VIENIDMY Đăng nhập Vào luyện thi

Trang chủ › Giáo trình › Thợ điện hạng 2 第二種電気工事士 (thi lý thuyết)

Pháp lệnh về an toàn công trình điện thông dụng

Thợ điện hạng 2 第二種電気工事士 (thi lý thuyết) · 第二種電気工事士(学科試験) · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

Luật Thợ điện (電気工事士法) ①: Các công việc bắt buộc phải có chứng chỉ Thợ điện

Luật Thợ điện (電気工事士法) là đạo luật quy định về tư cách chứng chỉ và nghĩa vụ của người làm nghề thi công điện nhằm ngăn ngừa tai nạn, hỏa hoạn phát sinh do lỗi kỹ thuật trong thi công điện. Làm các công việc này khi không có chứng chỉ sẽ bị xử phạt.

Công việc thi công điện cho Công trình điện thông dụng (như nhà ở gia đình, cửa hàng nhỏ...) chỉ những người có chứng chỉ Thợ điện loại 1 (第一種電気工事士) hoặc Thợ điện loại 2 (第二種電気工事士) mới được phép thực hiện.

Lưu ý, công trình điện cho Công trình điện tự dùng (như nhà máy, tòa nhà có công suất tối đa dưới 500kW) về nguyên tắc chỉ Thợ điện loại 1 hoặc Người hành nghề thi công điện được chứng nhận (chỉ làm phần hạ áp) mới được phép thực hiện.

Các công việc tiêu biểu bắt buộc phải có chứng chỉ Thợ điện mới được làm gồm: ① Nối các dây điện với nhau; ② Cố định trực tiếp dây điện vào kết cấu tòa nhà (cột, tường); ③ Luồn dây điện vào trong ống luồn dây, máng cáp (duct) hoặc nẹp điện (molding).

Ngoài ra: ④ Lắp đặt hộp nối (Outlet box), tủ bảng điện phân phối vào kết cấu tòa nhà; ⑤ Uốn ống, nối ống luồn dây hoặc cho ống xuyên qua tường/sàn tòa nhà; ⑥ Chôn cực nối đất (cọc tiếp địa) xuống lòng đất cũng bắt buộc phải có chứng chỉ Thợ điện.

Luật Thợ điện (電気工事士法) ①: Các công việc bắt buộc phải có chứng chỉ Thợ điện

Điểm cần nhớ


  • Thi công công trình điện thông dụng bắt buộc phải là Thợ điện loại 1 hoặc Thợ điện loại 2

  • Nối dây điện với nhau, luồn dây vào ống, lắp hộp nối và tủ phân phối chỉ người có chứng chỉ mới được làm

  • Uốn ống, nối ống, thi công ống xuyên tường và chôn cọc tiếp địa xuống đất cũng bắt buộc phải có chứng chỉ
Từ vựngNghĩa
Luật Thợ điện (Electricians Act)
công trình điện thông dụng (nhà dân, cửa hàng nhỏ)
công trình điện tự dùng (nhà máy, tòa nhà lớn)
chứng chỉ / bằng hành nghề (License)

Luật Thợ điện ②: 6 loại Công việc nhẹ (không cần chứng chỉ) và nghĩa vụ về chứng chỉ

6 loại Công việc nhẹ (軽微な工事) có mức độ nguy hiểm thấp thì bất kỳ ai cũng có thể tự làm mà không cần chứng chỉ Thợ điện. Đây là nội dung quan trọng bậc nhất, năm nào cũng xuất hiện trong đề thi.

Các công việc nhẹ từ ① đến ③ (sử dụng ở mức điện áp từ 600V trở xuống) gồm: ① Đấu nối dây mềm (cord) hoặc cáp vỏ cao su (cabtyre cable) vào phích cắm, ổ cắm di động hoặc đui đèn xoáy (lưu ý: thay ổ cắm hay công tắc âm tường thì bắt buộc phải có chứng chỉ).

② Bắt vít (ねじ止め) dây điện (bao gồm cả dây mềm) vào cực đấu dây của thiết bị điện (trừ cầu dao 開閉器) hoặc bình ắc quy. ③ Lắp đặt hoặc tháo gỡ công tơ điện (WHM), bộ giới hạn dòng điện hoặc cầu chì.

Các công việc nhẹ từ ④ đến ⑥ gồm: ④ Thi công dây điện cho mạch điện công suất nhỏ như chuông cửa, intercom có điện áp tối đa từ 36V trở xuống; ⑤ Dựng cột hoặc lắp xà đỡ dây điện; ⑥ Lắp đặt mương ngầm (trough) hoặc ống bảo vệ dưới đất dùng cho cáp ngầm.

Chứng chỉ Thợ điện do Thống đốc tỉnh/thành phố (都道府県知事) cấp. Thợ điện có nghĩa vụ phải mang theo chứng chỉ bên mình trong suốt quá trình làm việc. Ngoài ra, khi thay đổi Họ tên thì phải nộp đơn xin cấp đổi thông tin trên chứng chỉ, nhưng khi thay đổi Địa chỉ chỗ ở thì KHÔNG cần làm thủ tục đổi chứng chỉ (câu bẫy cực kỳ hay ra thi).

Điểm cần nhớ


  • Đấu dây mềm vào phích cắm, bắt vít dây vào cực thiết bị (trừ cầu dao) ở điện áp từ 600V trở xuống thì KHÔNG cần chứng chỉ

  • Tháo lắp công tơ điện, cầu chì và đi dây chuông cửa / intercom từ 36V trở xuống cũng KHÔNG cần chứng chỉ

  • Chứng chỉ do Thống đốc tỉnh cấp và bắt buộc phải mang theo bên người khi đang làm việc thi công điện

  • Thay đổi Họ tên phải xin viết lại chứng chỉ, nhưng thay đổi Địa chỉ thì KHÔNG cần viết lại chứng chỉ
Từ vựngNghĩa
công việc nhẹ (không đòi hỏi chứng chỉ Thợ điện)
Thống đốc tỉnh / thành phố (Prefectural Governor)
nghĩa vụ mang theo chứng chỉ khi làm việc
đơn xin điều chỉnh thông tin trên chứng chỉ

Luật Kinh doanh điện lực: Định nghĩa Công trình điện thông dụng và nghĩa vụ kiểm tra

Trong Luật Kinh doanh điện lực (電気事業法), thiết bị điện của hộ gia đình, cửa hàng nhỏ... được định nghĩa là Công trình điện thông dụng (一般用電気工作物). Điều kiện là nhận điện ở cấp Hạ áp (xoay chiều từ 600V trở xuống, một chiều từ 750V trở xuống) và không nối bằng đường dây điện ra ngoài khuôn viên nhận điện.

Nếu trong khuôn viên có thiết bị phát điện công suất nhỏ, giới hạn để được tính vào nhóm công trình điện thông dụng / quy mô nhỏ là: điện mặt trời có công suất dưới 50kW (từ 10kW đến dưới 50kW gọi là công trình điện kinh doanh quy mô nhỏ), điện gió và thủy điện dưới 20kW, máy phát động cơ đốt trong dưới 10kW, và tổng công suất phát dưới 50kW (trừ nhà máy thuốc nổ và mỏ than).

Chủ sở hữu công trình điện thông dụng không có nghĩa vụ phải bổ nhiệm Kỹ sư trưởng quản lý điện (電気主任技術者). Thay vào đó, đơn vị cung cấp điện (công ty truyền tải phân phối điện) hoặc Tổ chức kiểm tra đã đăng ký (như Hiệp hội an toàn điện) có nghĩa vụ phải thực hiện kiểm tra định kỳ xem thiết bị có đạt tiêu chuẩn kỹ thuật hay không.

Việc kiểm tra này được thực hiện khi hoàn thành lắp đặt / thay đổi công trình, và định kỳ về nguyên tắc là từ 4 năm 1 lần trở lên (tùy điều kiện có thể là 1 năm hoặc 5 năm 1 lần). Ngoài ra, để mở doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thi công điện, phải đăng ký theo Luật Kinh doanh công trình điện và bố trí Thợ điện trưởng (主任電気工事士: có bằng loại 2 kèm từ 3 năm kinh nghiệm thực tế trở lên, hoặc bằng loại 1).

Luật Kinh doanh điện lực: Định nghĩa Công trình điện thông dụng và nghĩa vụ kiểm tra

Điểm cần nhớ


  • Công trình điện thông dụng nhận điện ở cấp Hạ áp (AC từ 600V trở xuống, DC từ 750V trở xuống) như nhà dân, cửa hàng

  • Giới hạn máy phát điện nhỏ: điện mặt trời dưới 50kW, điện gió dưới 20kW, động cơ đốt trong dưới 10kW (tổng dưới 50kW)

  • Việc kiểm tra công trình điện thông dụng do bên cấp điện hoặc tổ chức đăng ký thực hiện nguyên tắc 4 năm 1 lần trở lên

  • Để làm Thợ điện trưởng (主任電気工事士) của cơ sở kinh doanh điện, cần có bằng loại 2 và từ 3 năm kinh nghiệm trở lên (hoặc bằng loại 1)
Từ vựngNghĩa
Luật Kinh doanh điện lực (Electricity Business Act)
thiết bị phát điện công suất nhỏ
tổ chức kiểm tra đã đăng ký
Thợ điện trưởng phụ trách kỹ thuật (Chief Electrician)

Luật An toàn sản phẩm điện (Dấu PSE): Sản phẩm điện chỉ định và ngoài chỉ định

Luật An toàn sản phẩm điện (電気用品安全法) là đạo luật ngăn ngừa cháy nổ, điện giật do các sản phẩm điện kém chất lượng gây ra. Các sản phẩm thuộc diện quản lý bắt buộc phải dán dấu PSE, và thợ điện tuyệt đối không được sử dụng sản phẩm điện không có dấu PSE vào công trình điện.

Sản phẩm điện được chia làm 2 nhóm: nhóm có nguy cơ mất an toàn cao bắt buộc phải qua kiểm tra hợp chuẩn của tổ chức thứ ba được gọi là Sản phẩm điện chỉ định (特定電気用品) và mang dấu PSE hình thoi <PS>E.

Các ví dụ tiêu biểu của Sản phẩm điện chỉ định (dấu hình thoi <PS>E) gồm: ① Các loại dây và cáp điện (dây IV, HIV; cáp VVF, VVR, CV có tiết diện từ 22mm² trở xuống; dây mềm vinyl cord; cáp vỏ cao su cabtyre); ② Các loại cầu chì (cầu chì ống, cầu chì đường dây).

Ngoài ra: ③ Thiết bị đóng cắt, ổ cắm và aptomat có dòng định mức từ 100A trở xuống (công tắc bật tắt, công tắc hẹn giờ, ổ cắm, đầu nối cắm push-in connector, aptomat MCCB, aptomat chống rò ELB); ④ Máy biến áp 1 pha cỡ nhỏ (biến áp chuông cửa, biến áp điều khiển từ xa) đều là Sản phẩm điện chỉ định (hình thoi <PS>E).

Ngược lại, Sản phẩm điện ngoài chỉ định (特定電気用品以外の電気用品) mang dấu PSE hình tròn (PS)E. Ví dụ tiêu biểu gồm: ① Các loại ống luồn dây và hộp nối (ống kim loại, ống VE, ống PF, ống CD, hộp nối sắt); ② Cầu dao hộp có nắp, khởi động từ; ③ Quạt thông gió, bóng đèn LED, đèn huỳnh quang, động cơ cảm ứng 3 pha, tụ bù... (Lưu ý: ống nối Ring Sleeve không thuộc phạm vi luật PSE mà theo chuẩn JIS).

Điểm cần nhớ


  • Sản phẩm điện chỉ định mang dấu PSE hình thoi <PS>E; sản phẩm ngoài chỉ định mang dấu PSE hình tròn (PS)E

  • Hình thoi <PS>E (chỉ định): dây điện, cáp (từ 22mm² trở xuống), dây mềm, cầu chì, công tắc, ổ cắm, đầu nối cắm, aptomat MCCB/ELB

  • Hình tròn (PS)E (ngoài chỉ định): ống luồn dây (ống thép, VE, PF), hộp nối, cầu dao có nắp, quạt thông gió, đèn LED, motor

  • Thợ điện tuyệt đối không được sử dụng vật tư thuộc diện quản lý mà không có dấu PSE hợp lệ vào công trình điện
Từ vựngNghĩa
Luật An toàn sản phẩm điện (Electrical Appliances and Materials Safety Act)
sản phẩm điện chỉ định (mang dấu PSE hình thoi <PS>E)
kiểm tra sự phù hợp (kiểm định hợp chuẩn)

Thông tư quy định Tiêu chuẩn kỹ thuật thiết bị điện (Phân loại điện áp và nguyên tắc an toàn)

Trong Thông tư quy định Tiêu chuẩn kỹ thuật thiết bị điện (電気設備に関する技術基準を定める省令), điện áp được phân thành 3 cấp là: Hạ áp (低圧), Cao áp (高圧) và Siêu cao áp (特別高圧).

Hạ áp (低圧) là điện áp một chiều (DC) từ 750V trở xuống, và xoay chiều (AC) từ 600V trở xuống. Cao áp (高圧) là mức vượt quá hạ áp đến 7,000V trở xuống (cả AC và DC). Siêu cao áp (特別高圧) là mức vượt quá 7,000V. Điểm khác biệt DC là 750V cao hơn AC là 600V rất hay được hỏi trong đề thi.

Về nguyên tắc bảo đảm an toàn: ① Khi lắp đặt dây điện và thiết bị điện, phải thi công sao cho ở trạng thái sử dụng bình thường không gây nguy hiểm cho con người.

② Trên dây trung tính (dây trắng của mạch 1 pha 3 dây) và dây nối đất (dây tiếp địa), trong bất kỳ trường hợp nào cũng tuyệt đối cấm lắp đặt thiết bị cắt quá dòng (như cầu chì hay aptomat 1 cực) (vì nếu đứt dây trung tính sẽ làm điện áp 200V xông vào thiết bị 100V gây cháy hỏng).

③ Tại máy biến áp liên kết giữa mạch Cao áp (hoặc Siêu cao áp) với mạch Hạ áp, để ngăn ngừa nguy hiểm khi xảy ra chạm chập giữa 2 cấp điện áp, bắt buộc phải thực hiện nối đất loại B (B種接地工事) tại điểm trung tính (hoặc 1 cực) phía hạ áp của máy biến áp.

Điểm cần nhớ


  • Hạ áp: DC từ 750V trở xuống, AC từ 600V trở xuống; Cao áp: trên mức hạ áp đến 7,000V trở xuống; Siêu cao áp: trên 7,000V

  • Tuyệt đối cấm lắp đặt thiết bị cắt quá dòng (cầu chì...) trên dây trung tính và dây nối đất

  • Để phòng ngừa nguy hiểm do chạm chập cao áp sang hạ áp, phía thứ cấp hạ áp của máy biến áp phải được nối đất loại B
Từ vựngNghĩa
hạ áp (DC <= 750V, AC <= 600V)
cao áp (trên hạ áp đến <= 7,000V)
siêu cao áp (trên 7,000V)
chạm chập giữa hai mạch điện áp khác nhau

Hướng dẫn dự thi cho người nước ngoài: Thi viết trên giấy và đăng ký Đề thi có Furigana

Kỳ thi Lý thuyết Thợ điện loại 2 được tổ chức 2 đợt mỗi năm (Đợt 1 và Đợt 2), thí sinh có thể chọn 1 trong 2 hình thức thi: thi trên máy tính (hình thức CBT) hoặc thi trên đề giấy tô phiếu trắc nghiệm (hình thức thi viết 筆記方式).

Đây là thông tin quan trọng nhất dành cho thí sinh người nước ngoài: Trung tâm khảo thí kỹ sư điện Nhật Bản (ECTC) có chính sách Hỗ trợ đặc biệt (援助措置 - ルビ対応) phát đề thi có in phiên âm Furigana (Ruby) cho toàn bộ chữ Hán (Kanji) trong đề thi dành cho người nước ngoài gặp khó khăn khi đọc chữ Hán.

Tuy nhiên, nếu thi trên máy tính (CBT方式) thì do giới hạn phần mềm hiển thị, màn hình máy tính KHÔNG thể hiển thị phiên âm Furigana trên chữ Hán. Vì vậy, nếu bạn muốn làm bài trên đề thi có đầy đủ Furigana, ngay khi đăng ký qua mạng, tuyệt đối không chuyển sang CBT mà phải chọn hình thức thi viết trên giấy (筆記方式).

Trong thời gian đăng ký dự thi, bạn chỉ cần vào trang cá nhân (My Page) trên website của Trung tâm khảo thí để tích chọn Đăng ký hỗ trợ Furigana (援助措置申請 - ルビ対応), ngày đi thi bạn sẽ được phát cuốn đề thi có in sẵn Furigana trên mọi chữ Hán. Ngoài ra, một khi đã đỗ kỳ thi Lý thuyết, nếu chẳng may trượt kỳ thi Thực hành của đợt đó thì ở kỳ thi kế tiếp bạn sẽ được miễn thi Lý thuyết để thi thẳng Thực hành.

Điểm cần nhớ


  • Kỳ thi Lý thuyết có 2 hình thức: thi trên máy tính (CBT方式) và thi trên giấy (筆記方式)

  • Hình thức CBT trên máy tính không có Furigana, nên thí sinh muốn có Furigana bắt buộc phải chọn hình thức thi trên giấy (筆記方式)

  • Khi đăng ký trên My Page, làm thủ tục 援助措置申請 (ルビ対応) sẽ được phát đề thi giấy có in Furigana cho toàn bộ chữ Hán

  • Sau khi đỗ phần thi Lý thuyết, nếu trượt phần Thực hành thì ở kỳ thi tiếp theo sẽ được miễn thi Lý thuyết
Từ vựngNghĩa
hình thức thi viết trên giấy (Paper-based test)
hình thức thi trên máy tính (Computer-Based Testing)
đăng ký hỗ trợ đặc biệt (xin đề thi có Furigana)
miễn thi phần Lý thuyết (cho kỳ thi kế tiếp)

Điểm hay ra thi và cách ghi nhớ

Phần câu hỏi Pháp luật (4 đến 5 câu mỗi năm) có lượng kiến thức ít nhất và dễ lấy điểm tuyệt đối nhất. Với Công việc nhẹ không cần chứng chỉ, chỉ cần nhớ 5 mẫu: ① Đấu dây mềm vào phích cắm / đui xoáy, ② Bắt vít dây vào cực thiết bị (trừ cầu dao), ③ Tháo lắp công tơ điện / cầu chì, ④ Đi dây chuông / intercom từ 36V trở xuống, ⑤ Dựng cột / đặt mương cáp; còn lại mọi việc nối dây với nhau, lắp hộp nối, chôn cọc tiếp địa đều bắt buộc phải có chứng chỉ.

Cách phân biệt nhanh dấu PSE: Các linh kiện chính trực tiếp dẫn dòng điện và dễ phát nhiệt gồm Dây điện, cáp, dây mềm, cầu chì, công tắc, ổ cắm, aptomat, đầu nối cắm đều mang dấu hình thoi <PS>E (Sản phẩm chỉ định); còn các vật tư bao bọc bên ngoài hoặc thiết bị tiêu thụ gồm Ống luồn dây (VE, PF, ống thép), hộp nối, cầu dao có nắp, quạt thông gió, đèn LED, motor, tụ điện đều mang dấu hình tròn (PS)E.

Về chứng chỉ Thợ điện: nhớ cụm Thống đốc tỉnh cấp - Mang theo khi làm việc - Đổi tên phải viết lại - Đổi địa chỉ KHÔNG cần viết lại; và phạm vi Hạ áp là DC từ 750V trở xuống, AC từ 600V trở xuống.

Điểm cần nhớ


  • Không cần chứng chỉ (Công việc nhẹ): đấu dây mềm vào phích cắm, bắt vít vào cực thiết bị, tháo lắp WHM/cầu chì, đi dây <= 36V

  • Quy tắc chứng chỉ: Thống đốc tỉnh cấp, phải mang theo khi làm việc, đổi Họ tên phải xin cấp lại, đổi Địa chỉ KHÔNG cần xin viết lại

  • Hình thoi <PS>E (Chỉ định): dây IV, cáp VVF (<= 22mm²), dây mềm, cầu chì, công tắc, ổ cắm, aptomat, đầu nối cắm

  • Hình tròn (PS)E (Ngoài chỉ định): ống luồn dây (ống thép, VE, PF), hộp nối, cầu dao có nắp, quạt thông gió, đèn LED, motor

  • Định nghĩa Hạ áp: DC <= 750V, AC <= 600V (công trình điện thông dụng có điện mặt trời < 50kW, điện gió < 20kW)
Từ vựngNghĩa
dấu PSE hình thoi <PS>E (dành cho sản phẩm điện chỉ định)
dấu PSE hình tròn (PS)E (dành cho sản phẩm điện ngoài chỉ định)
thay đổi địa chỉ (không cần làm thủ tục viết lại chứng chỉ)

Pháp luật an toàn điện

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức

Zalo