Cơ bản về ngành xây dựng, Quy tắc công trường & Pháp luật

建設業けんせつぎょうの基礎きそ・現場げんばルール・法令ほうれい

Xây dựng (Kiến trúc) · 建設分野（建築区分） · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

建設工事けんせつこうじの特徴とくちょう・施工体制せこうたいせい・工事こうじの流ながれ

Đặc trưng ngành xây dựng, Hệ thống thi công và Trình tự công trình

建設工事けんせつこうじは、発注者はっちゅうしゃ（施主せしゅ）から注文ちゅうもんを受うけてから敷地しきちや要望ようぼうに合あわせて現地げんちで一ひとつずつ造つくる「受注一品生産じゅちゅういっぴんせいさん」という特徴とくちょうがあります。

Công trình xây dựng có đặc trưng là 'sản xuất đơn chiếc theo đơn đặt hàng (Juchuu ippin seisan)': sau khi nhận đặt hàng từ chủ đầu tư (Hacchuusha) mới thiết kế và thi công từng công trình tại hiện trường.

発注者はっちゅうしゃから直接工事ちょくせつこうじを請うけ負おう会社かいしゃを「元請業者もとうけぎょうしゃ」といい、発注者はっちゅうしゃに代かわり設計図面通せっけいずめんどおりの施工せこうを確認かくにんする技術者ぎじゅつしゃを「監理者かんりしゃ」といいます。

Công ty nhận thầu trực tiếp từ chủ đầu tư gọi là 'Nhà thầu chính (Motouke gyousha)', còn kỹ sư thay mặt chủ đầu tư kiểm tra việc thi công đúng bản vẽ thiết kế gọi là 'Người giám sát (Kanrisha)'.

特定技能とくていぎのうの3区分くぶんのうち「建築区分けんちくくぶん」には型枠かたわく・鉄筋てっきん・内装仕上ないそうしあげなどが含ふくまれ、建物たてものの構造こうぞうには鉄骨造てっこつぞう（S造ぞう）や、引張力ひっぱりりょくに強つよい鉄筋てっきんと圧縮力あっしゅくりょく・熱ねつに強つよいコンクリートを一体化いったいかした鉄筋てっきんコンクリート造ぞう（RC造ぞう）などがあります。

Trong 3 phân ngành Kỹ năng đặc định, 'Phân ngành Kiến trúc' gồm cốp pha, cốt thép, hoàn thiện nội thất...; kết cấu tòa nhà gồm Kết cấu thép (S) và Kết cấu bê tông cốt thép (RC - kết hợp cốt thép chịu kéo với bê tông chịu nén và chịu lửa).

建築工事けんちくこうじは「仮設工事かせつこうじ → 土工事どこうじ・基礎工事きそこうじ → 躯体工事くたいこうじ → 外装がいそう・内装仕上ないそうしあげ・設備工事せつびこうじ → 美装びそう・ダメ工事こうじ（手直てなおし）・竣工検査しゅんこうけんさ・引ひき渡わたし」の順じゅんに進すすみます。

Trình tự chuẩn của công trình kiến trúc: Công tác tạm → Công tác đất & móng → Công tác khung kết cấu (Kutai) → Hoàn thiện nội ngoại thất & thiết bị → Vệ sinh (Bisou), sửa lỗi hoàn thiện (Dame-kouji), kiểm tra nghiệm thu và bàn giao.

Đặc trưng ngành xây dựng, Hệ thống thi công và Trình tự công trình

Điểm cần nhớ

建設工事けんせつこうじは現地げんちで一ひとつずつ造つくる「受注一品生産じゅちゅういっぴんせいさん」であり、発注者はっちゅうしゃから直接請ちょくせつうけ負おう業者ぎょうしゃを元請業者もとうけぎょうしゃという。
Xây dựng là 'sản xuất đơn chiếc theo đơn đặt hàng'; đơn vị nhận thầu trực tiếp từ chủ đầu tư là Nhà thầu chính (Motouke).
RC造ぞうは引張ひっぱりに強つよい鉄筋てっきんと圧縮あっしゅく・火ひに強つよいコンクリートを合あわせた構造こうぞうで、H形鋼等がたこうとうの骨組ほねぐみは鉄骨造てっこつぞう（S造ぞう）という。
Kết cấu RC kết hợp cốt thép chịu kéo và bê tông chịu nén/chịu nhiệt; khung thép hình H/ống thép vuông là kết cấu S.
引ひき渡わたし前まえに養生材ようじょうざいを外はずして清掃せいそう（美装びそう）し、傷きずややり残のこしを補修ほしゅうする作業さぎょうを「ダメ工事こうじ（駄目直だめなおし）」という。
Công tác tháo vật liệu bảo vệ, dọn vệ sinh (Bisou) và sửa chữa vết xước, lỗi sót trước khi bàn giao gọi là 'Dame-kouji (Dame-naoshi)'.

Từ vựng	Nghĩa
受注一品生産じゅちゅういっぴんせいさん	Sản xuất đơn chiếc theo đơn đặt hàng (Juchuu ippin seisan)
元請業者もとうけぎょうしゃ	Nhà thầu chính / Tổng thầu (Motouke gyousha)
ダメ工事こうじ（駄目直だめなおし）	Sửa lỗi hoàn thiện trước bàn giao (Dame-kouji)

施工管理せこうかんり（QCDSE・5M）と現場げんばの役職やくしょく

Quản lý thi công (QCDSE, 5M) và Các chức danh tại công trường

施工管理せこうかんりの5大目標だいもくひょう「QCDSE」は、品質ひんしつ（Quality）・原価げんか（Cost）・工程こうてい（Delivery）・安全あんぜん（Safety）・環境かんきょう（Environment）を表あらわします。

5 mục tiêu quản lý thi công 'QCDSE' gồm: Chất lượng (Quality), Chi phí/Giá thành (Cost), Tiến độ (Delivery), An toàn (Safety) và Môi trường (Environment).

施工計画せこうけいかくの「5M」は労力ろうりょく（Men）・材料ざいりょう（Materials）・方法ほうほう（Methods）・機械きかい（Machinery）・資金しきん（Money）であり、近年きんねんは省しょうエネのため高断熱こうだんねつ・高気密こうきみつの建物たてものづくりも重視じゅうしされています。

5 yếu tố lập kế hoạch thi công '5M' gồm: Nhân lực (Men), Vật liệu (Materials), Phương pháp (Methods), Máy móc (Machinery) và Nguồn vốn (Money); ngày nay các tòa nhà cách nhiệt cao - kín khí cao rất được chú trọng để tiết kiệm năng lượng và chống đọng sương.

現場げんばでは設計図せっけいずをもとに納おさまりや加工寸法かこうすんぽうを描えがいた「施工図せこうず」と、作業順序さぎょうじゅんじょを示しめす「工程表こうていひょう」を使つかい、隠かくれる部分ぶぶんも含ふくめて「工事写真こうじしゃしん」で記録きろく・証明しょうめいします。

Tại hiện trường, công nhân dùng 'Bản vẽ thi công (Sekouzu)' thể hiện chi tiết lắp ghép và kích thước gia công cùng 'Bảng tiến độ (Kouteihyou)', đồng thời chụp 'Ảnh công trình' kèm bảng đen để lưu hồ sơ cả những phần sẽ bị che khuất.

技術上ぎじゅつじょうの管理かんりを行おこなう「主任技術者しゅにんぎじゅつしゃ」、作業員さぎょういんを直接指揮ちょくせつしきする「職長しょくちょう」、足場等あしばとうの危険作業きけんさぎょうを指揮しきする「作業主任者さぎょうしゅにんしゃ」が連携れんけいし、安全あんぜんパトロールやTBM（ツールボックスミーティング）を行おこないます。

Kỹ sư phụ trách chính (Shunin gijutsusha), Tổ trưởng (Shokuchou) và Chỉ huy trưởng công việc nguy hiểm (Sagyou shuninsha) phối hợp thực hiện tuần tra an toàn (Safety patrol) và họp nhóm ngắn trước giờ làm (TBM).

Điểm cần nhớ

QCDSEは品質ひんしつ（Q）・原価げんか（C）・工程こうてい（D）・安全あんぜん（S）・環境かんきょう（E）であり、正確せいかくな採寸さいすんや手戻てもどり防止ぼうしは原価管理げんかかんり（C）につながる。
QCDSE là Chất lượng (Q), Chi phí (C), Tiến độ (D), An toàn (S), Môi trường (E); đo cắt chính xác tránh làm lại là quản lý chi phí (Cost).
現場げんばでの加工寸法かこうすんぽうを示しめす図面ずめんを「施工図せこうず」、進捗しんちょくを管理かんりする表ひょうを「工程表こうていひょう」という。
Bản vẽ chi tiết kích thước gia công tại công trường là 'Bản vẽ thi công (Sekouzu)', bảng quản lý tiến độ theo ngày là 'Bảng tiến độ (Kouteihyou)'.
職長しょくちょうを中心ちゅうしんに作業前さぎょうまえに短時間たんじかんで手順てじゅんとKYを話はなし合あう会合かいごうをツールボックスミーティング（TBM）という。
Cuộc họp nhóm ngắn trước giờ làm do tổ trưởng chủ trì để bàn trình tự và KY gọi là Tool Box Meeting (TBM).

Từ vựng	Nghĩa
QCDSE	5 mục tiêu quản lý (QCDSE)
施工図せこうず	Bản vẽ thi công (Sekouzu)
作業主任者さぎょうしゅにんしゃ	Chỉ huy trưởng công việc (Sagyou shuninsha)
ツールボックスミーティング（TBM）	Họp nhóm tại chỗ (Tool Box Meeting - TBM)

建設関係法令けんせつかんけいほうれい・労働条件ろうどうじょうけん・環境保全かんきょうほぜん

Pháp luật xây dựng, Điều kiện lao động và Bảo vệ môi trường

建築物けんちくぶつの耐震性たいしんせいや建けんぺい率りつなどの基準きじゅんは「建築基準法けんちくきじゅんほう」で定さだめられ、「建設業法けんせつぎょうほう」では請うけ負おった工事こうじを丸まるごと他社たしゃへ流ながす「一括下請負いっかつしたうけおい（丸投まるなげ）」が原則禁止げんそくきんしされています。

Độ bền kháng chấn, mật độ xây dựng... được quy định trong 'Luật Tiêu chuẩn Kiến trúc', còn 'Luật Kinh doanh Xây dựng' nghiêm cấm việc giao khoán toàn bộ công trình cho nhà thầu phụ mà không tự quản lý (Ikkatsu shitaukeoi / Marunage).

労働基準法ろうどうきじゅんほうの法定労働時間ほうていろうどうじかんは原則げんそく「1日にち8時間じかん・1週間しゅうかん40時間じかん」で、8時間じかんを超こえるときは「60分以上ぷんいじょう」の休憩きゅうけいが必要ひつようであり、賃金ちんぎんは「通貨つうかで・直接本人ちょくせつほんにんに・全額ぜんがくを・毎月まいつき1回以上かいいじょう・一定期日いっていきじつに」支払しはらいます。

Theo Luật Tiêu chuẩn Lao động, giờ làm việc luật định tối đa là '8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần'; làm trên 8 giờ phải nghỉ giải lao 'từ 60 phút trở lên'; lương phải trả 'bằng tiền tệ, trực tiếp cho người lao động, trả đủ toàn bộ, ít nhất mỗi tháng 1 lần vào ngày cố định'.

労災保険料ろうさいほけんりょうは全額事業主負担ぜんがくじぎょうぬしふたんで「労災ろうさいかくし」は犯罪はんざいです。労働安全衛生法ろうどうあんぜんえいせいほうにより、雇入時やといいれじと年ねん1回かいの定期健康診断ていきけんこうしんだん、作業内容変更時教育さぎょうないようへんこうじきょういく、業務ぎょうむに応おうじた免許めんきょ・技能講習ぎのうこうしゅう・特別教育とくべつきょういくの修了しゅうりょうと資格証携帯しかくしょうけいたいが義務ぎむづけられています。

Phí bảo hiểm tai nạn lao động do chủ doanh nghiệp đóng 100% và hành vi che giấu tai nạn lao động (Rousai kakushi) là phạm tội. Phải khám sức khỏe khi tuyển dụng và định kỳ mỗi năm 1 lần, đào tạo khi đổi việc, và mang theo chứng chỉ (Giấy phép, Huấn luyện kỹ năng, Đào tạo đặc biệt).

産業廃棄物さんぎょうはいきぶつは分別ぶんべつして「マニフェスト」で管理かんりし、特定建設資材とくていけんせつしざい（コンクリート塊かい・アスファルト塊かい・建設発生木材けんせつはっせいもくざい）の再資源化さいしげんか、アスベスト（石綿いしわた）飛散防止ひさんぼうし、低騒音型機械ていそうおんがたきかいの活用かつよう、アルカリ性洗浄排水せいせんじょうはいすいの中和処理ちゅうわしょりを徹底てっていします。

Chất thải công nghiệp phải phân loại và quản lý bằng phiếu 'Manifest'; tái chế vật liệu chỉ định (khối bê tông, bê tông nhựa đường, gỗ phế thải), chống phát tán amiăng (Asbestos), dùng máy giảm ồn và thu gom nước rửa dụng cụ có tính kiềm để trung hòa.

Điểm cần nhớ

法定労働時間ほうていろうどうじかんは1日にち8時間じかん・週しゅう40時間じかん（8時間超じかんちょうで休憩きゅうけい60分以上ぷんいじょう）であり、労災ろうさいかくしや一括下請負いっかつしたうけおい（丸投まるなげ）は禁止きんしされている。
Giờ làm luật định là 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần (trên 8 giờ nghỉ ít nhất 60 phút); cấm che giấu tai nạn lao động và cấm bán thầu toàn bộ (Marunage).
健康診断けんこうしんだんは雇入時やといいれじおよび1年以内ねんいないごとに1回実施かいじっしし、クレーン・玉掛たまがけ・足場等あしばとうは資格証しかくしょうを携帯けいたいして従事じゅうじする。
Khám sức khỏe khi mới vào làm và mỗi năm 1 lần; vận hành cẩu, buộc cáp, lắp giàn giáo phải hoàn thành khóa học luật định và mang theo chứng chỉ.
廃棄物はいきぶつはマニフェストで不法投棄ふほうとうきを防ふせぎ、生なまコン等とうのアルカリ性洗浄排水せいせんじょうはいすいは側溝そっこうに流ながさず回収かいしゅうして中和処理ちゅうわしょりする。
Quản lý chất thải bằng phiếu Manifest để chống đổ trộm; nước rửa máng bê tông có tính kiềm phải thu gom xử lý trung hòa, cấm xả ra rãnh nước.

Từ vựng	Nghĩa
一括下請負いっかつしたうけおい（丸投まるなげ）	Giao thầu phụ toàn bộ / Bán thầu (Ikkatsu shitaukeoi)
マニフェスト（産業廃棄物管理票さんぎょうはいきぶつかんりひょう）	Phiếu quản lý chất thải công nghiệp (Manifest)
アスベスト（石綿いしわた）	Amiăng / Bụi sợi khoáng (Asbestos / Ishiwata)
特定建設資材とくていけんせつしざい	Vật liệu xây dựng chỉ định tái chế (Tokutei kensetsu shizai)

現場げんばのマナー・5S活動かつどう・CCUS

Tác phong công trường, Hoạt động 5S và Hệ thống CCUS

現場げんばでは「ご安全あんぜんに」「おつかれさまです」とあいさつし、連絡れんらくの基本きほん「ほうれんそう（報告ほうこく・連絡れんらく・相談そうだん）」と「5S活動かつどう（整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそう・清潔せいけつ・しつけ）」を徹底てっていします。

Tại công trường luôn chào hỏi 'Go-anzen ni' và 'Otsukaresama desu', thực hiện nguyên tắc giao tiếp 'Hou-Ren-Sou (Báo cáo - Liên lạc - Thảo luận)' và hoạt động '5S (Sàng lọc - Sắp xếp - Sạch sẽ - Săn sóc - Sẵn sàng)'.

上着うわぎのボタンや袖口そでぐちを留とめ、ポケットに手てを入いれて歩あるかず、酒気帯しゅきおび作業さぎょうは厳禁げんきんです。睡眠不足すいみんぶそくや体調不良たいちょうふりょうは作業前さぎょうまえに職長しょくちょうへ申もうし出でます。

Cài cúc áo và cổ tay áo, không đút tay vào túi quần khi đi lại, nghiêm cấm làm việc khi có cồn trong người; nếu thiếu ngủ hoặc mệt mỏi phải báo ngay cho tổ trưởng trước ca làm.

貸与工具たいよこうぐは点検てんけん・清掃せいそうして所定場所しょていばしょへ返却へんきゃくし、休憩所きゅうけいじょには靴くつの泥どろを落おとして入はいります。近隣きんりんへの配慮はいりょとして指定喫煙場所していきつえんばしょを守まもり、出入口でいりぐちの清掃せいそうと終業時しゅうぎょうじの重機じゅうき・門扉もんぴの施錠せじょうを行おこないます。

Dụng cụ mượn của công ty phải kiểm tra, vệ sinh rồi trả về đúng chỗ; gạt sạch bùn đất ở giày trước khi vào phòng nghỉ. Hút thuốc đúng nơi quy định, quét dọn lối ra vào và khóa máy móc, cổng rào khi hết giờ làm.

建設技能者けんせつぎのうしゃの資格しかくや就業履歴しゅうぎょうりれきをICカードで蓄積ちくせきする「建設けんせつキャリアアップシステム（CCUS）」では、最初さいしょに登録とうろくされたレベル1（見習みならい）のカードの色いろは「白しろ（ホワイト）」です。

Trong 'Hệ thống Nâng cao Sự nghiệp Xây dựng (CCUS)' tích lũy chứng chỉ và lịch sử làm việc bằng thẻ IC, thẻ Cấp độ 1 (Level 1 - thợ tập sự mới đăng ký) có màu 'Trắng (White)'.

Điểm cần nhớ

コミュニケーションの基本きほんは「報告ほうこく・連絡れんらく・相談そうだん（ほうれんそう）」、5Sは「整理せいり・整頓せいとん・清掃せいそう・清潔せいけつ・しつけ」である。
Giao tiếp cơ bản là 'Báo cáo - Liên lạc - Thảo luận (Hou-Ren-Sou)', và 5S là 'Seiri - Seiton - Seisou - Seiketsu - Shitsuke'.
酒気帯しゅきおび作業さぎょうは厳禁げんきんであり、体調不良たいちょうふりょうや共用工具きょうようこうぐの故障こしょうはすぐに職長しょくちょうへ報告ほうこくする。
Nghiêm cấm uống rượu bia khi làm việc; khi sức khỏe kém hoặc dụng cụ hỏng phải báo cáo ngay cho tổ trưởng.
建設けんせつキャリアアップシステム（CCUS）のレベル1（見習みならい技能者ぎのうしゃ）のカードの色いろは「白しろ（ホワイト）」である。
Thẻ CCUS ở Cấp độ 1 (Level 1 - khi mới đăng ký) có màu Trắng (White).

Từ vựng	Nghĩa
ほうれんそう	Báo cáo - Liên lạc - Thảo luận (Hou-Ren-Sou)
5S活動かつどう	Hoạt động 5S (5S katsudou)
建設けんせつキャリアアップシステム（CCUS）	Hệ thống Nâng cao Sự nghiệp Xây dựng (CCUS)

Kiến thức chung, quy tắc công trường & pháp luật

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

建設分野特定技能1号評価試験（一般社団法人建設技能人材機構 JAC） — https://jac-skill.or.jp/exam.html
建設分野特定技能評価試験試験実施要領（国土交通省） — https://www.mlit.go.jp/tochi_fudousan_kensetsugyo/content/001519991.pdf