VIENID Vào luyện thi

Trang chủ › Giáo trình › Chế biến thực phẩm (Tokutei 2)

Quản lý vệ sinh thực phẩm

Chế biến thực phẩm (Tokutei 2) · 飲食料品製造業(2号) · Bài học do Tokutei Pass tự biên soạn dựa trên giáo trình chính thức; không sao chép nguyên văn.

Vai trò của Tổ trưởng và 3 yếu tố gây hại (Ngộ độc, Ký sinh trùng, Hóa chất)

So với bậc 1 là làm việc đúng theo quy trình có sẵn, tổ trưởng bậc 2 có vai trò lập Tài liệu quy trình thao tác (SOP), phát hiện vấn đề từ hồ sơ ghi chép hằng ngày để cải tiến quản lý vệ sinh.

Yếu tố gây hại gồm sinh học, hóa học và vật lý. Vi khuẩn dạng lây nhiễm như Campylobacter hay E. coli gây xuất huyết đường ruột bị tiêu diệt khi gia nhiệt tâm đạt 75°C từ 1 phút trở lên; còn độc tố của Tụ cầu vàng (ở vết thương tay) hay vi khuẩn Botulinum sinh nha bào chịu nhiệt rất khó bị phá hủy bởi nhiệt nên phải ngăn chặn sự sinh sôi.

Vi khuẩn kỵ khí sinh nha bào Clostridium perfringens (Welchii) dễ tăng sinh trong nồi cà ri, đồ hầm lớn cần được làm lạnh nhanh vượt qua vùng nhiệt độ 20°C~50°C để xuống dưới 20°C trong vòng 60 phút (cuối cùng từ 10°C trở xuống). Norovirus cần gia nhiệt 85~90°C từ 90 giây trở lên và khử trùng bằng Natri hypoclorit (cồn ít hiệu quả).

Ký sinh trùng Anisakis bị tiêu diệt khi cấp đông ở -20°C từ 24 giờ trở lên hoặc gia nhiệt 60°C từ 1 phút trở lên (hoặc từ 70°C). Histamine (yếu tố hóa học) trong cá thịt đỏ chịu nhiệt tốt, không thể loại bỏ bằng đun nấu hay cấp đông nên phải phòng ngừa hình thành bằng quản lý nhiệt độ thấp.

Điểm cần nhớ


  • Tổ trưởng lập quy trình thao tác chuẩn (SOP), phát hiện bất cập từ hồ sơ ghi chép hằng ngày để cải tiến quản lý vệ sinh.

  • Phòng ngừa vi khuẩn Welchii bằng cách làm lạnh nhanh qua vùng 20~50°C xuống dưới 20°C trong 60 phút (đến dưới 10°C); diệt Norovirus bằng gia nhiệt 85~90°C trên 90 giây và khử trùng clo.

  • Diệt Anisakis bằng cấp đông -20°C trên 24 giờ hoặc gia nhiệt; ngăn ngừa Histamine (không bị phân hủy bởi nhiệt) bằng quản lý độ tươi và nhiệt độ thấp.
Từ vựngNghĩa
yếu tố gây hại sinh học, hóa học, vật lý
ngộ độc thực phẩm dạng lây nhiễm, dạng độc tố
nha bào, vi khuẩn Clostridium perfringens (Welchii)
ký sinh trùng Anisakis, chất Histamine
Natri hypoclorit (thuốc tẩy khử trùng gốc clo)

Quản lý vệ sinh chung (5S, Phân vùng, Tẩy rửa và tiệt trùng)

5S là nền tảng của quản lý vệ sinh chung: Seiri - Sàng lọc (vứt bỏ đồ không cần thiết), Seiton - Sắp xếp (quy định vị trí cố định cho đồ cần thiết để dễ lấy), Seisou - Sạch sẽ, Seiketsu - Săn sóc (duy trì 3S) và Shuukanka - Sẵn sàng/Hình thành thói quen.

Phân vùng (Zoning) chống nhiễm chéo yêu cầu giữ áp suất không khí khu vực sạch cao hơn (áp suất dương), phân màu dụng cụ và tách biệt luồng di chuyển. Khi vào phòng đóng gói phải theo thứ tự: Lăn bụi quần áo TRƯỚC khi rửa tay → Rửa tay và sát khuẩn → Thổi khí Air shower; người bị tiêu chảy phải tạm ngừng làm việc tiếp xúc thực phẩm.

Khi pha 15L (15.000mL) dung dịch khử trùng 200ppm từ dung dịch gốc Natri hypoclorit nồng độ 6% (60.000ppm), lượng dung dịch gốc cần lấy là: 15.000 × 200 ÷ 60.000 = 50mL.

Điểm cần nhớ


  • Khu vực sạch giữ áp suất dương; khi vào phòng phải lăn con lăn dính bụi trước khi rửa tay để tránh tái nhiễm bẩn tay.

  • Lượng dung dịch gốc cần pha = Thể tích muốn pha (mL) × Nồng độ mục tiêu (ppm) ÷ Nồng độ gốc (ppm) (với 6% = 60.000ppm).
Từ vựngNghĩa
phân vùng vệ sinh, tạo áp suất dương
nhiễm chéo, con lăn dính bụi
tính toán pha loãng (phần triệu ppm)

Quản lý chất gây dị ứng và Phòng chống côn trùng, chuột bọ

Trong quản lý chất gây dị ứng (8 nguyên liệu bắt buộc), phải sản xuất sản phẩm không chứa chất dị ứng trước, dùng riêng dụng cụ hoặc tháo rời cọ rửa rồi kiểm tra bằng mắt và xét nghiệm phết bề mặt. Phòng chống côn trùng và chuột thực hiện theo 3 nguyên tắc: Không cho xâm nhập - Không cho trú ngụ - Không cho phát sinh.

3 nguyên tắc phòng chống côn trùng và chuột là: Không cho xâm nhập - Không cho trú ngụ - Không cho phát sinh. Cần bịt kín khe hở thông với bên ngoài, vệ sinh sạch vụn thức ăn và nước đọng, đồng thời xác định nguồn phát sinh từ kết quả giám sát đèn bắt côn trùng để xử lý.

Điểm cần nhớ


  • Trong quản lý chất gây dị ứng, sản xuất hàng không chứa chất dị ứng trước, dùng riêng dụng cụ và kiểm tra bằng mắt kết hợp xét nghiệm phết sau khi tháo rửa.

  • Quản lý côn trùng và chuột theo 3 nguyên tắc (Không cho xâm nhập, Không cho trú ngụ, Không cho phát sinh) kết hợp giám sát định kỳ.
Từ vựngNghĩa
8 nguyên liệu gây dị ứng bắt buộc ghi nhãn
chất gây dị ứng, kiểm tra phết bề mặt
3 nguyên tắc phòng chống côn trùng và chuột

12 bước 7 nguyên tắc HACCP và vận hành Điểm kiểm soát tới hạn (CCP)

HACCP lấy quản lý vệ sinh chung làm nền tảng, chia thành 'Quản lý vệ sinh dựa trên HACCP' và 'Quản lý vệ sinh áp dụng tư duy HACCP' tùy quy mô. Sau 5 bước chuẩn bị (từ lập nhóm đến xác nhận sơ đồ quy trình tại hiện trường) là 7 nguyên tắc: Phân tích mối nguy → Xác định CCP → Thiết lập giới hạn tới hạn (CL) → Giám sát (Monitoring) → Hành động khắc phục → Thẩm tra (Verification) → Lưu trữ hồ sơ.

Ví dụ về CCP công đoạn gia nhiệt gồm: chiên bánh thịt Menchikatsu đông lạnh (180°C từ 5 phút trở lên), nướng thịt viên Hamburger (nhiệt độ tâm 75°C từ 1 phút trở lên), tiệt trùng Retort (giám sát liên tục 120°C từ 4 phút trở lên).

Với công đoạn trộn không gia nhiệt như salad khoai tây, vì không có bước gia nhiệt diệt khuẩn phía sau nên phải khử trùng nguyên liệu, làm lạnh nhanh sau luộc, chỉnh pH bằng giấm và giữ nhiệt độ sản phẩm từ 10°C trở xuống.

Tại CCP máy dò kim loại hoặc máy dò dị vật tia X (dò được cả đá, thủy tinh, xương cứng và sản phẩm dùng màng tráng nhôm), nếu mẫu thử (test piece) không báo hiệu khi kiểm tra, phải dừng chuyền ngay để chỉnh máy, đồng thời quay ngược lại thời điểm xác nhận bình thường gần nhất để cách ly và kiểm tra lại toàn bộ sản phẩm.

12 bước 7 nguyên tắc HACCP và vận hành Điểm kiểm soát tới hạn (CCP)

Điểm cần nhớ


  • 7 nguyên tắc HACCP (bước 6~12) thực hiện theo thứ tự: Phân tích mối nguy → Xác định CCP → Giới hạn tới hạn (CL) → Giám sát → Hành động khắc phục → Thẩm tra → Lưu hồ sơ.

  • Thực hiện nghiêm ngặt CCP gia nhiệt (tâm 75°C ≥ 1 phút, retort 120°C ≥ 4 phút...) và quản lý nhiệt độ, pH ở công đoạn không gia nhiệt.

  • Khi máy dò kim loại hoặc máy dò tia X bất thường về độ nhạy, phải dừng chuyền, cách ly và kiểm tra lại toàn bộ sản phẩm tính từ lần kiểm tra đạt chuẩn gần nhất.
Từ vựngNghĩa
phân tích mối nguy (Hazard Analysis)
Điểm kiểm soát tới hạn (CCP), Giới hạn tới hạn (CL)
giám sát, hành động khắc phục, thẩm tra
máy dò kim loại, máy dò dị vật bằng tia X
mẫu thử chuẩn (test piece), truy ngược kiểm tra lại

Quản lý vệ sinh thực phẩm

Luyện câu hỏi chương này trong app

Tài liệu tham khảo chính thức