーシップ、③人々ひとびとの積極的せっきょくてき参加さんか、④プロセスアプローチ、⑤改善かいぜん、⑥客観的きゃっかんてき事実じじつ（エビデンス）に基もとづく意思いし決定けってい、⑦関係性かんけいせい管理かんりです。

"7 nguyên tắc quản lý chất lượng" được nêu trong bộ ISO 9000 gồm: ① Hướng vào khách hàng, ② Sự lãnh đạo, ③ Sự tham gia tích cực của mọi người, ④ Cách tiếp cận theo quá trình (Process approach), ⑤ Cải tiến, ⑥ Ra quyết định dựa trên bằng chứng khách quan, và ⑦ Quản lý mối quan hệ.

試験しけんによく出でるポイントと覚おぼえ方かた

Điểm trọng tâm thường gặp trong kỳ thi và Cách ghi nhớ

品質ひんしつ管理かんりの計算けいさんでは、データ（例れい：5個この測定そくてい値ち）から「平均値へいきんち・中央値ちゅうおうち（メディアン）・範囲はんいR（最大さいだい－最小さいしょう）・不偏ふへん分散ぶんさんV（偏差へんさ平方和へいほうわS÷（n－1））」を求もとめる問題もんだいが定番ていばんです。分散ぶんさんはnではなく「n－1」で割わる点てんに注意ちゅういしてください。

Về bài toán tính toán trong Quản lý chất lượng, dạng bài kinh điển là cho một bộ dữ liệu (ví dụ 5 giá trị đo) và yêu cầu tính "Giá trị trung bình, Trung vị (Median), Khoảng biến thiên R (Max － Min) và Phương sai không chệch V (Tổng bình phương độ lệch S ÷ (n － 1))". Hãy đặc biệt lưu ý phương sai phải chia cho "n － 1" chứ không phải chia cho n.

データの分類ぶんるいでは「計量値けいりょうち（長ながさ・重おもさ・温度おんど・引張ひっぱり強つよさ＝正規せいき分布ぶんぷ）」と「計数値けいすうち（不良品ふりょうひん数すう＝二項にこう分布ぶんぷ、傷きず・欠点けってん数すう＝ポアソン分布ぶんぷ）」の組くみ合あわせが頻出ひんしゅつです。

Về phân loại dữ liệu, đề thi rất hay hỏi cặp kết hợp: "Dữ liệu định lượng (chiều dài, khối lượng, nhiệt độ, độ bền kéo = Phân phối chuẩn)" và "Dữ liệu đếm được (số phế phẩm = Phân phối nhị thức; số vết xước / số khuyết tật = Phân phối Poisson)".

QC七ななつ道具どうぐでは、ヒストグラムの「絶壁型ぜっぺきがた（規格きかく外がいの選別せんべつ除去じょきょ）」「二山型ふたやまがた（平均へいきんの異ことなる2群ぐんの混入こんにゅう）」「櫛歯型くしばがた（区間くかん幅はばのとり方かたのミス）」と、管理図かんりずの「±3σ」「限界げんかい内ないでも連れんや傾向けいこうがあれば異常いじょう」が狙ねらわれます。

Trong 7 công cụ QC, trọng tâm hỏi rơi vào hình dạng Histogram: "Dạng vách đá (do sàng lọc bỏ hàng ngoài quy cách)", "Dạng 2 đỉnh (trộn lẫn 2 nhóm có trung bình khác nhau)", "Dạng răng lược (lỗi chọn độ rộng khoảng chia)", cùng với Biểu đồ kiểm soát "±3σ" và "dù điểm nằm trong giới hạn nhưng có Chuỗi (Run) hoặc Xu hướng (Trend) thì vẫn là bất thường".

また抜取ぬきとり検査けんさの「生産者せいさんしゃ危険きけんα（あわてもの＝良よいロットを不合格ふごうかく）」と「消費者しょうひしゃ危険きけんβ（ぼんやりもの＝悪わるいロットを合格ごうかく）」、および「FMEA＝ボトムアップ、FTA＝トップダウン（木きの上うえから下したへ）」はセットで暗記あんきしましょう。

Ngoài ra, hãy học thuộc theo cặp: "Rủi ro nhà sản xuất α (kẻ hấp tấp = đánh trượt lô tốt)" vs. "Rủi ro người tiêu dùng β (kẻ lơ đễnh = cho đỗ lô xấu)", và "FMEA = Từ dưới lên (Bottom-up) vs. FTA = Từ trên xuống (Top-down, từ ngọn cây xuống rễ)".